
Kardinaal Christophe Pierre spreekt met EWTN News-president en COO Montse Alvarado in Rome op vrijdag 25 april 2025. / Bron: EWTN News
Baltimore, Maryland, 11 nov. 2025 / 14:26 uur (CNA).
Apostolisch nuntius kardinaal Christophe Pierre zei tegen de bisschoppen tijdens de najaarsvergadering van de Amerikaanse bisschoppenconferentie (USCCB) van 2025 dat het Tweede Vaticaans Concilie “de sleutel is tot het begrijpen van de Kerk die wij vandaag geroepen zijn te zijn, en het referentiepunt voor het onderscheiden van de koers die wij varen.”
De in Frankrijk geboren prelaat dient sinds 2016 als nuntius van het Vaticaan, oftewel hoofddiplomaat, in de VS. Hij sprak op 11 november tijdens de najaarsvergadering van de bisschoppen in Baltimore, waarbij hij de nadruk legde op de boodschap van Vaticanum II en de missie van evangelisatie, onderwijs en eenheid.
In zijn toespraak stelde Pierre de bisschoppen een tweeledige vraag: “Waar zijn we geweest en waar gaan we heen?” Paus Leo XIV stelt in zijn nieuwe apostolische brief over onderwijs, dezelfde vraag, terwijl hij “onderwijsinstellingen en gemeenschappen aanspoort om ‘de ogen op te slaan’ en ‘zichzelf af te vragen waarheen men gaat en waarom’,” aldus Pierre.
“Dit proces van bevraging, van het onderzoeken van de richting van onze reis, is een essentieel onderdeel van christelijke onderscheiding,” zei Pierre. “Het is iets wat elke bisschop moet doen wanneer hij nadenkt over de Kerk die aan zijn zorg is toevertrouwd, en het is iets wat wij moeten doen in onze gezamenlijke reis als herders van de Katholieke Kerk in de Verenigde Staten.”
Twee dagen na zijn verkiezing zei paus Leo tegen de kardinalen: “Ik zou willen dat wij vandaag samen onze volledige toewijding vernieuwen aan het pad dat de universele Kerk nu al decennia volgt in het voetspoor van het Tweede Vaticaans Concilie.”
Pierre lichtte verschillende aspecten toe die het Tweede Vaticaans Concilie de bisschoppen en de wereld van vandaag biedt. Het dient als “de zelfbeschrijving van de Kerk voor onze tijd.” In de woorden van de pausen Johannes Paulus II en Benedictus XVI was het “de grote genade die de Kerk in de 20e eeuw geschonken werd.”
“Het concilie bood ons geen nieuw geloof, maar een nieuwe manier om het ene geloof in de moderne wereld te beschrijven en te beleven,” zei Pierre. “De visie van het concilie was een visie voor de toekomst — een profetische oriëntatie op een wereld die nog maar net vorm begon te krijgen.”
“Toen de concilievaders deze teksten uitbrachten, waren de kerken nog vol; de effecten van de secularisatie waren nog niet diepgaand zichtbaar. Veel van de realiteiten die het concilie aanvoelde, hadden zich nog niet gemanifesteerd in het leven van de wereld of van de Kerk.
“Om deze reden werden de documenten van het concilie in hun tijd niet volledig begrepen. Ze waren geen beschrijving van waar de Kerk stond, maar een kaart getekend voor het gebied waarheen zij werd gezonden.”
“Vandaag de dag is dat gebied onze dagelijkse ervaring,” zei Pierre. “We bewonen nu de wereld die het concilie voorzag — een wereld gekenmerkt door diepgaande culturele verschuivingen, technologische verandering en een geseculariseerde mentaliteit die het geloof in de kern uitdaagt. Nu is het tijd om de kaart van het concilie te ontvouwen en haar pad te bewandelen — om in die teksten het licht en de moed te herontdekken die nodig zijn om dit moment met trouw en creativiteit te navigeren.”

Pierre: Vaticanum II vervolgt zijn weg van Franciscus naar Leo XIV
“Gevraagd naar een Derde Vaticaans Concilie antwoordde paus Franciscus dat de tijd nog niet rijp is, omdat we nog steeds bezig zijn het tweede volledig te implementeren. Zijn pontificaat werd niet gekenmerkt door vernieuwing om de vernieuwing, maar door een oproep om de visie van het concilie vollediger te beleven.”
“In zijn eerste apostolische exhortatie Dilexi Te, waaraan Franciscus was begonnen, blijft het referentiepunt van de Heilige Vader Vaticanum II, ditmaal gericht op onze missie onder de armen. Herinnerend aan paus Paulus VI, die zei dat ‘de oude gelijkenis van de barmhartige Samaritaan diende als model voor de spiritualiteit van het concilie’, schrijft Leo: ‘Ik ben ervan overtuigd dat de voorkeursoptie voor de armen een bron is van buitengewone vernieuwing voor zowel de Kerk als de samenleving.’”
“Hij zegt dat ‘het Tweede Vaticaans Concilie een mijlpaal vormde in het begrip van de Kerk over de armen in Gods heilsplan’.”

Katholiek onderwijs en evangelisatie
De nuntius weidde uit over katholiek onderwijs en kerkelijke vernieuwing. De leer van Vaticanum II over “aanbidding, het mysterie van de Kerk, het Woord van God en de dialoog met de wereld komen samen in één visie: een Kerk geworteld in geloof, bezield door hoop en betrokken bij de mensheid door liefde.”
Gravissimum Educationis blijft “een zekere gids,” zei Pierre. “Het bevestigde het recht van ieder mens op onderwijs gericht op waarheid en waardigheid, de rol van ouders als eerste opvoeders, en de onverbrekelijke band tussen geloof en rede in de vorming van de gehele mens.”
“Paus Leo bouwt nu voort op dat erfgoed en spoort onderwijsgemeenschappen aan om bouwers van bruggen te zijn, niet van muren — zodat verzoening en vredestichting ‘de methode en inhoud van het leren’ worden.”
Leo spoort “onderwijsgemeenschappen aan om niet alleen vaardigheden bij te brengen, maar om relaties te helen, gewetens te vormen en niet te kiezen voor wat gemakkelijk is, maar voor wat rechtvaardig is,” aldus Pierre.
Katholiek onderwijs blijft een van de grote “succesverhalen” en “blijvende krachten” van de Kerk in de Verenigde Staten, zei Pierre. “Vaticanum II heeft deze onderwijsmissie niet gecreëerd, maar gaf haar een nieuwe horizon: een oproep aan het katholiek onderwijs om naar buiten te kijken, de dialoog aan te gaan met een snel veranderende wereld en discipelen te vormen die bereid zijn het Evangelie in nieuwe culturele en sociale contexten te brengen.”
Katholiek onderwijs “blijft een stralend getuigenis van evangeliserende hoop; waar het wordt verwaarloosd of ingeperkt, dooft het licht,” zei Pierre. Het “biedt een venster op het bredere verhaal van hoe de leer van het concilie is ontvangen in de Kerk in dit land.”

Missie van de bisschoppen
“Als we dit volledige erfgoed van Vaticanum II omarmen — zowel de educatieve, pastorale als sociale dimensies — kan de Kerk in de Verenigde Staten blijven wat zij zo vaak is geweest: een zuurdesem in dit land, een teken van hoop dat verdeeldheid overstijgt, en een dienaar van het algemeen belang, gegrond in de waardigheid van ieder menselijk wezen.”
Bisschoppen hebben “de roeping om de Kerk van het concilie te vertegenwoordigen,” zei Pierre. “In ons priesterschap en onze bisschoppelijke roeping zijn wij geroepen om mannen van gemeenschap te zijn — herders die met het volk van God meewandelen in plaats van erboven te staan.”
Bisschoppen hebben een missie in evangelisatie en oecumene, en in hun betrokkenheid bij het publieke leven, zei hij. Bisschoppen “zijn geen kapelaans van politieke partijen of afstandelijke commentatoren, maar herders die de breedte van de katholieke sociale leer in het maatschappelijk debat brengen op een manier die partijdigheid overstijgt.”
Pierre vroeg de bisschoppen nogmaals: “Waar zijn we geweest en waar gaan we heen?”
“Het concilie ligt niet achter ons; het ligt voor ons, als de kaart voor onze reis,” zei Pierre. “Wij zijn een Kerk geworteld in de genade van het Tweede Vaticaans Concilie; een Kerk die haar visie nog steeds ontvangt en belichaamt; een Kerk die in eenheid is uitgezonden, als discipelen en herders, om hoop, vreugde en barmhartigheid te brengen naar een wereld in nood.”
“De documenten van het concilie blijven ons vormen en leiden onze onderscheiding van dit moment,” zei Pierre. “Paus Leo XIV draagt diezelfde visie nu verder en interpreteert deze opnieuw voor de wereld van vandaag.”
“Als we trouw met hem meewandelen, zullen we de Kerk zijn die het concilie voor ogen had: een pelgrimsvolk, een sacrament van gemeenschap, een baken van hoop en een dienaar van de armen — terwijl we, zelfs nu, nieuwe kaarten van hoop tekenen voor de generaties die komen,” concludeerde de nuntius.
