Wat is de Bijbelse definitie van eenheid?
In de kern is de Bijbelse eenheid gegrond in de eenheid van God Zelf. De Shema, die oude geloofsverklaring in Deuteronomium 6:4, verkondigt: "Hoor, o Israël: De Heer, onze God, de Heer is één.” Deze fundamentele waarheid weerklinkt in de hele Schrift en vindt haar volle uitdrukking in de christelijke leer van de Drie-eenheid – één God in drie Personen, verenigd in volmaakte liefde en harmonie.
Uit deze goddelijke eenheid vloeit de roep om menselijke eenheid voort, in het bijzonder onder gelovigen. De apostel Paulus verwoordt dit prachtig in Efeziërs 4:3-6 en dringt er bij ons op aan "de eenheid van de Geest in de band van vrede te bewaren. Er is één lichaam en één Geest... één Heer, één geloof, één doop, één God en Vader van allen." (Hamm, 2007, blz. 269–291)
Bijbelse eenheid is dus niet louter uniformiteit of de afwezigheid van conflicten. Het is veeleer een krachtige spirituele realiteit en roeping – de harmonieuze integratie van verschillende individuen in één lichaam, verenigd door gedeeld geloof, doel en liefde. Deze eenheid overstijgt menselijke verdeeldheid, zoals Paulus in Galaten 3:28 verklaart: "Er is geen Jood noch Griek, slaaf noch vrij, man noch vrouw, want jullie zijn allen één in Christus Jezus."
Belangrijk is dat deze eenheid niet van menselijke oorsprong is, maar een gave en werk van God is. Jezus zelf bad voor de eenheid van de gelovigen in zijn hogepriesterlijk gebed (Johannes 17) en vroeg de Vader “dat zij één mogen zijn zoals wij één zijn”. Deze eenheid is zowel een tegenwoordige werkelijkheid in Christus als een voortdurend proces van actualisatie in het leven van de Kerk.
Het valt me op hoe dit bijbelse concept van eenheid tegemoetkomt aan onze diepste menselijke behoeften op het gebied van verbondenheid, identiteit en doel. Het biedt een krachtig antwoord op de fragmentatie en isolatie die zo wijdverbreid zijn in onze moderne wereld. Maar het daagt ons ook uit, roept ons op om verder te gaan dan onze comfortzones en een diverse gemeenschap te omarmen die verenigd is in Christus.
De Bijbelse definitie van eenheid is een door God gegeven eenheid die diversiteit respecteert, gebaseerd is op liefde en de aard van de Drie-ene God weerspiegelt. Het is een eenheid die onze uniciteit niet uitwist, maar harmoniseert tot een prachtig geheel, net als instrumenten in een orkest die een symfonie creëren die veel groter is dan de som der delen.
Hoe vaak wordt eenheid in de Bijbel genoemd?
In de King James Version bijvoorbeeld komt het woord “eenheid” slechts drie keer voor: in Psalm 133:1 (“Zie, hoe goed en hoe aangenaam is het voor broeders om samen te wonen in eenheid!”), en tweemaal in Efeziërs 4:3 en 4:13, waar Paulus spreekt over de “eenheid van de Geest” en de “eenheid van het geloof”.
Maar deze numerieke telling geeft niet echt de prevalentie en het belang van het concept in de Schrift weer. Het idee van eenheid wordt uitgedrukt door middel van verschillende verwante termen en zinnen in de hele Bijbel. Woorden als “één”, “samen”, “in Christus” en “in Hem” brengen vaak de essentie van eenheid over.
In Johannes 17 bijvoorbeeld is het gebed van Jezus om zijn discipelen “één” te laten zijn, aangezien Hij en de Vader één zijn, een krachtige uitdrukking van eenheid, hoewel het woord zelf niet wordt gebruikt. Evenzo komt het veelvuldige gebruik door Paulus van de uitdrukking “in Christus” om de gedeelde identiteit en eenheid van gelovigen te beschrijven meer dan 80 keer voor in zijn brieven.
Het Hebreeuwse woord “yachad”, dat “samen” of “verenigd” betekent, komt ongeveer 150 keer voor in het Oude Testament, vaak in contexten waarin de nadruk wordt gelegd op gemeenschappelijke harmonie en gedeeld doel. In het Nieuwe Testament wordt het Griekse woord “homothumadon”, dat “eensgezind” of “eensgezind” betekent, ongeveer tien keer in Handelingen gebruikt om de eenheid van de vroege kerk te beschrijven.
Ik vind het fascinerend hoe deze taalkundige diversiteit de gelaagdheid van eenheid zelf weerspiegelt. Net zoals eenheid in menselijke relaties en gemeenschappen zich op verschillende manieren kan manifesteren – gedeelde overtuigingen, gemeenschappelijke doelen, wederzijdse ondersteuning, collectieve actie – zo drukt de Bijbel het begrip eenheid ook uit via een enorm web van woorden en zinnen.
Het thema eenheid komt vaak impliciet naar voren in bijbelse verhalen en leringen, zelfs als het niet expliciet wordt genoemd. Het scheppingsverhaal in Genesis, de vorming van Israël als verbondsvolk, het bijeenbrengen van discipelen door Jezus, de geboorte van de kerk op Pinksteren – al deze verhalen houden fundamenteel in dat individuen tot één geheel worden samengebracht.
Dus hoewel we specifieke gevallen van het woord “eenheid” kunnen tellen om de betekenis ervan in de Schrift echt te waarderen, moeten we verder kijken dan alleen woordtellingen naar de bredere thema’s en verhalen. De nadruk van de Bijbel op eenheid gaat minder over de frequentie van terminologie en meer over de centrale plaats van het concept in Gods verlossingsplan.
Wat zijn enkele belangrijke Bijbelverzen over eenheid?
Misschien wel een van de mooiste uitdrukkingen van eenheid komt uit Psalm 133:1, waarin staat: “Zie, hoe goed en aangenaam is het wanneer broeders in eenheid wonen!” Dit vers vat de vreugde en goddelijke goedkeuring samen die harmonieuze relaties tussen Gods volk vergezelt. Het is een gevoel dat diep resoneert met onze psychologische behoefte aan verbondenheid en verbondenheid.
In het Nieuwe Testament is het gebed van Jezus in Johannes 17:20-23 een krachtig bewijs van het belang van eenheid. Hij bidt, “dat zij allen één mogen zijn, net zoals u, Vader, in mij bent, en ik in u, dat ook zij in ons mogen zijn, zodat de wereld mag geloven dat u mij hebt gezonden.” Hier zien we eenheid niet alleen als een innerlijk goed, maar ook als een getuige van de wereld van Gods liefde en de waarheid van het Evangelie. (Hamm, 2007, blz. 269-291)
De apostel Paulus benadrukt in zijn brieven vaak het thema van eenheid. In Efeziërs 4:3-6 spoort hij gelovigen aan om “de eenheid van de Geest in de band van vrede te bewaren. Er is één lichaam en één Geest ... één Heer, één geloof, één doop, één God en Vader van allen.” Deze passage verbindt op prachtige wijze de eenheid van gelovigen met de eenheid van God, en legt onze gemeenschappelijke harmonie in de aard van het Goddelijke.
Een andere krachtige uitspraak komt uit 1 Korintiërs 12:12-13, waar Paulus de metafoor van het lichaam gebruikt om de eenheid van de kerk in verscheidenheid te beschrijven: "Want zoals het lichaam één is en vele leden heeft, en alle leden van het lichaam, hoewel velen, één lichaam zijn, zo is het ook met Christus. Want in één Geest zijn we allemaal in één lichaam gedoopt.” Deze beeldspraak helpt ons te begrijpen hoe onze individuele uniciteit bijdraagt aan, in plaats van afbreuk te doen aan, onze eenheid in Christus.
In Kolossenzen 3:14 benadrukt Paulus liefde als de bindende kracht van eenheid: “En bovenal de liefde, die alles in volmaakte harmonie met elkaar verbindt.” Dit vers herinnert ons eraan dat ware eenheid niet louter organisatorisch of ideologisch is, maar geworteld is in en tot uitdrukking komt in de liefde.
Uit het Oude Testament vinden we een krachtige oproep tot eenheid in Zefanja 3:9, waar God belooft: "Want op dat moment zal ik de toespraak van de volkeren veranderen in een zuivere toespraak, zodat ze allemaal de naam van de Heer kunnen aanroepen en hem eendrachtig kunnen dienen." Dit profetische visioen wijst op een toekomstige eenheid van alle volkeren in de aanbidding van God.
Het valt me op hoe deze verzen inspelen op onze diepste behoeften aan verbinding, doel en transcendentie. Ze bieden een visie van eenheid die de individuele waardigheid respecteert en ons oproept tot iets dat groter is dan onszelf. Ze dagen onze neigingen tot verdeeldheid en egocentrisme uit en nodigen ons uit tot een meer expansieve, liefdevolle manier van zijn.
Wat leert Jezus over eenheid onder gelovigen?
Centraal in de leer van Jezus over eenheid staat zijn hogepriesterlijk gebed in Johannes 17. Hier, aan de vooravond van Zijn kruisiging, bidt Jezus voor Zijn discipelen en alle toekomstige gelovigen, zeggende: "Ik vraag niet alleen om deze, maar ook voor hen die door hun woord in Mij zullen geloven, opdat zij allen één mogen zijn, zoals u, Vader, in Mij bent en Ik in u, opdat ook zij in ons mogen zijn, zodat de wereld mag geloven dat u Mij hebt gezonden" (Johannes 17:20-21). Dit gebed openbaart dat eenheid onder gelovigen niet alleen een mooi ideaal is, maar een cruciaal aspect van het christelijk getuigenis aan de wereld. (Hamm, 2007, blz. 269-291)
Jezus baseert deze eenheid in de aard zelf van de Drie-eenheid en modelleert deze naar de volmaakte gemeenschap tussen de Vader en de Zoon. Dit stelt een ongelooflijk hoge standaard – een eenheid die intiem, liefdevol en gevend is. Het is een eenheid die het onderscheidend vermogen niet uitwist, maar in volmaakte liefde harmoniseert.
Gedurende Zijn bediening onderwees en modelleerde Jezus consequent eenheid. In de Bergrede benadrukt Hij verzoening en vrede maken als essentieel voor het geestelijk leven (Mattheüs 5:23-24). Zijn gelijkenissen benadrukken vaak het belang van gemeenschappelijke harmonie en wederzijdse zorg, zoals de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:25-37), die ons uitdaagt om onze kring van zorg uit te breiden tot buiten onze directe groep.
De leer van Jezus over eenheid komt ook tot uiting in zijn vorming van de discipelen. Hij bracht een diverse groep samen – vissers, een belastinginner, een ijveraar – en smeedde hen tot een gemeenschap. Hij leerde hen "Onze Vader" te bidden (Mattheüs 6:9), waarbij hij de nadruk legde op hun gedeelde relatie met God en met elkaar.
Belangrijk is dat de visie van Jezus op eenheid niet gebaseerd is op uniformiteit of de afwezigheid van conflicten. Integendeel, het is een eenheid die uitdagingen kan doorstaan en zelfs kan groeien. In Mattheüs 18:15-20 biedt Hij een kader voor het aanpakken van conflicten binnen de gemeenschap, altijd met het doel van herstel en eenheid.
Het valt me op hoe de leer van Jezus over eenheid inspeelt op onze diepste behoeften aan verbondenheid, identiteit en doel. Hij biedt een gemeenschapsmodel dat de individuele waardigheid respecteert en ons oproept onze egogrenzen te overstijgen en echte gemeenschap met anderen aan te gaan.
De nadruk die Jezus legt op eenheid als getuige van de wereld (Johannes 13:35) sluit aan bij wat we weten over de kracht van samenhangende groepen om de bredere samenleving te beïnvloeden. Zijn leer daagt ons uit om eenheid niet alleen te zien als een intern goed voor de kerk, maar ook als een krachtig getuigenis van Gods liefde en verzoenende kracht.
Toch moeten we ook de spanning in de leer van Jezus erkennen. Terwijl Hij bidt voor eenheid, waarschuwt Hij ook dat Zijn boodschap verdeeldheid zal brengen (Lucas 12:51-53). Deze paradox herinnert ons eraan dat ware eenheid niet wordt bereikt door compromis van waarheid, maar door gedeelde toewijding aan Christus en Zijn koninkrijk.
Jezus leert dat eenheid onder gelovigen een goddelijke gave is, een tegenwoordige werkelijkheid in Hem, en een voortdurende roeping. Het is een eenheid die de aard van God weerspiegelt, een krachtig getuigenis van de wereld is en onze diepste menselijke behoeften vervult.
Hoe toont de vroege kerk in Handelingen eenheid?
Vanaf het allereerste begin zien we een opmerkelijke eenheid van doel en geest onder de gelovigen. Handelingen 2:42-47 schetst een prachtig portret van deze vroege gemeenschap: “En zij wijdden zich aan de leer van de apostelen en de gemeenschap, aan het breken van het brood en de gebeden... En allen die geloofden waren samen en hadden alle dingen gemeen.” Deze passage onthult verschillende belangrijke aspecten van hun eenheid:
Er was een eenheid van geloof en praktijk. De eerste christenen waren verenigd in hun toewijding aan de leer van de apostelen, die gericht was op het leven, de dood en de opstanding van Jezus. Dit gedeelde geloof vormde de basis voor hun gemeenschapsleven.
Ten tweede zien we een eenheid van aanbidding en spirituele ervaring. Ze verzamelden zich regelmatig voor gebed, het breken van brood (waarschijnlijk verwijzend naar de Eucharistie) en gemeenschap. Deze gedeelde spirituele praktijken bevorderden een gevoel van gemeenschappelijke identiteit en doel.
Ten derde was er een opmerkelijke economische eenheid. Handelingen vertelt ons dat ze “alles gemeenschappelijk hadden” en dat er geen behoeftige onder hen was (Handelingen 4:32-35). Dit radicale delen ging verder dan alleen liefdadigheid; Het was een levende uitdrukking van hun eenheid in Christus.
De eenheid van de vroege kerk was niet alleen intern; Het manifesteerde zich ook in hun collectieve getuigenis aan de wereld. Handelingen 2:47 vertelt ons dat zij “een gunst [hadden] betoond aan alle mensen. En de Heer vermeerderde hun aantal van dag tot dag met hen die gered werden." Hun eenheid was aantrekkelijk en aantrekkelijk voor de mensen om hen heen.
Maar deze eenheid was niet zonder uitdagingen. Naarmate de kerk groeide en diversifieerde, ontstonden er conflicten. Het geschil over de verdeling van voedsel onder weduwen in Handelingen 6 is een voorbeeld. Wat echter opmerkelijk is, is hoe de vroege kerk deze conflicten aanpakte. Ze negeerden ze niet en lieten ze niet etteren, maar gingen er open en creatief mee om, altijd met het doel de eenheid te bewaren.
De Raad van Jeruzalem in Handelingen 15 geeft een ander krachtig voorbeeld van hoe de vroege kerk de eenheid handhaafde in het licht van grote theologische en culturele verschillen. De manier waarop zij de complexe kwestie van niet-Joodse inclusie hebben aangepakt, toont een toewijding aan eenheid die geen compromissen heeft gesloten over essentiële waarheden, maar diversiteit in niet-essentiële zaken mogelijk heeft gemaakt.
Ik ben gefascineerd door de manier waarop deze vroege christelijke eenheid inspeelde op fundamentele menselijke behoeften op het gebied van verbondenheid, doel en transcendentie. De vroege kerk voorzag in een nieuw soort gemeenschap die traditionele sociale, etnische en economische grenzen overstegen. Deze radicale inclusiviteit, gebaseerd op hun gedeelde geloof in Christus, bood een krachtig alternatief voor de gestratificeerde samenleving van de Romeinse wereld.
De eenheid van de vroege kerk was niet statisch of van bovenaf opgelegd. Het was dynamisch, voortdurend onderhandeld en vernieuwd door gedeelde ervaringen, open communicatie en een toewijding aan liefde en wederzijdse service. Dit sluit aan bij wat we weten over gezonde groepsdynamiek en de vorming van samenhangende gemeenschappen.
De eenheid van de vroege kerk werd gezien als een werk van de Heilige Geest. Het dramatische verslag van Pinksteren in Handelingen 2 laat zien hoe de Geest eenheid uit verscheidenheid bracht, waardoor mensen met verschillende taalkundige en culturele achtergronden elkaar konden begrijpen en in geloof samenkwamen.
De vroege kerk in Handelingen toont eenheid door gedeelde overtuigingen en praktijken, gemeenschappelijk leven en economisch delen, collectief getuigenis, creatieve probleemoplossing en openheid voor de leiding van de Heilige Geest. Deze eenheid was niet perfect of zonder uitdagingen, maar het was veerkrachtig, adaptief en diep transformerend. Het nodigt ons uit om deze radicale, op Christus gerichte eenheid in onze eigen context te herontdekken en te beleven.
Wat zegt de Bijbel over eenheid in het gezin?
Het gezin neemt een bijzondere plaats in in Gods hart en plan. In de Schrift wordt vaak gesproken over de eenheid van het gezin als een weerspiegeling van Gods eigen natuur en de eenheid die Hij verlangt voor al Zijn kinderen.
In het begin zien we in Genesis Gods plan voor de eenheid van het gezin. Hij schept Eva als partner voor Adam en verklaart dat "de twee één vlees zullen worden" (Genesis 2:24). Deze krachtige eenheid tussen man en vrouw vormt de basis van het gezin. Jezus zelf bevestigt dit in Mattheüs 19:5-6 en benadrukt dat wat “God heeft samengevoegd, niemand mag scheiden”.
De Tien Geboden benadrukken ook de eenheid van het gezin en instrueren ons "eer uw vader en uw moeder" (Exodus 20:12). Dit gebod legt respect en harmonie tussen generaties vast als hoeksteen van het gezinsleven en de samenleving (G, 2022).
In het Oude Testament zien we voorbeelden van sterke familiebanden – denk aan Ruths loyaliteit aan Naomi of Jozefs vergeving van zijn broers. Deze verhalen leren ons de kracht van familiale liefde en verzoening.
In het Nieuwe Testament geeft Paulus praktische richtlijnen voor familierelaties in Efeziërs 5 en 6. Hij roept op tot wederzijdse onderwerping, liefde en respect tussen mannen en vrouwen, ouders en kinderen. Deze wederzijdse liefde creëert een omgeving van eenheid en vrede in huis (G, 2022).
De Bijbel waarschuwt ook tegen krachten die de eenheid van het gezin kunnen breken. Jezus spreekt over hoe de zonde "een man tegen zijn vader kan zetten, een dochter tegen haar moeder" (Mattheüs 10:35). Maar zelfs hier is het uiteindelijke doel verzoening en een hogere eenheid in Christus.
Onze aardse gezinnen zijn bedoeld om de grotere familie van God weer te geven. Zoals Paulus schrijft, zijn wij “leden van Gods huisgezin” (Efeziërs 2:19). Onze eenheid in Christus overstijgt zelfs bloedbanden en creëert een nieuw gezin dat gebonden is door geloof en liefde.
In onze moderne wereld, waar gezinnen met veel druk worden geconfronteerd, blijven deze bijbelse principes een leidend licht. Ze roepen ons op om prioriteit te geven aan onze familierelaties, om vergeving en verzoening te beoefenen en om onze huizen te zien als plaatsen waar Gods liefde kan bloeien. Door te streven naar eenheid in onze gezinnen creëren we een krachtig getuigenis van de wereld van Gods verenigende liefde (G, 2022).
Wat zijn enkele voorbeelden van eenheid in het Oude Testament?
Een van de meest opvallende voorbeelden is de bouw van de toren van Babel in Genesis 11. Terwijl hun motieven misleid waren, toonden de mensen opmerkelijke eenheid: "Als één volk dezelfde taal spreekt, is het begonnen dit te doen, dan is niets wat het van plan is te doen voor hen onmogelijk" (Genesis 11:6). Dit verhaal herinnert ons aan de potentiële kracht van menselijke eenheid, zelfs als het waarschuwt voor eenheid die God uitsluit (Artemenko et al., 2021).
Daarentegen zien we positieve voorbeelden van eenheid in het Exodus-verhaal. De Israëlieten, ooit een verstrooide groep slaven, werden verenigd onder leiding van Mozes. Zij kwamen bijeen om Gods roeping te volgen, Hem in de woestijn te aanbidden en Zijn wet te ontvangen. Deze eenheid was van cruciaal belang voor hun voortbestaan en voor het vervullen van Gods plan (Artemenko et al., 2021).
Het boek Jozua geeft een ander krachtig voorbeeld. Toen de Israëlieten zich voorbereidden om het Beloofde Land binnen te gaan, kozen de stammen Ruben, Gad en de helft van Manasse ervoor om zich ten oosten van de Jordaan te vestigen. Toch beloofden zij eenheid met hun broeders, en beloofden zij met hen te strijden totdat allen hun erfdeel hadden ontvangen (Jozua 1:12-18). Dit toont aan hoe Gods volk eenheid kan handhaven, zelfs over geografische scheidslijnen heen (Artemenko et al., 2021).
In de tijd van de Rechters zien we momenten van eenheid te midden van een over het algemeen versnipperde periode. Wanneer zij worden geconfronteerd met externe bedreigingen, komen de stammen samen onder leiding van een rechter om hun volk en hun geloof te verdedigen. Dit laat zien hoe gedeelde uitdagingen en een gemeenschappelijke zaak eenheid kunnen bevorderen.
Het bewind van koning David is een hoogtepunt van nationale eenheid in de geschiedenis van Israël. David verenigde de noordelijke en zuidelijke stammen en vestigde Jeruzalem als hoofdstad en centrum van aanbidding. Onder zijn bewind beleefde Israël een gouden eeuw van politieke en spirituele eenheid (Artemenko et al., 2021).
We zien ook voorbeelden van eenheid in aanbidding en spirituele vernieuwing. Toen koning Hizkia de juiste aanbidding in Juda herstelde, nodigde hij mensen uit alle stammen uit om het Pascha in Jeruzalem te vieren. Velen antwoordden en kwamen samen in een grote vergadering om God te aanbidden (2 Kronieken 30).
Zelfs in tijden van ballingschap en ontbering vinden we voorbeelden van eenheid. Denk aan Esther en Mordechai die het Joodse volk bijeenbrengen om te vasten en te bidden in het licht van dreiging. Of overweeg hoe Nehemia het volk leidde bij de wederopbouw van de muren van Jeruzalem, waarbij elk gezin aan zijn afdeling werkte, maar allemaal verenigd waren in het gemeenschappelijke doel.
Deze voorbeelden uit het Oude Testament leren ons waardevolle lessen over eenheid. Ze laten ons zien dat eenheid vaak een sterk, goddelijk leiderschap vereist. Ze laten zien hoe gedeeld geloof, gemeenschappelijke doelen en externe uitdagingen mensen samen kunnen brengen. Ze herinneren ons eraan dat ware eenheid gecentreerd moet zijn op God en Zijn doelen.
Hoe verhoudt eenheid zich tot het concept van het Lichaam van Christus?
De apostel Paulus introduceert dit concept het meest volledig in 1 Korintiërs 12. Hij schrijft: "Want zoals het lichaam één is en vele leden heeft, en alle leden van het lichaam, hoewel velen, één lichaam zijn, zo is het ook met Christus" (1 Korintiërs 12:12). Dit krachtige beeld illustreert de eenheid-in-diversiteit die de kerk kenmerkt (Runions, 2011, blz. 143-169).
In deze metafoor is Christus het hoofd van het lichaam en wij, als gelovigen, zijn de verschillende leden ervan. Net zoals een fysiek lichaam veel delen heeft met verschillende functies, zo heeft de kerk ook veel leden met verschillende gaven en rollen. Toch zijn ze allemaal essentieel, zijn ze allemaal met elkaar verbonden en zijn ze allemaal verenigd onder het hoofd van Christus (Runions, 2011, blz. 143-169).
Dit concept van eenheid gaat niet over uniformiteit. Integendeel, het viert de diversiteit binnen de kerk terwijl het onze fundamentele eenheid in Christus benadrukt. Zoals Paulus zegt: "Want in één Geest werden wij allen in één lichaam gedoopt - Joden of Grieken, slaven of vrijen - en allen werden gemaakt om van één Geest te drinken" (1 Korintiërs 12:13)(Runions, 2011, blz. 143-169).
De metafoor van het Lichaam van Christus leert ons verschillende belangrijke waarheden over eenheid. het herinnert ons eraan dat onze eenheid geworteld is in Christus. We zijn één omdat we allemaal met Hem verbonden zijn. Ten tweede laat het ons zien dat we onderling afhankelijk zijn. Net zoals het oog niet tegen de hand kan zeggen: "Ik heb jullie niet nodig" (1 Korintiërs 12:21), kunnen we niet goed functioneren zonder elkaar (Runions, 2011, blz. 143-169).
Deze metafoor spreekt ook over de aard van onze eenheid. Het is niet alleen een abstract concept, maar een levende, organische realiteit. We zijn echt met elkaar verbonden in Christus, delend in Zijn leven en liefde. Deze eenheid is zowel een geschenk als een verantwoordelijkheid. We worden opgeroepen om “de eenheid van de Geest te bewaren in de band van vrede” (Efeziërs 4:3) (Klaiber, 2022).
Het Lichaam van Christus concept heeft krachtige implicaties voor hoe we met elkaar omgaan. Paulus schrijft: “Als één lid lijdt, lijden alle leden samen; als één lid wordt geëerd, verheugen allen zich samen" (1 Korintiërs 12:26). Dit roept ons op tot diepe empathie en wederzijdse zorg (Runions, 2011, blz. 143-169).
In praktische termen moet deze eenheid tot uitdrukking komen in onze liefde voor elkaar, onze bereidheid om onze gaven te gebruiken voor het algemeen welzijn en onze toewijding om door conflicten en verschillen te werken. Het moet zichtbaar zijn in onze aanbidding, onze dienstbaarheid en ons getuigenis aan de wereld.
Wat leerden de vroege kerkvaders over christelijke eenheid?
Ignatius van Antiochië, die in het begin van de 2e eeuw schreef, benadrukte het belang van eenheid met de bisschop als middel om de eenheid van de kerk te handhaven. Hij zag de bisschop als een symbool van het gezag en de eenheid van Christus. In zijn brief aan de Smyrnaërs schreef hij: “Waar de bisschop ook verschijnt, laat het volk zijn; waar Jezus Christus zich ook bevindt, er is de katholieke kerk.” Voor Ignatius was eenheid niet alleen een ideaal, maar een praktische realiteit die tot uiting kwam in de structuur van de kerk (Ciascai, 2019, blz. 229-246).
Irenaeus van Lyon, die later in de 2e eeuw schreef, richtte zich op de eenheid van de leer van de kerk als bolwerk tegen ketterij. Hij benadrukte het belang van de apostolische opvolging en de “geloofsregel” – de kerndoctrine die door de apostelen is doorgegeven. Voor Irenaeus was de eenheid van de kerk gebaseerd op haar trouw aan de apostolische leer (Ciascai, 2019, blz. 229-246).
Cyprianus van Carthago verklaarde in de 3e eeuw beroemd: “Hij kan God niet meer hebben voor zijn Vader, die de Kerk niet heeft voor zijn moeder.” Cyprianus zag de eenheid van de kerk als essentieel voor het heil. Hij benadrukte het belang van het onderhouden van de gemeenschap met de bredere kerk, zelfs in tijden van vervolging en controverse (Lee, 2020).
Augustinus van Hippo, een van de meest invloedrijke kerkvaders, ontwikkelde een genuanceerd begrip van de eenheid van de kerk. Hij maakte een onderscheid tussen de zichtbare en de onzichtbare kerk en erkende dat niet iedereen in de zichtbare kerk werkelijk deel uitmaakt van het lichaam van Christus. Toch benadrukte hij nog steeds het belang van zichtbare eenheid en werkte onvermoeibaar om schisma's te bestrijden (Lee, 2020).
De Cappadocische vaders – Basilius de Grote, Gregorius van Nazianzus en Gregorius van Nyssa – trokken parallellen tussen de eenheid van de Drie-eenheid en de eenheid van de kerk. Zij zagen de eenheid van de kerk als een weerspiegeling van de perfecte eenheid en diversiteit binnen de Godheid (Trostyanskiy, 2019).
John Chrysostomus, bekend om zijn welsprekende prediking, sprak vaak over eenheid in praktische termen. Hij benadrukte het belang van liefde en wederzijdse zorg binnen de christelijke gemeenschap en zag deze als essentiële uitdrukkingen van eenheid.
Hoewel deze kerkvaders soms verschillende accenten legden, deelden zij de gemeenschappelijke overtuiging dat eenheid essentieel was voor de aard en de missie van de kerk. Ze zagen het als een gave van God, geworteld in de eenheid van de Drie-eenheid en het werk van Christus, maar ook als iets dat voortdurende inspanning en waakzaamheid vereiste om in stand te houden.
Wat is het verband tussen eenheid in de Bijbel en het concept van Emmanuel?
Eenheid in de Bijbel benadrukt eenheid onder gelovigen, als weerspiegeling van Gods goddelijke harmonie. Dit concept loopt parallel met “het belang van emmanuel vandaag begrijpen,” waarbij Emmanuel, wat “God met ons” betekent, de aanwezigheid van God in ons leven betekent. Het erkennen van deze eenheid bevordert gemeenschap en spirituele groei, het verbeteren van onze verbinding met goddelijk doel en ondersteuning.
Hoe kunnen christenen vandaag de dag Bijbelse principes van eenheid toepassen?
We moeten niet vergeten dat ware christelijke eenheid geworteld is in ons gedeelde geloof in Christus. Zoals Paulus schrijft, is er "één Heer, één geloof, één doop" (Efeziërs 4:5). Deze gemeenschappelijke basis zou ons uitgangspunt moeten zijn. We kunnen eenheid bevorderen door onszelf en elkaar regelmatig te herinneren aan de kernwaarheden die ons als gelovigen samenbinden (Klaiber, 2022).
Praktisch betekent dit dat we prioriteit moeten geven aan onze identiteit in Christus boven andere voorkeuren of verschillen. Of we nu contact hebben met collega-kerkleden, christenen uit andere denominaties of gelovigen met verschillende culturele achtergronden, we moeten altijd proberen ons gedeelde geloof in Christus te benadrukken.
Een ander belangrijk principe is nederigheid. Eenheid vereist vaak dat we "anderen beter beschouwen dan onszelf" (Filippenzen 2:3). Dit betekent bereid zijn om te luisteren, toe te geven wanneer we het mis hebben en de perspectieven en gaven van anderen te waarderen. In onze kerken en christelijke organisaties kunnen we eenheid bevorderen door ruimtes te creëren voor verschillende stemmen om gehoord en gewaardeerd te worden (Klaiber, 2022).
De Bijbel leert ons ook om "met elkaar in liefde te leven" (Efeziërs 4:2). Dit geduld en verdraagzaamheid is cruciaal voor het behoud van eenheid, vooral wanneer er conflicten ontstaan. We kunnen dit toepassen door ons in te zetten om met gratie en doorzettingsvermogen door meningsverschillen heen te werken, in plaats van hen toe te staan verdeeldheid te veroorzaken.
Gebed is een ander krachtig instrument voor eenheid. Jezus zelf bad voor de eenheid van zijn volgelingen (Johannes 17:20-23). We kunnen Zijn voorbeeld volgen door regelmatig te bidden voor eenheid in onze lokale kerken, tussen denominaties en in het wereldwijde Lichaam van Christus. Overweeg dit op te nemen in je persoonlijke gebedsleven en moedig je kerk aan om collectief te bidden voor christelijke eenheid (Klaiber, 2022).
Het Bijbelse concept van verzoening staat ook centraal in eenheid. Zoals Paulus schrijft: "God heeft ons door Christus met Zichzelf verzoend en ons de bediening van de verzoening gegeven" (2 Korintiërs 5:18). We kunnen dit toepassen door actief te proberen verbroken relaties te helen, zowel binnen de kerk als in ons persoonlijke leven. Dit kan inhouden dat we contact opnemen met iemand met wie we een conflict hebben gehad of bemiddelen tussen anderen die het niet eens zijn.
Een andere praktische toepassing is om actief te zoeken naar mogelijkheden voor samenwerking en gedeelde missie met andere christenen en kerken. Dit kan gezamenlijke dienstprojecten, gedeelde aanbiddingservaringen of samenwerking in evangelisatie-inspanningen omvatten. Dergelijke activiteiten drukken niet alleen eenheid uit, maar versterken deze ook (Regassa & Fentie, 2020).
We moeten ook rekening houden met onze toespraak. De Bijbel waarschuwt ons voor de vernietigende kracht van roddel en verdeeldheid zaaien. In plaats daarvan moeten we "de waarheid in liefde uitspreken" (Efeziërs 4:15), onze woorden gebruiken om op te bouwen in plaats van af te breken. Dit geldt voor onze persoonlijke interacties, maar ook voor hoe we ons engageren op sociale media en andere platforms.
Ten slotte kunnen we eenheid bevorderen door diversiteit binnen het Lichaam van Christus te vieren. Dit betekent niet dat we echte verschillen moeten negeren, maar dat we moeten beseffen hoe verschillende geschenken, perspectieven en culturele uitingen ons gedeelde geloof kunnen verrijken. We kunnen dit doen door te leren over andere christelijke tradities, deel te nemen aan multiculturele aanbiddingservaringen of gewoon vriendschap te sluiten met gelovigen die anders zijn dan wij (Regassa & Fentie, 2020).
Vergeet niet dat eenheid zowel een geschenk als een taak is. Het is iets wat God ons in Christus geeft, maar ook iets waar we actief aan moeten werken om het in stand te houden en te verdiepen. Wanneer we deze principes toepassen, worden we levende getuigenissen van de verenigende kracht van het Evangelie, die de wereld de liefde van Christus tonen door onze liefde voor elkaar.
