Dutch 
English 
Arabic 
Spanish 
Portuguese 
Chinese 
Russian 
French 
Italian 
German 
Japanese 
Een uitzicht vanuit een bovenraam van Sacra di San Michele, Italië, juli 2025. / Krediet: Emma Silvestri
Parijs, Frankrijk, 12 jul 2025 / 06:00 uur (CNA).
Christelijke pelgrims en nieuwsgierige waarnemers, die teruggaan tot de oudheid, hebben een onzichtbare lijn opgemerkt over het continent Europa naar het Heilige Land, bekend als “het zwaard van Sint-Michiels”. De lijn volgt de locaties van zeven heiligdommen gewijd aan de leider van de hemelse legers — van de noordelijke punt van Ierland tot Jeruzalem in het zuiden, via Frankrijk, Italië en Griekenland.
“Mensen zijn verbaasd als we het over een lijn hebben. Als je naar een kaart kijkt, is de lijn niet helemaal recht. Maar we leven op een wereldbol – lijnen zijn relatief. Wat voor mij van belang is, is de richting die dit symbool geeft,” vertelde Tatiana Bogni, een gids voor 20 jaar in de Sacra di San Michele in Piemonte, Italië, aan CNA.
Bogni is gepassioneerd over de Sacra di San Michele, gelegen in het midden van de onzichtbare lijn die de zeven heiligdommen met elkaar verbindt, en spreekt onvermoeibaar over het middeleeuwse gebouw op een rots waar St. Michael zou zijn verschenen.
Door de eeuwen heen hebben talloze pelgrims de paden van deze engelachtige zwaardvormige lijn bewandeld, gedreven door persoonlijke toewijding, een zoektocht naar betekenis of gebonden door een gelofte.
Volgens sommige tradities is het gebruikelijk om vanuit het noorden naar Jeruzalem af te dalen. Bogni is echter van mening dat het zinvoller is om in het Heilige Land te beginnen en naar het noorden naar Ierland te reizen, wat de reis vertegenwoordigt van Byzantijnse Perzische monniken die de cultus van St. Michael van het oosten naar het westen brachten.
Welke richting men ook kiest, deze onzichtbare lijn is al lang geleden “gecreëerd”.
Ze zeven heiligdommen delen een opmerkelijk kenmerk: Ze zijn allemaal moeilijk te bereiken — geïsoleerd, ver van alles, gebouwd op eilanden of rotsachtige bergtoppen. Soms vereist alleen het bereiken ervan de ruwe kracht van de natuur onder ogen zien. Het belangrijkste is dat elk een eeuwenoude geschiedenis heeft die verband houdt met de aartsengel.
De zeven heiligdommen van St. Michael
In Ierland is het heiligdom van Skellig Michael een rotsachtig eiland dat oprijst als een tempel uit de zee. Nu verlaten en de thuisbasis van zeevogels, kan het eiland alleen per boot worden bereikt. Pelgrims kunnen de overblijfselen zien van de monniken die er leefden tussen de zesde en twaalfde eeuw, en die de plaats opdroegen aan de beroemde engel die de demon versloeg.
Vanaf daar is de tweede heiligdomstop in het Verenigd Koninkrijk: St. Michael's Mount, een ander eiland gewijd aan de aartsengel. Volgens de legende verscheen St. Michael aan vissers om hen te redden van de riffen. Het daar gebouwde kasteelfort diende tijdens de Europese oorlogen als strategisch bolwerk. Vandaag de dag behouden slechts 30 inwoners hun nalatenschap.
De derde locatie is Mont-Saint-Michel in Frankrijk, waarvan de beroemde abdij een wereldwijde toeristische bestemming is. Af en toe wordt de heilige kaap, waar de heilige Michaël in de achtste eeuw aan bisschop Aubert van Avranches zou zijn verschenen en hem zou hebben gevraagd een heiligdom te bouwen, omringd door oceaangolven, overgelaten aan de wilde getijden.
De lijn gaat verder door Italië met twee heiligdommen die nog steeds door monniken worden bewoond.
De eerste is de Sacra di San Michele, een middeleeuwse abdij in Piemonte op 3.156 voet hoog en zichtbaar in de hele Susa-vallei. Voor degenen die naderen, stralen de kolossale stenen fundamenten boven de klif nog steeds een mystieke kracht en een gevoel van de hardheid van het leven uit.
Verder naar het zuiden, in de regio Apulië, ligt San Michele Arcangelo Shrine op de berg Gargano, gebouwd tussen de vijfde en zesde eeuw rond een grot waar St. Michael zou zijn verschenen. Volgens de legende is de voetafdruk van de aartsengel ingeprent in de rots.
Het zesde heiligdom is het klooster van Panormitis op het Griekse eiland Symi, de thuisbasis van een icoon van St. Michael gekleed in zilveren pantser. Het orthodoxe klooster dateert uit de 18e eeuw en wordt nog steeds bewoond door monniken.
Ten slotte eindigt of begint de lijn in het Heilige Land van het Stella Maris-klooster op de berg Karmel. Hoewel niet historisch verbonden met St. Michael, staat het Karmelietenklooster als een symbolisch anker voor zijn toewijding aan St. Michael in het land van Jezus.
Een reis naar het licht
“Sinds het begin van de mensheid hebben mensen altijd geprivilegieerde plaatsen gekozen voor spirituele gezondheid, om zich terug te trekken uit het chaotische leven en sterker terug te keren”, merkte Bogni op, verwijzend naar deze oude heiligdommen. “Ik zeg altijd dat de middeleeuwen niet beter waren – net zo chaotisch. Technologie verandert, maar mensen blijven hetzelfde.”
Bogni ontmoet vaak pelgrims die vastbesloten zijn om alle zeven locaties aan de Sint-Michielslijn te bezoeken.
“Gisteren nog heb ik een Fransman uit Bretagne een rondleiding gegeven. Hij bezoekt elk heiligdom een voor een. Vroeger liepen pelgrims de hele rij in één keer. Ze zouden zich voorbereiden, een testament maken voor het geval ze niet zouden terugkeren. Tegenwoordig bezoeken mensen elkaar meestal stap voor stap", legt ze uit.
Dit is geen “toerisme”, benadrukte Bogni. “Ze lopen om zichzelf te vinden. Iedereen heeft zijn redenen. Ik geloof dat St. Michael de voortdurende strijd in zichzelf vertegenwoordigt. “Wie is als God? Wie wil de plaats van God innemen?” – dat is de grote vraag van Michael. Hij is een krijgerfiguur die kracht geeft, een krachtig symbool dat mensen helpt in balans en gecentreerd te blijven.”
De Fransman Éloi Gillard, nu in de dertig, ging als jonge scout naar Mont-Saint-Michel. “Ik heb drie dagen alleen gelopen om daar te komen — het was een van de krachtigste ervaringen van mijn leven: alsof ik in de woestijn ben, tegenover mezelf en tegenover God.”
Gillard is nu vader van drie kinderen en zegt dat St. Michael hem op dat moment heeft geholpen “de balans op te maken van mijn leven”. “Het was als volwassen worden – een tijd om je in te zetten, om je te bekeren. St. Michael, met zijn krachtige, mannelijke figuur van een dappere ridder, werd een sterk beeld van mijn leven als jonge man.”
Voor Bogni spreekt St. Michael ook tot atheïsten en gelovigen van andere religies. Hij vertegenwoordigt “een reis naar het licht, en licht en duisternis zijn voor iedereen hetzelfde”, zei ze.
