Syrië 2025 in vogelvlucht: Een jaar van geweld en onzekerheid

Door Linda Burkle, PhD, ICC Fellow 

Het is iets meer dan een jaar geleden sinds de ineenstorting in december 2024 van 50 jaar totalitaire dictatuur onder de Syrische president Assad. Dit artikel geeft een update over de status van christenen en andere minderheden in 2025, te midden van instabiliteit en transitie. 

Na een langdurige burgeroorlog werd in december 2024 een staatsgreep gepleegd door verschillende islamistische facties die een rebellencoalitie vormden genaamd het Military Operations Command (MOC). Het MOC omvatte het door Turkije gesteunde Syrische Nationale Leger en de door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten. Het werd geleid door Ahmend Hussein al-Sharaa, ook bekend als Abu Mohammed al-Golani, hoofd van Hayat Tahrir Al Sham (HTS), een groep die door de VS en andere landen als terroristische organisatie is aangemerkt. Voorheen was al-Sharaa ook gelieerd aan al-Qaida. Hij stond van 2013 tot en met 2024 op de FBI's Most Wanted List vanwege zijn rol in soennitisch-islamitisch regionaal terrorisme.(1) 

Nieuwe overgangsregering opgericht 

Na de staatsgreep probeerde al-Sharaa zichzelf te herdefiniëren als staatsman en klom hij op tot de feitelijke leider. Toen een Amerikaanse delegatie al-Sharaa ontmoette, verzekerde hij de diplomaten dat hij van plan was een overgangsregering op te richten "gekozen door het volk", wat impliceerde dat minderheden zouden worden opgenomen en beschermd.(2) 

Gezien zijn toezeggingen werd hij van de FBI's Most Wanted List gehaald en door de Amerikaanse regering erkend als de legitieme leider van Syrië. Op 29 januari 2025 werd al-Sharaa geïnstalleerd als interim-president. Er was echter veel scepsis of al-Sharaa, de zelfbenoemde voormalige jihadi die onverwacht aan de macht kwam, het land kon stabiliseren of gewapende facties die nog steeds ongestraft opereerden, kon beteugelen. Tot nu toe is deze scepsis gegrond gebleken. 

In maart 2025 werd een nieuwe grondwet aangenomen. In artikel 3 staat: "1. De religie van de president van de Republiek is de islam en de islamitische jurisprudentie is de voornaamste bron van wetgeving. 2. Vrijheid van geloof is beschermd. De staat respecteert alle goddelijke religies en garandeert de vrijheid om al hun rituelen uit te voeren, op voorwaarde dat dit de openbare orde niet verstoort. 3. De persoonlijke status van religieuze sekten wordt beschermd en gerespecteerd in overeenstemming met de wet."(3) 

De grondwet zal vijf jaar van kracht zijn, waarna verkiezingen gepland staan. De drie "goddelijke religies" zijn de islam, het jodendom en het christendom. Er is bezorgdheid geuit dat andere geloofsovertuigingen niet expliciet worden genoemd. 

In mei 2025 ontmoette president Trump al-Sharaa en omschreef hem als een "transformationele leider", waarbij hij het belang benadrukte van het opzetten van een inclusieve, democratisch gekozen regering. Trump drong er ook bij al-Sharaa op aan om diplomatieke betrekkingen met Israël aan te gaan en zich aan te sluiten bij de Abraham-akkoorden. Sancties tegen Syrië die sinds 1979 van kracht waren, werden opgeheven met de bedoeling Syrië een frisse start te geven. 

Op 30 juni 2025 ondertekende Trump een uitvoerend bevel, "Voorziening in de intrekking van sancties tegen Syrië", waarbij hij positieve acties erkende die door de nieuwe Syrische regering waren ondernomen. Op 7 juli 2025 trok de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio de aanwijzing van het ministerie van Buitenlandse Zaken van Hayat Tahrir Al Sham (HTS), voorheen geleid door al-Sharaa, als buitenlandse terroristische organisatie (FTO) in.(4) 

Hoewel al-Sharaa de internationale gemeenschap verzekerde van zijn voornemen om een representatieve regering op te richten via een verkiezingsproces dat alle religies en etnische groepen zou omvatten, waren veel christenen en andere gemarginaliseerde groepen niet overtuigd.  

Gezien de gerichte aanvallen gedurende 2025 waren hun zorgen gerechtvaardigd en velen blijven vluchten. Meer dan 14 miljoen Syriërs zijn ontheemd geraakt door de langdurige 13-jarige burgeroorlog, een van de grootste ontheemdingscrises wereldwijd.(5) Van de ontheemden zijn ongeveer 7,4 miljoen mensen ontheemd binnen de grenzen van Syrië en meer dan 6 miljoen zijn ontheemd in buurlanden zoals Libanon, Jordanië en Turkije.  

"Tijdens een hoorzitting van de USCIRF in 2025 meldde onderzoeksjournalist Nuri Kino dat er vóór de burgeroorlog tot 1,5 miljoen christenen in Syrië waren; vandaag de dag zijn er minder dan 300.000 over. De achteruitgang is vooral ernstig in historische christelijke centra: de christelijke bevolking van Aleppo daalde van ongeveer 100.000 naar ruwweg 25.000, en in de Khabur-rivierregio in het noordoosten van Syrië — ooit de thuisbasis van 30.000 Syrische christenen — zijn er nog maar een paar honderd over."(6) 

Verkiezingsproces en resultaten 

Gezien het feit dat zoveel Syriërs momenteel elders wonen en de infrastructuur en economie in chaos verkeren, werd een complex representatief verkiezingskader opgezet dat geen openbare stemming omvatte. In plaats daarvan werden de verkiezingen gehouden "via een gelaagde structuur waarbij kieslichamen, geselecteerd door lokale subcommissies, op hun beurt parlementaire vertegenwoordigers kiezen. De regering heeft verklaard dat het doel van deze aanpak is om technocraten en academici te selecteren, met als doel dat 70% van de leden in deze categorie valt en 30% uit opmerkelijke gemeenschapsleiders bestaat." 

Het voorgestelde proces werd in een gezamenlijke verklaring door talrijke niet-gouvernementele organisaties bekritiseerd. Zij suggereren dat het proces al-Sharaa in staat stelt om "effectief een parlementaire meerderheid vorm te geven die bestaat uit individuen die hij heeft geselecteerd of van wie hij loyaliteit heeft verzekerd", wat het risico met zich meebrengt "het principe van pluralisme te ondermijnen dat essentieel is voor elk oprecht democratisch proces" ... "Je kunt het proces noemen zoals je wilt, maar geen verkiezingen," vertelde Bassam Alahmad, uitvoerend directeur van het in Frankrijk gevestigde Syrians for Truth and Justice, een van de organisaties die de verklaring hebben ondertekend, aan het persbureau AFP."(8) 

De indirecte stemming voor parlementaire vertegenwoordigers vond plaats op 5 oktober 2025, wat resulteerde in de verkiezing van 119 wetgevers die zullen dienen in een parlement van 210 leden.

De meeste zetels gingen naar mannen uit de soennitische moslimmeerderheid, waarbij weinig vrouwen of religieuze minderheden werden gekozen. Ongeveer 5% is vrouw, vergeleken met minder dan 6% tijdens het Assad-regime, toen tussen de 6% en 13% van de wetgevers vrouw was. Naar verluidt werd slechts één christen gekozen, maar niet uit Damascus of Aleppo, waar de meeste christenen wonen. Nog eens 70 wetgevers zullen de komende dagen door al-Sharaa worden benoemd, terwijl 21 zullen worden gekozen in uitgestelde verkiezingen. De verkiezingscommissie erkende "dat de slechte resultaten voor vrouwen en christenen 'tot de belangrijkste tekortkomingen' van de stemming behoorden, maar sprak de hoop uit dat Sharaa deze tekortkomingen via zijn eigen benoemingen zou aanpakken."(9) 

Vanwege botsingen tussen militiestrijders en regeringstroepen in het door Koerden gecontroleerde noordoostelijke gebied werden de verkiezingen daar uitgesteld. Al-Sharaa is uit op gecentraliseerde overheidscontrole, hoewel twee gebieden grotendeels buiten hun controle blijven: de door Druzen gedomineerde regio Suwayda in het zuiden en het door Koerden gedomineerde noordoosten van Syrië. Leiders van beide regio's streven naar autonomie, aangezien de veiligheidstroepen van al-Sharaa in maart en juli 2025 duizenden burgers hebben afgeslacht.(10) 

"Syrië staat voor ernstige problemen, waaronder een ingestorte economie, het vooruitzicht op hernieuwd intern conflict en ontwrichtende inmenging door externe mogendheden. De overgangsregering zal geen van deze problemen kunnen aanpakken als haar eigen greep op het land betwist blijft," zei Jerome Drevon van de International Crisis Group,Buitenlandse zaken.(11) 

Al-Sharaa prees de verkiezingen aan als een historisch moment en verklaarde dat het parlement een grote controlerende rol zou spelen tijdens een democratische en inclusieve politieke transitie. Geweld en dodelijke aanvallen gaan echter door, wat twijfel, angst en onzekerheid veroorzaakt onder minderheden. 

Geweld en aanvallen geregistreerd in 2025 

Bij het beoordelen van incidenten van geweld en aanvallen in 2025 lijkt het erop dat islamitische groeperingen de meeste hebben gepleegd, hoewel de Syrische regeringstroepen ook bij sommige aanvallen betrokken zijn. Organisaties die toezien op vervolging, zoals Christian Solidarity International (CSI), rapporteren over verslechterende omstandigheden voor minderheden zoals de Druzen, Alawieten en christenen, van wie velen in Aleppo wonen, dat onder controle staat van de door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten.   

"Sinds de val van het Assad-regime in december 2024 worden de 'overgangsregering' van Syrië en haar veiligheidstroepen gedomineerd door strijders van HTS, een jihadistische groep die tijdens de lange burgeroorlog van Syrië christenen en andere religieuze minderheden aanviel."(12) Er moet worden herhaald dat al-Sharaa aan het hoofd stond van HTS en voorheen door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken was aangemerkt als een terroristische organisatie. 

Gedurende 2025 werden talloze aanvallen gedocumenteerd. "Het Syrian Network for Human Rights (SNHR) meldde vandaag dat er in december 2025 80 burgers werden gedood in Syrië, waaronder 11 kinderen, acht vrouwen en twee slachtoffers van marteling.' ... 'Het rapport gaf aan dat van de 3.666 individuen die in 2025 gedocumenteerd werden gedood, 73 burgers, waaronder acht kinderen, zes vrouwen en 16 die stierven onder marteling, werden gedood door Syrische regeringstroepen. De troepen van het Assad-regime pleegden ook twee slachtpartijen. Bovendien werden 14 burgers, waaronder negen kinderen, één vrouw, één lid van de Civiele Bescherming en één persoon die stierf onder marteling, gedood door troepen van het Assad-regime. De Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) doodden 73 burgers, waaronder 15 kinderen, 14 vrouwen en 12 die stierven onder marteling. Het Syrische Nationale Leger (SNA) doodde vijf burgers, waaronder twee kinderen, één vrouw en één persoon die stierf onder marteling. Internationale coalitietroepen doodden twee burgers, van wie er één een kind was. Het rapport documenteerde ook de moord op 1217 individuen, waaronder 51 kinderen, 63 vrouwen en 32 medisch personeel, en 53 slachtpartijen door gewapende groepen die deelnamen aan militaire operaties in de kustregio (maart). Ten slotte documenteerde het de moord op 446 mensen, waaronder negen kinderen, 21 vrouwen en één medisch personeelslid, en vier slachtpartijen door niet-statelijke gewapende groepen gelieerd aan het Assad-regime. Het rapport documenteerde de moord op 62 burgers, waaronder drie kinderen en drie vrouwen, door Israëlische troepen. Het registreerde ook de moord op 35 burgers, waaronder 14 kinderen, vijf vrouwen, drie medisch personeelsleden en één slachtpartij door Turkse troepen. Het rapport documenteerde de moord op 374 burgers, waaronder 39 kinderen, 79 vrouwen, vier mediapersoneelsleden en 10 medisch personeelsleden, evenals 11 slachtpartijen en twee sterfgevallen door marteling, door gewapende groepen die betrokken waren bij de escalatie en militaire operaties in het gouvernement Suwayda in juli. Het rapport registreerde ook de moord op 1.365 mensen, waaronder 177 kinderen en 119 vrouwen, door niet-geïdentificeerde partijen."(13) 

Het SNHR-rapport documenteerde ook ten minste 65 aanvallen op burgercentra, waaronder aanvallen op 11 scholen, acht medische faciliteiten en negen gebedshuizen. Ten minste twee aanvallen vonden plaats in december, één op een gebedshuis. De meeste aanvallen waren gericht op burgers en veel van de sterfgevallen worden toegeschreven aan milities en veiligheidstroepen. Een aanzienlijk aantal sterfgevallen begin 2025 was het gevolg van landmijnen en andere explosies van oorlogsoverblijfselen en verwondingen door eerdere bombardementen.(14) 

Botsingen tussen Syrische regeringstroepen en de Koerdische Syrische Democratische Strijdkrachten hebben het begin van 2026 getekend. Volgens Chris Mitchell, hoofd van het Midden-Oostenbureau van CBN, worden de Syrische troepen, gesteund door Turkije, beschreven als het voortzetten van hun "etnische zuivering" van minderheden (Druzen, christenen en Alawieten) met de hevigste aanvallen in de noordelijke stad Aleppo.(15)  

Op 9 januari 2026 kondigde het Syrische ministerie van Defensie een staakt-het-vuren aan in Aleppo, hoewel het bestand kort was, met enige aanhoudende gevechten omdat de Koerdische Syrische Democratische Strijdkrachten weigerden te vertrekken. Op zondag 11 januari werd aangekondigd dat alle strijders Aleppo hadden verlaten nu de Syrische regering de controle heeft overgenomen, maar andere rapporten geven aan dat de botsingen aanhouden.(16) 

De situatie en veiligheid van christenen in Syrië blijven precair. Hoewel al-Sharaa zijn voornemen uitspreekt om een inclusieve regering te hebben die alle mensen van verschillende geloofsovertuigingen beschermt, bewijzen de acties van zijn veiligheidstroepen tot nu toe het tegendeel, wat leidt tot groeiende angst en wantrouwen bij Syrische minderheden. Onlangs heeft hij enkele aanvallen door ISIS-gelieerden veroordeeld en de Amerikaanse vergeldingsaanvallen tegen een Islamitische Staat-groep gesteund, die Amerikaans militair personeel in Syrië had aangevallen en gedood.(17) 

Te midden van de aanhoudende aanvallen en de onzekerheid van het politieke landschap in Syrië, moeten wij als westerse kerk blijven bidden voor de bescherming, voorziening en troost van onze broeders en zusters in Syrië. Wij bidden Psalm 91 over alle vervolgde gelovigen. Gebed heeft kracht!  

Daarnaast kunnen we praktische hulp bieden door organisaties te steunen die in de basisbehoeften van ontheemden voorzien. International Christian Concern (ICC) loopt voorop bij het voldoen aan dergelijke behoeften. Overweeg het werk financieel te steunen en voorbede te doen voor de vervolgden in Syrië en elders. 

Bronnen 

1.https://persecution.org/2025/01/09/the-christians-disappearing-from-biblical-lands/ 

2. https://persecution.org/2025/09/19/update-on-syria-a-new-era-or-more-of-the-same-for-syrian-christians/
3. http://constitutionality/sites/default/files/2025-03/2025.03.13%20-%20Constitutional%20declaration%20%28English%29.PDF  
4. state.gov, 7 juli 2025 Persverklaring 
5. https://www.worldvision.org
6. 2026 GCR Red List.pf
7. reliefwed.int, 17 september 2025. "Syrië's verkiezingen van 2025: Legitimiteit en vertegenwoordiging."
8. https://www.aljazeera.com/news/2025/10/5/syrian-electors-vote-in-indirect-polls-for-first-post-assad-parliament
9. https://www.cfr.org/article/syrias-transitional-election
10. https://csi-usa.org/aleppo-clashes-csis-partner-on-the-ground-reports/
11. https://www.cfr.org/article/syrias-transitional-election 
12. http://csi-usa.org/aleppo-clashes-csis-partner-on-the-ground-reports/
13. https://snhr.org/blog/2026/01/01/the-death-of-3338-individuals-including-328-children-and-312-women-and-32-deaths-due-to-torture-recorded-in-the-year-2025-in-syria/
14. ibid.
15. https://www.youtube.com/watch?v=8sMfUdM6QoM
16. https://www.msn.com/en-xl/news/other/clashes-in-syria-the-national-army-has-struck-kurdish-neighborhoods-of-aleppo/ss-AA1U3GwI#image=1
17. https://www.pbs.org/newshour/world/u-s-launches-new-retaliatory-strikes-against-islamic-state-group-in-syria

Bezoek voor meer nieuwsberichten de ICC Newsroom. Voor interviews, stuur een e-mail naar press@persecution.org. Om het werk van ICC over de hele wereld te steunen, doneer aan ons Where Most Needed Fund.

Het bericht Syrië 2025 in vogelvlucht: Een jaar van geweld en onzekerheid verscheen voor het eerst op International Christian Concern.

https://persecution.org/2026/01/15/syria-2025-in-review-a-year-of-violence-and-uncertainty/