De Bijbel beschrijft een vriend als iemand wiens loyaliteit standhoudt in moeilijke tijden, wiens eerlijkheid pijn kan doen en wiens gezelschap iemands karakter vormt. Spreuken bevat verschillende uitspraken over vrienden (Spreuken 17:17; 18:24; 27:6; 27:17).
De geschiedenisboeken vermelden de vriendschappen van Jonathan en David (1 Samuël 18:1) en van Ruth en Naomi (Ruth 1:16-17), en Jezus noemt zijn discipelen zijn vrienden in Johannes 15:13-15.
Wat een vriend is

Spreuken 17:17
“Een vriend heeft altijd lief, een broeder wordt geboren voor de tijd van nood.”
Reflectie: Het spreekwoord plaatst een vriend naast een broer. De liefde van de vriend houdt stand "te allen tijde", en de plaats van de broer wordt gedefinieerd door "een tijd van tegenspoed".

Spreuken 18:24
“Wie onbetrouwbare vrienden heeft, komt spoedig ten val, maar er is een vriend die meer verkleeft dan een broeder.”
Reflectie: De eerste regel waarschuwt dat het hebben van onbetrouwbare vrienden al snel tot ondergang leidt. De tweede noemt het tegenovergestelde geval, een enkele vriend die "trouwer is dan een broer".

Prediker 4:9-10
“Twee zijn beter dan één, want zij hebben een goede beloning voor hun zwoegen: als zij vallen, kan de een de ander overeind helpen. Maar wee de eenzame die valt en geen tweede heeft om hem overeind te helpen!”
Reflectie: De Prediker heeft zojuist een man beschreven die "geheel alleen" is, "zonder zoon of broer", die eindeloos zwoegt en zich afvraagt voor wie hij zwoegt en waarom hij zichzelf genot ontzegt (Prediker 4:8). Tegenover hem plaatst hij twee mensen die elkaar kunnen opbeuren. De verzen 11 en 12 voegen daar warm blijven en elkaar verdedigen aan toe, en eindigen met "Een drievoudig snoer wordt niet spoedig verbroken."

Spreuken 27:9
“Olie en reukwerk verblijden het hart, zo is de zoetheid van een vriend door hartelijke raad.”
Reflectie: Parfum en wierook worden naast het advies van een vriend geplaatst, en alle drie brengen ze vreugde. Het volgende vers voegt eraan toe: "Verlaat uw vriend of de vriend van uw familie niet", en eindigt met "beter een nabije buur dan een verre verwant."
Vriendschappen die in de Bijbel worden vermeld

1 Samuël 18:1
“Toen David zijn gesprek met Saul beëindigd had, werd Jonathan één van geest met David, en hij had hem lief als zichzelf.”
Reflectie: Jonathan was de zoon van koning Saul. Het gesprek dat zojuist was geëindigd, was Sauls ondervraging van David, die voor hem stond terwijl hij nog steeds het hoofd van Goliath vasthield (1 Samuël 17:55-58). Jonathan sloot vervolgens een verbond met David en gaf hem zijn mantel, tuniek, zwaard, boog en riem (18:3-4). Toen Jonathan in de strijd stierf, klaagde David: "Uw liefde voor mij was wonderbaarlijk, wonderbaarlijker dan die van vrouwen" (2 Samuël 1:26).

Ruth 1:16-17
“Maar Ruth antwoordde: ‘Dring er bij mij niet langer op aan u te verlaten en terug te gaan, weg van u. Waar u heen gaat, zal ik gaan, waar u overnacht, zal ik overnachten. Uw volk is mijn volk en uw God mijn God. Waar u sterft, zal ik sterven, en daar zal ik begraven worden. Laat de HEER mij straffen als er iets anders dan de dood mij van u scheidt.’”
Reflectie: Ruth is een Moabitische weduwe die spreekt tot haar schoonmoeder Naomi, die haar echtgenoot en beide zonen heeft verloren en op weg is naar het land Juda (Ruth 1:3-7). Naomi drong er bij beide schoondochters op aan om terug te keren naar hun eigen volk; Orpa kuste haar vaarwel, "maar Ruth klemde zich aan haar vast" (1:14). Ruth verbindt zich aan Naomi's volk, God en begraafplaats, en besluit met een eed dat zelfs de dood hen niet zal scheiden.

Job 2:13
“Toen gingen zij met hem op de grond zitten, zeven dagen en zeven nachten lang. Niemand zei een woord tegen hem, want zij zagen dat zijn pijn zeer groot was.”
Reflectie: Elifaz, Bildad en Sofar hoorden van Jobs problemen, kwamen volgens afspraak vanuit hun huizen om hem te troosten, en huilden en scheurden hun mantels toen ze hem zagen (Job 2:11-12). Hun zeven dagen van stilte gingen vooraf aan al hun toespraken. Aan het einde van het boek zegt God tegen Elifaz: "Ik ben toornig op u en uw twee vrienden, omdat u niet de waarheid over Mij hebt gesproken", en de Heer aanvaardt Jobs gebed voor hen (42:7-10).

Johannes 15:13
“Niemand heeft een grotere liefde dan deze, namelijk dat iemand zijn leven geeft voor zijn vrienden.”
Reflectie: Jezus spreekt tot zijn discipelen, en het vers ervoor geeft het gebod dat dit vers uitlegt: "Heb elkaar lief zoals Ik jullie heb liefgehad." De volgende verzen noemen de discipelen de vrienden die hij bedoelt: "Jullie zijn mijn vrienden als jullie doen wat Ik gebied," en "Ik heb jullie vrienden genoemd, want alles wat Ik van mijn Vader heb geleerd, heb Ik jullie bekendgemaakt" (15:14-15).
Eerlijkheid en belediging tussen vrienden

Spreuken 27:6
“Wonden van een vriend zijn betrouwbaar, maar een vijand vermenigvuldigt kussen.”
Reflectie: Het vers ervoor stelt het onderwerp vast: "Beter is openlijke bestraffing dan verborgen liefde." Samen gelezen zijn de wonden van een vriend de pijn die eerlijke correctie veroorzaakt.

Spreuken 27:17
“IJzer scherpt ijzer, zo scherpt de ene mens de andere.”
Reflectie: De uitspraak komt voor in een hoofdstuk dat verschillende keren terugkeert naar vrienden: de wonden van een vriend (27:6), het advies van een vriend (27:9) en de vriend die men niet moet verlaten (27:10). De vergelijking heeft aan beide kanten ijzer en aan beide kanten een persoon.

Spreuken 17:9
“Wie liefde bevordert, bedekt een overtreding, maar wie de zaak blijft herhalen, scheidt goede vrienden.”
Reflectie: Een overtreding bedekken betekent weigeren deze te herhalen. De tweede regel geeft het alternatief: wie "de zaak herhaalt, scheidt goede vrienden". Spreuken 16:28 zegt hetzelfde over de roddelaar, die "goede vrienden scheidt."
Wat Paulus van gelovigen vraagt ten opzichte van elkaar

Kolossenzen 3:13
“Verdraag elkaar en vergeef elkaar als iemand een ander iets te verwijten heeft. Zoals de Heer u vergeven heeft, zo moet u elkaar vergeven.”
Reflectie: Paulus somt op waarmee Gods uitverkoren volk zich moet "bekleden": mededogen, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid en geduld (Kolossenzen 3:12). Vergeving wordt gemeten aan die van de Heer zelf: "Vergeef zoals de Heer u heeft vergeven." Efeziërs 4:32 geeft dezelfde instructie in bijna dezelfde woorden.

Romeinen 12:15
“Verheug u met hen die zich verheugen; treur met hen die treuren.”
Reflectie: De regel behoort tot een reeks korte geboden die volgt op "Laat de liefde oprecht zijn" (Romeinen 12:9). Het delen van andermans vreugde wordt naast het delen van hun verdriet geplaatst, en het volgende gebod is "Leef in harmonie met elkaar."

Galaten 6:2
“Draag elkaars lasten, en vervul zo de wet van Christus.”
Reflectie: Het vers ervoor zegt tegen degenen "die door de Geest leven" dat ze iemand die in zonde is gevallen zachtmoedig moeten herstellen, terwijl ze op zichzelf letten. Elkaars lasten dragen wordt het vervullen van "de wet van Christus" genoemd. Drie verzen later voegt Paulus eraan toe dat "ieder zijn eigen last moet dragen" (Galaten 6:5), en het hoofdstuk vraagt om beide.
Vrienden kiezen

Spreuken 12:26
“De rechtvaardigen kiezen hun vrienden zorgvuldig, maar de weg van de goddelozen brengt hen op een dwaalspoor.”
Reflectie: In de NIV kiezen de rechtvaardigen "hun vrienden zorgvuldig". De tweede regel stelt de goddelozen tegenover hen: hun eigen weg "leidt hen op een dwaalspoor".

Spreuken 13:20
“Wie met wijzen omgaat, wordt wijs, maar wie met dwazen verkeert, zal het slecht vergaan.”
Reflectie: Het spreekwoord noemt het resultaat van gezelschap in beide richtingen. Wandelen met de wijzen maakt een persoon wijs, en een metgezel van dwazen "ondervindt schade".

Spreuken 22:24-25
“Ga niet om met een opvliegend mens, en met een toornig mens moet je niet omgaan, anders raak je gewend aan zijn wegen en haal je jezelf in de val.”
Reflectie: De instructie is om vriendschap met een opvliegend persoon te vermijden, en de reden volgt: "je zou hun wegen kunnen leren en jezelf in de val lokken." Het genoemde gevaar is dat het humeur van de vriend het eigen humeur wordt.

1 Korintiërs 15:33
“Dwaal niet: ‘Slecht gezelschap bederft goede zeden.’”
Reflectie: Paulus' waarschuwing komt voort uit zijn betoog voor de opstanding van de doden. Het vers daarvoor zegt dat als de doden niet opstaan: “Laten wij eten en drinken, want morgen sterven wij.” De NIV vertaalt “Slecht gezelschap bederft goede zeden” als een geciteerd gezegde, en het volgende vers roept de Korintiërs op om “te stoppen met zondigen; want sommigen onder u kennen God niet” (15:34).

Een reactie plaatsen