How Do We Reconcile God’s Apparent Absence with His Promises to Be Present?

Wat zegt de Bijbel over Gods verborgenheid?

De Bijbel spreekt op vele manieren tot ons over het mysterie van Gods verborgenheid. Dit is geen eenvoudige zaak, maar een die gebedsvolle reflectie vereist. In de Hebreeuwse Geschriften vinden we passages die de angst uitdrukken van degenen die voelen dat God Zijn aangezicht heeft verborgen. De psalmist roept uit: “Hoe lang, o Heer? Zult U mij voor eeuwig vergeten? Hoe lang zult U Uw aangezicht voor mij verbergen?” (Psalm 13:1). Toch blijft er, zelfs in momenten van ervaren afwezigheid, hoop op Gods standvastige liefde.

De profeet Jesaja zegt ons: “Voorwaar, U bent een God die Zich verbergt, o God van Israël, de Heiland” (Jesaja 45:15) (Fabrikant-Burke, 2021, pp. 159–181). Dit vers herinnert ons eraan dat Gods verborgenheid deel uitmaakt van Zijn wezen als de transcendente, almachtige Schepper. Zijn wegen zijn hoger dan onze wegen, Zijn gedachten hoger dan onze gedachten.

Toch openbaart de Bijbel ons ook een God die gekend wil worden. In de persoon van Jezus Christus zien we de volheid van Gods zelfopenbaring. Zoals de H. Paulus schrijft: “Want in Hem woont al de volheid van de Godheid lichamelijk” (Kolossenzen 2:9). Christus is het zichtbare beeld van de onzichtbare God.

De Schrift leert ons dat Gods verborgenheid geen afwezigheid is, maar eerder een uitnodiging om Hem dieper te zoeken. “Zoek de Heer terwijl Hij Zich laat vinden; roep Hem aan terwijl Hij nabij is” (Jesaja 55:6). In tijden waarin God verborgen lijkt, worden we geroepen om te volharden in het geloof, in het vertrouwen dat Hij werkt op manieren die we niet altijd kunnen waarnemen.

How Do We Reconcile God’s Apparent Absence with His Promises to Be Present?

Deze vraag raakt de kern van onze geloofsreis. We moeten deze met nederigheid benaderen, erkennend dat Gods wegen niet altijd gemakkelijk te begrijpen zijn door onze beperkte menselijke geest.

God heeft beloofd altijd bij ons te zijn, zoals Jezus Zijn discipelen verzekerde: “En zie, Ik ben met u al de dagen, tot aan de voleinding van de wereld” (Mattheüs 28:20). Toch ervaren we allemaal tijden waarin God ver weg of zwijgzaam lijkt. Hoe verzoenen we deze schijnbare tegenstrijdigheid?

We moeten begrijpen dat Gods aanwezigheid niet altijd emotioneel wordt gevoeld of duidelijk wordt waargenomen. Zijn aanwezigheid is een realiteit die onze gevoelens of waarnemingen overstijgt. Net zoals de zon blijft schijnen, zelfs als ze door wolken wordt verborgen, blijft Gods aanwezigheid constant, zelfs als we haar niet kunnen voelen (Fabrikant-Burke, 2021, pp. 159–181).

We moeten overwegen dat wat wij waarnemen als Gods afwezigheid, in feite een uitnodiging kan zijn om in geloof te groeien. De H. Augustinus verwoordde dit idee prachtig: “U hebt ons voor U gemaakt, o Heer, en ons hart is rusteloos totdat het rust in U.” Het gevoel van Gods afwezigheid kan in ons een dieper verlangen naar Zijn aanwezigheid opwekken, wat ons aanspoort om Hem ernstiger te zoeken.

We moeten onthouden dat Gods aanwezigheid zich vaak manifesteert op manieren die we niet zouden verwachten. Hij kan aanwezig zijn in de vriendelijkheid van een vreemde, in de schoonheid van de schepping of in de stille diepten van ons eigen hart. Als mensen van geloof worden we geroepen om een bewustzijn van Gods aanwezigheid in alle aspecten van het leven te cultiveren (Montang et al., 2023).

Laten we tot slot de krachtige waarheid van de Menswording niet vergeten. In Jezus Christus is God volledig in onze menselijke ervaring getreden, inclusief tijden van het gevoel in de steek gelaten te zijn. Aan het kruis riep Jezus uit: “Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?” (Mattheüs 27:46). Hierdoor heeft Hij zelfs onze ervaringen van Gods schijnbare afwezigheid geheiligd.

Wanneer we worstelen met Gods schijnbare afwezigheid, laten we dan vasthouden aan Zijn beloften. Laten we erop vertrouwen dat Hij werkt op manieren die we niet altijd kunnen zien, en ons naar een dieper, volwassener geloof leidt. Want zoals de H. Paulus ons herinnert: “Want wij wandelen door geloof, niet door aanschouwen” (2 Korintiërs 5:7).

Is Gods verborgenheid een geloofsbeproeving?

Deze vraag raakt aan een diep mysterie van onze relatie met God. Hoewel we voorzichtig moeten zijn met het simpelweg bestempelen van alle uitdagingen in het leven als “beproevingen” van God, is er een zin waarin Gods verborgenheid kan dienen om ons geloof te versterken en te zuiveren.

In de Schrift zien we voorbeelden van gelovige individuen wier vertrouwen in God werd beproefd door perioden van schijnbare goddelijke afwezigheid of stilte. Denk aan het verhaal van Job, die zijn geloof behield ondanks immens lijden en Gods schijnbare verborgenheid. Of denk aan Abraham, die geroepen werd om zijn zoon Isaak te offeren, en op God vertrouwde, zelfs toen Zijn bedoelingen onbegrijpelijk leken (Fabrikant-Burke, 2021, pp. 159–181).

Deze bijbelse verslagen suggereren dat tijden van Gods ervaren afwezigheid kansen kunnen zijn voor ons geloof om te groeien en te rijpen. Zoals goud door vuur wordt gelouterd, zo kan ons geloof door uitdagingen worden gezuiverd. De apostel Petrus schrijft: “Verheug u hierin, ook al wordt u nu voor een korte tijd – als het nodig is – bedroefd door allerlei beproevingen, opdat de echtheid van uw geloof – veel kostbaarder dan goud dat vergaat en door vuur wordt beproefd – mag blijken te zijn tot lof, heerlijkheid en eer bij de openbaring van Jezus Christus” (1 Petrus 1:6-7).

Maar we moeten oppassen dat we Gods verborgenheid niet uitsluitend als een test of beproeving zien. God is geen afstandelijke examinator die koud onze worstelingen observeert. Hij is veeleer een liefdevolle Vader die een relatie met ons verlangt. Zijn schijnbare verborgenheid kan een uitnodiging zijn om Hem dieper te zoeken, om voorbij een oppervlakkig geloof te gaan naar een krachtiger vertrouwen en intimiteit (Mello, 2002).

Wat wij waarnemen als Gods verborgenheid kan in feite een weerspiegeling zijn van onze eigen spirituele staat. Zonde, afleidingen of een onwil om te luisteren kunnen barrières creëren die het voor ons moeilijk maken om Gods aanwezigheid waar te nemen. In dergelijke gevallen is de “test” er niet een die door God wordt opgelegd, maar een kans voor zelfonderzoek en vernieuwing.

Laten we ook niet vergeten dat geloof zelf een geschenk van God is. Als we merken dat we worstelen met Gods verborgenheid, kunnen we bidden om de genade om te vertrouwen, zelfs als we Zijn aanwezigheid niet kunnen zien of voelen. Zoals Jezus tegen Thomas zei: “Zalig zijn zij die niet gezien zullen hebben en toch zullen hebben geloofd” (Johannes 20:29).

Hoewel Gods verborgenheid kan dienen om ons geloof te versterken, laten we het niet reduceren tot een loutere test. Laten we het in plaats daarvan zien als een uitnodiging tot dieper vertrouwen, een roep om te volharden in liefde en een kans om te groeien in onze relatie met Degene die, hoewel soms verborgen, altijd trouw aanwezig is.

Hoe kunnen we Gods aanwezigheid ervaren in ons dagelijks leven?

Het ervaren van Gods aanwezigheid in ons dagelijks leven is zowel een geschenk als een oefening. Het vereist een open hart, een attente geest en de bereidheid om God te herkennen in de alledaagse momenten van onze dagen.

We moeten een leven van gebed cultiveren. Gebed is niet alleen spreken tot God, maar ook luisteren. In de stilte van ons hart, in momenten van rust, kunnen we afgestemd raken op Gods zachte stem. Zoals de psalmist ons aanmoedigt: “Wees stil en weet dat Ik God ben” (Psalm 46:10). Maak elke dag tijd voor stille reflectie en gemeenschap met God (Montang et al., 2023).

We kunnen Gods aanwezigheid ervaren door Zijn Woord. De Schrift is niet slechts een verzameling oude teksten, maar het levende Woord van God. Wanneer we de Bijbel lezen en erover mediteren, stellen we ons open voor Gods stem die direct tot ons hart en onze omstandigheden spreekt. Zoals de H. Hiëronymus zei: “Onwetendheid van de Schrift is onwetendheid van Christus.”

We kunnen God ook ontmoeten in de schoonheid en het wonder van de schepping. De H. Franciscus van Assisi zag Gods hand in de hele natuur, van de zon en de maan tot de kleinste schepselen. Neem de tijd om de wereld om je heen te waarderen en erken deze als een geschenk van onze liefdevolle Schepper (Montang et al., 2023).

We ervaren Gods aanwezigheid in onze relaties met anderen. Jezus leerde ons dat wanneer we de minsten van onze broeders en zusters dienen, we Hem dienen (Mattheüs 25:40). Zoek naar Christus in de gezichten van degenen die je elke dag ontmoet, vooral degenen die lijden of in nood verkeren.

De sacramenten zijn ook krachtige manieren om Gods aanwezigheid te ervaren. In de Eucharistie ontmoeten we Christus op een unieke, intieme manier. Regelmatige deelname aan de sacramenten kan ons bewustzijn van Gods aanwezigheid in alle aspecten van het leven verdiepen.

Onthoud dat Gods aanwezigheid niet altijd als een emotionele ervaring wordt gevoeld. Soms wordt het waargenomen door vrede in moeilijke omstandigheden, kracht om uitdagingen aan te gaan of onverwachte momenten van vreugde. Wees alert op deze subtiele tekenen van Gods werk in je leven (Proeschold-Bell et al., 2014, pp. 878–894).

Cultiveer tot slot dankbaarheid. Wanneer we het leven met dankbaarheid benaderen, worden we ons meer bewust van Gods zegeningen en aanwezigheid. Zoals de H. Paulus ons aanspoort: “Verblijd u altijd, bid zonder ophouden, dank God in alles” (1 Tessalonicenzen 5:16-18).

Door deze praktijken in ons dagelijks leven te integreren, kunnen we groeien in ons bewustzijn van Gods constante aanwezigheid. Zelfs op momenten dat God ver weg lijkt, kunnen we erop vertrouwen dat Hij nabij is, want zoals de H. Augustinus prachtig verwoordde: “God is dichter bij ons dan wij bij onszelf zijn.”

Welke rol speelt zonde in onze waarneming van Gods afwezigheid?

Dit is een krachtige vraag die de kern raakt van onze relatie met God. Zonde is in essentie datgene wat ons van God scheidt. Het kan een grote rol spelen in onze waarneming van Gods afwezigheid, hoewel we dit onderwerp met grote zorg en mededogen moeten benaderen.

We moeten begrijpen dat zonde een barrière tussen ons en God kan creëren, niet omdat God Zich van ons terugtrekt, maar omdat wij ons van Hem afkeren. De profeet Jesaja schrijft: “Maar uw ongerechtigheden maken scheiding tussen u en uw God, en uw zonden doen Zijn aangezicht voor u verborgen zijn, zodat Hij niet hoort” (Jesaja 59:2). Dit vers suggereert dat onze zonden onze waarneming van Gods aanwezigheid kunnen vertroebelen (Fabrikant-Burke, 2021, pp. 159–181).

Zonde kan ons spirituele zicht vervormen, waardoor het voor ons moeilijk wordt om Gods werk in ons leven te herkennen. Het kan ertoe leiden dat we vervulling zoeken in andere dingen dan God, waardoor we ons leeg en ver van Hem voelen. Zoals de H. Augustinus beroemd zei: “U hebt ons voor U gemaakt, o Heer, en ons hart is rusteloos totdat het rust in U.”

Onbeleden zonde kan leiden tot gevoelens van schuld en schaamte, waardoor we ons voor God verbergen zoals Adam en Eva in de Hof van Eden deden. Deze zelfopgelegde afstand kan worden aangezien voor Gods afwezigheid, terwijl wij in werkelijkheid degenen zijn die ons hebben afgekeerd (Gruseke, 2022, pp. 254–256).

Maar we moeten oppassen dat we niet aannemen dat elke ervaring van Gods afwezigheid te wijten is aan persoonlijke zonde. Zoals we zien in het leven van Job, kunnen zelfs de rechtvaardigen tijden van spirituele duisternis ervaren. Gods wegen zijn mysterieus en Zijn schijnbare afwezigheid kan vele oorzaken hebben die ons begrip te boven gaan.

Het goede nieuws is dat geen enkele zonde te groot is om ons van Gods liefde te scheiden. Zoals de H. Paulus ons verzekert: “Want ik ben ervan overtuigd dat noch dood, noch leven, noch engelen, noch overheden, noch krachten, noch tegenwoordige, noch toekomende dingen, noch hoogte, noch diepte, noch enig ander schepsel ons zal kunnen scheiden van de liefde van God in Christus Jezus, onze Heere” (Romeinen 8:38-39).

Wanneer we ons door zonde ver van God verwijderd voelen, is het middel geen wanhoop, maar bekering. Het sacrament van de Biecht biedt ons de prachtige gelegenheid om Gods barmhartigheid te ervaren en onze relatie met Hem te herstellen. Terwijl we onze zonden belijden en absolutie ontvangen, kunnen we Gods aanwezigheid en vergeving tastbaar ervaren.

Laten we ook onthouden dat onze waarneming van Gods afwezigheid een uitnodiging kan zijn om ons leven te onderzoeken, ons van de zonde af te keren en God met vernieuwde ijver te zoeken. In Zijn grote liefde gebruikt God zelfs onze worstelingen met zonde om ons dichter bij Zichzelf te brengen.

Hoewel zonde onze waarneming van Gods aanwezigheid kan beïnvloeden, laten we nooit vergeten dat Gods liefde en barmhartigheid altijd groter zijn dan onze zonde. Terwijl we ernaar streven om in harmonie met Gods wil te leven, mogen we ons steeds meer bewust worden van Zijn constante, liefdevolle aanwezigheid in ons leven.

Hoe verhoudt Gods verborgenheid zich tot de vrije wil en het geloof?

De vraag naar Gods verborgenheid en de relatie daarvan met de menselijke vrije wil is er een die theologen en gelovigen al eeuwenlang bezighoudt. Toch kunnen we door met dit mysterie te worstelen, krachtige inzichten verkrijgen in Gods liefde en de waardigheid die Hij aan ieder van ons heeft geschonken.

Gods verborgenheid – het feit dat Hij Zijn bestaan niet voor iedereen overweldigend duidelijk maakt – is nauw verbonden met de gave van de vrije wil. Onze liefdevolle Schepper verlangt een oprechte relatie met ons, een relatie gebaseerd op vrije keuze in plaats van dwang. Als Gods bestaan zo onmiskenbaar was als de zon aan de hemel, zouden we geen echte keuze hebben dan te geloven. Ons geloof zou geen vrij gegeven geschenk zijn, maar een logische noodzaak die ons wordt opgelegd (Dobrzeniecki, 2022).

Door een zekere verborgenheid te handhaven, creëert God de ruimte voor authentiek geloof om te bloeien. Hij nodigt ons uit in een relatie van vertrouwen, waarin we stappen naar Hem moeten zetten, zelfs als we het volledige plaatje niet kunnen zien. Deze verborgenheid maakt de mogelijkheid van twijfel mogelijk, wat op zijn beurt de mogelijkheid van vrij gekozen geloof toelaat (Dobrzeniecki, 2022).

Tegelijkertijd moeten we onthouden dat Gods verborgenheid niet absoluut is. Hij heeft Zich op talloze manieren geopenbaard – door de schepping, door de Schrift, door het getuigenis van gelovigen en het meest volmaakt door de menswording van Zijn Zoon, Jezus Christus. God biedt voldoende bewijs voor degenen met een open hart om Hem te vinden, terwijl Hij toch de vrijheid behoudt van degenen die ervoor kiezen niet te geloven (Dobrzeniecki, 2022).

Dit delicate evenwicht weerspiegelt Gods krachtige respect voor menselijke waardigheid en vrije wil. Hij dwingt Zichzelf niet aan ons op, maar nodigt ons zachtjes en volhardend uit in een relatie. In dit licht kunnen we Gods verborgenheid niet zien als afwezigheid of onverschilligheid, maar als een teken van Zijn liefdevolle terughoudendheid – een terughoudendheid die ons de ruimte geeft om Hem vrij te kiezen (Dobrzeniecki, 2022).

Zijn er historische redenen waarom God vandaag de dag minder zichtbaar actief lijkt?

Wanneer we naar de wereld om ons heen kijken, kan het soms voelen alsof God minder zichtbaar actief is dan in de verhalen die we in de Schrift lezen. Maar we moeten oppassen dat we een verandering in onze waarneming niet verwarren met een verandering in Gods activiteit. Onze liefdevolle Vader is vandaag de dag net zo aanwezig en actief als Hij ooit is geweest.

Er zijn echter verschillende historische en culturele verschuivingen die kunnen bijdragen aan het gevoel dat God minder zichtbaar actief is in onze moderne wereld:

We leven in een tijdperk van snelle wetenschappelijke en technologische vooruitgang. Veel fenomenen die voorheen direct aan goddelijke tussenkomst werden toegeschreven, kunnen nu worden verklaard door natuurlijke processen. Deze verschuiving in begrip, hoewel het onze kennis van Gods schepping vergroot, kan soms leiden tot een verminderd gevoel van Gods onmiddellijke aanwezigheid (Kaufmann, 2011).

Onze moderne samenleving is in toenemende mate geseculariseerd, vooral in de westerse wereld. De publieke sfeer wordt vaak gezien als gescheiden van religieuze zorgen, en geloof wordt steeds meer als een privézaak beschouwd. Deze compartimentering van religie kan het moeilijker maken om Gods handelen in ons dagelijks leven en in de samenleving als geheel te herkennen (Kaufmann, 2011).

Het tempo en de afleidingen van het moderne leven kunnen het uitdagend maken om de stilte en opmerkzaamheid te cultiveren die nodig zijn om Gods subtiele werkingen waar te nemen. Onze constante connectiviteit en het spervuur aan informatie waarmee we worden geconfronteerd, kunnen de stille fluistering van Gods stem overstemmen (Foster, 2014).

We moeten kijken naar de veranderende aard van religieuze ervaring zelf. In vroegere tijden waren gemeenschappelijke religieuze ervaringen en gedeelde interpretaties van gebeurtenissen als goddelijke interventies gebruikelijker. Vandaag de dag is geloof vaak meer geïndividualiseerd, wat het moeilijker kan maken om ervaringen van Gods activiteit te herkennen en te valideren (Foster, 2014).

Maar we moeten de moed niet verliezen. Gods schijnbare verborgenheid is geen teken van Zijn afwezigheid, maar een uitnodiging om Hem dieper te zoeken. Sterker nog, deze waargenomen afstand kan een kans zijn voor groei in geloof en spirituele volwassenheid.

Laten we niet vergeten dat God vaak werkt op manieren die niet direct zichtbaar zijn. Zijn activiteit zit niet altijd in grote wonderen, maar in de stille transformaties van harten, in daden van liefde en dienstbaarheid, in de schoonheid van de schepping en in de mysterieuze werking van genade in ons leven en in de wereld.

Als volgelingen van Christus zijn we geroepen om alert te zijn op deze subtiele tekenen van Gods aanwezigheid en handelen. We moeten ogen van geloof ontwikkelen die Zijn handwerk kunnen waarnemen in de alledaagse momenten van het leven. Door gebed, reflectie op de Schrift en deelname aan de sacramenten kunnen we een diepere gevoeligheid ontwikkelen voor Gods voortdurende activiteit in onze wereld.

Hoe moeten christenen reageren op gevoelens van Gods afwezigheid?

Gevoelens van Gods afwezigheid zijn een veelvoorkomende en vaak pijnlijke ervaring in het spirituele leven. Zelfs grote heiligen zoals Moeder Teresa hebben met dergelijke gevoelens geworsteld. Toch kunnen deze momenten, hoe uitdagend ze ook zijn, kansen worden voor krachtige spirituele groei en verdieping van het geloof.

We moeten onthouden dat gevoelens van Gods afwezigheid niet gelijkstaan aan Zijn werkelijke afwezigheid. Onze God is trouw en heeft beloofd ons nooit te verlaten of in de steek te laten (Deuteronomium 31:6). Deze gevoelens, hoewel reëel en soms intens, vormen niet de volledige realiteit van onze relatie met God (Dobrzeniecki, 2022).

Wanneer u met dergelijke gevoelens wordt geconfronteerd, moedig ik u aan om vol te houden in gebed en in de beoefening van uw geloof. Blijf de Mis bijwonen, ontvang de sacramenten, lees de Schrift en zet u in voor naastenliefde. Deze praktijken houden ons verbonden met God en met de geloofsgemeenschap, zelfs wanneer onze emoties misschien anders suggereren (Dobrzeniecki, 2022).

Het kan helpen om uw gevoelens eerlijk uit te spreken naar God in gebed. De Psalmen bieden prachtige voorbeelden van gelovigen die het uitroepen naar God in tijden van gevoelde afwezigheid. “Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten?” (Psalm 22:1) is een kreet die door Jezus zelf aan het kruis werd herhaald. God is groot genoeg om onze twijfels, angsten en gevoelens van verlatenheid te dragen (Dobrzeniecki, 2022).

Zoek steun bij uw geloofsgemeenschap. Deel uw worstelingen met vertrouwde vrienden, een geestelijk begeleider of een priester. Soms kan het horen van de ervaringen van anderen die door soortgelijke dalen zijn gegaan, troost en perspectief bieden (Dobrzeniecki, 2022).

Gebruik deze tijd om uw verwachtingen van God en uw spirituele leven te onderzoeken. Soms ontstaan gevoelens van Gods afwezigheid wanneer onze ideeën over hoe God zou moeten handelen of hoe ons geloof zou moeten voelen, niet overeenkomen met onze werkelijke ervaring. Dit kan een uitnodiging zijn om valse beelden van God los te laten en ons begrip van Zijn ware natuur te verdiepen (Dobrzeniecki, 2022).

Onthoud dat spirituele groei vaak perioden van troost en verlatenheid kent. De heilige Ignatius van Loyola leert dat tijden van gevoelde afwezigheid kansen kunnen zijn voor groei in geloof, hoop en liefde – deugden die worden versterkt wanneer we ervoor kiezen om te geloven en trouw te handelen, zelfs zonder de steun van positieve gevoelens (Martin, 1964, pp. 216–219).

Zoek tot slot naar Gods aanwezigheid op nieuwe en onverwachte plaatsen. Soms, wanneer God afwezig lijkt in traditionele religieuze contexten, kan Hij Zich openbaren door de natuur, door daden van vriendelijkheid van anderen of door dienstbaarheid aan mensen in nood. Het verbreden van onze visie kan ons helpen Gods voortdurende activiteit in ons leven te herkennen (Foster, 2014).

Houd bovenal vast aan hoop. Gods liefde voor u is onveranderlijk, ongeacht uw gevoelens. Deze tijden van gevoelde afwezigheid, hoewel moeilijk, zijn vaak voorlopers van nieuwe en diepere ervaringen van Gods aanwezigheid. Vertrouw op Zijn trouw en liefde, die standhouden, zelfs wanneer ze verborgen zijn voor onze directe waarneming.

Wat kunnen we leren van heiligen en mystici die de “donkere nacht van de ziel” hebben ervaren?

De “donkere nacht van de ziel”, een term gemunt door de heilige Johannes van het Kruis, verwijst naar een krachtige spirituele ervaring van schijnbare verlatenheid door God. Veel heiligen en mystici door de geschiedenis heen hebben geworsteld met deze uitdagende spirituele staat, en hun ervaringen bieden waardevolle lessen voor ons allemaal op onze spirituele reizen.

De donkere nacht leert ons dat perioden van spirituele droogte en gevoelde afwezigheid van God geen tekenen zijn van falen of verlatenheid, maar integrale onderdelen van spirituele groei kunnen zijn. De heilige Theresia van Lisieux, de heilige Teresa van Avila en Moeder Teresa ervoeren allemaal langdurige perioden van spirituele duisternis, maar kwamen eruit met een dieper geloof en een nauwere vereniging met God (Martin, 1964, pp. 216–219).

Deze heilige mannen en vrouwen leren ons het belang van volharding in het geloof. Ondanks dat ze geen troost voelden in het gebed en soms zelfs twijfelden aan Gods bestaan, bleven ze bidden, anderen dienen en hun roeping uitleven. Hun trouw in het aangezicht van duisternis is een krachtig getuigenis van de kracht die voortkomt uit genade (Martin, 1964, pp. 216–219).

De donkere nacht onthult ook de beperkingen van emotionele ervaringen in het spirituele leven. Hoewel gevoelens van Gods aanwezigheid prachtige geschenken kunnen zijn, herinneren de heiligen ons eraan dat waar geloof gevoelens overstijgt. De heilige Johannes van het Kruis leert dat God soms zintuiglijke troost wegneemt om ons geloof te zuiveren en ons ertoe te brengen Hem om Hemzelf alleen lief te hebben, niet om de goede gevoelens die we uit spirituele praktijken zouden kunnen putten (Martin, 1964, pp. 216–219).

De ervaringen van deze heiligen en mystici benadrukken de transformerende kracht van lijden wanneer dit verenigd is met Christus. Hun donkere nachten, hoe pijnlijk ook, leidden tot krachtige spirituele groei en een dieper vermogen om God en anderen lief te hebben. Zij zijn een voorbeeld van de woorden van de heilige Paulus over het delen in het lijden van Christus (Filippenzen 3:10) (Martin, 1964, pp. 216–219).

De donkere nacht leert ons ook over de aard van Gods liefde. Zelfs toen deze heilige individuen zich verlaten voelden, trok God hen in feite naar een diepere intimiteit. Deze paradox onthult dat Gods liefde en aanwezigheid onze waarnemingen en gevoelens overstijgen (Martin, 1964, pp. 216–219).

De ervaringen van de heiligen met de donkere nacht kunnen troost bieden aan degenen die worstelen met depressie of andere mentale gezondheidsproblemen. Hoewel de donkere nacht verschilt van een klinische depressie, kan het vermogen van de heiligen om betekenis en zelfs groei te vinden door hun lijden, hoop en perspectief bieden (Martin, 1964, pp. 216–219).

Ten slotte herinnert de donkere nacht, zoals ervaren door de heiligen, ons aan het paasmysterie in het hart van ons geloof. Net zoals de dood van Christus aan het kruis – Zijn moment van diepste duisternis – leidde tot de glorie van de opstanding, zo kunnen ook onze tijden van spirituele duisternis leiden tot nieuw leven en een diepere vereniging met God (Martin, 1964, pp. 216–219).

Als u zich in een spirituele donkere nacht bevindt, put dan moed uit het voorbeeld van de heiligen. Uw ervaring, hoe uitdagend ook, kan een pad zijn naar groei en diepere intimiteit met God. Volhard in het geloof, zoek steun bij uw gemeenschap en vertrouw op Gods onfeilbare liefde, die aanwezig is, zelfs wanneer deze verborgen is voor onze ogen.

Welke invloed heeft de menswording van Christus op ons begrip van Gods verborgenheid?

De menswording van Jezus Christus – God die mens werd in de persoon van Jezus – heeft een diepgaande invloed op ons begrip van Gods verborgenheid. In het gezicht van Christus zien we zowel de openbaring van God als, paradoxaal genoeg, een nieuwe dimensie van goddelijke verborgenheid.

De menswording is Gods ultieme zelfonthulling. Zoals de heilige Johannes ons vertelt: “Het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond” (Johannes 1:14). In Jezus wordt de onzichtbare God zichtbaar, tastbaar en kenbaar op een radicaal nieuwe manier. Het leven, de leringen, de dood en de opstanding van Christus onthullen Gods natuur en liefde met ongekende helderheid (Sasidhar & Gonnuri, 2020, pp. 2479–2486).

Toch blijft er, zelfs in deze hoogste daad van openbaring, een element van verborgenheid. Jezus kwam niet als een veroverende koning of met overweldigende goddelijke macht, maar als een nederige timmerman uit Nazareth. Zijn goddelijkheid was gesluierd in gewone menselijkheid, alleen herkenbaar voor degenen met ogen van geloof. Zoals de heilige Paulus schrijft, heeft Christus “Zichzelf ontledigd” (Filippenzen 2:7), door de beperkingen van het menselijk bestaan aan te nemen (Sasidhar & Gonnuri, 2020, pp. 2479–2486).

Deze paradox van openbaring en verborgenheid in de menswording leert ons belangrijke lessen over Gods manier van aanwezig zijn in onze wereld. Het laat ons zien dat God er vaak voor kiest om te werken door het gewone, het nederige en het schijnbaar onbeduidende. De menswording nodigt ons uit om naar Gods aanwezigheid te zoeken, niet alleen in het buitengewone, maar in de alledaagse momenten van ons leven (Sasidhar & Gonnuri, 2020, pp. 2479–2486).

De menswording biedt een model voor hoe we Gods voortdurende aanwezigheid in de wereld kunnen begrijpen. Net zoals de goddelijkheid van Christus verborgen was in zijn menselijkheid, zo kan ook Gods handelen in onze wereld verborgen zijn in natuurlijke processen en menselijke gebeurtenissen. Dit daagt ons uit om een genuanceerder begrip van goddelijk handelen te ontwikkelen, een begrip dat niet altijd dramatische interventies verwacht, maar Gods subtiele leiding en ondersteunende aanwezigheid herkent (Foster, 2014).

De menswording spreekt ook tot de reden waarom God voor een zekere mate van verborgenheid zou kunnen kiezen. In Christus zien we Gods verlangen naar een oprechte relatie met de mensheid – een relatie gebaseerd op liefde en vrije respons in plaats van op overweldigende macht. De kwetsbaarheid van de mensgeworden Christus nodigt onze liefde uit op een manier die een vertoon van onweerstaanbare goddelijke macht niet zou kunnen (Dobrzeniecki, 2022).

De menswording van Christus biedt hoop en troost in tijden waarin God verborgen lijkt. Het verzekert ons dat God de menselijke ervaring van binnenuit begrijpt, inclusief gevoelens van goddelijke afwezigheid. Jezus riep zelf: “Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten?” (Matteüs 27:46), waarmee Hij zich identificeerde met allen die Gods afwezigheid voelen (Martin, 1964, pp. 216–219).

Ten slotte wijst de menswording ons op de sacramentele aard van de werkelijkheid. Het leert ons dat de materiële wereld een voertuig kan zijn voor goddelijke aanwezigheid en handelen. Deze sacramentele visie moedigt ons aan om te zoeken naar tekenen van Gods aanwezigheid in de mensen, gebeurtenissen en de natuurlijke wereld om ons heen, zelfs wanneer God verborgen lijkt (Foster, 2014).

Laat het mysterie van de menswording uw geloof verdiepen en uw spirituele visie aanscherpen. Moge het u helpen Gods aanwezigheid te herkennen, zelfs in momenten van schijnbare afwezigheid, en moge het u vervullen met hoop, wetende dat onze God zo dicht bij ons is gekomen in Christus.

Bibliografie:

Avny, A. (2023). Geweld, de wortels ervan en hoe het te stoppen