Waarom vieren Jehovah’s Getuigen geen Nieuwjaar?

Een frisse start, een ander pad: Begrijpen waarom Jehovah’s Getuigen geen Nieuwjaar vieren

Is het niet heerlijk als die kalenderpagina omslaat? Vult het je hart niet met hoop en het gevoel dat er iets fris en nieuws op je pad komt? Een gloednieuw jaar ligt voor ons, vol mogelijkheden! Het is een bijzondere tijd waarin zoveel mensen over de hele wereld samenkomen, feestvieren en met een frisse blik uitkijken naar een nieuw begin.¹

Maar misschien is het je opgevallen dat niet iedereen meedoet aan de traditionele nieuwjaarsfeestjes en het vuurwerk. Misschien heb je buren of vrienden die Jehovah’s Getuigen zijn, en heb je je afgevraagd: “Vieren zij Nieuwjaar zoals iedereen?” Dat is een goede vraag, gesteld met vriendelijkheid en een oprecht hart dat de mooie verhalen wil begrijpen van hoe mensen hun geloof beleven.

Laten we samen hun perspectief verkennen, met een open hart en geest, klaar om te leren. Begrijpen waarom Jehovah’s Getuigen anders naar Nieuwjaar kijken, kan onze eigen waardering verdiepen voor de vele paden die mensen bewandelen terwijl ze proberen Gods Woord te volgen op de manier die zij juist achten.

Vieren Jehovah’s Getuigen oudejaarsavond of nieuwjaarsdag?

Laten we direct tot de kern komen met een duidelijk en eenvoudig antwoord, vrienden. Jehovah’s Getuigen kiezen er in hun geloofsleven voor om niet deel te nemen aan de vieringen van oudejaarsavond of nieuwjaarsdag.³ Terwijl een groot deel van de wereld misschien die spannende seconden tot middernacht aftelt of op 1 januari een speciale maaltijd deelt, zijn deze dagen voor Jehovah’s Getuigen meestal net als elke andere dag op hun kalender.⁶

Dit betekent niet dat ze tegen vreugde zijn of tegen het doorbrengen van kostbare tijd met de mensen van wie ze houden! O nee, ze koesteren absoluut omgang en bijeenkomsten die elkaar opbouwen.³ Maar ze maken een bewuste keuze om afstand te nemen van vieringen waarvan zij geloven dat ze niet helemaal overeenkomen met de principes die ze in de Bijbel vinden. Dus, in plaats van naar grote nieuwjaarsfeesten te gaan, zul je ze misschien rustige tijd met hun gezin zien doorbrengen, hun geloof met anderen delen in hun bediening, of gewoon hun normale dagelijkse leven leiden.⁶

Het is zo belangrijk om te begrijpen dat hun beslissing niet bedoeld is om neer te kijken op iemand anders die past viert. Ze worden geleerd om diep respect te hebben voor de keuzes en overtuigingen van anderen, zelfs als die overtuigingen anders zijn.⁵ Hun keuze komt voort uit een oprechte plek in hun hart, vanuit hun eigen diepgewortelde overtuigingen over hoe ze God het beste kunnen aanbidden en behagen op basis van hoe zij de Bijbel begrijpen.

Waarom vieren Jehovah’s Getuigen geen Nieuwjaar? Welke Bijbelverzen gebruiken ze?

De werkelijke motivatie, de hartslag achter waarom Jehovah’s Getuigen Nieuwjaar—en eigenlijk alle feestdagen—op deze manier benaderen, is een krachtig, oprecht verlangen om God, die zij Jehovah noemen, in elk aspect van hun leven te behagen.³ Zij zien de Bijbel als hun ultieme routekaart, hun gids voor het leven. Voordat ze besluiten deel te nemen aan een viering, onderzoeken ze zorgvuldig de geschiedenis, de oorsprong en de dingen die mensen tijdens die viering doen, waarbij ze controleren of het in lijn is met Gods Woord.³ Wanneer ze naar Nieuwjaar kijken, vinden ze verschillende belangrijke redenen, geworteld in specifieke bijbelse principes, die hen ertoe aanzetten om vriendelijk te onthouden:

• God boven alles eren (Heidense oorsprong): Je ziet, een belangrijke reden komt neer op de wens om God puur te eren. Ze kijken terug in de geschiedenis en zien dat veel gebruikelijke nieuwjaarsgebruiken, en zelfs de viering zelf, lang geleden zijn begonnen op manieren die de ene ware God niet eerden—manieren die gekoppeld zijn aan wat de Bijbel heidense religies en oud bijgeloof noemt.³ Ze nemen de vriendelijke waarschuwingen van de Bijbel ter harte om ware aanbidding niet te vermengen met praktijken van andere overtuigingen. Ze denken misschien aan verzen zoals Jesaja 65:11, waarin werd gewaarschuwd tegen het dekken van een tafel voor “de god van het Geluk” en “de god van het Lot”. Ze zien echo’s hiervan in sommige nieuwjaarstradities die zwaar leunen op geluk voor het komende jaar.³ Dit leidt hen ertoe de instructie te volgen die te vinden is in 2 Korinthiërs 6:17: “’Ga daarom weg uit hun midden en zonder je af,’ zegt Jehovah, ‘en raak het onreine niet aan’”.³ In hun hart voelen ze dat deelnemen aan een viering met deze historische wortels niet in overeenstemming zou zijn met die liefdevolle richtlijn.
• Een leven leiden dat God behaagt (Onbijbelse praktijken): Naast de geschiedenis kijken Jehovah’s Getuigen ook naar hoe Oud en Nieuw wordt vaak op dit moment gevierd. Ze merken op dat veel feesten en festiviteiten gepaard kunnen gaan met zaken waar de Bijbel ons vriendelijk voor waarschuwt, zoals te veel drinken (“overmatig drinken”) of meegaan in wilde, losbandige feesten (“wilde feesten,” “zwelgpartijen,” “drinkgelagen”).³ Ze denken na over teksten zoals 1 Petrus 4:3, waarin dit soort activiteiten worden genoemd als dingen die gelovigen achter zich moeten laten naarmate ze dichter bij God komen.³ Hun doel is om te leven volgens de prachtige standaard die wordt uiteengezet in Romeinen 13:12-14, waarin gelovigen worden aangemoedigd om een eerlijk en fatsoenlijk leven te leiden en dergelijke excessen te vermijden.⁴
• Toewijding zuiver houden (Ongepaste eer vermijden): Hoewel dit misschien minder sterk geldt voor Oud en Nieuw dan voor sommige andere feestdagen, is het principe om hun voornaamste toewijding alleen aan God te geven erg belangrijk. Ze zijn voorzichtig om elk feest te vermijden dat er per ongeluk toe zou kunnen leiden dat er te veel eer wordt gegeven aan menselijke leiders, overheden of nationale symbolen.³ Ze herinneren zich de wijsheid in Jeremia 17:5 over het niet stellen van ons uiteindelijke vertrouwen op mensen.³
• Vertrouwen op God, niet op geluk (Bijgeloof): Zoveel nieuwjaarstradities over de hele wereld houden in dat men bepaalde dingen doet in de hoop geluk af te dwingen of ongeluk af te weren in het komende jaar.¹ Jehovah’s Getuigen zien deze handelingen als steunen op bijgeloof, wat volgens hen niet goed samengaat met het stellen van volledig vertrouwen op Gods liefdevolle zorg en leiding.³ Dat verband dat in Jesaja 65:11-12 wordt gelegd, waarbij vertrouwen op geluk of goden van het lot wordt gekoppeld aan het mishaagde van Jehovah, versterkt hun besluit om gebruiken die op geluk zijn gebaseerd te vermijden.⁴

Uiteindelijk komt hun keuze voort uit een diep verlangen om hun aanbidding zuiver en aangenaam voor God te houden, los van praktijken die zij zien als afkomstig uit valse religie of die gedrag aanmoedigen dat niet overeenkomt met de liefdevolle normen van de Bijbel.³ Het is een zorgvuldige benadering, waarbij ze specifieke Bijbelteksten gebruiken die ze begrijpen als Gods leiding om gescheiden te blijven van dingen die ze als heidens of werelds beschouwen. Dit vormt een consistente manier waarop ze naar alle feestdagen kijken, waarbij ze er altijd naar streven om wat zij geloven dat Gods wil is, boven culturele tradities te stellen.

Welke heidense wortels koppelen Jehovah’s Getuigen aan Nieuwjaar?

Jehovah’s Getuigen hebben niet alleen een algemeen gevoel over deze dingen; ze duiken daadwerkelijk in de geschiedenisboeken om te begrijpen waar feestdagen vandaan komen.³ Hun onderzoek laat hen zien dat het vieren van de jaarwisseling een zeer oude praktijk is, die duizenden jaren teruggaat en in veel oude culturen opdook.¹ Ze zien verbanden tussen de nieuwjaarsvieringen van vandaag, vooral de datum van 1 januari, en specifieke tradities van lang geleden die de ware God niet eerden:

Ze kijken ver terug naar het oude Babylon. Stel je voor, ongeveer 4.000 jaar geleden in Mesopotamië hadden de Babyloniërs een groot nieuwjaarsfeest genaamd Akitu. Het vond plaats rond de lente-equinox, half maart.¹ Dit festival duurde 11 dagen en omvatte religieuze ceremonies ter ere van hun goden, waarbij vooral de overwinning van hun hemelgod Marduk op de krachten van chaos werd gevierd.¹ Voor Jehovah’s Getuigen is dit een van de vroegste voorbeelden van een nieuwjaarsviering die diep vermengd is met heidense aanbidding.¹²

Het verband wordt in hun ogen nog duidelijker als we kijken naar het oude Rome. Ze wijzen erop dat de datum van 1 januari, die door een groot deel van de wereld wordt gebruikt, eigenlijk werd vastgesteld door de Romeinse leider Julius Caesar rond 46 v.Chr., toen hij de kalender veranderde.¹ En hier is een belangrijk punt voor hen: de maand januari werd vernoemd ter ere van Janus, de Romeinse god van het begin, het einde, poorten en deuren.¹ Je hebt misschien wel eens afbeeldingen van Janus gezien – hij had vaak twee gezichten, één die terugkeek naar het afgelopen jaar en één die vooruitkeek naar het nieuwe, wat die overgang symboliseerde.¹ De Romeinen vierden de eerste dag van januari (de Kalenden) door offers te brengen aan Janus, hun huizen te versieren met lauriertakken, naar feesten te gaan en geschenken te geven (soms strenae) genoemd) in de hoop dat het hen geluk zou brengen in het komende jaar.¹

Jehovah’s Getuigen zien vaak ook verbanden tussen nieuwjaarsgebruiken en een ander Romeins festival genaamd Saturnaliën, dat half december werd gevierd ter ere van de god Saturnus.⁵ Saturnaliën stonden bekend om hun grote feesten, drinkgelagen, het geven van geschenken en zelfs het tijdelijk wisselen van rollen tussen meesters en slaven – gebruiken waarvan zij geloven dat ze zijn overgenomen en van invloed zijn geweest op latere kerst- en nieuwjaarstradities.¹

Ze kunnen ook andere symbolen en tradities identificeren als zijnde van niet-christelijke oorsprong. Bijvoorbeeld, de afbeelding van “Vader Tijd” is verbonden met de oude Griekse god Cronos (de god van de tijd), en het symbool van de “Nieuwjaarsbaby” is gekoppeld aan oude festivals voor Dionysus (ook wel Bacchus genoemd), de Griekse god van de wijn, waarbij ze een zuigeling in een mand ronddroegen.¹² Zelfs zaken als het gebruik van vuurwerk (dat begon in het oude China om boze geesten af te schrikken) of kussen om middernacht (wat sommigen verbinden met het brengen van geluk, mogelijk terug te voeren op de Saturnaliën) worden door deze lens van oorsprong buiten de christelijke praktijk bekeken.¹

Voor Jehovah’s Getuigen zijn deze historische verbanden niet zomaar interessante weetjes; het is belangrijk bewijsmateriaal. Zij geloven dat deze diepe wortels in de aanbidding van heidense goden en de bijbehorende bijgelovige praktijken de viering permanent bestempelen als iets dat de ware God, Jehovah, niet zou behagen.³ Hoewel historici deze oude oorsprong erkennen 12, benadrukt de manier waarop Jehovah’s Getuigen deze geschiedenis interpreteren dat deze oorsprong de feestdag fundamenteel bezoedelt, wat betekent dat ze deze volledig moeten vermijden. Hun principe om afgezonderd te blijven staat niet gemakkelijk toe dat gebruiken zomaar losgekoppeld kunnen worden van hun oorspronkelijke betekenis of op de een of andere manier in de loop van de tijd “christelijk gemaakt” kunnen worden—ook al laat de geschiedenis zien dat dit in het reguliere christendom soms wel gebeurde met data zoals 1 januari.²⁴

Hoe kijken Jehovah’s Getuigen aan tegen gebruikelijke nieuwjaarstradities (feestjes, vuurwerk, goede voornemens)?

Jehovah’s Getuigen passen die fundamentele Bijbelse principes niet alleen toe op de feestdag als geheel, maar ook op de specifieke manieren waarop mensen deze tegenwoordig vaak vieren. Ze kijken nauwkeurig naar individuele tradities om te zien of deze in lijn zijn met hun begrip van Gods liefdevolle normen:

• Feesten en je laten meeslepen: Die typische oudejaarsfeesten vormen voor Jehovah’s Getuigen vaak een waarschuwingssignaal. Het feit dat deze bijeenkomsten vaak gepaard gaan met overmatig alcoholgebruik, luidruchtig en ongeremd gedrag, en soms zelfs acties die ingaan tegen Gods morele normen, botst direct met de milde raad van de Bijbel om matig en zelfbeheerst te zijn en fatsoenlijk te leven.³ Hoewel ze er absoluut in geloven dat het genieten van een goede, gezonde tijd met familie en vrienden God behaagt 3, maken ze een bewuste keuze om evenementen te vermijden die bekend staan om het “overmatig drinken, wilde feesten, en drinkgelagen” genoemd in 1 Petrus 4:3.³ Sommige persoonlijke verhalen suggereren dat een individuele Getuige misschien thuis een rustig drankje drinkt of naar de festiviteiten op tv kijkt, maar naar grote, typische oudejaarsfeesten gaan wordt over het algemeen ontmoedigd vanwege de kans op gedrag dat niet in overeenstemming is met de Schrift.⁶
• Vuurwerk en lawaaimakers: Dat geweldige vuurwerk dat de lucht verlicht en de leuke geluiden van lawaaimakers lijken voor velen misschien onschadelijk vermaak. En één persoon die vroeger een Getuige was, noemde dat hij van vuurwerk hield.⁶ Maar Jehovah’s Getuigen zijn zich vaak bewust van de geschiedenis die deze dingen koppelt aan heidense praktijken, zoals het oude Chinese geloof dat harde geluiden en vuurwerk boze geesten zouden verjagen.¹ Deze verbinding met bijgeloof en spiritisme maakt hen voorzichtig om mee te doen, omdat ze ernaar streven alles te vermijden wat geworteld is in overtuigingen die in strijd zijn met de Bijbel.³
• Goede voornemens maken: Het maken van goede voornemens voor het nieuwe jaar is een zeer gebruikelijke traditie die gericht is op zelfverbetering. Doelen stellen kan iets positiefs zijn! Maar Jehovah’s Getuigen kunnen voorzichtig vraagtekens zetten bij de timing en motivatie. Is het maken van goede voornemens specifiek gekoppeld aan 1 januari niet gewoon het volgen van een wereldse traditie, waarbij misschien onbewust de oude Romeinen worden nagebootst die beloften deden aan hun god Janus voor het nieuwe jaar?¹ Sommige voormalige leden hebben de gedachte gedeeld dat het maken van goede voornemens een beetje oppervlakkig lijkt wanneer persoonlijke groei en verandering op elke dag van het jaar kunnen, en eigenlijk zouden moeten, plaatsvinden.⁶ Ze benadrukken dat onze voornaamste focus altijd moet liggen op het zoeken naar Gods Koninkrijk en het elke dag leven naar Zijn normen, in plaats van op zelfverbeteringsdoelen die gekoppeld zijn aan een wereldse viering binnen wat zij zien als een tijdelijk samenstel van dingen.⁶ Hun perspectief moedigt ons aan om dagelijks voortdurende geestelijke groei na te streven en op Gods kracht te vertrouwen, in plaats van slechts één keer per jaar op een resetknop te drukken vanwege een seculiere feestdag.²
• Geschenken geven (Strenae): Het specifieke gebruik om precies op nieuwjaarsdag geschenken te geven wordt met extra voorzichtigheid bekeken vanwege de directe link met het Romeinse heidendom. Deze geschenken werden eigenlijk genoemd strenae, mogelijk vernoemd naar een godin genaamd Strenia, of verbonden met het eren van Janus.¹ Vroege kerkraden spraken zich zelfs uit tegen deze specifieke praktijk 26, en de vroege schrijver Tertullianus uitte zijn verdriet over christenen die eraan deelnamen.²⁹ Hoewel Jehovah’s Getuigen ervan genieten om op passende momenten geschenken te geven om liefde en vriendelijkheid te tonen, vermijden ze de specifieke traditie van het geven van nieuwjaarsgeschenken vanwege deze historische associaties.⁵

Deze zorgvuldige blik op individuele gebruiken laat zien hoe consequent ze hun kernprincipes toepassen. Zelfs tradities die aan de oppervlakte volkomen in orde lijken, worden gecontroleerd op mogelijke verbanden met heidendom, bijgeloof, overmatig nationalisme of gedrag dat niet voldoet aan de hoge, maar liefdevolle normen van de Bijbel. Deze grondigheid onderstreept hun diepe toewijding om “geen deel van de wereld” te blijven 5 en ervoor te zorgen dat elk deel van hun leven in overeenstemming is met wat zij begrijpen als Gods wil, waardoor er weinig ruimte overblijft voor het simpelweg meegaan met de cultuur in zaken die zij spiritueel belangrijk vinden.

Is het standpunt van Jehovah’s Getuigen over Nieuwjaar uniek, of vergelijkbaar met hun kijk op andere feestdagen?

De manier waarop Jehovah’s Getuigen naar Nieuwjaar kijken, staat niet op zichzelf. Het vloeit eigenlijk voort uit precies dezelfde kernprincipes die ze gebruiken wanneer ze kijken naar alle de populaire feestdagen die mensen vieren, waaronder Kerstmis, Pasen, verjaardagen en zelfs nationale feestdagen.³ Hun benadering is als een vast kompas, dat altijd terugwijst naar specifieke bijbelse criteria.

Laten we eens kijken hoe hun kijk op Nieuwjaar zich verhoudt tot hun kijk op andere algemene feestdagen:

• Kerstmis: Net als Nieuwjaar wordt Kerstmis vriendelijk afgewezen, voornamelijk vanwege wat zij zien als de heidense oorsprong ervan. Jehovah’s Getuigen leren dat Jezus niet echt op 25 december is geboren. Zij geloven dat deze datum, samen met gebruiken zoals kerstbomen en het geven van geschenken, waarschijnlijk is geleend van heidense winterzonnewendefeesten, vooral de Romeinse Saturnaliën.⁵ De redenen die ze geven—heidense wortels, een datum en gebruiken die niet in de Bijbel staan, en geen gebod van God om het te vieren—zijn zeer vergelijkbaar met hun redenen om Nieuwjaar niet te vieren.
• Verjaardagen: Ze kiezen er ook voor om geen verjaardagen te vieren. Ze wijzen erop dat de enige twee verjaardagsfeesten die in de Bijbel worden genoemd, mensen betroffen die Jehovah niet aanbaden (een Egyptische Farao en koning Herodes) en verbonden waren met droevige gebeurtenissen (iemand die zijn leven verloor).³ Ze verwijzen naar Genesis 40:20-22 en Mattheüs 14:6-10.³ Ze zijn van mening dat verjaardagsvieringen soms te veel focus op het individu kunnen leggen, wat misschien niet in lijn is met christelijke nederigheid 5, en ze merken op dat historische bronnen suggereren dat de allereerste christenen geen verjaardagen vierden.⁵ Nogmaals, de redenen concentreren zich op het gebrek aan positieve voorbeelden in de Bijbel en een potentieel onschriftuurlijke nadruk.
• Andere feestdagen: Dit consistente patroon zet zich voort:
• Pasen: Vermeden vanwege waargenomen verbanden met heidense vruchtbaarheidsgebruiken en symbolen.¹⁵⁵
• Halloween: Afgewezen vanwege de sterke banden met spiritisme, geesten en heidense oorsprong.³
• Valentijnsdag, Meidag, Moederdag: Zorgvuldig bekeken vanwege mogelijke, hoewel soms bediscussieerde, verbanden met oude Romeinse of heidense festivals of godinnenverering.⁵
• Nationale feestdagen: Hoewel ze regeringen diep respecteren, nemen Jehovah’s Getuigen niet deel aan nationale feestdagen die gepaard gaan met patriottische ceremonies of wat zij zien als het geven van aanbiddingsachtige eer aan het land of nationale symbolen. Dit komt voort uit hun toewijding om politiek neutraal te blijven en hun primaire trouw alleen aan Gods Koninkrijk te geven.³

Laten we deze consistentie in een eenvoudige tabel bekijken:

Dit vaste patroon bij verschillende feestdagen toont een zeer systematische manier van denken. Door hetzelfde filter toe te passen—controleren op heidense wortels, zoeken naar een basis in de Schrift, rekening houden met de mogelijkheid van goddeloos gedrag en vasthouden aan het principe om God exclusief te eren—op alle vieringen, trekken Jehovah’s Getuigen duidelijke grenzen tussen wat zij acceptabel vinden en wat niet. Dit versterkt hun unieke religieuze identiteit en hun toewijding om afgezonderd te blijven van wereldse gebruiken waarvan zij geloven dat ze hun geloof in gevaar zouden kunnen brengen.³¹

Zegt de Bijbel dat 1 januari het ‘echte’ Nieuwjaar is?

Hier is nog een belangrijk stukje van de puzzel voor het begrijpen van het perspectief van Jehovah’s Getuigen: het betreft de kalender zelf! Zij geloven dat de Bijbel eigenlijk naar een heel andere tijd van het jaar wijst als het begin, een tijd die door God Zelf is vastgesteld, wat in schril contrast staat met de datum van 1 januari waar we tegenwoordig zo aan gewend zijn.⁷

Waar halen ze dit begrip vandaan? Voornamelijk uit het boek Exodus. Weet je nog toen God instructies gaf aan Mozes en Aäron over het allereerste Pascha, vlak voordat Hij de Israëlieten uit Egypte leidde? Hij deed een krachtige verklaring: “Deze maand zal voor u het begin van de maanden zijn: het zal de eerste…Bron(http://biblebasesecondthoughts.blogspot.com/2009/12/) jaar voor u zijn” (Exodus 12:2).⁷ Deze speciale maand, die later bekend werd als Nisan (of Abib), valt precies in de prachtige lente, overeenkomend met onze maart of april.⁷ Deuteronomium 16:1 spreekt ook over het vieren van het Pascha in deze lentemaand.³² Dus, gebaseerd op hun lezing van de Schrift, zien ze dat God Zelf de lente heeft aangewezen als het begin van het heilige jaar voor Zijn volk.

Daarentegen zien zij 1 januari als een datum die is gekozen door menselijke heersers, specifiek door de Romeinse keizer Julius Caesar als onderdeel van zijn kalenderaanpassingen.¹ Ze benadrukken de verbinding met het heidense Rome en de god Janus.⁴ Het feit dat de datum voor nieuwjaarsvieringen in de loop van de geschiedenis nogal wat verschoof (soms in de lente, soms in de herfst, soms 1 maart, soms 1 januari, zelfs 25 december of 25 maart op verschillende momenten, voordat het voor velen weer op 1 januari terechtkwam) wordt gezien als bewijs van de menselijke, en soms verwarrende, oorsprong ervan.¹ Ze contrasteren deze historische verschuiving met wat zij zien als Gods duidelijke, onveranderlijke instructie die lang geleden in Exodus werd gegeven.⁷

En hier is een punt dat voor hen echt cruciaal is: zelfs voor het begin van het jaar dat God heeft instelde in de lente, geeft de Bijbel absoluut geen gebod om een groot nieuwjaars feest te geven met het soort uitspattingen dat we tegenwoordig vaak zien.⁷ God gebood Zijn volk om specifieke jaarlijkse heilige dagen in acht te nemen, zoals het Pascha, Pinksteren en het Loofhuttenfeest, elk gevuld met zijn eigen diepe betekenis en specifieke instructies.⁷ Een algemeen nieuwjaarsfeest stond gewoon niet op die lijst.

Deze manier van denken versterkt hun visie dat de viering van 1 januari niet voor hen is. Door te benadrukken wat zij zien als de juiste bijbelse startdatum (ook al feesten ze op die dag ook niet), kaderen ze de viering van het Nieuwjaar van de Romeinse kalender in als het kiezen voor een door mensen gemaakte traditie, geworteld in het heidendom, boven Gods eigen geopenbaarde timing.⁷ Het versterkt hun toewijding om te leven “bij elk woord dat uit de mond van God voortkomt” 7 in plaats van de “weg van de heidenen” of de “gebruiken van de mensen” te volgen.⁷

Wat leerden de vroege kerkvaders over nieuwjaarsvieringen?

Het klopt dat wanneer Jehovah's Getuigen vermelden dat vroege christenen zich verzetten tegen nieuwjaarsfestiviteiten, ze wijzen op iets dat historisch gezien echt is. Veel invloedrijke christelijke leiders en kerkraden in die eerste paar eeuwen na Christus — mensen die we vaak de Kerkvaders noemen — spraken zich inderdaad krachtig uit tegen de heidense vieringen die verbonden waren met de eerste januari, die destijds bekend stond als de Kalenden van januari.²³

Laten we eens kijken wat sommigen van hen te zeggen hadden:

• Tertullianus, die rond 200 na Christus in Noord-Afrika schreef, was bijzonder uitgesproken. Hij vertelde christenen direct dat ze weg moesten blijven van de heidense festivals van Saturnaliën en de Kalenden (Nieuwjaar), en noemde het tijden waarin “elke pracht en praal van de duivel wordt beoefend”.²⁹ Hij uitte zijn verdriet toen hij zag dat christenen de traditionele nieuwjaarsgeschenken uitwisselden (strenae) en deelnamen aan de feesten en luidruchtige partijen, en drong er bij hen op aan om een duidelijke scheiding te bewaren van heidense gewoonten.²⁹
• Johannes Chrysostomus, een beroemde prediker in Antiochië en later Constantinopel rond het einde van de 300e eeuw na Christus, veroordeelde ook christenen die betrokken raakten bij het Kalendenfestival.²³ Hij wist hoe populair en wijdverspreid het festival was, en bereikte elke uithoek van het Romeinse Rijk.³⁵ Maar hij zag het als door en door heidens en niet passend voor gelovigen. In plaats van zich over te geven aan het gebruikelijke feesten, drinken en geschenken geven, moedigde hij christenen aan om te vasten en gul te geven aan de armen.²³
• Augustinus, een andere ongelooflijk invloedrijke figuur die rond 400 na Christus schreef, maakte deel uit van de kerkleiding in Noord-Afrika die actief weerstand bood tegen heidense festivals.³⁰ Hoewel we kunnen debatteren over specifieke preken, was het algemene gevoel er een van het ontmoedigen van het vermengen van geloven. Interessant genoeg vermeldde Augustinus dat een afzonderlijke christelijke groep, de Donatisten (bekend om hun strikte houding tegen Romeinse/heidense invloeden), de geboorte van Jezus op 25 december vierde, maar weigerde Driekoningen op 6 januari te vieren. Dit suggereert dat, althans voor de Donatisten, de datum van 25 december zelf niet als inherent heidens werd gezien, zelfs als er rond die tijd heidense festivals plaatsvonden.³⁶
• Kerkraden: Het waren niet alleen individuele leiders; verschillende regionale kerkvergaderingen namen officiële besluiten tegen heidense nieuwjaarsgebruiken. Het Concilie van Tours (in Frankrijk, 567 na Christus) adviseerde vasten of speciale gebeden voor 1 januari om heidense praktijken tegen te gaan en veroordeelde heidense vieringen.²⁶ Het Concilie van Auxerre (ook in Frankrijk, rond 580 na Christus) verbood het kopiëren van heidens gedrag zoals zich verkleden als dieren of het geven van strenae (nieuwjaarsgeschenken), en noemde ze “duivels”.²⁸ Concilies in Rouen (Frankrijk, 650 na Christus) en Rome (743 na Christus) vaardigden ook vervloekingen of verboden uit tegen het vieren van 1 januari met heidense rituelen.²⁸

Waar maakten deze vroege christelijke leiders zich het meest zorgen over? Het was de afgodenaanbidding verbonden aan de dag (vooral het eren van de god Janus), de bijgelovige praktijken die mensen deden in de hoop op geluk, de buitensporige feesten (dronkenschap, feesten, publieke chaos), en de uitwisseling van geschenken (strenae) wat zij zagen als onderdeel van de heidense manier van vieren.²³ Ze maakten zich grote zorgen over christenen die hun kostbare geloof vermengden met de heidense cultuur die nog steeds overal om hen heen was.

Hoewel deze historische veroordelingen het standpunt van Jehovah's Getuigen sterk lijken te ondersteunen, is het ook goed om de context en wat er later gebeurde te begrijpen. Deze Kerkvaders hadden te maken met actief, hedendaags heidendom in een rijk dat langzaam christelijk werd. Hun hoofddoel was vaak om mensen ervan te weerhouden deel te nemen aan de specifieke heidense rituelen en immoreel gedrag verbonden aan die datum. Ondanks deze sterke waarschuwingen vond de datum van 1 januari uiteindelijk op veel plaatsen zijn weg naar de christelijke kalender. Het werd niet overal voor altijd verboden; in plaats daarvan kreeg het vaak een nieuwe, christelijke betekenis, meestal ter herinnering aan de besnijdenis en naamgeving van Jezus.¹³ Jehovah's Getuigen hebben de neiging zich te concentreren op die aanvankelijke veroordelingen van heidense praktijken als het blijvende principe. Ondertussen toont de bredere stroom van de christelijke geschiedenis een pad waarbij de datum zelf vaak behouden bleef, gevuld met een nieuwe, christelijke betekenis.

Conclusie: Elke dag met een doel leven

Uiteindelijk, of iemand 1 januari nu markeert met speciale vieringen of het simpelweg behandelt als een andere gezegende dag, de oproep voor alle christenen is om elke dag te leven met een doel, met toewijding en met overvloedige liefde voor God en voor de mensen om ons heen. Kalenderdata kunnen ons ritme geven en momenten om te pauzeren en na te denken terwijl onze geloofsreis zich stap voor stap, dag voor dag ontvouwt.

Laten we vreugde vinden in gemeenschap, laten we zoeken naar mogelijkheden om geestelijk te groeien, en laten we het hele jaar door onze dankbaarheid aan God uiten. Moge Zijn ongelooflijke liefde en onfeilbare leiding onze constante metgezellen zijn, die ons pad elke dag verlichten terwijl we ernaar streven levens te leiden die Hem eren, volgens de overtuigingen die Hij in ons hart legt door Zijn Woord en Zijn Geest.