Mormonisme vs. christendom: Wat onderscheidt hen van elkaar?

Mormonisme en christendom: Een reis van begrip met genade en waarheid

Een vriendelijk en goed geklede jonge zendelingen doet de deurbel luiden, enthousiast om een boodschap over Jezus Christus te delen. Een buurman, bekend om zijn sterke familiewaarden en onberispelijke karakter, nodigt uw gezin uit voor een wijkactiviteit. Een familielid kondigt aan dat ze een nieuw geestelijk thuis hebben gevonden in De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Deze ontmoetingen komen vaak voor en laten christenen vaak achter met een mix van warmte en diepe, slepende vragen. De oprechtheid en vriendelijkheid van veel Mormoonse mensen zijn duidelijk en bewonderenswaardig.1 Maar naarmate de gesprekken zich verdiepen, ontstaat er een verwarrend landschap.

Dit artikel is bedoeld als een zachte gids door dat landschap. Het is geen aanval op een liefdevolle en eerlijke verkenning van de fundamentele verschillen tussen de leer van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (vaak aangeduid als de LDS Kerk of Mormonisme) en het historische, bijbelse christelijke geloof. Het doel is om met mededogen duidelijkheid te zoeken, de verschillende antwoorden op de belangrijkste vragen van het leven te begrijpen en gelovigen toe te rusten om de waarheid in liefde te spreken.3 De centrale uitdaging waar veel christenen voor staan, is dat we vaak dezelfde woorden gebruiken — “God”, “Jezus”, “redding”, “genade” — maar ontdekken dat ze diep verschillende betekenissen hebben.4 Deze reis van begrip begint met het ontwarren van deze gedeelde woordenschat om twee zeer verschillende paden te onthullen.

Zijn mormonen christenen en waarom is deze vraag zo ingewikkeld?

De vraag of mormonen christenen zijn, is misschien wel het meest voorkomende en meest complexe uitgangspunt. Het antwoord hangt volledig af van wie wordt gevraagd, omdat de twee geloven de term "christen" zelf definiëren vanuit twee fundamenteel verschillende uitgangspunten.

Het “ja” uit het LDS-perspectief

Vanuit het officiële standpunt van De Kerk van Jezus Christus van de Laatste Dag is het antwoord ondubbelzinnig “ja”.6 De leden benadrukken dat Jezus Christus de Zoon van God is, de Redder van de wereld, en het absolute middelpunt van hun geloof en aanbidding.7 De naam van de kerk zelf is bedoeld om deze op Christus gerichte focus weer te geven.

Maar de LDS-kerk ziet zichzelf niet als onderdeel van de historische familie van katholieke, protestantse of orthodoxe denominaties. In plaats daarvan leert het dat het de restauratie Volgens de mormoonse leer viel de kerk na de dood van de oorspronkelijke apostelen in een periode van universele afvalligheid, bekend als de Grote afvalligheid. Gedurende deze tijd wordt aangenomen dat cruciale doctrines, priesterschapsgezag en de “volheid van het evangelie” verloren gingen van de aarde.8 Pas in de jaren 1820 leren ze dat God de Vader en Jezus Christus verschenen aan een jonge man genaamd Joseph Smith om deze verloren waarheid en autoriteit te herstellen, waardoor de LDS-kerk vandaag de dag de “enige ware en levende kerk” op aarde is.9

Het “nee” vanuit historisch christelijk perspectief

Voor de overgrote meerderheid van het reguliere christendom is het antwoord “nee”. Deze conclusie is niet gebaseerd op een oordeel over de oprechtheid of het morele karakter van een persoon op basis van fundamentele theologische definities. Al bijna 2 000 jaar wordt de term “christelijk” gedefinieerd door een gezamenlijke inzet voor een reeks kernleerstellingen waarover niet kan worden onderhandeld, die door de vroege kerk werden bevestigd en samengevat in fundamentele verklaringen zoals de geloofsbelijdenis van de apostelen en de geloofsbelijdenis van Nicea11.

De meest essentiële van deze doctrines is de aard van God als een Drie-eenheid - één God die eeuwig bestaat in drie gelijkwaardige personen: Vader, Zoon en Heilige Geest. De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen verwerpt uitdrukkelijk de geloofsbelijdenis van Nicea en de leer van de Drie-eenheid, en beschouwt deze historische formuleringen niet als waarheid die wordt bewaard als bewijs van de “grote afvalligheid” waarvan zij geloven dat ze het oorspronkelijke christendom hebben gecorrumpeerd.6 Omdat het mormonisme deze en andere centrale leerstellingen van het historische geloof, zoals de aard van God en de toereikendheid van de Bijbel, ontkent, erkent het reguliere christendom het niet als een christelijke denominatie.

Voorbij het label

Het debat over het label “christelijk” is een symptoom van een veel diepere kloof. Het vertegenwoordigt een fundamentele botsing tussen twee onverzoenlijke verhalen over geschiedenis en autoriteit. Het ene verhaal, dat van het reguliere christendom, gelooft in Gods trouw om Zijn waarheid en Zijn kerk door de geschiedenis heen te bewaren, geleid door de Heilige Geest en gegrond in het bijbelse verslag.11 Het andere verhaal, dat van het mormonisme, gelooft in een volledig verlies van waarheid en gezag dat een volledig herstel door middel van een moderne profeet vereiste.9

Te zeggen "wij zijn christelijk" vanuit een LDS-perspectief is te zeggen "wij zijn de alleen waar vorm van het christendom, hersteld nadat het verloren was gegaan.” Om te zeggen “Mormonen zijn niet christelijk” vanuit een historisch perspectief is te zeggen: “De fundamentele beweringen en doctrines van het mormonisme staan buiten het voortdurende, bijbels gedefinieerde geloof.” Om de verschillen echt te begrijpen, moet men verder gaan dan het label en de kernovertuigingen zelf onderzoeken.

Aanbidden wij dezelfde God en dezelfde Jezus?

In de kern van de kloof tussen mormonisme en christendom ligt de meest fundamentele vraag van allemaal: Wie is God? Hoewel beide religies de namen “God de Vader” en “Jezus Christus” gebruiken, zijn de wezens waarnaar deze namen verwijzen radicaal verschillend. Dit is niet een kwestie van kleine details van twee volledig gescheiden en wederzijds exclusieve opvattingen van de godheid.

De natuur van God

In het historische, bijbelse christendom is God de enige, eeuwige en onveranderlijke Schepper van alle dingen. Hij is een Geest, zonder een fysiek lichaam, die altijd heeft bestaan en de bron is van alle werkelijkheid.14 Hij schiep het universum uit het niets.ex nihilo).11 De Bijbel verklaart: "Voordat de bergen werden geboren of u de hele wereld hebt voortgebracht, bent u God van eeuwigheid tot eeuwigheid" (Psalm 90:2). Hij is een noodzakelijk wezen, wat betekent dat Hij niet kan niet bestaan, en Zijn natuur is onveranderlijk: "Ik, de Heer, verander niet" (Maleachi 3:6).14

In schril contrast hiermee leert het mormonisme dat God de Vader, die zij Elohim noemen, een verheven mens is met een fysiek lichaam van vlees en beenderen.6 Volgens de LDS-doctrine was hij ooit een sterfelijk wezen op een andere wereld dat, door gehoorzaamheid aan wetten en verordeningen, zich ontwikkelde tot godheid.14 Dit geloof is beroemd ingekapseld in een couplet van een vorige LDS-president, Lorenzo Snow: “Zoals de mens nu is, was God ooit; zoals God nu is, kan de mens zijn.”15 In deze visie is God de Vader niet de eeuwige, ongeschapen bron van alle dingen zelf een product van een reeds bestaand systeem. Hij is één godheid in een afstamming van vele goden die deze verheven staat hebben bereikt.15

Dit leidt tot een krachtige filosofische divergentie. De God van de Bijbel is soeverein over alle werkelijkheid; Hij is de wetgever. De God van het mormonisme is niet de ultieme bron van de werkelijkheid. Integendeel, hij is onderworpen aan een reeds bestaand, onpersoonlijk systeem van eeuwige wetten die de vooruitgang beheersen. Als God de Vader een plan moest volgen om God te worden, dan is het plan zelf fundamenteler en krachtiger dan Hij is. Hij is niet de bron van de eeuwige wet. Hij is de meest succesvolle volger. De ultieme "god" in dit systeem is niet een persoonlijk wezen, de onpersoonlijke "wet van eeuwige vooruitgang".

De natuur van Jezus Christus

Deze verschillende opvattingen over God de Vader leiden tot even verschillende opvattingen over Jezus Christus. Het christendom bevestigt dat Jezus de eeuwige Zoon van God is, volledig God en volledig mens, één in zijn en wezen met de Vader.14 Hij is geen geschapen wezen, maar heeft van alle eeuwigheid bestaan. Het Evangelie van Johannes begint met deze krachtige verklaring: "In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God... Door Hem werden alle dingen gemaakt; zonder Hem is niets gemaakt wat gemaakt is" (Johannes 1:1, 3). Hij is de unieke, eniggeboren Zoon van God, uniek in Zijn natuur en rol.13

Het mormonisme stelt een andere Jezus voor. In het LDS-onderricht was Jezus, in zijn voorsterfelijke leven bekend als Jehova, het eerste geestenkind dat door God de Vader en een hemelse Moeder werd verwekt.8 In dit voor-aarde-bestaan was hij de letterlijke oudere broer van alle andere geestenkinderen, waaronder Lucifer (Satan).17 Hij werd gekozen om de Verlosser te zijn, en door zijn leven en verzoening vorderde hij naar goddelijkheid, waarbij hij een pad bood voor andere geestenkinderen - inclusief waardige mormoonse mannen vandaag - om hetzelfde te doen.14

De Godheid vs. de Drie-eenheid

Dit leidt tot het cruciale onderscheid tussen de mormoonse “godheid” en de christelijke “drie-eenheid”. Wanneer christenen over de drie-eenheid spreken, bedoelen ze één God die bestaat in drie gelijkwaardige, mede-eeuwige personen: Vader, Zoon en Heilige Geest. Ze zijn één in wezen, substantie en essentie.

Wanneer mormonen de term “godheid” gebruiken, verwijzen ze naar een raad van drie afzonderlijke en verschillende goden: God de Vader (Elohim), Jezus Christus (Jehovah) en de Heilige Geest.6 Ze worden beschreven als "één" alleen in hun doel en wil, niet in hun wezen of substantie.15 Dit is een vorm van polytheïsme (geloof in meerdere goden), dat in directe tegenstelling staat tot het monotheïsme (geloof in één God) dat de basis vormt van het jodendom en het christendom.

De volgende tabel geeft in één oogopslag een duidelijke samenvatting van deze fundamentele verschillen. Het fungeert als een sleutel om te begrijpen waarom alle andere aspecten van de twee geloven zo sterk uiteenlopen.

Geloof	Historisch Christendom (De Bijbel)	Mormonisme (LDS Schrift & amp; Profeten)
De natuur van God	Eén, eeuwige, onveranderlijke Geest. Schepper van alle dingen uit het niets.	Een van de vele goden. Een verheven man met een fysiek lichaam die zich ontwikkelde tot godheid. Georganiseerd de wereld van bestaande materie.
De aard van Jezus	De eeuwige, ongeschapen Zoon van God, één in het zijn met de Vader. Uniek.	Het eerstgeboren geestelijke kind van God de Vader en een hemelse Moeder. De oudere broer van alle geesten, inclusief Lucifer.
De Drie-eenheid / Godheid	Eén God in drie mede-gelijke, mede-eeuwige personen (Vader, Zoon, Heilige Geest).	Drie afzonderlijke en onderscheiden goden (de Godheid) die in doel verenigd zijn.
Schriftgedeelten	De Bijbel (66 boeken) is het volledige, laatste en voldoende Woord van God.	De Bijbel (voor zover correct vertaald), het Boek van Mormon, Doctrine & Verbonden en Parel van Grote Prijs. Een "open canon" met voortdurende openbaring.
De mensheid	Geschapen naar Gods beeld, maar gevallen en zondig, niet in staat zichzelf te redden.	Pre-existente geestelijke kinderen van God. De val was een noodzakelijke stap in het plan voor mensen om lichamen te verwerven en vooruitgang te boeken in de richting van goddelijkheid.
De Weg naar Verlossing	Een vrije genadegave die alleen door geloof in het volbrachte werk van Jezus Christus aan het kruis wordt ontvangen.	Een combinatie van gratie en werken. Vereist geloof, berouw, doop en gehoorzaamheid aan LDS-wetten en -verordeningen om "verheffing" (goddelijkheid) te bereiken.
Het hiernamaals	Eeuwig leven in de hemel met God voor gelovigen, of eeuwige scheiding van God in de hel voor ongelovigen.	Drie koninkrijken van glorie (Celestial, Terrestrial, Telestial). Het hoogste, Hemelse Koninkrijk, is voor waardige Mormonen die goden kunnen worden.

Wat is het Boek van Mormon en waarom aanvaarden christenen het niet als Schrift?

Het Boek van Mormon is de fundamentele tekst van de LDS Kerk en de belangrijkste reden voor haar bestaan. Begrijpen wat het beweert te zijn en waarom deze beweringen niet door het christendom worden geaccepteerd, is essentieel om de kloof tussen de twee religies te begrijpen.

De LDS-claim

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen presenteert het Boek van Mormon als “Een ander testament van Jezus Christus”.19 Er wordt gezegd dat het een goddelijk geïnspireerd verslag is van Gods omgang met oude bewoners van Amerika van ongeveer 600 voor Christus tot 400 na Christus. Volgens het officiële verslag werd dit verslag door oude profeten op gouden platen gegraveerd en door een engel genaamd Moroni aan Joseph Smith onthuld. Smith zou de platen door goddelijke kracht hebben vertaald.20

Het boek wordt door de heiligen der laatste dagen beschouwd als het “meest correcte boek op aarde” en de “sleutelsteen” van hun religie.22 Er wordt aangenomen dat het de “volheid van het eeuwige evangelie” herstelt, met “duidelijke en kostbare” waarheden die door de eeuwen heen verloren zijn gegaan of uit de Bijbel zijn verwijderd.22

Christelijke bezwaren en tegenargumenten

Christenen accepteren het Boek van Mormon niet als Schrift om verschillende belangrijke redenen, geworteld in theologie, geschiedenis en bewijs.

• Het probleem van een gesloten Canon: Het christelijk geloof houdt in dat de canon van de Schrift gesloten is. De Bijbel presenteert zich als de volledige en voldoende openbaring van God voor redding en christelijk leven. De apostel Paulus schreef aan Timotheüs dat de Heilige Schrift "in staat is u wijs te maken voor redding door geloof in Christus Jezus" en voldoende is om de gelovige "voldoende toegerust te maken voor elk goed werk" (2 Timotheüs 3:15-17).16 Het boek Openbaring sluit af met een plechtige waarschuwing tegen het toevoegen aan of wegnemen van Gods woorden, die christenen van oudsher hebben begrepen toe te passen op de voltooide canon van de Schrift (Openbaring 22:18-19).16
• Gebrek aan extern bewijs: Een van de grootste uitdagingen voor de beweringen van het Boek van Mormon is het volledig ontbreken van ondersteunend bewijs. Ondanks het beschrijven van enorme beschavingen, enorme steden, verfijnde metallurgie en epische oorlogen waarbij miljoenen mensen betrokken zijn, is er geen archeologisch bewijs dat het verhaal ondersteunt.23 Er is nooit een Boek van Mormoonse steden, personen of artefacten ontdekt. Uitgebreid DNA-onderzoek heeft aangetoond dat de voorouders van moderne indianen uit Azië kwamen, niet uit het Midden-Oosten, zoals het Boek van Mormon beweert.
• Anachronismen: Het boek bevat tal van anachronismen – elementen die niet op hun plaats zijn in hun veronderstelde historische context. Het vermeldt items zoals staal, paarden, vee, tarwe en wagens in het oude Amerika, waarvan er geen bestond in het pre-Columbiaanse tijdperk volgens alle geloofwaardige historische en archeologische bewijzen.
• Tekstuele kwesties: Een belangrijke rode vlag voor bijbelgeleerden is dat het Boek van Mormon meer dan 25.000 woorden bevat die rechtstreeks worden geciteerd uit de 17e-eeuwse King James-versie van de Bijbel.4 Dit omvat passages uit het Nieuwe Testament die lang nadat het Boek van Mormon-volkeren Jeruzalem zouden hebben verlaten, werden geschreven. Het repliceert zelfs vertaalfouten die specifiek zijn voor de KJV, wat onverklaarbaar is voor een tekst die zogenaamd is vertaald uit oude platen.

In de praktijk, hoewel de LDS Kerk beweert dat het Boek van Mormon de Bijbel ondersteunt, functioneert het als de ultieme interpretatieve lens waardoor de Bijbel moet worden gelezen. LDS-leiders hebben geleerd dat de meest betrouwbare manier om de nauwkeurigheid van een Bijbelse passage te meten, is om het te vergelijken met het Boek van Mormon en moderne openbaringen.22 Dit ondergeschiktt de Bijbel effectief, waardoor het een secundaire tekst is die alleen als betrouwbaar wordt beschouwd als het in overeenstemming is met de LDS-geschriften. Dit keert de benadering van de christen om, die de Bijbel als de uiteindelijke autoriteit beschouwt.

De “Test” van de waarheid: Gevoel vs. feit

De primaire methode van verificatie die door de LDS-kerk wordt aangeboden, is geen historisch bewijs, maar een subjectieve, spirituele ervaring. Missionarissen moedigen onderzoekers aan om het Boek van Mormon te lezen en dan te bidden en God te vragen of het waar is. Dit is gebaseerd op een vers in het boek zelf dat bekend staat als “Moroni’s Promise”, waarin staat dat God “de waarheid ervan aan u zal openbaren door de kracht van de Heilige Geest” (Moroni 10:4). Deze bevestiging wordt vaak omschreven als een “branden in de boezem” of een gevoel van vrede23.

Deze benadering is fundamenteel verschillend van de Bijbelse standaard van waarheid. Het christelijk geloof is niet gebaseerd op persoonlijke gevoelens, die bedrieglijk kunnen zijn bij openbare, verifieerbare, historische gebeurtenissen, met name het leven, de dood en de lichamelijke opstanding van Jezus Christus. De Bijbel moedigt gelovigen aan om "alles te testen" (1 Thessalonicenzen 5:21) en alle leringen te onderzoeken tegen de vastgestelde maat van de Schrift, zoals de Bereanen deden (Handelingen 17:11).

Hoe verschilt de mormoonse kijk op de Bijbel van de christelijke?

In het achtste geloofsartikel van de LDS-kerk staat: “Wij geloven dat de Bijbel het woord van God is voor zover deze correct is vertaald.”25 Hoewel deze verklaring op het eerste gezicht redelijk lijkt, is de kwalificerende zinsnede “voor zover deze correct is vertaald” de sleutel tot het begrijpen van een diepe en onoverbrugbare kloof tussen de mormoonse en christelijke opvattingen over de Schrift.

De LDS-weergave: Een corrupte en onvolledige tekst

In de praktijk leert de LDS-kerk dat de Bijbel in de loop van de tijd aanzienlijk is verdorven. Het officiële verhaal is dat na de dood van de oorspronkelijke apostelen een “grote en afschuwelijke kerk” opzettelijk “duidelijke en kostbare” waarheden uit de bijbeltekst heeft verwijderd.19 Als gevolg daarvan wordt de Bijbel zoals die vandaag bestaat gezien als een gebrekkig en onvolledig document, dat op zichzelf onvoldoende is om gered te worden.22

Deze opvatting bevordert een diepgewortelde scepsis ten aanzien van de betrouwbaarheid van de Bijbel. Voormalig LDS-profeet Joseph Fielding Smith leerde dat met het Boek van Mormon en andere LDS-geschriften als leidraad, “het niet moeilijk is om de fouten in de Bijbel te onderscheiden”.22 Dit betekent dat wanneer een bijbelgedeelte in tegenspraak is met de mormoonse leer, wordt aangenomen dat de Bijbel de foutieve tekst is. Dit perspectief is een fundamentele noodzaak voor het hele mormoonse geloof. Zonder een gebroken en onbetrouwbare Bijbel zou er geen noodzaak zijn voor een "herstel" van verloren waarheden, geen noodzaak voor het Boek van Mormon om het te corrigeren, en geen noodzaak voor een moderne profeet als Joseph Smith om nieuwe geschriften voort te brengen. De doctrine van een verdorven Bijbel creëert een theologisch vacuüm dat het mormonisme zichzelf positioneert om te vullen.

Om deze vermeende fouten aan te pakken, produceerde Joseph Smith zijn eigen “geïnspireerde versie” van de Bijbel, beter bekend als de Joseph Smith Translation (JST). Dit was geen vertaling uit oude manuscripten, maar een proces van het herschrijven van de King James Version door middel van wat hij beweerde was goddelijke openbaring, het toevoegen, verwijderen en wijzigen van duizenden verzen.11 Dit roept een vraag op voor veel christenen: Als de standaard KJV zo verdorven is, waarom blijft de LDS Kerk het dan gebruiken als officiële Bijbel, en waarom worden grote delen ervan letterlijk geciteerd in het Boek van Mormon?

De christelijke visie: Een betrouwbaar en voldoende woord

Daarentegen heeft het historische christendom een hoge kijk op de Schrift. Christenen geloven dat de Bijbel het geïnspireerde, gezaghebbende en toereikende Woord van God is.16 De apostel Paulus schrijft dat “alle Schriftgedeelten door God zijn ingegeven en nuttig zijn voor het onderwijzen, berispen, corrigeren en opleiden in rechtvaardigheid” (2 Timoteüs 3:16). Jezus zelf hield de Oudtestamentische Geschriften hoog in het vaandel, citeerde ze als het gezaghebbende Woord van God en verklaarde: "De Schrift kan niet worden verbroken" (Johannes 10:35).22

Hoewel christenen de uitdagingen van vertaling en het bestaan van kleine kopieervarianten in het grote aantal oude manuscripten erkennen, geeft het wetenschappelijke veld van tekstkritiek sterk vertrouwen dat de Bijbel die we vandaag hebben een opmerkelijk nauwkeurige en betrouwbare weergave is van de originele geschriften. Cruciaal is dat geen enkele centrale leer van het christelijk geloof in gevaar wordt gebracht door tekstuele varianten. De boodschap van Gods liefde, de godheid van Christus en redding door genade door geloof wordt in de hele manuscripttraditie op overweldigende en consistente wijze bevestigd. De Bijbel is geen "dode brief" die van moderne profeten het levende en actieve Woord van God moet worden gecorrigeerd (Hebreeën 4:12).22

Wat is de weg naar verlossing in het mormonisme vs. het christendom?

Misschien heeft geen enkel verschil tussen mormonisme en christendom krachtigere persoonlijke gevolgen dan het antwoord op de vraag: “Wat moet ik doen om gered te worden?” De twee geloven presenteren twee fundamenteel verschillende evangeliën, de ene gericht op genade alleen en de andere op een combinatie van genade en werken ter verhoging.

Christendom: Redding door Grace Alone

Het Bijbelse evangelie is een boodschap van radicale genade. Het leert dat redding een gratis geschenk van God is, aangeboden aan de zondige mensheid, niet op basis van verdienste of werken uitsluitend door geloof in het volbrachte werk van Jezus Christus.14 De Bijbel is duidelijk dat “allen hebben gezondigd en tekortschieten in de heerlijkheid van God” (Romeinen 3:23) en dat de straf voor zonde de dood is. Omdat de mensheid niet in staat is zichzelf te redden, zond God in Zijn liefde Zijn Zoon, Jezus, om een volmaakt leven te leiden en aan het kruis te sterven en de straf voor onze zonden te betalen.

Verlossing wordt ontvangen door alleen op Jezus te vertrouwen. De apostel Paulus vat dit goede nieuws samen: "Want door genade zijt gij behouden, door het geloof - en dit is niet uit uzelf, het is de gave van God - niet door werken, zodat niemand kan roemen" (Efeziërs 2:8-9).23 Goede werken zijn niet de middelen tot redding, maar de mooie en noodzakelijke

resultaat van een hart dat door Gods genade is veranderd. De verzekering van het heil van de christen berust niet op zijn eigen prestatie op de volmaakte prestatie van Christus namens hem.

Mormonisme: Werken voor Exaltation

Mormonisme herdefinieert zowel “redding” als “genade”. Het onderwijst een vorm van universele of “algemene” redding, wat betekent dat als gevolg van de verzoening van Christus bijna iedereen zal worden opgewekt en een zekere mate van glorie zal ontvangen in een van de drie hemelse koninkrijken.10 Maar het uiteindelijke doel van een getrouwe mormoon is niet alleen om te worden gered om “verheffing” te bereiken — ook wel “eeuwig leven” of “godheid” genoemd — in het hoogste, of hemelse, koninkrijk.10

Deze verheerlijking is geen gratis geschenk. Het moet worden verdiend door strikte gehoorzaamheid aan alle wetten en verordeningen van het Mormoonse evangelie.16 Een LDS-geschrift dat vaak wordt aangehaald om dit uit te leggen, is 2 Nephi 25:23, waarin staat: "...want we weten dat we door genade worden gered,

Na alles wat we kunnen doen“16 In dit systeem omvat “alles wat we kunnen doen” het geloof in Christus, berouw, de doop door een persoon met het gezag van het LDS-priesterschap, het ontvangen van de Heilige Geest, tienden, het houden van het “Woord van Wijsheid” (een gezondheidswetboek) en het trouw deelnemen aan tempelverordeningen10.

Dit zorgt voor een kritisch onderscheid in de manier waarop “genade” wordt begrepen. In het christendom is genade de onverdiende gunst die een persoon redt. In het mormonisme wordt genade beter begrepen als een goddelijke macht die iemand helpt om de werken te doen die nodig zijn om zijn eigen verheffing te verdienen. Grace, in de LDS-weergave, maakt het verschil pas nadat een individu zijn eigen inspanningen om perfect gehoorzaam te zijn heeft uitgeput.

De beleving van twee evangeliën

Dit doctrinaire verschil creëert enorm verschillende geleefde ervaringen. Velen die de Mormoonse kerk hebben verlaten, spreken van de zware last van perfectionisme en de voortdurende angst om zich nooit “waardig” of goed genoeg te voelen om Gods volledige goedkeuring te verdienen.27 Een voormalig lid, Beth Lundgreen, beschreef de verwoestende emotionele tol: “Ik had geen andere keuze dan mezelf de schuld te geven, want God en de kerk zijn perfect. Het is geen verrassing dat ik na decennia van waardeloosheid en tekortschieten in Gods verwachtingen van mij, extreem depressief en suïcidaal werd”27.

In schrijnend contrast beschrijven velen die dit systeem verlaten en het bijbelse evangelie van genade tegenkomen een krachtig gevoel van vrijheid en vreugde. Zij spreken over de opluchting van rust in het volbrachte werk van Christus. Een ex-Mormon deelde haar ervaring in een krachtige getuigenis: “Ik heb iets verbazingwekkends ontdekt dat gratie heet... Ik dacht alleen dat het dat was? Is dat het? Het enige wat ik hoef te doen is Jezus accepteren?... Het is zo bevrijdend. Het is het beste ooit.”29 Een ander uitte een nieuwe persoonlijke relatie met God: “Ik ben uit het mormonisme en heb mijn hele leven al meer dan een week God als mormoon gezegd... Om een persoonlijke relatie met hem te kunnen hebben die ik nooit eerder had.”30

Waarom geloven mormonen in moderne profeten?

Een bepalend kenmerk van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen is haar geloof in levende profeten en voortdurende openbaring. Deze doctrine staat centraal in haar bewering dat zij Gods herstelde kerk op aarde is en creëert een gezagsstructuur die fundamenteel verschilt van die van het bijbelse christendom.

De leer van de voortdurende openbaring

Mormonisme is gebaseerd op het beginsel dat Gods communicatie met de mensheid niet is opgehouden met de voltooiing van de Bijbel.31 Zij geloven in een “open canon”, wat betekent dat nieuwe geschriften kunnen worden toegevoegd aan de standaardwerken (de Bijbel, het Boek van Mormon, de Leer en Verbonden en de Parel van Grote Prijs).17

Centraal in dit geloof staat de rol van de president van de LDS Kerk. Hij wordt beschouwd als een levende "profeet, ziener en openbaarder", die dezelfde functie en autoriteit bekleedt als bijbelse profeten zoals Mozes, Jesaja of Petrus.31 Er wordt geleerd dat hij openbaring rechtstreeks van Jezus Christus ontvangt om leiding te geven, leer te verduidelijken en de kerk in de moderne wereld te leiden. De leden van het Eerste Presidium en het Quorum der Twaalf Apostelen worden ook ondersteund als profeten, zieners en openbaarders.

Dit creëert een sterke cultuur van gehoorzaamheid aan kerkelijk leiderschap. De leden wordt van jongs af aan geleerd om “de profeet te volgen”, met de verzekering dat hij Gods spreekbuis op aarde is en de kerk nooit op een dwaalspoor zal brengen33.

Het christelijk perspectief op Openbaring

Het Bijbelse christendom leert dat, terwijl God de gelovigen persoonlijk blijft leiden, troosten en spreken door de Heilige Geest, het ambt van profeet - in de zin van iemand die nieuwe, gezaghebbende, openbare openbaringen voor de hele kerk geeft - is geëindigd met het apostolische tijdperk. Het boek Hebreeën begint met het maken van dit duidelijke onderscheid: "In het verleden heeft God vele malen en op verschillende manieren tot onze voorouders gesproken via de profeten, in deze laatste dagen heeft Hij tot ons gesproken door zijn Zoon" (Hebreeën 1:1-2).

Het christelijk geloof houdt in dat de canon van de Schrift gesloten is. De Bijbel is de volledige en laatste gezaghebbende bron voor doctrine en praktijk. Het geloof is "eens voor allen toevertrouwd aan de heiligen" (Judas 1:3). Er is geen behoefte aan nieuwe openbaringen om doctrines vast te stellen, omdat Gods definitieve openbaring al is gegeven in de persoon en het werk van Jezus Christus, zoals vastgelegd in het Nieuwe Testament.

Het geloof in een levende profeet creëert een systeem van evoluerende autoriteit dat vreemd is aan het Bijbelse christendom. Omdat de huidige profeet wordt verondersteld bindende openbaring te ontvangen, kunnen zijn uitspraken de leringen van vroegere profeten of geschriften veranderen, herinterpreteren of zelfs omkeren. Dit is bij verschillende belangrijke gelegenheden in de geschiedenis van LDS gebeurd, zoals het Manifest van 1890 dat de praktijk van polygamie beëindigt en de openbaring van 1978 die het priesterschap uitbreidt tot zwarte mannen.9 Vanuit christelijk perspectief maakt dit de eeuwige waarheid onstabiel en onderworpen aan de verklaringen van een menselijke leider, in plaats van verankerd te zijn in het onveranderlijke Woord van God.

Wat gebeurt er in de mormoonse tempels en waarom worden ze heilig gehouden?

Voor leden van De Kerk van Jezus Christus van de Laatste Dag zijn tempels de heiligste plaatsen op aarde. Ze onderscheiden zich van de vergaderzalen waar wekelijkse zondagsdiensten worden gehouden. Hoewel vergaderhuizen open zijn voor het publiek, zijn tempels alleen toegankelijk voor leden met een goede reputatie die door hun lokale leiders zijn geïnterviewd en een “tempelaanbeveling” hebben ontvangen.35 Binnen deze tempels worden heilige ceremonies, ordonnanties genoemd, uitgevoerd, die volgens mormonen essentieel zijn voor verheerlijking.

De belangrijkste tempelverordeningen

De belangrijkste verordeningen die in LDS-tempels worden uitgevoerd, zijn niet in de Bijbel te vinden en zijn uniek voor het mormonisme.

• Doop voor de doden: Dit is een praktijk waarbij levende kerkleden worden gedoopt door onderdompeling als volmachten voor hun overleden voorouders en anderen die stierven zonder een Mormoonse doop te ontvangen. De LDS Kerk leert dat dit de doden een kans geeft om het evangelie in de geestenwereld te aanvaarden.36
• De schenking: De schenking is een langdurige ceremonie waarin leden een reeks verbonden (heilige beloften) met God sluiten. Deze omvatten verbonden van gehoorzaamheid, opoffering, kuisheid en het wijden van al hun tijd en middelen aan de LDS-kerk.38 De ceremonie omvat een geritualiseerde presentatie van het verlossingsplan en de leer van geheime handdrukken, namen, tekens en penningen die volgens de LDS-leer nodig zijn om door engelachtige wachters te gaan en Gods aanwezigheid in het Hemelse Koninkrijk binnen te gaan.35 Als onderdeel van de schenking ontvangen en verbinden deelnemers zich ertoe speciale onderkleding te dragen, vaak “tempelkledingstukken” genoemd, voor de rest van hun leven.38
• Verzegelingen: In tempelafdichtingen zijn een man en een vrouw niet alleen getrouwd “tot de dood jullie scheidt”, maar voor “tijd en alle eeuwigheid”.37 Het doel is om een eeuwige gezinseenheid te creëren die kan blijven bestaan en zich kan voortplanten in het hiernamaals. Kinderen van een verzegeld echtpaar worden “in het verbond geboren”, terwijl andere kinderen in een afzonderlijke ceremonie aan hun ouders kunnen worden verzegeld.35

Deze tempelverordeningen zijn de praktische toepassing van de unieke theologie van het mormonisme. Zij zijn de essentiële “werken” die nodig zijn om het hoogste niveau van redding te bereiken. Zonder de begiftiging en verzegeling van de tempel wordt aangenomen dat het pad naar verheerlijking en godheid geblokkeerd is. Dit maakt tempelbezoek en "waardigheid" een centraal aandachtspunt in het leven van een vrome mormoon.

Christelijk perspectief en zorgen

Vanuit een bijbels christelijk perspectief zijn er verschillende ernstige zorgen over mormoonse tempelpraktijken.

• Gebrek aan Bijbelse basis: Het Nieuwe Testament biedt geen basis voor een van deze ceremonies. Doop voor de doden is geen praktijk van de vroege kerk. Jezus leerde expliciet dat er geen huwelijk is in de opstanding (Mattheüs 22:30), wat in tegenspraak is met het idee van eeuwige verzegeling.35 Het evangelie van genade vereist geen geheime rituelen, handdrukken of wachtwoorden voor redding.
• Geheimhouding: Hoewel mormonen de tempelceremonies als “heilig, niet geheim” beschrijven, is het voor veel christenen verontrustend dat de deelnemers zweren nooit de specifieke details van de verbonden en tekenen buiten de tempel te bespreken.23 Jezus voerde zijn bediening openlijk uit en verklaarde: “Ik heb openlijk tot de wereld gesproken... Ik heb in het geheim niets gezegd” (Johannes 18:20).23
• Vrijmetselaarsparallellen: Historici hebben de opvallende overeenkomsten tussen de LDS-schenkingsceremonie en de rituelen van de vrijmetselarij gedocumenteerd. Joseph Smith werd een Master Mason slechts zeven weken voordat hij de Nauvoo schenkingsceremonie introduceerde. Veel van de elementen - waaronder de speciale kleding, schorten, geheime grepen en tekens, straffen en symbolische voorstellingen - hebben directe parallellen in maçonnieke riten.39 Dit historische verband ondermijnt de bewering dat de schenking een oude rite was die door goddelijke openbaring werd hersteld.

Wat is de officiële houding van de katholieke kerk ten aanzien van het mormonisme?

De katholiek als het grootste christelijke lichaam ter wereld heeft formele uitspraken gedaan over zijn relatie met De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Haar positie geeft een duidelijk voorbeeld van hoe een traditie die geworteld is in historische geloofsbelijdenissen en apostolische opvolging de aanspraken van het mormonisme bekijkt.

De uitspraak over de doop: Ongeldig

In 2001 gaf de Congregatie voor de Geloofsleer van het Vaticaan (CDF), destijds geleid door kardinaal Joseph Ratzinger (die later paus Benedictus XVI zou worden), een formeel antwoord op de vraag of mormoonse dopen geldig zijn. Het antwoord was definitief “negatief”.42 Dit betekent dat de katholieke kerk een in de LDS-kerk verrichte doop niet erkent als een geldige christelijke doop.

De belangrijkste reden voor deze uitspraak is het fundamentele verschil in de leer van God. De CDF legde uit dat, hoewel mormonen de drie-eenheidsformule gebruiken — “in naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest” — de woorden niet hetzelfde betekenen.42 De Vader, de Zoon en de Heilige Geest in het mormonisme zijn niet de drie personen van de ene God van het christelijk geloof, maar drie afzonderlijke goden die een “goddelijkheid” vormen.45 Daarom concludeerde de katholieke kerk dat een mormoonse doop geen aanroeping van de Drie-eenheid is, maar van een polytheïstische godheid.44

De CDF ging zelfs zo ver om te stellen dat de doctrinaire verschillen zo krachtig zijn dat het mormonisme niet eens als een christelijke ketterij kan worden beschouwd (een vervormde versie van het christendom). In plaats daarvan hebben de leringen een “volledig andere matrix”.46 Omdat het mormoonse begrip van God anders is, kan het niet de bedoeling van de dominee zijn om “te doen wat de Kerk doet”, wat een vereiste is voor een geldig sacrament.

Praktische implicaties en andere zorgen

Deze uitspraak heeft grote praktische gevolgen. Elke mormoon die zich tot het katholicisme wil bekeren, moet worden gedoopt, omdat hun vorige LDS-doop als nietig wordt beschouwd.43 De uitspraak heeft ook invloed op hoe de kerk huwelijken tussen katholieken en mormonen beschouwt, die worden behandeld als huwelijken tussen een gedoopte christen en een niet-gedoopte persoon.46

In 2008 nam het Vaticaan de extra stap om alle katholieke bisdommen wereldwijd de opdracht te geven de Genealogische Vereniging van Utah van de LDS-kerk de toegang tot de doopregisters van de parochie te ontzeggen.48 Deze richtlijn werd uitgevaardigd om de mormoonse praktijk van postume “doop voor de doden” te blokkeren. In de brief van het Vaticaan werd dit een “schadelijke praktijk” genoemd en werd verklaard dat de kerk niet kon samenwerken met de “onjuiste praktijken” van de LDS-kerk door de namen van overleden katholieken te verstrekken voor volmachtherdoop.47

Als we dezelfde woorden gebruiken, waarom is het dan zo verwarrend om met onze mormoonse vrienden te praten?

Een van de meest voorkomende frustraties die christenen uiten na een gesprek met mormoonse zendelingen of vrienden is een gevoel van verwarring. Het gesprek lijkt in cirkels te gaan, en ondanks het gebruik van dezelfde religieuze woordenschat, lopen beide partijen vaak weg met het gevoel verkeerd begrepen te worden. Dit probleem van "dezelfde woorden, verschillende woordenboeken" vormt een belangrijke belemmering voor duidelijke communicatie.4

Verschillende verhalen, verschillende betekenissen

De wortel van de verwarring is dat de woorden verschillende betekenissen hebben omdat ze zijn ingebed in twee totaal verschillende overkoepelende verhalen, of “metanarratieven”, over God, de mensheid en het doel van het leven.5

• Het Bijbelse verhaal: De Bijbel vertelt een verhaal over Schepping, Val, Verlossing en Restauratie. God schept een goede wereld, de mensheid komt in opstand en valt in zonde, God initieert een verlossingsplan door Israël dat culmineert in de persoon en het werk van Jezus Christus, en Hij belooft een toekomstig herstel van alle dingen.
• Het mormoonse verhaal: Mormonisme vertelt een verhaal over voorsterfelijk bestaan, sterfelijke testen en eeuwige vooruitgang. Alle mensen bestonden als geestelijke kinderen van hemelse ouders vóór de geboorte, kwamen naar de aarde om een lichaam te verkrijgen en getest te worden, en na de dood zullen ze overgaan naar een van de drie koninkrijken van heerlijkheid, met als uiteindelijk doel om door te gaan naar goddelijkheid zoals de Vader.

Omdat de fundamentele verhalen verschillend zijn, hebben de sleutelbegrippen daarin noodzakelijkerwijs verschillende betekenissen. "Verlossing" in het bijbelse verhaal betekent gered worden vanaf zonde en dood door Het verlossende werk van Christus. "Verlossing" in het Mormoonse verhaal betekent vaak opstaan of het hebben van de kans aan het werk naar Godheid. De woorden zijn hetzelfde, de narratieve context die ze betekenis geeft is heel anders.

Verkeerde doelen in het gesprek

Een andere bron van frustratie komt voort uit verkeerd uitgelijnde doelen. Vaak gaat een christen een gesprek aan met als doel de leer te verduidelijken en te corrigeren wat zij zien als theologische dwaling, waarbij hij een beroep doet op logica en bijbels bewijs.3 Daarentegen worden mormoonse missionarissen vaak getraind om een eenvoudig getuigenis te delen en de luisteraar aan te moedigen om een persoonlijke, emotionele of spirituele bevestiging van zijn waarheid te zoeken door middel van gebed.23 Eén persoon probeert een theologisch debat te voeren; De ander probeert een spirituele ervaring mogelijk te maken. Dit leidt tot gesprekken waarbij geen van beide partijen zich gehoord voelt.51

Praktisch advies voor betere gesprekken

Het navigeren door deze gesprekken vereist geduld, wijsheid en liefde.

• Echte vriendschappen opbouwen: Betekenisvolle dialoog gebeurt zelden in een enkele ontmoeting voor de deur. Het groeit uit vertrouwen en relatie. Het doel van een enkel gesprek mag niet zijn om een argument te “winnen” om misschien “een steen in hun schoen te steken” — om hen één duidelijk, vriendelijk en waarheidsgetrouw ding te geven om later over na te denken.52
• Definieer voorzichtig de termen: In plaats van een gedeelde betekenis aan te nemen, stel je zachte, verhelderende vragen. “Dat is een interessant woord. Kunt u mij helpen te begrijpen wat “genade” voor u betekent?” of “Wanneer u spreekt over het worden als God, hoe ziet dat eruit?” Dit kan de deur openen om de bijbelse betekenis op een niet-confronterende manier uit te leggen53.
• Vertel het betere verhaal: In plaats van vast te zitten in het debatteren over definities, richt je je op het delen van het bijbelse verhaal van Gods genade. Deel uw eigen persoonlijke getuigenis van wat de vrije gave van verlossing van Christus voor u betekent. Een meeslepend verhaal van genade is vaak krachtiger dan een lijst met doctrinaire contrapunten.4

Wat kunnen we leren van de verhalen van degenen die het mormonisme hebben verlaten?

Luisteren naar de verhalen van degenen die van het mormonisme zijn weggelopen, biedt een krachtig en diep menselijk perspectief op de doctrines en cultuur van de LDS-kerk. Het verlaten van een veelgevraagd, allesomvattend geloof is zelden een gemakkelijke beslissing. Het gaat vaak om enorme persoonlijke pijn, het verlies van iemands hele sociale en spirituele wereld en gebroken relaties met familie en vrienden.27 Deze verhalen moeten niet worden benaderd met een gevoel van triomf met krachtig mededogen en een verlangen om te begrijpen.

Gemeenschappelijke thema's in hun reizen

Hoewel elk verhaal uniek is, komen verschillende krachtige thema's keer op keer naar voren in de getuigenissen van voormalige heiligen der laatste dagen.

• De verpletterende last van het perfectionisme: Velen beschrijven een leven dat wordt besteed aan het streven naar een onbereikbare standaard van “waardigheid”. Het op werken gebaseerde systeem van het verdienen van verheerlijking leidt vaak tot diepe gevoelens van schaamte, angst, depressie en het constante gevoel dat men een mislukking is in de ogen van God en de kerk27.
• De bevrijdende ontdekking van genade: Een centraal, levensveranderend thema is de ontdekking van het Bijbelse evangelie van genade. Voormalige leden spreken met overweldigende emotie over de opluchting en vreugde van het leren dat verlossing een gratis geschenk is, dat Jezus genoeg is en dat hun relatie met God niet afhankelijk is van hun eigen onberispelijke prestaties.29 Deze ontdekking wordt vaak beschreven als een sluier die wordt opgeheven of een zwaar gewicht dat wordt verwijderd.
• Een crisis van eerlijkheid en vertrouwen: Voor velen begint de reis met een geloofscrisis die geworteld is in de geschiedenis. Ze ontdekken informatie over het verleden van de kerk — zoals de polygamiepraktijk van Joseph Smith, de veelvoudige en tegenstrijdige verslagen van zijn “Eerste Visie” of het gebrek aan bewijs voor het Boek van Mormon — die rechtstreeks in tegenspraak is met het vereenvoudigde, geloofsbevorderende verhaal dat door de kerk wordt onderwezen. Dit leidt vaak tot een gevoel van verraad en een verlies van vertrouwen in de eerlijkheid van de instelling28.
• De pijn van verkeerd begrepen worden: Een diepe bron van pijn voor velen die vertrekken, is de manier waarop hun beslissing vaak wordt geïnterpreteerd door gelovige familie en vrienden. Ze krijgen vaak te horen dat ze “nooit echt een getuigenis hebben gehad”, “lui waren”, “gewoon wilden zondigen” of “door Satan zijn misleid”. Hun oprechte, vaak pijnlijke, intellectuele en spirituele reis wordt afgewezen, waardoor hun hele levenservaring binnen het geloof ongeldig wordt.58

Wat betekent dit voor de christelijke gemeenschap?

Deze verhalen bieden onschatbare lessen voor christenen die hun Mormoonse buren met liefde en effectiviteit willen dienen.

• Wees een veilige haven: De christelijke kerk zou een toevluchtsoord moeten zijn voor degenen die het mormonisme ondervragen of verlaten. Ze hebben een gemeenschap nodig die onvoorwaardelijke liefde, steun en acceptatie biedt, vrij van het oordeel en de druk die ze achterlaten.
• Begrijp de diepte van het verlies: Een persoon die het mormonisme verlaat, verandert niet alleen van kerk; Ze verliezen vaak hun identiteit, hun gemeenschap, hun gezinsstructuur en hun hele wereldbeeld. Wees geduldig met hun proces van verdriet, woede en verwarring.27
• Wijs voorzichtig naar Jezus: De meest overtuigende en helende boodschap die de kerk kan bieden is het eenvoudige, mooie en ware evangelie van genade. De verhalen van ex-mormonen bevestigen dat deze boodschap “de kracht van God voor redding” is. Het is het antwoord op de last van werken, de balsem voor een gewond geweten en de bron van een echte en persoonlijke relatie met de levende God.

Een laatste gedachte over genade en waarheid

Het begrijpen van de diepe verschillen tussen het mormonisme en het bijbelse christendom is geen oefening in intellectuele superioriteit. Het is een zaak van eeuwige betekenis, geworteld in een liefde voor Gods waarheid en een oprechte liefde voor mensen. De oproep aan gelovigen is om deze twee dingen in perfecte balans te houden: om duidelijk en standvastig te zijn over de waarheid van het evangelie en tegelijkertijd de genade van het evangelie aan iedereen uit te breiden. Dit betekent het opbouwen van echte vriendschappen, luisteren met empathie en altijd bereid zijn, met zachtmoedigheid en respect, om de reden te delen voor de hoop die in ons is - een hoop die niet te vinden is in onze eigen werken in het voltooide werk van Jezus Christus alleen.