Dutch 
English 
Arabic 
Spanish 
Portuguese 
Chinese 
Russian 
French 
Italian 
German 
Japanese 
Ernest Board (1877-1934), “Albertus Magnus doceert in de straten van Parijs” / Credit: Zie Wikimedia Commons/CC BY 4.0 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
National Catholic Register, Nov 15, 2025 / 04:00 am (CNA).
De heilige Albert de Grote werd door zijn tijdgenoten beschouwd als het “wonder en het wonder van zijn tijd”. Hij was een trouwe dominicaan wiens prestaties en gaven aan de kerk moeilijk te overdrijven zijn.
Geboren rond 1206 en toegetreden tot de Orde van Predikers in 1223, Albert werd al snel een meester van bijna elk academisch onderwerp. Ondanks de normen van zijn eigen tijd, werd hij een pionier van de natuurwetenschappen — zowel empirisch als filosofisch. Zijn leringen over natuur en theologie waren revolutionair en hij trok de aandacht van een jonge en stilzwijgende Dominicaan — St. Thomas van Aquino.
Terwijl hij al zijn tijdgenoten overtrof in intellect en cogency, was het zijn eigen student die erin slaagde helderder te schitteren dan hij. Als Albert het pad opsloeg, dan was het Aquino die de top bereikte en hield. Toen de snelle flits van het leven van Aquino voorbij was, was het tragisch genoeg Albert die hem verdedigde en hem ophief als een lichtbaken voor de hele kerk. De heilige Albertus de Grote was een leraar, een bisschop en een voorloper van enkele van de grootste theologische gaven die de Kerk heeft ontvangen.
Na zijn toetreding tot de Dominicanen, Albert ging naar Parijs in 1245 en met succes behaalde zijn doctoraat. Daarna begon hij les te geven in Parijs en vervolgens in Keulen, Duitsland. Het was tijdens zijn tijd in Keulen dat hij een jongeman genaamd Thomas opmerkte. De stille student kreeg de bijnaam “Dumb Ox” van zijn leeftijdsgenoten, vanwege zijn gewicht en het verkeerde idee dat zijn stilte te wijten was aan een stompzinnige geest. Na verloop van tijd, Albert besefte de grote scherpzinnigheid van de jonge man, en Albert nam hem op als een discipel.
God en de natuur
Wat Aquino – en de lof en veroordeling van anderen – naar Albert trok, was zijn uitputtende studie van de natuur en God. Hoewel het meer dan een millennium sinds de geboorte van Christus was, worstelde de Kerk nog steeds om de natuur en haar rol in de schepping te definiëren. In wezen waren verschillende theologische kampen het oneens over de manier waarop een zogenaamd autonome natuur — met zijn eigen wetten en bewegingen — en een almachtige God moesten worden gecommuniceerd.
Als het sneeuwt, maakt God het dan sneeuw of zijn er zelfbewegende natuurlijke oorzaken voor de sneeuw? Hoewel een simplistisch voorbeeld, is de relatie tussen God en de natuur een beslissend punt tussen theologie en wetenschap of zelfs geloof en rede. Vaak maakten bepaalde groepen zich zorgen dat het toekennen van natuuronafhankelijke oorzaken afbreuk zou doen aan Gods glorie of heidense idealen zou doen herrijzen.
In het centrum van veel verwante controverses stond de heidense filosoof Aristoteles. De geschriften van Aristoteles waren oorspronkelijk tot het katholicisme gekomen door Joodse en islamitische geleerden, die schadelijk veel onjuist commentaar importeerden. De fouten — die varieerden van een verkeerd begrip van Aristoteles tot het denken dat Aristoteles onfeilbaar was — kleurden de katholieke geest op veel punten tegen de Griekse filosoof.
De onvermoeibare geest van Albert trachtte aan te tonen dat het verslag van Aristoteles over de natuur een grote dienst aan de Kerk en haar theologie kon betekenen. Hoewel hij een heel hoofdstuk schreef met de titel “De fouten van Aristoteles”, toonde Albert aan dat de beginselen die in de natuurfilosofie van Aristoteles zijn verwoord, harmonieus in de door de Schrift beschreven kosmos konden worden geplaatst.
Kerk en wetenschap
Het eerste grote geschenk dat het katholicisme heeft geërfd van de rijkdom van het streven van de heilige Albertus, is het idee dat de kerk en de wetenschap niet met elkaar in oorlog zijn. Hoewel de natuur zich door haar eigen wetten beweegt, is de auteur van die wetten dezelfde auteur van de heilige Schrift — dit standpunt is een grote bevestiging van het geloof in een harmonie tussen geloof en rede.
De filosofische grondslagen voor de Kerk die kwesties als evolutie, het tijdperk van de aarde, psychologie, de oorsprong van het universum, enz. bespreken, wijzen allemaal op de vroege eruditie van de heilige Albertus de Grote. Het concept van de natuur met zijn eigen oorzaken, en dat deze oorzaken kunnen worden bestudeerd door middel van experimenten, was zo revolutionair dat velen niet konden ontcijferen tussen wetenschappelijke experimenten en magie; Albert werd er ooit van beschuldigd een goochelaar te zijn.
Scholasticisme
De tweede prestatie van St. Albert was Scholasticisme en zijn leerling St. Thomas van Aquino. De Scholastic benadering was uniek in die zin dat zij zich concentreerde op een waar geloof in de harmonie van geloof en rede, en in een goed geordende kosmos met één Goddelijke Auteur. Juist deze holistische bijeenkomst van alle wetenschappen onder één goddelijke wetenschap leverde de scholastieke St. Albert de titel "universele arts" op.
Het zou moeilijk zijn om het belang dat Scholasticisme nog steeds heeft binnen de Heilige Moeder Kerk te overdrijven. Paus Leo XIII verklaarde dat "het de juiste en unieke gave van scholastische theologen is om menselijke kennis en goddelijke kennis in de nauwste banden met elkaar te verbinden."
Pope Sixtus V confirmed that Scholasticism “has an apt coherence of facts and causes, connected with one another; an order and arrangement, like soldiers drawn up in battle array … by these the light is divided from darkness, and truth from falsehood. The lies of heretics, wrapped up in many wiles and fallacies, being stripped of their coverings, are bared and laid open.”
En hoewel de heilige Albertus op zichzelf moet worden herdacht, moeten we de grootsheid van zijn leerling, de heilige Thomas van Aquino, erkennen.
Na de plotselinge dood van Thomas op weg naar het Concilie van Lyon verklaarde St. Albert dat het “licht van de kerk” was uitgegaan. Later schonk de kerk de heilige Thomas de titel van "engelarts".
The Church only continued to esteem the scholar and his scholasticism: The “chief and special glory” was having his “Summa Theologiae"op het altaar gelegd als inspiratiebron bij het Concilie van Trente. Hij werd benoemd tot beschermheer van alle katholieke scholen en universiteiten door paus Leo XIII.
Achter alle gepaste bewondering voor St. Thomas, zijn "Summa" en alles wat het vertegenwoordigt, schuilt het genie en doorzettingsvermogen van St. Albert.
Dit verhaal werd voor het eerst gepubliceerd by the National Catholic Register, CNA’s sister news partner, on Nov. 15, 2011, and has been adapted and updated by CNA.
