Volledige tekst: Paus Leo XIV's homilie bij de inaugurele mis begint zijn petriene bediening

Paus Leo XIV erkende verdeeldheid onder de gelovigen met een oproep tot broederlijke gemeenschap en eenheid in de homilie tijdens zijn inaugurele mis op het Sint-Pietersplein op 18 mei 2025. / Krediet: Daniel Ibanez/CNA

Rome Newsroom, 18 mei 2025 / 10:00 uur (CNA).

Paus Leo XIV hield deze homilie tijdens de mis voor de inwijding van het Petrusministerie op het Sint-Pietersplein op zondag 18 mei, nadat hij op 8 mei was verkozen tot de 266e opvolger van Sint-Pieters.

Beste Kardinalen,

Broeder bisschoppen en priesters,

Onderscheidende autoriteiten en leden van het diplomatieke korps,

Groeten aan de pelgrims die kwamen ter gelegenheid van het Jubileum van de Broederschappen!

Broeders en zusters, ik groet u allen met een hart vol dankbaarheid aan het begin van de bediening die mij is toevertrouwd. Sint-Augustinus schreef: "Heer, Gij hebt ons voor Uzelf gemaakt, en ons hart is onrustig totdat het in U rust" (Belijdenissen, I: 1,1).

In deze dagen hebben we intense emoties ervaren. De dood van paus Franciscus vervulde ons hart met verdriet. In die moeilijke uren voelden we ons als de menigten waarvan het Evangelie zegt dat ze "als schapen zonder herder" waren (Mt 9:36). Maar op Paaszondag ontvingen we zijn laatste zegen en in het licht van de opstanding ervoeren we de dagen die volgden in de zekerheid dat de Heer zijn volk nooit in de steek laat, maar verzamelt wanneer ze worden verstrooid en hen bewaakt “zoals een herder zijn kudde bewaakt” (Jer 31:10).

In deze geest van geloof kwam het College van Kardinalen bijeen voor het conclaaf. Vanuit verschillende achtergronden en ervaringen hebben we Gods wens in handen gegeven om de nieuwe opvolger van Petrus, de bisschop van Rome, te kiezen, een herder die in staat is het rijke erfgoed van het christelijk geloof te behouden en tegelijkertijd naar de toekomst te kijken om de vragen, zorgen en uitdagingen van de wereld van vandaag het hoofd te bieden. Vergezeld van uw gebeden, konden we de werking van de Heilige Geest voelen, die in staat was om ons in harmonie te brengen, zoals muziekinstrumenten, zodat onze hartsnaren in één enkele melodie konden trillen.

Ik ben uitverkoren, zonder enige verdienste van mijzelf, en nu, met angst en beven, kom ik tot u als een broeder, die de dienaar van uw geloof en uw vreugde wil zijn, met u wandelend op het pad van Gods liefde, want hij wil dat we allemaal verenigd zijn in één gezin.

Liefde en eenheid: Dit zijn de twee dimensies van de zending die door Jezus aan Petrus is toevertrouwd.

We zien dit in het evangelie van vandaag, dat ons meeneemt naar het Meer van Galilea, waar Jezus de zending begon die hij van de Vader ontving: een "visser" van de mensheid te zijn om hem uit de wateren van het kwaad en de dood te halen. Terwijl hij langs de kust liep, had hij Petrus en de andere eerste discipelen geroepen om, net als hij, “vissers van mensen” te zijn. Nu, na de opstanding, is het aan hen om deze missie uit te voeren, hun netten keer op keer uit te werpen, de hoop van het evangelie in de “wateren” van de wereld te brengen, de zeeën van het leven te bevaren zodat iedereen Gods omhelzing kan ervaren.

Hoe kan Peter deze taak uitvoeren? Het Evangelie vertelt ons dat het alleen mogelijk is omdat zijn eigen leven werd aangeraakt door de oneindige en onvoorwaardelijke liefde van God, zelfs in het uur van zijn falen en ontkenning. Om deze reden, wanneer Jezus Petrus aanspreekt, gebruikt het Evangelie het Griekse werkwoord agapáo, die verwijst naar de liefde die God voor ons heeft, naar het offeren van zichzelf zonder reserve en zonder berekening. Het werkwoord dat in het antwoord van Petrus wordt gebruikt, beschrijft de liefde voor vriendschap die we voor elkaar hebben.

Daarom, wanneer Jezus Petrus vraagt: "Simon, zoon van Johannes, hebt u Mij meer lief dan deze?" (Joh.21:16), verwijst hij naar de liefde van de Vader. Het is alsof Jezus tegen hem zei: "Alleen als je deze liefde van God, die nooit faalt, hebt gekend en ervaren, zul je in staat zijn mijn lammeren te voeden. Alleen in de liefde van God de Vader zult u uw broeders en zusters met datzelfde “meer” kunnen liefhebben, dat wil zeggen door uw leven voor uw broeders en zusters op te offeren.”

Petrus wordt aldus belast met de taak om "meer lief te hebben" en zijn leven te geven voor de kudde. De bediening van Petrus onderscheidt zich juist door deze zelfopofferende liefde, omdat de Kerk van Rome in de naastenliefde voorzit en haar ware gezag de naastenliefde van Christus is. Het is nooit een kwestie van anderen gevangen te nemen met geweld, door religieuze propaganda of door middel van macht. In plaats daarvan is het altijd en alleen een kwestie van liefhebben zoals Jezus deed.

De apostel Petrus zelf zegt ons dat Jezus "de steen is die door u, de bouwlieden, is verworpen en de hoeksteen is geworden" (Handelingen 4:11). Bovendien, als de rots Christus is, moet Petrus de kudde weiden zonder ooit toe te geven aan de verleiding om een autocraat te zijn, en heersen over degenen die hem zijn toevertrouwd (vgl. Integendeel, hij is geroepen om het geloof van zijn broeders en zusters te dienen en naast hen te wandelen, want wij zijn allemaal “levende stenen” (1 Petr. 2:5), geroepen door onze doop om Gods huis te bouwen in broederlijke gemeenschap, in de harmonie van de Geest, in het naast elkaar bestaan van verscheidenheid. In de woorden van Sint-Augustinus: "De Kerk bestaat uit allen die in harmonie zijn met hun broeders en zusters en die hun naaste liefhebben" (Serm. 359,9).

Broeders en zusters, ik zou willen dat ons eerste grote verlangen een verenigde Kerk is, een teken van eenheid en gemeenschap, die een zuurdeeg wordt voor een verzoende wereld.

In deze tijd zien we nog steeds te veel onenigheid, te veel wonden veroorzaakt door haat, geweld, vooroordelen, de angst voor verschillen en een economisch paradigma dat de hulpbronnen van de aarde exploiteert en de armsten marginaliseert. Van onze kant willen we een klein zuurdeeg zijn van eenheid, gemeenschap en broederschap in de wereld. We willen met nederigheid en vreugde tegen de wereld zeggen: Kijk naar Christus! Kom dichter bij hem! Verwelkom zijn woord dat verlicht en consoles! Luister naar zijn aanbod van liefde en word zijn enige familie: In de ene Christus zijn wij één. Dit is de weg om samen te volgen, onder ons maar ook met onze zuster-christelijke kerken, met hen die andere religieuze paden volgen, met hen die God zoeken, met alle vrouwen en mannen van goede wil, om een nieuwe wereld te bouwen waar vrede heerst!

Dit is de missionaire geest die ons moet bezielen; We sluiten onszelf niet af in onze kleine groepen, noch voelen we ons superieur aan de wereld. We zijn geroepen om iedereen Gods liefde te bieden, om die eenheid te bereiken die verschillen niet tenietdoet, maar de persoonlijke geschiedenis van elke persoon en de sociale en religieuze cultuur van elk volk waardeert.

Broeders en zusters, dit is het uur van de liefde! Het hart van het Evangelie is de liefde van God die ons tot broeders en zusters maakt. Met mijn voorganger Leo XIII kunnen we ons vandaag afvragen: Als dit criterium “in de wereld de overhand zou hebben, zou dan niet elk conflict ophouden en de vrede terugkeren?” (Rerum Novarum, 21).

Laten we met het licht en de kracht van de Heilige Geest een Kerk bouwen die gebaseerd is op Gods liefde, een teken van eenheid, een missionaire Kerk die haar armen opent voor de wereld, het woord verkondigt, zich door de geschiedenis “onrustig” laat maken en een zuurdesem van harmonie voor de mensheid wordt.

Samen, als één volk, als broeders en zusters, laten we naar God toegaan en elkaar liefhebben.