VATICAANSTAD — Paus Leo XIV zei woensdag dat de Kerk niet uitsluitend vanuit een menselijk perspectief kan worden begrepen, maar veeleer als de vrucht van Gods liefdesplan voor de mensheid, verwezenlijkt in Christus. Hij benadrukte ook dat dit niet de spirituele superioriteit van de leden van de Kerk impliceert.
“Een ideale en zuivere Kerk, losgekoppeld van de aarde, bestaat niet; alleen de ene Kerk van Christus, belichaamd in de geschiedenis,” bevestigde de Heilige Vader tijdens de algemene audiëntie op het Sint-Pietersplein op 4 maart.
De paus vervolgde zijn catechese over de dogmatische constitutie Lumen Gentium, een van de pijlers van het Tweede Vaticaans Concilie, waarin de Kerk wordt beschreven als “een complexe realiteit.”
Hij verduidelijkte echter dat deze complexiteit niet betekent dat de Kerk “ingewikkeld” of moeilijk uit te leggen is. De Latijnse betekenis van het woord “complex” verwijst veeleer naar “de ordelijke vereniging van verschillende aspecten of dimensies binnen dezelfde realiteit.”
De paus merkte op dat de Kerk “een goed georganiseerd lichaam is, waarin de menselijke en goddelijke dimensies naast elkaar bestaan zonder scheiding en zonder verwarring.”

‘Zowel menselijk als goddelijk’
Leo wees erop dat de menselijke dimensie van de Kerk onmiddellijk waarneembaar is, aangezien het “een gemeenschap is van mannen en vrouwen die de vreugde en de strijd delen om christen te zijn, met hun sterke en zwakke punten, die het Evangelie verkondigen en een teken worden van de aanwezigheid van Christus die ons begeleidt op onze levensreis.”
Toch is dit aspect, zelfs samen met haar institutionele organisatie, niet voldoende om de ware aard van de Kerk te beschrijven, omdat zij ook een goddelijke dimensie heeft. Dit, zo legde hij uit, “bestaat niet uit een ideale volmaaktheid of spirituele superioriteit van haar leden, maar in het feit dat de Kerk wordt voortgebracht door Gods plan voor de mensheid, verwezenlijkt in Christus.”
Daarom is de Kerk “tegelijkertijd een aardse gemeenschap en het mystieke lichaam van Christus, een zichtbare vergadering en een spiritueel mysterie, een realiteit die aanwezig is in de geschiedenis en een volk dat onderweg is naar de hemel.”
Hij voegde eraan toe dat de menselijke en goddelijke dimensies “harmonieus integreren, zonder dat de een de ander overschaduwt,” en zo een vruchtbare paradox vormen: “Zij is een realiteit die zowel menselijk als goddelijk is, die de zondige mens verwelkomt en hem naar God leidt.”
Om deze toestand te illustreren, verwees de paus naar het leven van Jezus. Degenen die Christus ontmoetten langs de wegen van Palestina ervoeren “zijn menselijkheid, zijn ogen, zijn handen, de klank van zijn stem.” Toch ontmoetten zij door deze zichtbare menselijkheid God, aangezien “Christus’ vlees, zijn gezicht, zijn gebaren en zijn woorden de onzichtbare God zichtbaar manifesteren.”
In het licht van de realiteit van Christus, zei de paus, kan de Kerk duidelijker worden begrepen: “Wanneer we haar van dichtbij bekijken, ontdekken we een menselijke dimensie die bestaat uit echte mensen, die soms de schoonheid van het Evangelie manifesteren en andere keren worstelen en fouten maken zoals ieder ander.”
Toch “worden juist door haar leden en haar beperkte aardse aspecten de aanwezigheid van Christus en zijn reddende actie gemanifesteerd,” voegde hij eraan toe.

Geen tegenstelling tussen het Evangelie en de Kerk
Paus Leo herinnerde aan de woorden van paus Benedictus XVI, die stelde dat er geen tegenstelling is tussen het Evangelie en de instelling van de Kerk. De structuren van de Kerk dienen veeleer de “verwezenlijking en concretisering van het Evangelie in onze tijd.”
De heiligheid van de Kerk, zo legde hij uit, ligt in het feit dat Christus in haar woont en zichzelf blijft geven door de kleinheid en kwetsbaarheid van haar leden.
Reflecterend op dit “eeuwigdurende wonder,” kan men begrijpen wat de paus “Gods methode” noemde: God “maakt zichzelf zichtbaar door de zwakheid van schepselen.”
Hij herinnerde ook aan de woorden van paus Franciscus in de apostolische exhortatie Evangelii Gaudium, die christenen uitnodigt “om onze sandalen uit te trekken voor de heilige grond van de ander (vgl. Ex 3,5).”
De Kerk wordt niet alleen gebouwd door zichtbare structuren te organiseren, maar door “dat spirituele bouwwerk te bouwen dat het lichaam van Christus is, door gemeenschap en naastenliefde onder elkaar,” zei Leo.
Hij citeerde de heilige Augustinus, die benadrukte dat naastenliefde het hart van het kerkelijk leven is: “Kon iedereen zijn gedachten maar laten rusten bij het ene ding, naastenliefde! Het is het enige, zie je, dat alle dingen overstijgt, en zonder hetwelk alle dingen niets waard zijn, en dat alle dingen naar zich toe trekt, waar het ook mag zijn.”
Dit verslag was oorspronkelijk gepubliceerd door ACI Prensa, de Spaanstalige zusterdienst van EWTN News. Het is vertaald en bewerkt door EWTN News English.
https://www.ewtnnews.com/vatican/pope-leo-xiv-explains-the-church-s-human-and-divine-dimensions
