Wat gebeurde er met Adam en Eva nadat ze Eden verlieten?

God kleedde Adam en Eva in “vellen van dieren” en stuurde hen Eden uit om de grond te bewerken. Buiten de tuin kregen ze Kaïn en Abel, verloren Abel toen Kaïn hem doodde, en kregen Seth toen Adam 130 jaar oud was. Adam stierf op 930-jarige leeftijd (Genesis 3:21–5:5). Genesis vertelt die jaren kort; oude navertellingen buiten de Bijbel voegen meer toe.

De grond loopt als een rode draad door het hele verhaal. Adam werd eruit genomen, hij werd weggestuurd “om de aardbodem te bewerken, waaruit hij genomen was” (Genesis 3:23), en hem werd verteld dat hij brood zou eten “totdat gij tot de aardbodem wederkeert” (Genesis 3:19). Negenhonderddertig jaar lagen tussen die woorden en hun vervulling. Genesis wijdt er slechts enkele verzen aan, maar het waren geen lege jaren, en God was niet afwezig in die tijd.

Het verhaal van Adam en Eva, van schepping tot dood

Het begint met God die de mens “naar zijn beeld” schept, “man en vrouw”, en hen opdraagt: “Wees vruchtbaar en vermenigvuldig u, en vervul de aarde, en onderwerpt haar: en heerst over” elk levend wezen (Genesis 1:27–28). Genesis 2 zoomt verder in. “De HEERE God had de mens geformeerd uit het stof van de aardbodem, en in zijn neusgaten de levensadem geblazen; alzo werd de mens tot een levende ziel” (Genesis 2:7). God plaatste hem in de tuin van Eden “om die te bewerken en te bewaren” (Genesis 2:15), gaf hem elke boom behalve één, en waarschuwde hem: “van de boom der kennis des goeds en des kwaads, daarvan zult gij niet eten; want ten dage, dat gij daarvan eet, zult gij voorzeker sterven” (Genesis 2:17). Adam gaf namen aan de dieren toen God ze naar hem toe bracht, “maar voor Adam vond men geen hulpe, die als tegen hem over was” (Genesis 2:20). Dus maakte God de vrouw uit zijn rib, en Adam zei: “Deze is nu been van mijn gebeente, en vlees van mijn vlees” (Genesis 2:23).

Dus voordat Eva werd gemaakt, was Adam al bezig de tuin te onderhouden en de dieren namen te geven, en het ene gebod gold voor hen beiden. Toen kwam de slang. Genesis 3 vertelt hoe hij de vrouw verleidde, hoe zij en haar man aten, en hoe ze zich voor God verborgen tussen de bomen. Toen God hen riep, gaf Adam de schuld aan de vrouw en de vrouw aan de slang (Genesis 3:9–13). God sprak straffen uit over de slang, de vrouw en de man, en Adam noemde zijn vrouw Eva, “omdat zij de moeder van alle levenden was” (Genesis 3:20). Hij gaf haar die naam vlak nadat hij het doodvonnis had gehoord. Daarna verlieten ze de tuin. Buiten de tuin voedden ze kinderen op, Kaïn doodde Abel, en Adam stierf op 930-jarige leeftijd.

Waarom werden Adam en Eva uit Eden gestuurd?

God geeft zelf de reden: “Zie, de mens is geworden als een van Ons, om goed en kwaad te kennen; nu dan, opdat hij zijn hand niet uitsteke, en neme ook van de boom des levens, en ete, en leve in eeuwigheid: Zo zond de HEERE God hem uit de hof van Eden, om de aardbodem te bewerken, waaruit hij genomen was” (Genesis 3:22–23). Ze gingen niet naakt naar buiten. Ze hadden vijgenbladeren tot schorten voor zichzelf genaaid (Genesis 3:7), en voordat Hij hen wegstuurde, maakte God voor hen “vellen van dieren, en bekleedde hen” (Genesis 3:21). Het oordeel was werkelijk, en dat was de goedheid ook. Achter hen plaatste God “de cherubim, en het flikkerend lemmer van een zwaard, om te bewaren de weg van de boom des levens” (Genesis 3:24).

Er wordt ons niet verteld hoe lang ze in de tuin hadden gewoond, of waar ze heen gingen toen ze vertrokken. Genesis zegt alleen dat de cherubim “ten oosten van de hof” stonden, en later dat Kaïn zich vestigde “ten oosten van Eden” (Genesis 4:16). Oostwaarts is de richting waarin het verhaal zich blijft bewegen, weg van de tuin.

Hoe was hun leven buiten de tuin?

Het was het leven waarover God had gesproken toen Hij hen straftte. Tegen Eva had Hij gezegd: “in smart zult gij kinderen baren” (Genesis 3:16); tegen Adam: “In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aardbodem wederkeert” (Genesis 3:19). Genesis 4 laat zien dat beide uitkwamen. Eva baarde zonen, en Adams eerstgeborene werd “een bewerker van de aardbodem”, net als zijn vader (Genesis 4:2). Toen Kaïn werd geboren, zei Eva: “Ik heb een man van de HEERE verkregen” (Genesis 4:1). Dat zijn de eerste woorden die Genesis haar na Eden toeschrijft, en het is een dankzegging.

Hier is hun lange leven in de volgorde waarin Genesis het vertelt, met de leeftijd van Adam waar die wordt vermeld.

De eerste dood in de Bijbel is niet die van Adam. Het is die van zijn zoon. Beide zonen brachten offers, God aanvaardde die van Abel en niet die van Kaïn, en “Kaïn stond op tegen zijn broeder Abel, en doodde hem” (Genesis 4:8). Toen God vroeg waar Abel was, antwoordde Kaïn: “Ben ik mijns broeders hoeder?” (Genesis 4:9), en hij werd weggestuurd om te zwerven, met een teken zodat niemand hem zou doden. Genesis geeft geen woord van Adam of Eva weer toen dit gebeurde. Hun verdriet blijft in stilte gehuld. We horen Eva pas weer als er een andere zoon wordt geboren: “God, zeide zij, heeft mij een ander zaad gesteld in de plaats van Abel, dewelke Kaïn gedood heeft” (Genesis 4:25).

De geslachtslijn van Seth is degene die Genesis volgt. Adam “verwekte een zoon naar zijn gelijkenis, naar zijn beeld; en noemde zijn naam Seth” (Genesis 5:3), en hij leefde nog achthonderd jaar en “verwekte zonen en dochters” (Genesis 5:4). De namen, generaties en leeftijden worden getraceerd in De stamboom van Adam en Eva. Toen Seths zoon Enos werd geboren, “toen begon men de naam des HEEREN aan te roepen” (Genesis 4:26). Adam leefde lang genoeg om dat te zien. Zijn eigen verhaal eindigt in Genesis 5:5: “Al de dagen nu, die Adam leefde, waren negenhonderddertig jaren; en hij stierf.” De grond had hem terug. Genesis vermeldt nergens de dood van Eva. Hoe de oude boeken over hun dood vertellen, staat in hoe Adam en Eva stierven.

Hebben Adam en Eva berouw getoond?

Genesis zegt het niet. Toen God hen in de tuin ondervroeg, bekende geen van beiden ronduit. Adam antwoordde: “De vrouw, die Gij bij mij gegeven hebt, die heeft mij van die boom gegeven, en ik heb gegeten,” en Eva antwoordde: “De slang heeft mij bedrogen, en ik heb gegeten” (Genesis 3:12–13). Na Eden vermeldt Genesis geen gebed van berouw van een van beiden, en geen woord van vergeving. Wat het wel vermeldt, is Gods zorg voor hen na de zonde: de kleding die Hij maakte, en de kinderen van wie Eva zei dat ze door God waren gegeven, eerst Kaïn en daarna Seth. Die zorg was er al vóór enig berouw waarvan ons wordt verteld.

Het Boek der Wijsheid, dat in katholieke en orthodoxe bijbels staat en in protestantse bijbels niet, spreekt alleen over Adam. De Wijsheid, zo staat er, “bewaarde hem, die als eerste door God, de vader van de wereld, werd gevormd, toen hij alleen werd geschapen, en zij bracht hem uit zijn zonde, en gaf hem de macht om over alle dingen te heersen” (Wijsheid 10:1–2, Douay-Rheims). Het Leven van Adam en Eva, een navertelling buiten de Bijbel, geeft hen beiden een lange boetedoening terwijl ze in twee rivieren staan. Of God hen uiteindelijk redde, en waarom orthodoxe christenen hen als heiligen vereren, wordt behandeld in gingen Adam en Eva naar de hemel.

Wat is het Leven van Adam en Eva?

Het is een oude navertelling van hun leven na Eden, een niet-canonieke tekst buiten de Bijbel. Het is bewaard gebleven in verschillende versies die in details verschillen: een Griekse, vaak de Openbaring van Mozes genoemd, een Latijnse, Vita Adae et Evae, en Slavische, Armeense en Georgische versies. Niemand weet zeker waar het is ontstaan. Veel geleerden dateren een verloren gegaan Joods origineel in de eerste eeuw v.Chr. of n.Chr.; de Encyclopaedia Britannica zegt dat het “waarschijnlijk ergens tussen 20 v.Chr. en 70 n.Chr. werd geschreven.” Marinus de Jonge betoogde dat het Griekse Leven van christelijke oorsprong was. Elk exemplaar dat bewaard is gebleven, is door christenen gemaakt.

Het boek vult de stilte tussen Genesis 3 en Genesis 5. De Latijnse versie, zoals R. H. Charles die in 1913 publiceerde, voegt deze scènes toe:

• Honger. Buiten de tuin vinden ze alleen “voedsel voor dieren,” en Adam zegt: “Laten wij boete doen met een groot berouw.”
• Boetedoening in de rivieren. Adam zegt tegen Eva dat ze zevenendertig dagen lang “tot aan haar nek” in de rivier de Tigris moet staan, terwijl hij zelf veertig dagen in de Jordaan doorbrengt.
• Een tweede misleiding. Na achttien dagen “veranderde Satan zichzelf in de glans van engelen” en vertelt Eva dat haar boetedoening is aanvaard. Ze verlaat het water, en Adam roept: “O Eva, Eva, waar is de arbeid van uw boetedoening?”
• Satans reden. Gevraagd waarom hij hen achtervolgt, zegt de duivel dat hij uit de hemel werd geworpen omdat hij weigerde Adam, Gods nieuwe beeld, te aanbidden, en dat hij Eva uit afgunst heeft misleid.
• De geboorte van Kaïn. Eva gaat alleen naar het westen en bevalt in pijn; Adam bidt voor haar, en de aartsengel Michaël brengt zaden en laat Adam zien “hoe hij de grond moet bewerken en bebouwen.”
• Een groot gezin. Na Seth “verwekte Adam dertig zonen en dertig dochters.”
• Adams laatste ziekte. Op 930-jarige leeftijd wordt hij ziek, en Eva en Seth gaan naar de poorten van het Paradijs om te vragen om “de olie van barmhartigheid.” De aartsengel Michaël vertelt hen dat dit wordt geweigerd tot de laatste dagen, wanneer, zo belooft de tekst, Christus de gelovigen ermee zal zalven.

De Griekse versie voegt eraan toe dat Adam na het verlaten van het Paradijs “omhoog ging naar de zonsopgang en daar achttien jaar en twee maanden verbleef” voordat Kaïn en Abel werden geboren. De twee versies spreken elkaar op sommige punten tegen, en geen van beide is de Schrift. Ze laten zien hoe vroege lezers zich afvroegen wat er gebeurde in de lange jaren waar Genesis in enkele verzen aan voorbijgaat, en hoe graag ze wilden weten of Adam en Eva spijt hadden. Genesis laat ons iets duidelijkers na: een man en een vrouw die naar het oosten trekken, in kleding die God voor hen heeft gemaakt, om de grond te bewerken waar ze vandaan kwamen.

Gerelateerde artikelen

• Hoe oud waren Adam en Eva?
• Hoe kregen de zonen van Adam en Eva kinderen?
• Waarom was Satan in de Hof van Eden?
• Wat gebeurde er toen Adam en Eva van de vrucht aten?
• Wat was de verboden vrucht?
• Waren Adam en Eva echte mensen?