In de Bijbel zijn engelen geesten die God dienen en op Zijn boodschappen worden uitgezonden. Hebreeën 1:14 noemt hen “dienende geesten, die uitgezonden worden ten dienste van hen die de zaligheid zullen beërven.” Zij brengen boodschappen (Lukas 1:26-28), redding (Handelingen 12:7), aanbidding (Openbaring 5:11-12) en verzamelen de uitverkorenen aan het einde der tijden (Mattheüs 24:31).
Drie passages stellen grenzen aan engelen: Hebreeën 1 plaatst hen onder de Zoon, een engel weigert de aanbidding van Johannes in Openbaring 22:8-9, en Openbaring 12:7-9 beschrijft engelen die aan de kant van de draak vochten en naar beneden werden geworpen. Twee engelen worden genoemd in het protestantse Oude en Nieuwe Testament: Gabriël (Lukas 1:19) en Michaël (Daniël 10:13, Judas 1:9, Openbaring 12:7). Katholieke en orthodoxe Bijbels, die het boek Tobit bevatten, voegen Rafaël toe (Tobit 12:15).
Wat engelen zijn en wie zij dienen

Hebreeën 1:14
“Zijn zij niet allen dienende geesten, die uitgezonden worden ten dienste van hen die de zaligheid zullen beërven?”
Reflectie: De vraag sluit een hoofdstukvullende vergelijking tussen de Zoon en de engelen af. Hebreeën 1:6 citeert “Laten alle engelen van God Hem aanbidden,” en vers 13 vraagt tot welke van de engelen God ooit heeft gezegd: “Zit aan mijn rechterhand.” De vraag in vers 14 verwacht het antwoord ja: engelen zijn dienaren, uitgezonden voor degenen die de zaligheid zullen beërven.

Job 38:4-7
“Waar was u toen Ik de aarde grondvestte? Vertel het Mij, als u inzicht hebt. Wie heeft haar afmetingen bepaald? U weet het immers! Of wie heeft het meetlint over haar uitgespannen? Waarop zijn haar fundamenten neergezonken, of wie heeft haar hoeksteen gelegd, toen de morgensterren tezamen juichten en alle zonen van God vrolijk zongen?”
Reflectie: De HEERE antwoordt Job “vanuit een storm” (Job 38:1) door te vragen waar Job was toen het fundament van de aarde werd gelegd. De morgensterren en “de zonen van God” waren daar, zingend en juichend toen de hoeksteen werd gelegd. Het boek gebruikt dezelfde uitdrukking in Job 1:6 voor het gezelschap dat kwam “om zich voor de HEERE te stellen,” met de satan onder hen.

Revelation 22:8-9
“Ik, Johannes, ben degene die deze dingen gehoord en gezien heeft. En toen ik ze gehoord en gezien had, viel ik neer om te aanbidden voor de voeten van de engel die mij deze dingen liet zien, maar hij zei tegen mij: ‘Doe dat niet! Ik ben een mededienstknecht van u en van uw broeders, de profeten, en van hen die de woorden van dit boek in acht nemen. Aanbid God.’”
Reflectie: Johannes valt aan de voeten van de engel die hem de visioenen liet zien, en de engel houdt hem tegen en noemt zichzelf “een mededienstknecht” van Johannes en de profeten. Hetzelfde gebeurde in Openbaring 19:10, met hetzelfde antwoord: “Aanbid God.” Paulus waarschuwt de Kolossenzen tegen iedereen die “zichzelf behaagt in nederigheid en engelenverering” (Kolossenzen 2:18).

1 Petrus 1:12
“Aan hen werd geopenbaard dat zij niet zichzelf, maar u dienden in de dingen die u nu verkondigd zijn door hen die u het evangelie hebben gebracht door de Heilige Geest, Die vanuit de hemel gezonden is; dingen waarin de engelen begerig zijn zich te verdiepen.”
Reflectie: Petrus schrijft dat de profeten onderzoek deden naar de zaligheid die zij voorzeiden en leerden dat zij latere gelovigen dienden. Het goede nieuws dat nu gepredikt wordt, is iets waar “engelen begerig zijn in te kijken,” dus de engelen verschijnen als toeschouwers. Hebreeën 2:16 trekt een vergelijkbare lijn: “Hij bekommert Zich immers nergens om engelen, maar Hij bekommert Zich om het nageslacht van Abraham.”
Engelen in de hemel

Psalm 103:20
“Loof de HEERE, Zijn engelen, machtige helden die Zijn woord uitvoeren, gehoorzaam aan het woord dat Hij spreekt!”
Reflectie: Psalm 103 eindigt met de oproep aan alles om de HEERE te loven, en de engelen komen als eerste in die oproep. Vers 21 voegt toe “al Zijn legermachten, Zijn dienaren, die Zijn welbehagen doen,” vers 22 al Zijn werken, en de psalm sluit waar hij begon: “Loof de HEERE, mijn ziel!”

Openbaring 5:11-12
“Toen zag ik, en ik hoorde een geluid van vele engelen rondom de troon, de dieren en de ouderlingen; en hun aantal was tienduizenden tienduizendtallen en duizenden duizendtallen, die met luide stem zeiden: ‘Het Lam dat geslacht is, is waardig om de kracht, de rijkdom, de wijsheid, de sterkte, de eer, de heerlijkheid en de lof te ontvangen!’”
Reflectie: Het Lam heeft de boekrol genomen, en de vier dieren en de vierentwintig ouderlingen hebben voor Hem gezongen: “U bent waardig om de boekrol te nemen.” Dan hoort Johannes de engelen, te veel om te tellen, in de derde persoon over Hem spreken: “Het Lam dat geslacht is, is waardig.” Na hen sluit “elk schepsel dat in de hemel, op de aarde, onder de aarde en op de zee is” zich aan (Openbaring 5:13).

Lucas 15:10
“Zo, zeg Ik u, is er vreugde voor de engelen van God over één zondaar die zich bekeert.”
Reflectie: Jezus vertelt de gelijkenissen van het verloren schaap en de verloren munt omdat de Farizeeën en schriftgeleerden morden: “Deze man ontvangt zondaars en eet met hen” (Lukas 15:2). Elke gelijkenis eindigt met een regel over vreugde: “meer vreugde in de hemel” over één zondaar die zich bekeert (vers 7), en hier, vreugde “voor de engelen van God.”
Engelen die naar mensen toekomen

Lucas 1:26-28
“In de zesde maand werd de engel Gabriël van God gezonden naar een stad in Galilea, waarvan de naam Nazareth was, naar een maagd die ondertrouwd was met een man van wie de naam Jozef was, uit het huis van David. En de naam van de maagd was Maria. En de engel kwam bij haar binnen en zei: ‘Wees gegroet, begenadigde, de Heere is met u!’”
Reflectie: Gabriël was al aan Zacharias verschenen in de tempel en had zich daar voorgesteld: “Ik ben Gabriël. Ik sta voor Gods aangezicht” (Lukas 1:19). Hij komt bij Maria in de zesde maand van de zwangerschap van haar verwante Elisabeth (Lukas 1:36). De groet verontrust Maria, en zijn volgende woorden aan haar zijn dezelfde die hij tegen Zacharias sprak: “Wees niet bevreesd.”

Lucas 2:13-14
“En plotseling was er bij de engel een menigte van de hemelse legermacht, die God loofde en zei: ‘Eer zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in mensen een welbehagen!’”
Reflectie: Eén engel van de Heere heeft de geboorte al aangekondigd aan herders die 's nachts de wacht hielden over hun kudde, en zij zijn “bevreesd geworden met grote vrees.” De menigte voegt zich dan bij hem in lofprijzing. Wanneer “de engelen van hen weggegaan waren naar de hemel,” vertrekken de herders naar Bethlehem om te zien wat de Heere hun bekendgemaakt had (Lukas 2:15).

Handelingen 8:26
“Een engel van de Heere sprak tot Filippus: Sta op en ga naar het zuiden, naar de weg die van Jeruzalem naar Gaza afdaalt. Dat is een woestijnweg.”
Reflectie: De engel geeft Filippus een richting en niets meer: de woestijnweg van Jeruzalem naar Gaza. Op die weg ontmoet Filippus een Ethiopische hoveling die in zijn wagen de profeet Jesaja leest, en de volgende instructie komt van de Geest: “Ga erheen en voeg u bij deze wagen” (Handelingen 8:29).

Handelingen 27:23-24
“Want er stond vannacht een engel van de God aan wie ik toebehoor en die ik dien bij mij, en hij zei: ‘Wees niet bang, Paulus; u moet voor de keizer verschijnen. En zie, God heeft u allen geschonken die met u varen.’”
Reflectie: Paulus zegt dit aan boord van een schip in een storm, nadat “alle hoop dat wij gered zouden worden, uiteindelijk was opgegeven” (Handelingen 27:20). De boodschap van de engel betreft de toekomst van Paulus zelf, een verhoor voor de keizer en het leven van iedereen die met hem meevaart. Paulus voegt eraan toe dat het schip verloren zal gaan en dat “wij op een of ander eiland moeten stranden” (vers 22 en 26).

Hebreeën 13:2
“Vergeet de gastvrijheid niet, want daardoor hebben sommigen zonder het te weten engelen ontvangen.”
Reflectie: Dit gebod staat tussen “Laat de broederliefde blijven” en een oproep om aan gevangenen te denken. Hebreeën zegt niet wie de gastheren waren of wanneer dit gebeurde. De instructie is om vreemdelingen gastvrij te ontvangen, en engelen worden als reden daarvoor gegeven.
Engelen die waken en redden

Exodus 23:20
“Zie, Ik zend een Engel voor uw aangezicht om u te bewaren op de weg en om u te brengen naar de plaats die Ik gereedgemaakt heb.”
Reflectie: God spreekt tot Israël in de wetten die op de Sinaï zijn gegeven. De engel gaat voor het volk uit om hen naar het land te brengen, en vers 21 draagt hen op naar zijn stem te luisteren, “want hij zal uw overtreding niet vergeven, want mijn naam is in hem.” Vers 23 noemt de volken naar wie de engel hen zal brengen: de Amorieten, Hethieten, Perizzieten, Kanaänieten, Chiwwieten en Jebusieten.

Psalm 91:11-12
“Want hij zal zijn engelen voor je gebieden om je op al je wegen te bewaken. Op hun handen zullen ze je dragen, zodat je je voet niet aan een steen stoot.”
Reflectie: De belofte is gedaan aan degene die “de HEERE tot uw schuilplaats” heeft gemaakt (Psalm 91:9). In Mattheüs 4:6 citeert de duivel deze twee verzen aan Jezus op het hoogste punt van de tempel en dringt er bij Hem op aan Zich naar beneden te werpen. Jezus antwoordt: “Er staat ook geschreven: ‘U zult de Heere, uw God, niet verzoeken.’”

Handelingen 12:7
“En zie, een engel van de Heere stond bij hem en er scheen een licht in de cel. Hij stootte Petrus in de zij en wekte hem op, en zei: ‘Sta snel op.’ En de ketenen vielen van zijn handen.”
Reflectie: Herodes is van plan Petrus na het Pascha naar buiten te brengen naar het volk (Handelingen 12:4), en “er werd door de gemeente vurig voor hem tot God gebeden” (Handelingen 12:5). Petrus slaapt tussen twee soldaten, gebonden met twee kettingen, en hij denkt dat hij een visioen ziet totdat hij op straat staat. Dan zegt hij: “Nu weet ik zeker dat de Heere Zijn engel heeft gezonden en mij uit de hand van Herodes heeft gered” (Handelingen 12:11).

Matteüs 18:10
“Pas op dat u niet een van deze kleinen veracht. Want Ik zeg u dat hun engelen in de hemel altijd het gezicht zien van Mijn Vader, Die in de hemelen is.”
Reflectie: Jezus heeft een kind tussen de discipelen gezet en spreekt over “deze kleinen die in Mij geloven” (Mattheüs 18:6). Hun engelen “zien altijd het aangezicht van mijn Vader,” en de gelijkenis van het verloren schaap volgt, eindigend met “het is niet de wil van mijn Vader die in de hemelen is, dat een van deze kleinen verloren gaat” (vers 14). De Catechismus van de Katholieke Kerk citeert dit vers in paragraaf 336, waarin beschermengelen worden onderwezen en de heilige Basilius wordt geciteerd: “Naast elke gelovige staat een engel als beschermer en herder die hem naar het leven leidt.”
Engelen bij Jezus

Genesis 28:12
“En hij droomde, en zie, er was een ladder op de aarde geplaatst, waarvan de top de hemel raakte. En zie, de engelen van God klommen erop omhoog en omlaag!”
Reflectie: Jakob heeft Berseba verlaten voor Haran en slaapt met een steen onder zijn hoofd. Boven de ladder herhaalt de HEERE de beloften die aan Abraham zijn gedaan: het land, nageslacht als het stof van de aarde en een zegen voor “alle geslachten van de aarde.” In Johannes 1:51 vertelt Jezus aan Nathanaël dat hij “de engelen van God zien opklimmen en neerdalen op de Zoon des mensen,” waar Genesis hen laat opklimmen en neerdalen op de ladder.

Matteüs 4:11
“Toen liet de duivel Hem alleen, en zie, er kwamen engelen en die dienden Hem.”
Reflectie: Jezus had “veertig dagen en veertig nachten” gevast in de woestijn voordat de duivel bij Hem kwam (Mattheüs 4:2). De engelen komen nadat de duivel is vertrokken, aan het einde van de derde verzoeking. Marcus’ kortere verslag zegt dat Jezus “bij de wilde dieren was, en de engelen dienden Hem” (Marcus 1:13).

Lucas 22:43
“En er verscheen Hem een engel uit de hemel om Hem kracht te geven.”
Reflectie: Op de Olijfberg bidt Jezus: “niet Mijn wil, maar de Uwe geschiede,” en de engel verschijnt. De doodsstrijd gaat door nadat de engel is gekomen: “en Hij was in doodsstrijd en bad des te vuriger; en Zijn zweet werd als grote druppels bloed” (Lukas 22:44). De ESV merkt op dat sommige manuscripten de verzen 43 en 44 weglaten.
Michaël, de gevallen engelen en het einde der tijden

Judas 1:9
“Maar toen de aartsengel Michaël, in strijd met de duivel, redetwistte over het lichaam van Mozes, durfde hij geen lasterlijk oordeel uit te spreken, maar zei: ‘De Heere bestraffe u.’”
Reflectie: Judas stelt de aartsengel tegenover valse leraren die “het gezag verwerpen en de heerlijkheden lasteren” (Judas 1:8). Zelfs Michaël, toen hij twistte met de duivel, liet het oordeel aan God over en gebruikte de woorden die de HEERE tot Satan spreekt in Zacharia 3:2. Tweede Petrus 2:11 zegt hetzelfde over engelen in het algemeen: zij “spreken geen lasterlijk oordeel uit.”

Openbaring 12:7-9
“Toen brak er oorlog uit in de hemel: Michaël en zijn engelen voerden oorlog tegen de draak. Ook de draak en zijn engelen voerden oorlog, maar zij waren niet sterk genoeg, en hun plaats werd in de hemel niet meer gevonden. En de grote draak werd neergeworpen, de oude slang, die duivel en satan genoemd wordt, die de hele wereld misleidt. Hij werd neergeworpen op de aarde en zijn engelen werden met hem neergeworpen.”
Reflectie: Michaël en zijn engelen vechten tegen de draak en zijn engelen, en vers 9 noemt de draak: “de oude slang, die duivel en satan genoemd wordt.” Hij en zijn engelen worden op de aarde neergeworpen. De luide stem die volgt noemt hem “de aanklager van onze broeders” en zegt dat zij hem overwonnen hebben “door het bloed van het Lam en door het woord van hun getuigenis” (Openbaring 12:10-11).

1 Tessalonicenzen 4:16
“Want de Heere Zelf zal met een geroep, met de stem van een aartsengel en met een bazuin van God neerdalen uit de hemel. En de doden die in Christus zijn, zullen eerst opstaan.”
Reflectie: Paulus schrijft aan gelovigen die rouwen om degenen die gestorven waren: “opdat u niet bedroefd bent zoals de anderen, die geen hoop hebben” (1 Thessalonicenzen 4:13). De stem van de aartsengel klinkt wanneer de Heere neerdaalt; de doden in Christus zullen eerst opstaan, en de levenden worden met hen opgenomen. Paulus noemt de aartsengel niet, en hij eindigt met: “Zo dan, vertroost elkaar met deze woorden.”

Matteüs 24:31
“En Hij zal Zijn engelen uitzenden onder luid bazuingeschal, en zij zullen Zijn uitverkorenen verzamelen uit de vier windstreken, van het ene uiterste van de hemel tot het andere.”
Reflectie: Jezus antwoordt de discipelen op de Olijfberg, die vroegen naar “het teken van Uw komst en van de voleinding van de wereld” (Mattheüs 24:3). Na de verdrukking komt de Zoon des mensen op de wolken en zendt “Zijn engelen” uit, die Zijn uitverkorenen verzamelen vanuit de vier windstreken. Hier klinkt ook een bazuin, zoals in 1 Thessalonicenzen 4:16.
Of mensen engelen worden
Lukas 20:34-36 beantwoordt een vraag over het huwelijk bij de opstanding. Jezus zegt dat degenen die opstaan “niet trouwen en niet ten huwelijk gegeven worden, want zij kunnen niet meer sterven, omdat zij aan engelen gelijk zijn en kinderen van God zijn, omdat zij kinderen van de opstanding zijn.” De gelijkenis die Hij noemt is dat zij niet kunnen sterven, en Hij noemt hen kinderen van God, geen engelen.

Een reactie plaatsen