BRUSSEL, België — Het Europees Parlement heeft op 12 februari een resolutie aangenomen waarin de uitzetting van christelijke zendelingen door Turkije onder wat wetgevers omschreven als ondoorzichtige voorwendsels van "nationale veiligheid" krachtig wordt veroordeeld. De resolutie dringt er bij de hoofdstad Ankara op aan om de godsdienstvrijheid te respecteren en de getroffenen te laten terugkeren.
Het Europees Parlement, de rechtstreeks gekozen wetgevende macht van de EU, vertegenwoordigt meer dan 450 miljoen burgers in 27 lidstaten.
De resolutie werd aangenomen met 502 stemmen voor, twee tegen en 59 onthoudingen, na een parlementair debat op woensdagavond laat, wat de brede bezorgdheid onder de partijen weerspiegelt over de behandeling van buitenlandse christelijke religieuze werkers.

Zendelingen aangemerkt als ‘bedreiging voor de nationale veiligheid’
Tijdens het debat beschreef het Nederlandse lid van het Europees Parlement Bert-Jan Ruissen de situatie van zendelingen in Turkije in scherpe bewoordingen.
“Je brengt het goede nieuws van het Evangelie, de boodschap van vrede en verzoening door Jezus Christus. Dan word je beschouwd als een bedreiging voor de nationale veiligheid en mag je het land niet meer in. Dat is de harde realiteit voor zendelingen die in Turkije werken,” zei Ruissen.
Hij drong er bij de Turkse autoriteiten op aan om “godsdienstvrijheid serieus te nemen” en voegde eraan toe dat de EU, naarmate zij de banden met Ankara versterkt, duidelijk moet spreken over fundamentele rechten.
“Turkije moet stoppen met het viseren van kerken, godsdienst- of levensovertuigingsvrijheid garanderen en christenen toestaan hun geloof vrijelijk te delen,” zei hij.

Minstens 160 buitenlandse christelijke werkers uitgezet of toegang geweigerd
Volgens ADF International, minstens 160 buitenlandse christelijke werkers, samen met hun gezinnen, zijn de afgelopen jaren uit Turkije uitgezet of is de toegang geweigerd, vaak nadat ze tientallen jaren in het land hadden gewoond en gewerkt.
Velen van de getroffenen kregen zogenaamde “N-82” administratieve codes, een classificatie voor nationale veiligheid die wordt gebruikt om individuen de terugkeer te beletten. ADF International meldt dat deze verboden vaak worden toegepast zonder openbare uitleg of effectief rechtsmiddel, waardoor zendelingen hun uitsluiting niet kunnen aanvechten.
Ongeveer 20 gerelateerde zaken liggen momenteel bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waar verzoekers de legaliteit van de uitzettingen en inreisbeperkingen aanvechten, aldus ADF International.
De aangenomen resolutie roept de Turkse autoriteiten op om ervoor te zorgen dat maatregelen voor nationale veiligheid niet willekeurig worden toegepast en dringt er bij Turkije op aan internationale mensenrechtenverplichtingen te respecteren, inclusief bescherming van de godsdienst- of levensovertuigingsvrijheid.
Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken vond naar verluidt verwierp de resolutie op 13 februari en zei dat beweringen over vrijheid van meningsuiting en godsdienst “in strijd zijn met de feiten” en dat “geen enkele buitenlandse instelling, inclusief het Europees Parlement, zich kan mengen in gerechtelijke procedures die in ons land worden gevoerd.”

Resolutie zet EU-Turkije-betrekkingen verder onder druk
De resolutie komt te midden van langdurige spanningen tussen de EU en Turkije over mensenrechten en zorgen over de rechtsstaat. Ondanks het feit dat Turkije sinds 1999 de officiële status van EU-kandidaat heeft, is het lang vastgelopen bod om lid te worden van het blok effectief bevroren.
Het Europees Parlement heeft herhaaldelijk zijn bezorgdheid geuit over de behandeling van journalisten, actoren uit het maatschappelijk middenveld en religieuze minderheden in het land. De stemming van donderdag voegt de uitzetting van christelijke zendelingen toe aan de lijst van kwesties die onder parlementair toezicht staan.
Hoewel resoluties van het Europees Parlement niet juridisch bindend zijn, heeft de aangenomen resolutie politiek gewicht, wat het standpunt van de EU over godsdienstvrijheid aangeeft en de Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden, de diplomatieke dienst van de EU, ertoe aanzet de kwestie aan de orde te stellen bij de Turkse autoriteiten.
Het Kroatische lid van het Europees Parlement Tomislav Sokol plaatste de uitzettingen door Turkije tijdens het debat in het kader van een bredere mondiale uitdaging voor godsdienstvrijheid. Hij benadrukte de aanhoudende vervolging van christenen in Nigeria, inclusief wijdverbreide moorden en de vernietiging van kerken. Hij waarschuwde dat de uitzettingen door Turkije een andere maar even ernstige vorm van vervolging vertegenwoordigen — inclusief administratieve verboden, deportaties, kerksluitingen en ontzegging van rechtsbescherming. Hij voegde eraan toe: “Onze geloofwaardigheid wordt gemeten aan onze bereidheid om godsdienstvrijheid overal en zonder dubbele standaarden te verdedigen.”
