Jericho in de Bijbel: Wat de naam betekent en de spirituele betekenis van Jericho

Jericho is de eerste stad die Israël innam in het beloofde land, en in de Bijbel staat het voor een geschenk: een stad die aan Gods volk werd overhandigd voordat ze een slag hadden geslagen. De muren vielen bij een geschreeuw (Jozua 6), Rachab vond daar genade te midden van het oordeel, en Jezus stopte daar voor een blinde bedelaar en een tollenaar.

Het hele verhaal draait om een werkwoord in de verleden tijd. Voordat Israël ook maar één keer rond de muren was gelopen, zei de HEERE tegen Jozua: “Zie, Ik heb Jericho in uw hand gegeven” (Jozua 6:2). Het Nieuwe Testament trekt daaruit zijn lessen: geloof in Hebreeën, en barmhartigheid voor de buitenstaander in Rachab, Bartimeüs en Zacheüs. Veel van wat nu de geestelijke betekenis van Jericho wordt genoemd, de muren van angst of zonde die in het leven van een gelovige vallen, komt uit latere predikingen. Het past het verhaal toe. Jozua 6 zelf gaat over één stad en één belofte.

Niemand weet het zeker. In het Hebreeuws is de naam Yericho, en de concordantie van Strong biedt twee mogelijke stammen: yareach, de maan, wat de glans “haar maand” geeft, of een wortel die “geurig” betekent. Het lexicon van Brown-Driver-Briggs noemt zowel de wortel als de betekenis “twijfelachtig” en vermeldt een oudere lezing: “het district dat overvloeit van palmen, rozentuinen, balsem”.

De Schrift legt de naam nooit uit, maar geeft de stad een andere naam. Toen Mozes de Pisga beklom, “die tegenover Jericho ligt”, toonde de HEERE hem het hele land, tot aan “de vlakte van het dal van Jericho, de stad van de palmbomen, tot Zoar” (Deuteronomium 34:1–3). Hij zag het en stierf daar zonder over te steken (Deuteronomium 34:4–5). Mozes zag de stad van de palmen en liep er nooit tussen.

De palmen kwamen door het water. De oude stad stond naast een bron die nooit opdroogt, op de heuvel die nu Tell es-Sultan wordt genoemd, in de Jordaanvallei net ten noorden van de Dode Zee. De rabbijnen uit de Talmoed prezen de oase om haar vruchtbaarheid, haar palmen en haar balsem.

Tussen Jozua en Jezus komt Jericho steeds weer terug in het verhaal van Israël en Juda.

wanneer	Wat gebeurt er in Jericho	Passage
De richteren	Eglon van Moab neemt “de stad van de palmbomen” in, waarschijnlijk Jericho	Judges 3:13
Koning Achab	Hiël van Bethel herbouwt Jericho ten koste van twee zonen	1 Kings 16:34
Koning Achaz	Gevangenen uit Juda worden gekleed, gevoed en naar Jericho gebracht	2 Chronicles 28:15
De val van Jeruzalem	De Babyloniërs halen koning Zedekia in op de vlakten	2 Kings 25:4–5
Na de ballingschap	Mannen van Jericho herbouwen een deel van de muur van Jeruzalem	Nehemiah 3:2

Was Jericho een vervloekte stad?

Voor een tijdje. Nadat de stad was gevallen, zwoer Jozua: “Vervloekt zij de man voor het aangezicht van de HEERE die opstaat en deze stad Jericho herbouwt: hij zal haar fundament leggen in zijn eerstgeborene, en in zijn jongste zoon zal hij haar poorten opzetten” (Jozua 6:26). In de dagen van Achab herbouwde Hiël uit Bethel haar, waarbij hij “haar fundament legde in Abiram, zijn eerstgeborene” en “haar poorten opzette in zijn jongste zoon Segub, overeenkomstig het woord van de HEERE” (1 Koningen 16:34). Het is een grimmig vers, en de Bijbel laat het staan.

Daarna ontving de stad een zegen. De mannen van Jericho zeiden tegen Elisa dat “de ligging van deze stad aangenaam is”, maar “het water is slecht en het land onvruchtbaar”. Hij wierp zout in de bron en zei: “Zo zegt de HEERE: Ik heb dit water gezond gemaakt; er zal van daaruit geen dood of onvruchtbaar land meer zijn” (2 Koningen 2:19–21). De stad onder een vloek werd de stad waarvan God het water genas, en later een plaats waar gevangenen werden gekleed en gevoed.

Israël was net de Jordaan overgestoken, en “Jericho was nauw gesloten vanwege de Israëlieten: niemand ging uit en niemand kwam in” (Jozua 6:1). Vóór één enkele omgang sprak de HEERE alsof het al gedaan was: “Zie, Ik heb Jericho in uw hand gegeven, en zijn koning, en de dappere helden” (Jozua 6:2).

De strijdbare mannen moesten zes dagen lang één keer per dag om de stad heen gaan, met “zeven priesters” die “zeven ramshoorns” droegen vóór De ark van het verbond; op de zevende dag moesten ze zeven keer rondgaan (Jozua 6:3–4). Ze marcheerden in stilte: “U zult niet juichen, noch enig geluid met uw stem maken, en er zal geen woord uit uw mond komen, tot de dag dat ik u zeg te juichen” (Jozua 6:10). Bij de zevende omgang op de zevende dag zei Jozua: “Juich; want de HEERE heeft u de stad gegeven”, en “de muur viel plat neer, zodat het volk de stad in trok, ieder recht voor zich uit” (Jozua 6:16, 20). De zevens lopen door het hele hoofdstuk, zoals ze door een groot deel van de Schrift lopen; u kunt er meer over lezen in waarom zeven belangrijk is in de Bijbel.

Dan komt het moeilijke deel van het hoofdstuk, en het moet gelezen worden zoals het geschreven staat. De stad was “de HEERE gewijd, zij en alles wat daarin is”, en “zij vernietigden met de ban alles wat in de stad was, zowel man als vrouw, jong en oud” (Jozua 6:17–21). Toch houdt hetzelfde hoofdstuk zich aan een belofte. Jozua stuurde de twee spionnen om Rachab naar buiten te brengen, “en haar vader, en haar moeder, en haar broers, en alles wat zij had”, en “zij woont in Israël tot op deze dag” (Jozua 6:23, 25).

Het Jericho uit het Oude Testament is Tell es-Sultan, een ovale heuvel naast de bron van ‘Ain es-Sultan. UNESCO, dat het in 2023 op de Werelderfgoedlijst plaatste, stelt dat de sporen van menselijke activiteit teruggaan tot ongeveer 10.500 v.Chr. en dat het tegen het 9e tot 8e millennium v.Chr. “een aanzienlijke permanente nederzetting” was, met “een muur met een gracht en een toren”. Daarom wordt Jericho vaak de oudste stad ter wereld genoemd. Of de muren in de tijd van Jozua vielen, is nog steeds onderwerp van discussie.

Opgraving	jaren	resultaat
John Garstang	1930–1936	Een ingestorte dubbele muur en een verbrande stad, beide gedateerd rond 1400 v.Chr.
Kathleen Kenyon	1952–1958	De dubbele muur ongeveer 1.000 jaar ouder; de verbrande stad vernietigd rond 1550 v.Chr.
Sapienza Universiteit van Rome met het Palestijnse ministerie van oudheden	Sinds 1997	Vijftien seizoenen van opgravingen en restauratie; de eerdere gegevens samengebracht in één chronologie

Kenyon vertelde algemene lezers in Digging Up Jericho (1957) dat er geen sterk versterkte stad was in Jericho in de Late Bronstijd, de periode waarin de meeste geleerden de aankomst van Israël in Kanaän plaatsen. In 1990 daagde Bryant Wood haar datering uit in Biblical Archaeology Review. Werkend vanuit Kenyons eigen eindrapporten, gepubliceerd na haar dood, argumenteerde hij op basis van aardewerk, scarabeeën en een radiokoolstofmonster dat de verbrande stad rond 1400 v.Chr. viel, met ingestorte lemen muren aan de voet van de muur en kruiken die nog vol graan stonden. Het tijdschrift noemde de vernietiging “opvallend vergelijkbaar met het Bijbelse verslag”. Datzelfde jaar, op dezelfde pagina's, antwoordde Piotr Bienkowski hem en verdedigde Kenyons datum van ongeveer 1550 v.Chr.

Het argument draait om hoe aardewerk wordt gedateerd en wanneer Israël Kanaän binnentrok, en geen van beide partijen heeft de ander overtuigd. De eigen samenvatting van het tijdschrift van Woods zaak merkte op dat een verovering in 1400 v.Chr. “ongeveer 150 tot 200 jaar eerder is dan de tijd waarvan de meeste geleerden geloven dat de Israëlieten als volk in Kanaän te vinden waren”. De grond bij Tell es-Sultan houdt zijn antwoord misschien nog lang verborgen. De betekenis die Hebreeën uit Jericho haalt, rust op Gods belofte, en een open vraag in de opgraving verandert daar niets aan.

Het Nieuwe Testament geeft de betekenis in één regel: “Door het geloof zijn de muren van Jericho gevallen, nadat zij zeven dagen omringd waren geweest” (Hebreeën 11:30). Wat God geeft, hangt niet af van de kracht van de mensen die het ontvangen. Israëls hele aandeel was lopen, zwijgen, op ramshoorns blazen en juichen. Hebreeën rekent dat lopen als geloof. God had al gezegd: “Ik heb gegeven.”

Twee heel verschillende tradities verbinden een diepere betekenis aan wat het verhaal duidelijk zegt. De Catechismus van de Katholieke Kerk leert dat in de Schrift “de werkelijkheden en gebeurtenissen waarover zij spreekt tekens kunnen zijn”, terwijl “alle andere zintuigen van de Heilige Schrift gebaseerd zijn op de letterlijke” (116–117). De Westminster Confessie, de standaard van presbyteriaanse en gereformeerde kerken, stelt dat de zin van elke Schrift “niet veelvoudig is, maar één”, om “onderzocht en gekend te worden door andere plaatsen die duidelijker spreken” (1.9). Voor Jericho is Hebreeën die duidelijkere plaats.

Een van de vroegste christelijke geschriften na het Nieuwe Testament vond zo’n teken in het raam van Rachab. Clemens van Rome vertelde in een brief geschreven rond 96 n.Chr. haar verhaal opnieuw en zei dat de spionnen, door haar de scharlaken draad als teken te geven, “openbaar maakten dat verlossing door het bloed van de Heer zou vloeien naar allen die geloven en hopen op God.” Hij voegde eraan toe: “er was niet alleen geloof, maar profetie in deze vrouw.”

Wanneer een preek spreekt over de muren in je eigen leven, zoals verslaving, angst, een familieruzie of een hardnekkige zonde, past het het verhaal toe. Dat kan getrouw zijn, zolang het de volgorde van het verhaal aanhoudt: Gods belofte eerst, en onze gehoorzaamheid als vertrouwen in die belofte.

Rachab was een vrouw uit Jericho wiens huis in de stadsmuur was gebouwd. De spionnen die Jozua stuurde, “kwamen in het huis van een hoer, genaamd Rachab, en overnachtten daar” (Jozua 2:1). Toen de koning hen opeiste, verborg zij hen onder vlasstengels op haar dak en stuurde de achtervolgers de verkeerde kant op (Jozua 2:4–7). Daarna vertelde ze de spionnen wat ze geloofde: “Ik weet dat de HEERE u het land gegeven heeft” en “de HEERE, uw God, Hij is God in de hemel boven en op de aarde beneden” (Jozua 2:9, 11). Ze vroeg hen om haar vader, moeder, broers en zussen te sparen, liet hen neer “met een touw door het venster” en bond “het scharlakenrode snoer in het venster” als het teken dat ze hadden afgesproken (Jozua 2:13, 15, 21).

Zij is de buitenstaander die niet door het oordeel werd weggevaagd, en het Nieuwe Testament blijft naar haar terugkeren. Hebreeën noemt haar onder de helden van het geloof: “Door het geloof is de hoer Rachab niet omgekomen met de ongehoorzamen, omdat zij de verkenners in vrede had ontvangen” (Hebreeën 11:31). Jakobus vraagt: “Is Rachab, de hoer, niet door werken gerechtvaardigd, toen zij de boden had ontvangen en langs een andere weg had laten vertrekken?” (Jakobus 2:25). Mattheüs' geslachtsregister van Jezus noemt een Rachab, gespeld als Rachab in de King James Version: “Salmon verwekte Boaz bij Rachab; en Boaz verwekte Obed bij Ruth; en Obed verwekte Isaï” (Mattheüs 1:5), en Isaï “verwekte David, de koning” (Mattheüs 1:6). Als zij de Rachab van Jericho is, was zij de moeder van Boaz, de echtgenoot van Ruth, de overgrootmoeder van koning David en een voorouder van Jezus. De vrouw in de muur staat in de familielijn van de Messias.

Jericho lag aan de weg naar Jeruzalem vanuit de Jordaanvallei, en Jezus trok erdoorheen tijdens zijn laatste reis daarheen (Marcus 10:32). Hij had zijn gelijkenis van De barmhartige Samaritaan op die weg al geplaatst: “Een zeker mens daalde af van Jeruzalem naar Jericho en viel onder de rovers” (Lukas 10:30).

Twee mensen ontmoetten Hem in Jericho. De blinde Bartimeüs zat langs de weg te bedelen, en toen hij hoorde dat Jezus voorbijging, riep hij: “Jezus, Zoon van David, heb medelijden met mij.” De menigte zei dat hij stil moest zijn; “hij riep des te harder”, en “Jezus bleef staan en beval hem te roepen” (Marcus 10:47–49). Een man op weg om te sterven stopte voor een bedelaar. Hij stuurde hem genezen weg: “Ga heen, uw geloof heeft u behouden” (Marcus 10:51–52).

Toen Zacheüs, “de hoofdman van de tollenaars, en hij was rijk”, te klein om over de menigte heen te kijken, klom in een vijgenboom. Jezus stopte eronder: “Zacheüs, haast u en kom naar beneden; want heden moet Ik in uw huis verblijven.” De stad mopperde dat Jezus “bij een zondig man was binnengegaan om gast te zijn”. Jezus zei: “Heden is aan dit huis redding geschied”, en “de Zoon des mensen is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was” (Lukas 19:2–10). In de stad waar Rachab werd gespaard, laten de evangeliën zien dat Jezus een man verwelkomt die de menigte een zondaar noemde.

Werd Bartimeüs genezen toen hij Jericho verliet of toen hij het naderde?

De evangeliën verschillen hierover. Marcus plaatst de genezing “toen Hij uit Jericho vertrok” (Marcus 10:46), en Mattheüs, die over twee blinde mannen vertelt, is het daarmee eens: “toen zij uit Jericho vertrokken” (Mattheüs 20:29–30). Lukas zegt: “toen Hij Jericho naderde” (Lukas 18:35). Eén verklaring is dat er in de tijd van Jezus twee steden Jericho waren. Het Jericho uit het Nieuwe Testament was gecentreerd rond het winterpaleis van Herodes de Grote aan de Wadi Qelt, op de plek die nu Tulul Abu el-‘Alayiq wordt genoemd, ongeveer anderhalve mijl ten zuiden van de oude heuvel. De Cambridge Bible for Schools and Colleges suggereerde dat het verschil “kan voortkomen uit de twee Jericho’s: de oude stad op de antieke locatie en de nieuwe, semi-Herodiaanse stad die op korte afstand daarvan was ontstaan.” Andere commentatoren hebben andere oplossingen aangedragen.

Een “Jericho” is zeven dagen gebed, gebaseerd op de zeven dagen van Jozua 6, die vandaag de dag in katholieke gemeenschappen worden gehouden. In de katholieke vorm, vaak het Beleg van Jericho genoemd, is het een voortdurende aanbidding van het Allerheiligste Sacrament gedurende zeven dagen en zeven nachten, waarbij groepen elkaar dag en nacht afwisselen. Catholic.net suggereert dat de deelnemers een lijst met intenties meebrengen, zoals het gezin, de zieken en vrede. Het voert de devotie terug op een verzoek dat wordt toegeschreven aan de Maagd Maria, gedateerd 8 december 1978, wat leidde tot zeven dagen van aanbidding, missen en onafgebroken rozenkransen in het heiligdom van Częstochowa van 1 tot 7 mei 1979. Ze werden opgedragen voor de reis van paus Johannes Paulus II naar Polen, met goedkeuring van de bisschop van Częstochowa en zijn vicaris-generaal.

In maart 2020 hield een katholieke gemeenschap in het Franse bisdom Soissons een “Jericho”-week met dagelijkse zegening van het Allerheiligste Sacrament, waarbij God werd gevraagd de epidemie te beëindigen. De aankondiging beschrijft de devotie als zeven dagen van onophoudelijk gebed voor moeilijke zaken.

Jozua 6 vermeldt één bevel, gegeven voor één stad, met de belofte uitgesproken voordat de mars begon. Het Nieuwe Testament herinnert zich het als geloof (Hebreeën 11:30) en stelt het nooit voor als een methode voor andere veldslagen. Een zevendaagse devotie leent de vorm voor volhardend gebed, en geen enkel vers belooft dat een bepaalde beproeving op de zevende dag zal eindigen. Wat Jericho ons wel laat zien, is Degene tot wie we bidden: een God die de stad gaf voordat iemand marcheerde, en die, in Jezus, op de weg bleef staan voor een blinde man die om barmhartigheid riep.

---

• De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan: Betekenis van Lucas 10:25–37
• Wat was de ark van het verbond?
• Waarom is het getal 7 zo belangrijk in de Bijbel?
• Wie was Ruth in de Bijbel?
• Waarom mocht Mozes het Beloofde Land niet binnengaan?
• Hoe de rozenkrans te bidden