De Bijbel vertelt gelovigen om zich met hun eigen zaken te bemoeien, en zegt dat in bijna die woorden. Paulus vraagt de Tessalonicenzen om “ernaar te streven rustig te zijn en uw eigen zaken te behartigen” (1 Tessalonicenzen 4:11).
Paulus noemt bemoeials in de kerken (2 Tessalonicenzen 3:11, 1 Timotheüs 5:13), en Petrus plaatst de bemoeial naast de moordenaar en de dief (1 Petrus 4:15). Spreuken waarschuwt tegen de bemoeial (Spreuken 26:17) en de lasteraar (Spreuken 11:13), en Jezus antwoordt op Petrus' vraag over een andere discipel met “wat gaat u dat aan? Volg gij Mij” (Johannes 21:22).
Stil werk en iemands eigen zaken

1 Thessalonians 4:11
“En dat gij u beijvert om stil te zijn, en uw eigen zaken te behartigen, en te werken met uw eigen handen, zoals wij u bevolen hebben;”
Reflectie: Paulus schrijft dit nadat hij de Tessalonicenzen heeft geprezen omdat ze “alle broeders die in heel Macedonië zijn” liefhebben (vers 10), dus het behartigen van eigen zaken komt voort uit broederliefde. Het volgende vers geeft twee redenen: “Opdat u op een fatsoenlijke manier wandelt tegenover hen die buiten zijn, en opdat u aan niets gebrek hebt.” Een stil leven van eigen werk behoudt een goede naam bij buitenstaanders en voorkomt dat een gelovige afhankelijk is van anderen.

2 Thessalonians 3:11-12
“Want wij horen dat sommigen onder u onordelijk wandelen, die in het geheel niet werken, maar bemoeizuchtig zijn. Nu bevelen en vermanen wij hen die zodanig zijn, door onze Heere Jezus Christus, dat zij met stilheid werken en hun eigen brood eten.”
Reflectie: Sommigen in Tessalonica waren gestopt met werken en waren in plaats daarvan druk met andermans zaken. Het Griekse werkwoord voor bemoeials, periergazomai, is gevormd uit het werkwoord voor werken, ergazomai, en betekent rondrennen of zich mengen. Paulus had al de regel gegeven “als iemand niet wil werken, zal hij ook niet eten” (vers 10), en hier vertelt hij zulke mensen om rustig te werken en hun eigen brood te eten.

1 Timothy 5:13
“En tegelijk leren zij ledig te zijn, terwijl zij van huis tot huis gaan; en niet alleen ledig, maar ook kletsachtig en bemoeizuchtig, sprekend over dingen waarover zij niet zouden moeten spreken.”
Reflectie: Paulus adviseert Timotheüs over de lijst van weduwen van de kerk, en dit vers beschrijft jongere weduwen die leren lui te zijn en “van huis tot huis” gaan. Luiheid en bemoeizucht komen hier samen, zoals in 2 Tessalonicenzen 3:11, en de bemoeizucht neemt de vorm aan van praten: “dingen spreken die zij niet behoren te spreken.” Het volgende vers adviseert dat zij trouwen en een huishouden leiden, waardoor zij “de tegenstander geen aanleiding geven tot laster.”

1 Peter 4:15
“Laat niemand van u echter lijden als moordenaar, of als dief, of als kwaaddoener, of als iemand die zich met andermans zaken bemoeit.”
Reflectie: Petrus schrijft aan christenen die geconfronteerd worden met een “vuurproef” (vers 12), en hij vertelt hen om te lijden, als het moet, “als christen” (vers 16), nooit als kwaaddoeners. Zijn lijst plaatst de bemoeial naast de moordenaar en de dief. Het Griekse woord, allotriepiskopos, voegt “behorend tot een ander” samen met “opziener”: iemand die toezicht houdt op andermans zaken.
Zich mengen in de ruzies van anderen

Proverbs 26:17
“Wie voorbijgaat en zich mengt in een twist die hem niet aangaat, is als iemand die een hond bij de oren grijpt.”
Reflectie: De man in dit spreekwoord is een voorbijganger die zich mengt in een gevecht dat niets met hem te maken heeft. Het spreekwoord vergelijkt hem met iemand die een hond bij de oren grijpt. Verzen 18-19 gaan verder over de man die zijn naaste bedriegt en dan zegt: “Ben ik niet aan het spelen?”

Spreuken 20:3
“Het is een eer voor een man om van een twist af te zien, maar elke dwaas zal zich ermee bemoeien.”
Reflectie: Stoppen met strijd wordt een eer genoemd, en de dwaas is degene die “zich zal mengen”. Het spreekwoord zet de twee naast elkaar als tegenpolen: de eervolle man stopt een ruzie, en de dwaas is degene die zich bemoeit.
Verhalen over anderen rondvertellen

Leviticus 19:16
“U zult niet als lasteraar onder uw volk rondgaan; u zult niet staan naar het bloed van uw naaste: Ik ben de HEERE.”
Reflectie: Dit gebod hoort bij de wetten van Leviticus 19 die leiden tot “u zult uw naaste liefhebben als uzelf” (vers 18). Het “rondgaan als een lasteraar” staat in hetzelfde vers als het staan tegen het bloed van een naaste. Het volgende vers voegt een plicht van de tegenovergestelde aard toe: “u zult uw naaste in ieder geval terechtwijzen, en geen zonde op hem toelaten.”

Spreuken 11:13
“Een lasteraar onthult geheimen, maar wie een betrouwbare geest heeft, houdt de zaak verborgen.”
Reflectie: De lasteraar en de trouwe persoon worden onderscheiden door wat ze doen met wat ze weten. Het vers voor dit vers maakt hetzelfde contrast over spraak in het algemeen: “een man van inzicht houdt zijn mond” (vers 12).

Spreuken 20:19
“Wie als een lasteraar rondgaat, onthult geheimen; laat u daarom niet in met hem die vleit met zijn lippen.”
Reflectie: De lasteraar onthult geheimen, en de tweede regel waarschuwt tegen het omgaan met een vleier. In dit vers betekent “meng u niet met hem” dat je niet met hem moet omgaan.

Spreuken 17:9
“Wie een overtreding bedekt, zoekt liefde, maar wie een zaak blijft herhalen, scheidt boezemvrienden.”
Reflectie: Een overtreding bedekken betekent hier deze niet herhalen; de tweede regel noemt het resultaat van herhaling: vrienden die uit elkaar worden gedreven. Spreuken 16:28 zegt hetzelfde over de lasteraar, die “scheiding maakt tussen vertrouwde vrienden.”

Proverbs 26:20
“Waar geen hout is, dooft het vuur; en waar geen lasteraar is, bedaart de twist.”
Reflectie: Praten houdt een ruzie gaande zoals hout een vuur brandend houdt. Het volgende vers vergelijkt een twistziek mens met kolen op gloeiende kolen, en vers 22 zegt dat de woorden van een lasteraar “als scherpe stoten in het binnenste van de buik” zijn.
Verantwoording afleggen voor je eigen leven

John 21:22
“Jezus zei tegen hem: Als Ik wil dat hij blijft totdat Ik kom, wat gaat het u aan? Volg u Mij.”
Reflectie: Nadat de opgestane Jezus aan Petrus heeft verteld hoe hij zal sterven (verzen 18-19), draait Petrus zich om, ziet de discipel van wie Jezus hield, en vraagt: “Heere, wat zal er met hem gebeuren?” Jezus antwoordt met een vraag over Petrus' eigen pad. Het volgende vers vermeldt dat er een gerucht ontstond dat deze discipel niet zou sterven, en corrigeert dit: Jezus had alleen gezegd: “Als Ik wil dat hij blijft totdat Ik kom, wat gaat het u aan?”

Galaten 6:4
“Maar laat ieder zijn eigen werk beproeven, en dan zal hij roem hebben in zichzelf alleen, en niet in een ander.”
Reflectie: Paulus heeft de Galaten net opgedragen een broeder die in een overtreding is gevallen te herstellen en elkaars lasten te dragen (verzen 1-2). Het beproeven van het eigen werk volgt daarna, zodat elke roem berust op wat iemand zelf heeft gedaan en niet op vergelijking met iemand anders. Vers 5 voegt eraan toe: “want ieder zal zijn eigen last dragen.”

Romeinen 14:4
“Wie bent u dat u de dienaar van een ander oordeelt? Hij staat of valt voor zijn eigen heer. Ja, hij zal staande gehouden worden, want God is machtig hem staande te houden.”
Reflectie: Gelovigen in Rome verschilden van mening over voedsel en het onderhouden van bepaalde dagen (verzen 2-6). Paulus vergelijkt het oordelen over een medegelovige met het oordelen over de huisknecht van iemand anders: de knecht legt verantwoording af aan zijn eigen heer, en die heer is de Heere. Vers 12 stelt het principe vast: “ieder van ons zal voor zichzelf rekenschap geven aan God.”

Matteüs 7:1, 3
“Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt. …En wat ziet gij de splinter, die in het oog uws broeders is, maar de balk, die in uw oog is, merkt gij niet op?”
Reflectie: In de Bergrede schetst Jezus een man die een splinter in het oog van zijn broeder bestudeert terwijl er een balk in zijn eigen oog zit. Vers 5 verbiedt het helpen van de broeder niet: “werp eerst de balk uit uw oog, en dan zult u goed zien om de splinter uit het oog van uw broeder te werpen.”

James 4:11
“Spreek geen kwaad van elkander, broeders. Wie van zijn broeder kwaad spreekt en zijn broeder oordeelt, spreekt kwaad van de wet en oordeelt de wet; maar indien gij de wet oordeelt, zijt gij geen dader der wet, maar een rechter.”
Reflectie: Jakobus koppelt het kwaadspreken over een broeder aan het oordelen over hem, en het oordelen over een broeder aan het zich boven de wet stellen. Het volgende vers maakt de gedachte af: “Er is één Wetgever, Die kan zalig maken en verderven. Wie bent u die de ander oordeelt?”
Waar het bemoeien met eigen zaken ophoudt
Dezelfde hoofdstukken die bemoeizucht verbieden, geven gelovigen ook werk om voor elkaar te doen. Leviticus 19:17 beveelt om een naaste direct terecht te wijzen, één vers na het verbod op lasterpraat. Galaten 6:1-2 zegt tegen de geestelijken dat zij een broeder die in een overtreding is gevallen moeten herstellen en elkaars lasten moeten dragen, vlak voordat Galaten 6:4-5 ieder opdraagt zijn eigen werk te beproeven. Mattheüs 7:5 eindigt met de splinter van de broeder verwijderd, zodra de balk weg is.
Spreuken 25:9 geeft dezelfde volgorde voor een geschil: “Verdedig uw rechtszaak tegen uw naaste zelf, en openbaar het geheim van een ander niet.”

Een reactie plaatsen