Rapport over godsdienstvrijheid: Rusland schuldig aan ‘ernstige’ schendingen tegen religieuze minderheden

Paleis van de Senaat van het Russische Rijk in Moskou. / Bron: Angel Miklashevsky, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Washington, D.C. Nieuwsredactie, 2 juli 2025 / 09:29 uur (CNA).

Rusland blijft “bijzonder ernstige” schendingen van de godsdienstvrijheid begaan tegen minderheidsgroepen in eigen land en in de door Rusland bezette gebieden van Oekraïne, volgens een nieuw rapport van de Amerikaanse Commissie voor Internationale Godsdienstvrijheid (USCIRF).

Het rapport van 30 juni, dat gedetailleerd ingaat op schendingen van de godsdienstvrijheid gedurende 2024 en het begin van 2025, stelde aanhoudende “intense vervolging” vast van Oekraïens-orthodoxe, katholieke en protestantse christenen.

Binnen de grenzen van Rusland stelde het rapport ook talloze schendingen van de godsdienstvrijheid vast tegen mensenrechtenactivisten, onafhankelijke media, anti-oorlogsdemonstranten en anderen die tot religieuze minderheidsgroepen behoren.

“De Russische autoriteiten misbruiken vage en problematische wetten om religieuze gemeenschappen aan te pakken die niet voldoen aan het staatsgezag,” vertelde USCIRF-voorzitter Vicky Hartzler in een verklaring aan CNA.

“Ze richten zich op katholieken, Jehova's getuigen, Falun Gong-beoefenaars, protestanten, Oekraïense christenen, Krim- [Tataarse] moslims en vele anderen waarvan Moskou denkt dat ze hun dictatoriale controle ondermijnen,” voegde het voormalige congreslid uit Missouri, dat zes termijnen diende, eraan toe. “… Er is geen godsdienstvrijheid in Rusland of [de] gebieden die het bezet.”

Ongeveer 72% van de Russen is orthodox, 7% is moslim, 5% is atheïst en 13% heeft geen religieuze overtuiging. Ongeveer 3% van de Russen behoort tot een verscheidenheid aan andere religieuze groepen.

Vervolging van Oekraïense christenen

De aanhoudende oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft geleid tot de meest flagrante schendingen van de godsdienstvrijheid door de Russische staat.

Volgens het rapport hebben niet-gouvernementele organisaties (ngo's) melding gemaakt van de moord op ten minste 47 religieuze leiders sinds de invasie in februari 2022. Het voegt eraan toe dat in die periode 640 gebedshuizen en religieuze locaties zijn beschadigd of vernietigd.

Het rapport merkt op dat “de Russische de facto autoriteiten” verschillende kerken hebben verboden, zoals de Orthodoxe Kerk van Oekraïne (OCU), de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk, Jehova's getuigen en verschillende protestantse groepen, waaronder baptisten, pinkstergelovigen en zevendedagsadventisten.

Volgens het rapport hebben de autoriteiten geprobeerd orthodox-christelijke gemeenschappen en leiders onder druk te zetten om zich te onderwerpen aan de Russisch-Orthodoxe Kerk onder het Patriarchaat van Moskou.

In enkele voorbeelden van het afgelopen anderhalf jaar merkt het rapport op dat “Russische troepen naar verluidt de priester van de [Orthodoxe Kerk van Oekraïne] Stepan Podolchak hebben ontvoerd en doodgemarteld.” Het merkt ook op dat Russische autoriteiten ervan worden beschuldigd in juli 2024 de laatste kerk van de Orthodoxe Kerk van Oekraïne op de Krim te hebben gesloopt.

Het rapport verwees ook naar een mensenrechtenrapport van de Verenigde Naties dat gedetailleerd inging op de “marteling en slechte behandeling van de Oekraïense Grieks-Katholieke priesters Ivan Levitsky en Bohdan Geleta” terwijl zij van november 2022 tot juni 2024 werden vastgehouden.

“Een van de priesters beschuldigde de Russische troepen ervan hem te hebben onderworpen aan regelmatige afranselingen, langdurige stressposities en het op grote afstand over asfalt kruipen,” merkt het rapport op.

Vervolging binnen Rusland

Het rapport merkt op dat Rusland wetten tegen “zogenaamde illegale zendingsactiviteiten” heeft gebruikt om religieuze minderheden op basis van hun geloof te vervolgen. Het stelt dat Russische rechtbanken in 2024 431 zaken over deze wetten hebben behandeld, wat resulteerde in boetes van in totaal bijna $60.000. 

In één geval deporteerde Rusland een 85-jarige Poolse katholieke priester “die naar verluidt bijna 30 jaar in Rusland had gediend” nadat hij zijn documentatie was verloren die hem toestond om te preken. De rechtbanken hebben met deze wetten ook kerken gesloten.

Het rapport beschrijft ook de vervolging door Rusland van “anti-oorlogsdemonstranten en religieuze leiders vanwege het uiten van verzet tegen de oorlog in religieuze termen.”

Enkele voorbeelden zijn de pinksterpastor Nikolay Romanyuk, die “naar verluidt fysiek werd aangevallen en gearresteerd” door de Russische politie omdat hij een preek tegen de oorlog hield. Een ander genoemd voorbeeld was aartsbisschop Grigory Mikhnov-Vaitenko van de Apostolisch-Orthodoxe Kerk die een boete kreeg van $369 voor het plaatsen van “een anti-oorlogsvideo waarin hij de Russische invasie van Oekraïne besprak met behulp van een bijbelverhaal.”

Met betrekking tot de aanhoudende oorlog merkt het rapport op dat christenen vaak de mogelijkheid wordt ontzegd om “alternatieve civiele dienst” te verrichten wanneer zij religieuze bezwaren hebben tegen militaire dienst.

Het rapport somt talloze schendingen van de godsdienstvrijheid tegen Russische moslims op. Volgens het rapport zijn moslims die tot Hizb ut-Tahrir behoren (of ervan worden beschuldigd erbij te horen) beschuldigd van terrorisme “ondanks het ontbreken van bewijs of zelfs beschuldigingen dat de verdachten opriepen tot geweld of geweld pleegden.” 

Het rapport merkt op dat ten minste 352 mensen werden vervolgd voor vermeende banden met Hizb ut-Tahrir, waaronder Krim-Tataarse moslims. Het stelt dat van de 280 veroordeelden er 119 werden veroordeeld tot 15 jaar of meer en 131 tot een gevangenisstraf van tussen de 10 en 14 jaar.

Volgens het rapport heeft Rusland ook leiders en leden van de Scientology Kerk vervolgd, die als “extremistisch” wordt bestempeld. Ze hebben om soortgelijke redenen ook leiders en leden van Jehova's getuigen, aanhangers van Falun Gong en leden van de spirituele beweging Allya Ayat aangepakt.

https://www.catholicnewsagency.com/news/265123/uscirf-report-russia-guilty-of-severe-rights-violations-against-religious-minorities