Wat is het overvloedige leven in Johannes 10:10 en hoe leven we dat?



  • In Johannes 10:10 zegt Jezus dat Hij gekomen is opdat Zijn schapen leven zouden hebben, en dat in overvloed.
  • Het overvloedige leven is leven met Jezus als onze herder: God kennen, door Hem bewaard worden en nu een leven leiden dat niet eindigt met de dood.
  • Jezus sprak deze woorden tot de Farizeeën die zojuist een man die Hij had genezen hadden weggestuurd, dus de dief is in de eerste plaats de valse herder die van de kudde steelt.
  • Het Griekse woord achter “overvloedig” betekent meer dan genoeg, overstromend, zoals de beker die overvloeit in Psalm 23.
  • Jezus waarschuwde dat iemands leven niet bestaat uit de overvloed van bezittingen, dus het overvloedige leven is geen belofte van rijkdom of gezondheid.
  • We leven het door dicht bij Christus te blijven: luisteren naar Zijn stem in de Schrift en in gebed, tot Hem komen als het brood des levens, en onszelf in liefde geven zoals Hij Zichzelf gaf.

Het overvloedige leven is het leven dat Jezus geeft aan degenen die Hem volgen als hun herder: leven met God dat nu begint, overvloeit en nooit eindigt. “Ik ben gekomen, opdat zij leven hebben en overvloed hebben,” zegt Hij, en daarna vertelt Hij ons wat het Hem kost (Johannes 10:10–11).

“De goede herder geeft zijn leven voor de schapen.” De overvloed wordt gemeten aan wat de herder geeft, en Hij geeft Zichzelf. Iets verderop beschrijft Hij het leven dat Zijn schapen ontvangen. “Mijn schapen horen Mijn stem en Ik ken ze en zij volgen Mij. En Ik geef hun eeuwig leven; en zij zullen voor eeuwig niet verloren gaan en niemand zal ze uit Mijn hand rukken” (Johannes 10:27–28). Door Hem gekend worden, door Hem gevoed worden en door Hem bewaard worden, dat is de overvloed. Alles wat Jezus er verder over zegt, komt daaruit voort.

Wat gebeurde er toen Jezus Johannes 10:10 uitsprak?

Jezus spreekt deze woorden vlak nadat hij een man die blind geboren was heeft genezen en de Farizeeën de man hebben buitengezet: “En zij wierpen hem buiten” (Johannes 9:34). De hoofdstukindeling verbergt het verband, maar het gesprek loopt direct door. Sommige Farizeeën vragen: “Zijn wij dan ook blind?” (Johannes 9:40), en Jezus antwoordt met een beeld dat elke luisteraar kende: een schaapskooi, een deur, een herder die “zijn eigen schapen bij name roept en ze naar buiten leidt”, en een dief die op “een andere manier” naar binnen klimt (Johannes 10:1–3). Het commentaar van Charles Ellicott leest het hoofdstuk als “onderdeel van het onderwijs dat begon in Johannes 9:35”, uitgesproken terwijl de genezen man vlakbij stond en de valse herders meeluisterden.

Israël had al eerder gehoord over slechte herders. Via Ezechiël had God gezegd: “Wee de herders van Israël die zichzelf weiden! Moeten de herders niet de kudden weiden?” En Hij had beloofd: “Zie, Ik zal zelf naar Mijn schapen omzien en ze opzoeken” (Ezechiël 34:2, 11). In Johannes 10 staat die belofte recht voor hen. De herder over wie God sprak is gekomen, en hij is net op zoek gegaan naar de schapen die de anderen hadden buitengezet.

Wie is de dief in Johannes 10:10?

In dit gedeelte is de dief iedereen die voor zijn eigen belang naar de kudde komt. “Allen die vóór Mij gekomen zijn, zijn dieven en rovers, maar de schapen hebben niet naar hen geluisterd” (Johannes 10:8). De dief komt “alleen om te stelen, te slachten en te verdelgen”; de herder komt om te geven. Jezus' eerste toehoorders zouden hebben gedacht aan de mannen die zojuist een genezen bedelaar uit hun midden hadden gezet. Christenen horen in dit vers ook degene die Jezus “een moordenaar vanaf het begin” en “een leugenaar en de vader van de leugen” noemde (Johannes 8:44), en die woorden passen goed bij hem. Wie de dief ook is, hij neemt alleen, en de herder geeft alleen.

Wat betekent “in overvloed”?

Het Griekse woord is perissos, “meer dan genoeg”, iets dat “voorbij het verwachte” gaat, zoals de Helps-woordstudie op Bible Hub het verwoordt. Ellicott merkte op dat het “overvloedig” in de Statenvertaling geen woord achter zich heeft in het Grieks, en dat het overvloedige leven dat Jezus brengt wordt afgezet tegen “de geestelijke tekorten en de dood die Hij kwam wegnemen”. De Nieuwe Bijbelvertaling zegt het eenvoudig: “Ik ben gekomen om hun leven te geven in al zijn volheid.”

Het woord voor leven is zōē, het woord dat Johannes vanaf zijn eerste bladzijde gebruikt: “In Hem was het leven, en het leven was het licht van de mensen” (Johannes 1:4). Ellicott hoorde in dit vers de herderspsalm, met zijn groene weiden, zijn stille wateren, zijn tafel en zijn beker: “U richt voor mij een tafel aan voor de ogen van mijn tegenstanders; U zalft mijn hoofd met olie; mijn beker vloeit over” (Psalm 23:5). Die beker, door de hand van de herder tot voorbij de rand gevuld, is het beeld dat Jezus ons geeft. Er is meer over de psalm te vinden in onze studie van Psalm 23.

Betekent het overvloedige leven rijkdom en gezondheid?

Jezus sprak hier ook over toen een man hem vroeg zijn broer te dwingen de erfenis te delen (Lukas 12:13), en hij gebruikte twee woorden met dezelfde wortels als die van Johannes. “Pas op en wees op uw hoede voor de hebzucht, want iemands leven bestaat niet uit de overvloed van zijn bezit” (Lukas 12:15). “Leven” is daar zōē, zoals in Johannes 10:10, en “overvloed” komt van perisseuō, het werkwoord uit dezelfde familie als Johannes' perissos. Daarna vertelde hij over een rijke man die grotere schuren plande en God hoorde zeggen: “Dwaas, deze nacht zal men uw ziel van u opeisen” (Lukas 12:20). We kunnen een overvloed aan dingen hebben en heel weinig leven.

Dat betekent niet dat God onverschillig is wat betreft brood. Sommige predikers lezen Johannes 10:10 als een belofte van gezondheid en rijkdom voor elke gelovige met genoeg geloof; Grace Communion International merkt op dat “veel predikers Johannes 10:10 citeren als ondersteuning voor het idee dat het christendom leidt tot fysieke welvaart”. De Afrikaanse afdeling van de Lausanne Theology Working Group woog die leer in 2008 en 2009 in Akropong, Ghana, en bood haar verklaring aan als “een aanzet tot discussie”. Ze erkende “de mate van hoop die het biedt aan wanhopige mensen”, en bevestigde dat “de Bijbel materieel welzijn (zowel gezondheid als rijkdom) opneemt in zijn onderwijs over de zegen van God.” Ze verwierp echter ook “het onbijbelse idee dat geestelijk welzijn gemeten kan worden in termen van materieel welzijn”. Over de leer van de meest fanatieke promotors zeiden ze: “In die dimensies kan het nuchter worden omschreven als een vals evangelie.” Paulus wist hoe hij overvloed moest hebben en hoe hij gebrek moest lijden, en hij vond Christus genoeg in beide, zoals hij schrijft in Filippenzen 4:13.

Is het overvloedige leven hetzelfde als het eeuwige leven?

Het is één leven, gezien vanuit twee kanten. Jezus definieert eeuwig leven als het kennen van God: “En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, Die U gezonden hebt” (Johannes 17:3). Het wacht niet tot we sterven. “Wie Mijn woord hoort en Hem gelooft Die Mij gezonden heeft, die heeft eeuwig leven en komt niet in de verdoemenis, maar is uit de dood overgegaan in het leven” (Johannes 5:24). Johannes zegt dat hij zijn hele Evangelie schreef “opdat u gelooft dat Jezus de Christus is, de Zoon van God, en opdat u, door te geloven, het leven zult hebben in Zijn Naam” (Johannes 20:31).

De overvloed begint dus op de dag dat we de stem van de herder horen, en de dood maakt er geen einde aan. Het eeuwige leven staat centraal in de beloften die God in de Bijbel doet, en Jezus zei het duidelijk: “Ik ben de opstanding en het leven; wie in Mij gelooft, zal leven, ook al was hij gestorven” (Johannes 11:25).

Hoe leven we het overvloedige leven?

We leven het zoals schapen leven, dicht bij de herder. Jezus zegt hetzelfde met een ander beeld: “Ik ben de wijnstok, en jullie zijn de ranken: wie in Mij blijft, en Ik in hem, die draagt veel vrucht” (Johannes 15:5). Hij vertelt ons waarom Hij dit zegt: “opdat mijn blijdschap in jullie blijft en jullie blijdschap volkomen zal zijn” (Johannes 15:11). Schapen maken hun eigen weide niet. Ze horen de stem en volgen, en ze “zullen ingaan en uitgaan en weide vinden” (Johannes 10:9). De woorden van de herder zelf wijzen ons op drie dingen die we in een gewone week kunnen doen.

We luisteren naar zijn stem

“Mijn schapen horen mijn stem,” zegt Jezus (Johannes 10:27), en we horen die allereerst in de Schrift: “het geloof is uit het horen, en het horen door het woord van God” (Romeinen 10:17). Een paar verzen uit een Evangelie die 's morgens langzaam worden gelezen, en een stil minuutje gebed 's avonds, zijn de momenten waarop we leren die stem te onderscheiden van de stemmen van vreemden (Johannes 10:5). De eerste christenen “bleven volharden in de leer van de apostelen en in de gemeenschap, in het breken van het brood en in de gebeden” (Handelingen 2:42), en we luisteren het beste in hun gezelschap.

We komen aan zijn tafel

De herder uit de psalm bereidt een tafel, en Jezus noemt zichzelf het voedsel dat daarop ligt: “Ik ben het brood des levens: wie tot Mij komt, zal beslist geen honger hebben; en wie in Mij gelooft, zal nooit dorst hebben” (Johannes 6:35). We komen hongerig tot Hem, aan de tafel van de Heer met zijn volk, aan onze eigen tafels met dankzegging, en in de magere tijden wanneer we weinig anders hebben. De beker vloeit nog steeds over, omdat wat hem vult zijn leven is in plaats van onze omstandigheden.

We geven onszelf weg

Het leven van de herder is een leven dat gegeven wordt. Hij “is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen, en zijn leven te geven als losprijs voor velen” (Marcus 10:45), en Hij vraagt dezelfde liefde van ons: “Dit is mijn gebod, dat jullie elkaar liefhebben, zoals Ik jullie heb liefgehad” (Johannes 15:12). Het overvloedige leven groeit naarmate het wordt besteed, in de maaltijd die naar een buurman wordt gebracht, het uur dat aan een eenzame ouder wordt gegeven, het geduld dat thuis wordt getoond. De vrucht ervan is de vrucht die Paulus noemt: “liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing” (Galaten 5:22–23). Het kan geleefd worden in een ziekenhuisbed of op een trouwdag, in een mager jaar of een vol jaar, omdat de herder met ons meegaat in elk seizoen.

De psalm van de herder eindigt waar dit leven naartoe gaat: “Voorzeker, goedertierenheid en goedheid zullen mij volgen al de dagen van mijn leven; en ik zal in het huis van de HEERE blijven tot in lengte van dagen” (Psalm 23:6).





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...