16 Bijbelverzen over uiterlijk

1 Samuël 16:7

“Maar de HEER zei tegen Samuel: ‘Kijk niet naar zijn uiterlijk of zijn rijzige gestalte, want ik heb hem afgewezen. De HEER kijkt niet naar wat de mens ziet; de mens kijkt naar het uiterlijk, maar de HEER kijkt naar het hart.’”

Reflectie: Samuël is naar Bethlehem gestuurd om een van de zonen van Isaï tot koning te zalven, en wanneer hij Eliab ziet, denkt hij: “Zeker, de gezalfde van de Heer staat hier voor de Heer.” Het antwoord van de Heer wijst Eliab af, en zeven van de zonen van Isaï passeren zonder gekozen te worden. De zoon die uiteindelijk gezalfd wordt, David, wordt in vers 12 beschreven als “stralend van gezondheid” met “een mooi uiterlijk en knappe gelaatstrekken.”

Isaiah 53:2

“Hij groeide voor hem op als een tere scheut, en als een wortel uit dorre grond. Hij had geen schoonheid of majesteit om ons tot hem aan te trekken, niets in zijn uiterlijk dat we hem zouden begeren.”

Reflectie: De dienaar in Jesaja 52:13-53:12 groeit op “als een wortel uit dorre grond”, en de mensen die hem zien, zien niets in zijn uiterlijk om hen aan te trekken. Jesaja 52:14 gaat verder en zegt dat zijn uiterlijk “zo misvormd was, meer dan enig mens.” In Handelingen 8:32-35 begint Filippus bij Jesaja 53:7-8 en vertelt een Ethiopische functionaris het goede nieuws over Jezus.

Mattheüs 23:27-28

“Wee u, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelaars! Want u lijkt op witgepleisterde graven, die vanbuiten wel mooi lijken, maar vanbinnen vol zijn met doodsbeenderen en alle onreinheid. Zo lijkt u ook vanbuiten wel rechtvaardig voor de mensen, maar vanbinnen bent u vol huichelarij en wetteloosheid.”

Reflectie: Jezus spreekt tot de menigte en zijn discipelen over de schriftgeleerden en de Farizeeën, en het wee vlak voor dit vers (verzen 25-26) maakt hetzelfde contrast met een beker die vanbuiten schoon is maar vanbinnen vol hebzucht. Hier is het beeld een witgekalkt graf, aantrekkelijk om te zien en vol met beenderen. Het uiterlijk waar het hier om gaat, is er rechtvaardig uitzien voor andere mensen.

Johannes 7:24

“Oordeel niet naar het uiterlijk, maar oordeel rechtvaardig.”

Reflectie: Tijdens het Loofhuttenfeest antwoordt Jezus een menigte die boos is omdat hij op de sabbat een man heeft genezen. Hij wijst erop dat zij op de sabbat een jongen besnijden om de wet van Mozes te onderhouden, en vraagt waarom het genezen van “het hele lichaam van een mens” op dezelfde dag hen zou moeten ergeren. Het uiterlijk waar zij op oordelen, is hoe de genezing eruitziet in het licht van de sabbatswet, niet iemands gezicht of kleding.

2 Corinthians 10:7

“Jullie kijken naar wat voor ogen is. Als iemand ervan overtuigd is dat hij bij Christus hoort, moet hij opnieuw bedenken dat wij net zozeer bij Christus horen als hij.”

Reflectie: Paulus schrijft aan Korinthe over mensen daar die hem persoonlijk “moedeloos” noemen en alleen “moedig” als hij afwezig is (vers 1). Drie verzen later citeert hij wat ze zeggen: zijn brieven zijn “gewichtig en krachtig, maar in persoon is hij onindrukwekkend en stelt zijn spreken niets voor” (2 Korintiërs 10:10). Zijn antwoord is dat hij net zozeer bij Christus hoort als zij, hoe hij ook overkomt in persoon.

Jakobus 2:2-4

“Stel dat er een man in jullie vergadering komt met een gouden ring en mooie kleren, en er komt ook een arme man in vuile oude kleren binnen. Als jullie speciale aandacht schenken aan de man met de mooie kleren en zeggen: ‘Hier is een goede plek voor u,’ maar tegen de arme man zeggen: ‘Jij staat daar’ of ‘Ga op de grond bij mijn voeten zitten,’ hebben jullie dan niet onderling gediscrimineerd en zijn jullie geen rechters met kwade gedachten geworden?”

Reflectie: Jakobus schetst een scène in een kerkdienst: een man met een gouden ring en mooie kleding krijgt een goede zitplaats, en tegen een arme man in vuile kleding wordt gezegd dat hij moet staan of op de grond moet zitten. Vers 1 noemt de fout vriendjespolitiek, en vers 5 geeft Gods kijk op de arme man, die God heeft uitgekozen, samen met anderen die “arm zijn in de ogen van de wereld”, om “rijk te zijn in geloof”. Mensen indelen op basis van hun kleding, zegt Jakobus, maakt een gemeente tot “rechters met kwade gedachten”.

Spreuken 31:30

“Charme is bedrieglijk en schoonheid is vluchtig; maar een vrouw die de Heere vreest, zij zal geprezen worden.”

Reflectie: Tegen het einde van het gedicht over de vrouw van voortreffelijke aard dat Spreuken afsluit, volgt dit vers op de lof van haar echtgenoot in de verzen 28-29. Charme en schoonheid worden bedrieglijk en vluchtig genoemd, en de vrouw die de Heer vreest, is degene die geprezen wordt. Het gedicht eindigt met de vraag dat haar werk haar lof brengt “in de stadspoort” (vers 31).

Spreuken 11:22

“Als een gouden ring in de snuit van een varken is een mooie vrouw die geen onderscheidingsvermogen toont.”

Reflectie: De vergelijking plaatst iets waardevols op een plek waar het absurd lijkt. Schoonheid is de gouden ring in het beeld, en discretie, of goed oordeelsvermogen, is wat de vrouw mist. Twee verzen eerder stelt Spreuken 11:20 degenen met een verdraaid hart tegenover degenen wier wegen onberispelijk zijn.

Psalm 45:12

“Laat de koning verrukt zijn van uw schoonheid; eer hem, want hij is uw heer.”

Reflectie: Psalm 45 is gericht aan een koning (vers 1), wiens koninklijke bruid aan zijn rechterhand staat “in goud van Ofir” (vers 9). Vanaf vers 10 spreekt de dichter tot haar, vertelt haar het huis van haar vader te vergeten, en vers 11 wenst dat de koning betoverd wordt door haar schoonheid. Vers 13 prijst haar gewaad “doorweven met goud”, vers 14 laat haar naar de koning leiden in geborduurde kleding, en vers 15 laat haar metgezellen het paleis binnengaan “met vreugde en blijdschap”. In deze psalm worden schoonheid en mooie kleding gevierd bij een koninklijke bruiloft.

1 Petrus 3:3-4

“Uw sieraad moet niet bestaan uit iets uiterlijks, zoals het vlechten van het haar, het dragen van gouden sieraden of het aantrekken van mooie kleren. Maar laat dat uw sieraad zijn: de verborgen mens van het hart, met het onvergankelijke sieraad van een zachtmoedige en stille geest, die kostbaar is voor God.”

Reflectie: Petrus schrijft aan vrouwen, van wie sommige echtgenoten “het woord niet geloven” (vers 1), in de hoop dat de echtgenoten gewonnen zullen worden door het gedrag van hun vrouwen. Hij noemt uitgebreide kapsels, gouden sieraden en mooie kleding, en stelt daar “een zachtmoedige en stille geest” tegenover, die hij onvergankelijk noemt en “van grote waarde in Gods ogen”. De verzen 5-6 zeggen dat de heilige vrouwen van vroeger, onder wie Sara, zich op deze manier sierden.

1 Timotheüs 2:9-10

“Ik wil eveneens dat de vrouwen zich waardig en ingetogen kleden, niet met uitbundige kapsels, goud, parels of dure kleding, maar met goede daden, zoals dat past bij vrouwen die zeggen dat ze God vereren.”

Reflectie: 1 Timoteüs 2 opent met een oproep tot gebed “voor alle mensen” (vers 1). Vers 8 vraagt mannen om te bidden “zonder toorn of twijfel”, en deze verzen richten zich vervolgens tot vrouwen. Zijn lijst komt overeen met die in 1 Petrus 3:3: uitgebreide kapsels, goud, parels en dure kleding, met goede daden in de plaats daarvan. In beide brieven is het werkwoord sieren, en de vraag is waarmee een vrouw zich siert.

Matteüs 6:28-29

“En waarom bent u bezorgd over kleding? Kijk naar de lelies in het veld, hoe ze groeien. Ze werken niet en spinnen niet; en Ik zeg u dat zelfs Salomo in al zijn heerlijkheid niet gekleed was als een van hen.”

Reflectie: Eerder in dezelfde passage van de Bergrede vraagt Jezus: “Is het leven niet meer dan voedsel, en het lichaam meer dan kleding?” (Matteüs 6:25), en wijst dan op de vogels (verzen 26-27) voordat hij overgaat op kleding. De veldbloemen werken niet, toch was Salomo in al zijn pracht niet zo goed gekleed als zij. Vers 30 trekt de conclusie: als God gras kleedt dat morgen in het vuur wordt geworpen, “zal hij u dan niet veel meer kleden”?

Psalm 139:14

“Ik loof u, omdat ik ontzagwekkend wonderbaarlijk gemaakt ben; wonderbaarlijk zijn uw werken, dat weet mijn ziel zeer wel.”

Reflectie: De psalmist prijst God voor het maken van zijn lichaam, vanaf het samengeweven zijn “in de schoot van mijn moeder” (vers 13) tot een gestel “geweven in de diepten van de aarde” (vers 15). De lof is voor het werk van de maker, en de psalmist zegt dat hij dat “zeer goed” weet.

2 Korintiërs 4:16

“Daarom verliezen wij de moed niet. Ook al vergaat ons uiterlijk, innerlijk worden wij van dag tot dag vernieuwd.”

Reflectie: Paulus stelt het uiterlijke zelf, dat “vergaat”, tegenover het innerlijke zelf, dat van dag tot dag wordt vernieuwd. Twee verzen later richt hij zijn ogen op wat onzichtbaar is, “want wat gezien wordt is tijdelijk, maar wat niet gezien wordt is eeuwig”. Drie verzen verder noemt 2 Korintiërs 5:1 het lichaam “de aardse tent waarin wij wonen”.

Filippenzen 3:20-21

“Maar ons burgerschap is in de hemel. En wij verwachten vurig een Heiland van daar, de Heere Jezus Christus, die door de kracht die Hem in staat stelt alles aan Zichzelf te onderwerpen, ons vernederd lichaam zal veranderen zodat het gelijkvormig wordt aan Zijn heerlijk lichaam.”

Reflectie: Paulus contrasteert gelovigen met mensen wier “god hun buik is” en wier “gedachten gericht zijn op aardse dingen” (vers 19). Hij noemt het huidige lichaam “nederig”, en de verandering die hij verwacht komt van Christus, de Heiland die uit de hemel wordt verwacht, die het gelijk zal maken aan “zijn heerlijk lichaam”.

1 Korintiërs 15:42-44

“Zo zal het ook zijn met de opstanding van de doden. Het lichaam dat gezaaid wordt is vergankelijk, het wordt opgewekt in onvergankelijkheid; het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid; het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht; het wordt gezaaid als een natuurlijk lichaam, het wordt opgewekt als een geestelijk lichaam.”

Reflectie: Paulus beantwoordt de vraag in vers 35: “Met wat voor lichaam zullen zij komen?” Zijn antwoord begint met een zaadje, dat niet hetzelfde is als de plant die eruit groeit, en met de verschillende pracht van de zon, maan en sterren. Deze verzen stellen vervolgens het lichaam dat sterft tegenover het lichaam dat wordt opgewekt: vergankelijk en onvergankelijk, oneer en heerlijkheid, zwakheid en kracht, natuurlijk en geestelijk.