23 Bijbelverzen over tuinieren

Genesis 2:15

“De HEERE God nam de mens en zette hem in de hof van Eden om die te bewerken en te onderhouden.”

Reflectie: God plantte de tuin zelf voordat Hij er iemand in plaatste: "Ook had de HEERE God een tuin geplant in Eden, in het oosten" (Genesis 2:8). Eerder in het hoofdstuk was er nog geen plant opgekomen, mede omdat "er geen mens was om de aardbodem te bewerken" (Genesis 2:5). De mens wordt in de tuin geplaatst met twee taken: deze bewerken en onderhouden, en beide taken komen vóór de zondeval in hoofdstuk 3.

Genesis 1:29

“Toen zei God: ‘Ik geef jullie alle zaaddragende planten op het hele aardoppervlak en alle bomen met vruchten met zaad erin. Ze zullen voor jullie als voedsel dienen.’”

Reflectie: Op de zesde dag geeft God aan de mensen "elke zaaddragende plant" en elke vruchtboom met zaad erin als voedsel. Het volgende vers geeft "elke groene plant" aan de dieren en vogels, en de passage sluit af met: "En het was zo" (Genesis 1:30).

Genesis 3:18

“Doornen en distels zal hij voor u voortbrengen, en u zult de veldgewassen eten.”

Reflectie: Nadat Adam van de verboden boom heeft gegeten, zegt God tegen hem: "Vervloekt is de aardbodem omwille van u; met zwoegen zult u daarvan eten" (Genesis 3:17). Het werk van Genesis 2:15 gaat door, maar nu tegen doornen en distels in en "door het zweet van uw voorhoofd" (Genesis 3:19).

Psalm 104:14

“Hij laat gras groeien voor het vee, en gewassen voor de mens, om die te bewerken—om voedsel uit de aarde voort te brengen.”

Reflectie: Psalm 104 prijst God als degene die de bergen bewaterd "vanuit zijn bovenkamers" (Psalm 104:13). Hij laat de planten groeien en mensen cultiveren ze. Het volgende vers noemt wat die teelt oplevert: "wijn die het hart van de mens verheugt, olie om zijn gezicht te laten glanzen, en brood dat het hart van de mens versterkt."

Genesis 8:22

“Voortaan zullen, zolang de aarde bestaat, zaaitijd en oogsttijd, kou en hitte, zomer en winter, dag en nacht niet ophouden.”

Reflectie: De HEERE zegt dit in zijn hart nadat Noach de ark verlaat en brandoffers brengt, samen met: "Ik zal de aardbodem vanwege de mens niet opnieuw vervloeken" (Genesis 8:21). Zaaitijd en oogst staan bovenaan de lijst van paren die zullen voortduren "zolang de aarde bestaat."

Prediker 3:2

“…een tijd om te planten en een tijd om het geplante uit te trekken…”

Reflectie: De lijst met tijden van de Prediker opent met "een tijd om geboren te worden en een tijd om te sterven," en planten en ontwortelen komen daarna. Hoofdstuk 3 begint met: "Voor alles is er een vastgestelde tijd, en een tijd voor elk voornemen onder de hemel," en het jaar van de tuinman is een van de eerste voorbeelden die het geeft.

Leviticus 25:4

“Maar in het zevende jaar moet het land een sabbatjaar van volledige rust hebben, een sabbat voor de HEERE. Uw veld mag u niet bezaaien en uw wijngaard mag u niet snoeien.”

Reflectie: Zes jaar lang moest Israël zijn velden inzaaien en zijn wijngaarden snoeien, en in het zevende jaar moest het land zelf rusten. De eigenaren mochten niet oogsten "wat vanzelf opkomt" als een gewone oogst, maar alles wat het land dat jaar voortbracht was voedsel voor het huishouden, de dienaren, de dagloner, de tijdelijke bewoner, het vee en de wilde dieren (Leviticus 25:5-7).

Spreuken 27:18

“Wie een vijgenboom bewaakt, zal de vrucht ervan eten; wie zijn heer dient, zal geëerd worden.”

Reflectie: Het spreekwoord koppelt twee soorten trouw werk: wie een vijgenboom bewaakt, eet de vruchten ervan, en de dienaar die zijn meester beschermt, wordt geëerd.

Jeremia 29:5

“Bouw huizen en bewoon ze; leg tuinen aan en eet de vrucht ervan.”

Reflectie: De woorden komen uit een brief die Jeremia vanuit Jeruzalem stuurde naar de mensen die Nebukadnezar in ballingschap naar Babel had gevoerd (Jeremia 29:1). God vertelt de ballingen om tuinen te planten en te eten wat ze voortbrengen, om te trouwen en kinderen groot te brengen, en om "de vrede en de voorspoed van de stad" te zoeken waar ze wonen (Jeremia 29:7).

Luke 13:8-9

"'Heer,' antwoordde de man, 'laat hem nog dit jaar staan, totdat ik eromheen gegraven en bemest heb. Als hij volgend jaar vrucht draagt, goed! Zo niet, dan moet u hem omhakken.'"

Reflectie: In de gelijkenis van Jezus heeft een man drie jaar lang naar vruchten gezocht aan zijn vijgenboom en beveelt hij deze om te hakken, terwijl hij vraagt: "Waarom zou hij de grond uitputten?" De man die voor de wijngaard zorgt, vraagt om nog één jaar, waarin hij rond de boom zal graven en deze zal bemesten. De gelijkenis eindigt met het verzoek en zegt niet wat de boom deed.

Matteüs 13:8

“Ander zaad viel in goede aarde en bracht vrucht voort: het ene honderdvoudig, het andere zestigvoudig en het andere dertigvoudig.”

Reflectie: Dit is de laatste van vier bodems in de gelijkenis van de zaaier. Zaad op de weg wordt door vogels gegeten, zaad op rotsachtige grond verdort omdat het geen wortel heeft, en zaad tussen doornen wordt verstikt (Mattheüs 13:4-7). Hetzelfde zaad brengt alleen in goede grond een oogst voort, en zelfs daar varieert de opbrengst van dertig- tot honderdvoudig.

Marcus 4:28

“Want vanzelf brengt de aarde vrucht voort: eerst de halm, daarna de aar, daarna het volle koren in de aar.”

Reflectie: De man in deze gelijkenis strooit zaad en slaapt en staat op "nacht en dag" terwijl "het zaad ontkiemt en groeit, zonder dat hij weet hoe" (Markus 4:27). Hij laat het graan niet groeien. Hij zaait, en hij zet de sikkel erin wanneer het rijp is, "omdat de oogst gekomen is" (Markus 4:29).

Matteüs 13:31-32

“[Het koninkrijk van de hemel] is als een mosterdzaadje, dat iemand nam en in zijn akker zaaide. Het is wel het kleinste van alle zaden, maar als het gegroeid is, is het groter dan de tuingewassen en wordt het een boom…”

Reflectie: Jezus vergelijkt het koninkrijk van de hemel met het kleinste zaadje dat een man in zijn veld plant, dat uitgroeit tot de grootste van de tuinplanten. De gelijkenis eindigt met: "de vogels komen en nestelen in de takken ervan."

1 Korintiërs 3:6-7

“Ik heb geplant, Apollos heeft water gegeven, maar God heeft doen groeien. Daarom is noch hij die plant iets, noch hij die water geeft, maar God Die doet groeien.”

Reflectie: Paulus beantwoordt de vraag "Wat is Apollos dan? En wat is Paulus?" (1 Korintiërs 3:5) met een beeld uit de tuinbouw. Hij plantte de kerk in Korinthe, Apollos gaf haar water en God liet haar groeien. Twee verzen later zegt hij tegen de Korintiërs: "u bent Gods akker" (1 Korintiërs 3:9).

Johannes 15:5

“Ik ben de Wijnstok, u de ranken. Wie in Mij blijft, en Ik in hem, die draagt veel vrucht, want zonder Mij kunt u niets doen.”

Reflectie: Het hoofdstuk opent met: "Ik ben de ware wijnstok en mijn Vader is de tuinman" (Johannes 15:1). De tuinman snijdt takken af die geen vrucht dragen en snoeit de vruchtbare takken "opdat zij nog meer vrucht zullen dragen" (Johannes 15:2). Hier vertelt Jezus de discipelen dat een tak alleen vrucht draagt zolang hij in de wijnstok blijft.

Psalm 1:3

“Die mens is als een boom, geplant aan waterstromen, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, waarvan het blad niet verwelkt; al wat hij doet, zal goed uitvallen.”

Reflectie: De boom staat voor de persoon die in de eerste twee verzen wordt beschreven, die niet meegaat met de goddelozen en “wiens vreugde in de wet van de Heer is.” Hij is geplant aan stromend water en geeft zijn vruchten op zijn tijd.

Jesaja 58:11

“De HEER zal je altijd leiden; hij zal in een dor land aan je behoeften voldoen en je gestel versterken. Je zult zijn als een goed besproeide tuin, als een bron waarvan het water nooit opraakt.”

Reflectie: De belofte van een goed bewaterde tuin in een door de zon verschroeid land volgt op een voorwaarde: “als je jezelf inzet voor de hongerigen en de behoeften van de onderdrukten bevredigt” (Jesaja 58:10). Dezelfde voorwaarde begint met “Als je het juk van onderdrukking wegneemt” (Jesaja 58:9).

Hooglied 4:12

“Een gesloten tuin is mijn zuster, mijn bruid, een gesloten bron, een verzegelde fontein.”

Reflectie: De man noemt zijn bruid een gesloten tuin en een verzegelde bron, en somt vervolgens de granaatappels, henna, nardus, saffraan, kaneel en mirre op (Hooglied 4:13-14). Het antwoord nodigt “mijn geliefde” uit om “in zijn tuin te komen en van zijn uitgelezen vruchten te proeven” (Hooglied 4:16), en in 5:1 antwoordt hij: “Ik ben in mijn tuin gekomen, mijn zuster, mijn bruid.”

Johannes 20:15

“Hij vroeg haar: ‘Vrouw, waarom huil je? Wie zoek je?’ In de veronderstelling dat hij de tuinman was, zei ze: ‘Heer, als u hem hebt weggehaald, vertel me dan waar u hem hebt neergelegd…’”

Reflectie: Jezus werd gekruisigd nabij een tuin en zijn lichaam werd in die tuin in een nieuw graf gelegd (Johannes 19:41-42). Maria, huilend buiten het lege graf, houdt de opgestane Jezus voor de tuinman en herkent hem pas als hij haar naam noemt (Johannes 20:16).

Jesaja 55:13

“In plaats van doornstruiken zal er een cipres opschieten, in plaats van distels een mirt. Het zal de HEER tot roem zijn, tot een eeuwig teken dat niet zal vergaan.”

Reflectie: De doornstruik en de distel maken plaats voor de jeneverbes en de mirt wanneer Gods volk “in vreugde uittrekt” en “alle bomen van het veld in hun handen zullen klappen” (Jesaja 55:12). Doorns verschijnen voor het eerst in Genesis 3:18 als onderdeel van de vloek over de aarde.

Ezechiël 36:35

“Ze zullen zeggen: ‘Dit land dat verwoest was, is geworden als de tuin van Eden; de steden die in puin lagen, verlaten en vernietigd, zijn nu versterkt en bewoond.’”

Reflectie: God belooft dat op de dag dat Hij Israël reinigt van zijn zonden, “het verwoeste land bebouwd zal worden in plaats van verwoest te liggen in de ogen van allen die er voorbijtrekken” (Ezechiël 36:34). De vergelijking met Eden wordt uitgesproken door omstanders, en de omliggende naties zullen weten dat de Heer “heeft herplant wat verwoest was” (Ezechiël 36:36).

Amos 9:14

“Ik zal mijn volk Israël terugbrengen uit ballingschap. Ze zullen de verwoeste steden herbouwen en erin wonen. Ze zullen wijngaarden planten en hun wijn drinken; ze zullen tuinen aanleggen en hun vruchten eten.”

Reflectie: Na hoofdstukken vol oordeel eindigt Amos met oogsten die zo groot zijn dat “de maaier zal worden ingehaald door de ploeger” (Amos 9:13). De ballingen planten wijngaarden en tuinen en eten ervan, en in het volgende vers plant God het volk zelf: “Ik zal Israël in hun eigen land planten, nooit meer om ontworteld te worden” (Amos 9:15).

Openbaring 22:2

“…Aan weerszijden van de rivier stond de levensboom, die twaalf keer vrucht droeg en elke maand zijn vruchten gaf. En de bladeren van de boom zijn voor de genezing van de naties.”

Reflectie: De levensboom stond “in het midden van de tuin” van Eden (Genesis 2:9). In de visie van Johannes groeit hij aan beide oevers van de rivier van het water des levens, draagt hij elke maand vrucht en genezen zijn bladeren de naties. Het volgende vers voegt eraan toe: “Er zal geen vloek meer zijn” (Openbaring 22:3).