17 Bijbelverzen over waarde en eigenwaarde

Genesis 1:27

“Zo schiep God de mens naar zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij hen.”

Reflectie: God kondigt het besluit aan in het vers daarvoor: “Laat Ons mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis.” Het beeld wordt aan man en vrouw gelijkelijk gegeven, en in het volgende vers zegent God hen en geeft Hij hen heerschappij over de vissen, de vogels en elk levend wezen. Aan het einde van de zesde dag ziet God alles wat Hij gemaakt heeft en noemt het “zeer goed” (Genesis 1:31).

Genesis 9:6

“Wie het bloed van de mens vergiet, door de mens zal zijn bloed vergoten worden; want naar het beeld van God heeft Hij de mens gemaakt.”

Reflectie: God spreekt tot Noach en zijn zonen na de zondvloed. In het vers daarvoor zegt Hij dat Hij “rekenschap zal vragen voor het leven van een ander mens,” en de reden die Hij geeft is het beeld van God.

Psalm 8:3-5

“Wanneer ik uw hemel zie, het werk van uw vingers, de maan en de sterren die u daar een plaats hebt gegeven: wat is de mens dat u aan hem denkt, het mensenkind dat u naar hem omziet? U hebt hem bijna goddelijk gemaakt, hem gekroond met glans en glorie.”

Reflectie: Het opschrift van de psalm noemt David. Geplaatst naast de nachtelijke hemel lijken mensen te klein voor Gods aandacht, en Zijn antwoord is een status die God heeft gegeven. De volgende verzen sommen op waarover God hen liet heersen: schapen, runderen, wilde dieren, vogels en vissen (8:6-8), de schepselen waarover Genesis 1:26 de mensheid heerschappij geeft. De psalm opent en sluit met dezelfde regel: “Heere, onze Heere, hoe machtig is Uw Naam op heel de aarde!”

Psalm 139:14

“Ik loof u, omdat ik ontzagwekkend wonderbaarlijk gemaakt ben; wonderbaarlijk zijn uw werken, dat weet mijn ziel zeer wel.”

Reflectie: Davids psalm is gericht aan God, en deze regel is lof voor hoe God hem heeft gemaakt. Het vers daarvoor zegt “u hebt mij in de schoot van mijn moeder geweven,” en twee verzen verder: “Uw ogen zagen mijn ongevormd begin; alle dagen die voor mij geschreven waren, werden in uw boek gevormd, toen er nog niet één van bestond.”

Efeziërs 2:10

“Want wij zijn Zijn maaksel, geschapen in Christus Jezus om goede werken te doen, die God van tevoren bereid heeft, opdat wij daarin zouden wandelen.”

Reflectie: Paulus gebruikt de taal van het maken voor mensen die nieuw zijn gemaakt: gelovigen zijn “Zijn maaksel, geschapen in Christus Jezus.” De verzen daarvoor zeggen dat redding “uit genade” is en “niet uit werken, opdat niemand roemt” (2:8-9). Goede werken komen daarna, als dingen die God van tevoren heeft bereid voor degenen die Hij heeft gemaakt.

Mattheüs 6:26

“Kijk naar de vogels in de lucht: zij zaaien niet en maaien niet en verzamelen niet in schuren; uw hemelse Vader voedt ze evenwel. Gaat u de vogels niet ver te boven?”

Reflectie: In de Bergrede vertelt Jezus Zijn toehoorders dat ze zich geen zorgen moeten maken over eten en kleding. Het argument loopt van minder naar meer: God voedt vogels die niet zaaien of oogsten, en mensen zijn meer waard dan vogels. De versie van Lucas noemt raven: “En hoeveel meer bent u dan de vogels waard!” (Lucas 12:24).

Mattheüs 10:30-31

“En zelfs de haren van uw hoofd zijn alle geteld. Wees dan niet bevreesd; u bent meer waard dan vele mussen.”

Reflectie: Jezus zendt de twaalf uit en waarschuwt hen niet bang te zijn voor degenen die het lichaam kunnen doden (10:28). Twee mussen worden verkocht voor een cent, en “niet één van hen zal op de aarde vallen buiten de zorg van uw Vader.” De waarde die Hij noemt is verbonden met angst: de reden om niet bang te zijn is dat God hen kent tot op het aantal haren op hun hoofd. Lucas 12:6-7 geeft hetzelfde gezegde met vijf mussen verkocht voor twee centen.

Matthew 16:26

“Wat baat het een mens als hij de hele wereld wint, maar zijn ziel verliest? Of wat zal een mens geven als losprijs voor zijn ziel?”

Reflectie: Jezus heeft zojuist tegen Zijn discipelen gezegd dat wie Hem wil volgen “zichzelf moet verloochenen en zijn kruis moet opnemen” (16:24). Hij stelt één ziel tegenover de hele wereld en vraagt wat er als ruil voor gegeven zou kunnen worden.

Lucas 15:7

“Ik zeg u dat er op dezelfde wijze in de hemel meer blijdschap zal zijn over één zondaar die zich bekeert, dan over negenennegentig rechtvaardigen die geen bekering nodig hebben.”

Reflectie: De gelijkenis beantwoordt een klacht. Farizeeën en schriftgeleerden morden: “Deze man ontvangt zondaars en eet met hen” (15:2). In het verhaal laat een herder negenennegentig schapen achter om er één te zoeken, draagt het op zijn schouders naar huis en roept zijn buren op om feest te vieren. Twee andere verhalen over het verlorene volgen in het hoofdstuk: een munt en een zoon.

Deuteronomium 7:6

“Want u bent een volk dat heilig is voor de HEERE, uw God. De HEERE, uw God, heeft u uit alle volken op de aardbodem uitgekozen om voor Hem tot een volk te zijn dat Zijn persoonlijk eigendom is.”

Reflectie: Mozes vertelt Israël dat zij Gods “kostbaar bezit” zijn uit alle volken op aarde. De volgende verzen geven de reden, en het is niet hun omvang: “u was het kleinste van alle volken. Maar omdat de Heere u liefhad en de eed hield die Hij uw vaderen gezworen had.” De uitdrukking gaat terug naar de Sinaï, waar God tegen Israël zei: “u zult uit alle volken Mijn kostbaar bezit zijn” (Exodus 19:5).

Jesaja 43:1

“Maar nu, dit zegt de Heer – hij die jou schiep, Jakob, hij die jou vormde, Israël: ‘Wees niet bang, want ik heb je verlost; ik heb je bij je naam geroepen; je bent van mij.’”

Reflectie: De Heere spreekt tot Jakob, het volk van Israël, als degene die hen heeft geschapen en gevormd. De beloften die volgen zijn voor wateren en vuur: “zij zullen u niet overspoelen,” “u zult niet verbranden.” Vers 4 noemt de waarde van het volk direct: “Omdat u kostbaar bent in Mijn ogen, en omdat Ik u liefheb, zal Ik mensen in ruil voor u geven.”

1 Petrus 2:9

“Maar u bent een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterschap, een heilig volk, een volk dat God zich tot zijn eigendom maakte, opdat u de deugden zou verkondigen van Hem die u uit de duisternis geroepen heeft tot zijn wonderbaarlijk licht.”

Reflectie: Petrus schrijft aan “de vreemdelingen in de verstrooiing” van Klein-Azië (1:1) en geeft hen titels die God aan Israël gaf bij de Sinaï: “kostbaar bezit” en “een koninkrijk van priesters en een heilig volk” (Exodus 19:5-6). De titels komen met een doel: “opdat u de deugden zult verkondigen van Hem die u geroepen heeft.” Het volgende vers zegt wat er veranderde: “U die eens geen volk was, maar nu Gods volk bent.”

1 Petrus 1:18-19

“In de wetenschap dat u niet met vergankelijke dingen, zoals zilver of goud, vrijgekocht bent van uw zinloze levenswandel die u van de vaderen overgeleverd hebt gekregen, maar met het kostbare bloed van Christus, als van een smetteloos en onbevlekt Lam.”

Reflectie: Petrus vergelijkt twee soorten betaling: zilver en goud, die vergaan, en het bloed van Christus, dat hij kostbaar noemt. “Een lam zonder smet of gebrek” herinnert aan het Paschalams, dat “zonder gebrek” moest zijn (Exodus 12:5). Vers 17 geeft het bevel: “leef de tijd van uw vreemdelingschap in vrees,” en deze verzen geven de grondslag daarvoor, beginnend met “Want u weet.”

1 Korintiërs 6:19-20

“Of weet u niet dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, Die in u is en Die u van God hebt ontvangen? U bent niet van uzelf, want u bent duur gekocht. Verheerlijk daarom God met uw lichaam.”

Reflectie: Paulus schrijft aan de gemeente in Korinthe, en het vers daarvoor geeft het bevel: “Vlucht voor de hoererij” (6:18). Zijn “Daarom” trekt de instructie over het lichaam uit de aankoop. Hij gebruikt de uitdrukking opnieuw in 7:23: “U bent voor een prijs gekocht; word geen slaven van mensen,” en noemt de prijs in geen van beide verzen.

Zefanja 3:17

“De HEERE, uw God, is in uw midden, een Held die verlost. Hij zal Zich over u verblijden met vreugde, Hij zal zwijgen in zijn liefde, Hij zal Zich over u verheugen met gejuich.”

Reflectie: Het laatste hoofdstuk van de profetie keert van oordeel naar een hersteld Jeruzalem: “De Heere heeft uw straffen weggenomen” (3:15). Zefanja roept de stad eerst op om te zingen en te juichen (3:14); in dit vers verheugt de Heere Zichzelf over Jeruzalem en verblijdt Zich over haar met gejuich.

Romeinen 5:8

“God echter bewijst zijn liefde voor ons doordat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren.”

Reflectie: Paulus stelt dit tegenover gewone menselijke liefde: “Want voor een rechtvaardige zal men niet gauw sterven; voor een goede mens heeft iemand misschien nog wel de moed om te sterven” (5:7). Christus stierf voor mensen die “nog krachteloos” en “goddeloos” waren (5:6), en Paulus zegt dat God op die manier Zijn liefde toont.

1 Johannes 3:1

“Bedenk toch hoe groot de liefde is die de Vader ons heeft gegeven! Wij worden kinderen van God genoemd, en dat zijn we ook! De wereld kent ons niet, omdat ze hem niet kent.”

Reflectie: De titel “kinderen van God” wordt gegeven door de liefde van de Vader, en Johannes benadrukt dat dit nu een feit is. Het volgende vers maakt onderscheid tussen het heden en de toekomst: “nu zijn wij kinderen van God, en wat wij zullen zijn is nog niet geopenbaard.”