Church of Christ versus mormoonse overtuigingen

Een verhaal van twee herstellingen: een meelevende gids voor de Church of Christ en de overtuigingen van de Latter-day Saints

Waarom worden deze twee kerken zo vaak verward? Een blik op hun gedeelde geschiedenis

Als u zich ooit verward heeft gevoeld door de overeenkomsten tussen de Church of Christ en De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (vaak Mormonen genoemd), dan bent u niet alleen. Deze verwarring is begrijpelijk omdat beide groepen groeiden uit dezelfde vruchtbare bodem van de 19e-eeuwse Amerikaanse religieuze geschiedenis, een periode van intense spirituele opwekking die bekend staat als de Second Great Awakening.¹ In die tijd vonden veel christenen dat de kerken van hun dag te formeel, verdeeld en afstandelijk waren geworden van het eenvoudige geloof waarover ze in het Nieuwe Testament lazen. Dit gevoel leidde tot een krachtig idee: “herstel”.³

Zowel de Church of Christ als de Heiligen der Laatste Dagen zijn fundamenteel “herstelbewegingen”. Ze delen de kernovertuiging dat de oorspronkelijke kerk die door Jezus Christus werd gesticht, na de dood van de eerste apostelen in dwaling en corruptie verviel—een “afval”.⁵ Ze geloven beiden dat het noodzakelijk was om de kerk in haar zuivere, oorspronkelijke vorm te herstellen. Maar de manier waarop ze dit herstel aanpakten, creëerde twee totaal verschillende geloven.

De Churches of Christ kwamen voort uit de Stone-Campbell Restoration Movement, geleid door mannen als Barton W. Stone en Alexander Campbell.³ Hun methode van herstel was teruggaan naar de Bijbel en de Bijbel alleen. Ze probeerden alle door mensen gemaakte geloofsbelijdenissen, denominatienamen en kerkelijke hiërarchieën die niet expliciet in het Nieuwe Testament werden gevonden, weg te strippen.⁸ Hun leidende principe werd een beroemde slogan: “Waar de Bijbel spreekt, spreken wij; waar de Bijbel zwijgt, zwijgen wij”.¹⁰ Voor hen betekende het herstellen van de kerk het zorgvuldig volgen van het bijbelse blauwdruk om de kerk te reproduceren zoals die was op de dag van Pinksteren.⁸

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen begon met een jonge man genaamd Joseph Smith. Zijn benadering van herstel was niet gebaseerd op het bestuderen van de Bijbel, maar op het ontvangen van nieuwe, directe openbaring van God.² Volgens zijn verslag verschenen God de Vader en Jezus Christus aan hem in een visioen en vertelden hem dat alle bestaande kerken “fout” waren en dat hun geloofsbelijdenissen een “gruwel” waren.⁶ Het LDS-herstel was daarom gebouwd op een fundament van nieuwe geschriften, met name het Boek van Mormon, waarvan Smith zei dat hij het vertaalde van oude gouden platen die hem door een engel waren geopenbaard.¹⁴ Dit herstel omvatte het herstel van het goddelijke priesterschapsgezag, waarvan zij geloven dat het tijdens de “Grote Afval” van de aarde verloren was gegaan.⁵

De bron van hun herstel—de een uit een rigoureuze studie van een oud boek, de ander uit een visionaire ervaring en nieuwe boeken—is de fundamentele splitsing in de weg die elk ander verschil tussen hen verklaart. Dit gedeelde verlangen naar een zuivere, niet-confessionele kerk verklaart ook waarom beide groepen zichzelf aanvankelijk de “Church of Christ” noemden.⁸ Ze geloofden dat dit de eenvoudige, bijbelse naam voor Gods volk was, en het gebruik ervan was een manier om onafhankelijkheid te verklaren van wat zij zagen als door mensen gemaakte verdeeldheid.⁸

Wie zeggen zij dat God is? Een blik op de Drie-eenheid versus de Godheid

Het grootste en meest bepalende verschil tussen de Church of Christ en de Heiligen der Laatste Dagen ligt in hun antwoord op de meest fundamentele vraag van het geloof: Wie is God? Hun antwoorden zijn niet slechts een beetje anders; ze beschrijven twee totaal verschillende wezens en plaatsen hen aan weerszijden van een theologische kloof die het orthodoxe christendom al bijna 2000 jaar definieert.

De Churches of Christ houden vast aan de historische, bijbelse leer van de Drie-eenheid.¹⁰ Ze geloven in één God die eeuwig bestaat in drie gelijke, eeuwige en afzonderlijke personen: God de Vader, God de Zoon (Jezus Christus) en God de Heilige Geest.¹⁸ Hoewel ze vast geloven in deze leer, vermijden ze vaak het woord “Drie-eenheid” zelf, omdat de term niet in de Bijbel voorkomt.¹⁰ Dit is een praktische uitdrukking van hun filosofie om “bijbelse dingen bij bijbelse namen te noemen” en te vermijden wat zij zien als niet-bijbelse, filosofische termen.¹¹ Maar hun

overtuiging over de aard van God sluit aan bij het orthodoxe begrip dat wereldwijd door katholieken, protestanten en orthodoxe christenen wordt gedeeld.

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen daarentegen verwerpt expliciet de leer van de Drie-eenheid.² Hun leer, die rechtstreeks voortkomt uit Joseph Smiths “Eerste Visioen” van twee afzonderlijke personen, is dat de Godheid bestaat uit drie

afzonderlijke en verschillende wezens.⁶ Ze leren dat God de Vader en Jezus Christus twee afzonderlijke entiteiten zijn die fysieke, verheerlijkte lichamen van “vlees en beenderen” hebben, terwijl de Heilige Geest een afzonderlijke persoon van geest is.⁶

Wanneer LDS-geschriften zeggen dat de Vader, de Zoon en de Heilige Geest “één” zijn, wordt dit geïnterpreteerd als één in doel, geest en missie—als een perfect verenigd team of comité—maar niet één in substantie of wezen.²² Dit concept onderscheidt zich verder van het historisch christendom door de LDS-leer van “verhoging” of “eeuwige vooruitgang”, die leert dat God de Vader ooit een sterfelijk mens op een andere wereld was en dat waardige mensen, door gehoorzaamheid aan LDS-leringen en verbonden, kunnen vorderen om zelf goden te worden.²

Dit onderscheid is geen eenvoudige kwestie van semantiek. Het vermijden door de Church of Christ van het woord “Drie-eenheid” is een kwestie van praktijk, terwijl hun Doctrine visie op God historisch christelijk is. De LDS-verwerping van de Drie-eenheid is een fundamenteel leerstuk van hun hele geloof. Het herdefinieert de aard van God zelf van het ene, oneindige, spirituele Wezen van de Bijbel naar een raad van afzonderlijke, fysieke goden. Dit verschil vloeit rechtstreeks voort uit hun bron van autoriteit. De Church of Christ komt tot het trinitarisme door haar studie van de Bijbel. De Heiligen der Laatste Dagen komen tot hun concept van de Godheid door de buiten-bijbelse openbaringen van Joseph Smith. Daarom zal elk gesprek over wie God is uiteindelijk terugleiden naar een fundamentelere vraag: welke autoriteit is definitief?

Is de Bijbel hun enige heilige boek?

Direct voortvloeiend uit hun fundamentele claims over herstel en hun begrip van God, hebben de twee groepen totaal verschillende opvattingen over heilige geschriften. Dit verschil concentreert zich op één kernvraag: Is Gods geschreven openbaring aan de mensheid voltooid, of voegt Hij er nog steeds aan toe?

De Churches of Christ zijn een “volk van het boek”—en voor hen is dat boek de Bijbel alleen.⁹ Zij houden vol dat de 66 boeken van de protestantse Bijbel, in het bijzonder het Nieuwe Testament, de volledige, enige en definitieve autoriteit zijn voor alle zaken van geloof, leer en kerkpraktijk.⁸ Zij geloven dat de canon van de Schrift

gesloten, is, wat betekent dat God vandaag de dag geen nieuwe, bindende, geschreven openbaring geeft, noch zijn er moderne profeten met dezelfde autoriteit als de bijbelse apostelen.¹⁷ In lijn met hun herstelprincipes verwerpen ze alle menselijke geloofsbelijdenissen, confessies en catechismussen, niet noodzakelijkerwijs vanwege hun inhoud, maar omdat ze worden gezien als menselijke toevoegingen die tussen de gelovige en het zuivere woord van God staan.⁹

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen gelooft daarentegen in een open canon van geschriften.¹³ Dit betekent dat zij geloven dat God Zijn wil en woord blijft openbaren door levende profeten, en dat deze openbaringen kunnen worden toegevoegd aan het corpus van de Schrift. Ze hebben vier primaire schriftuurlijke teksten, bekend als de “standaardwerken” 13:

1. De Heilige Bijbel: Zij gebruiken de King James Version en geloven dat dit het woord van God is, maar met een cruciale nuance: “voor zover deze correct vertaald is”.²⁶ De LDS-theologie leert dat er door de eeuwen heen “vele duidelijke en kostbare zaken” uit de Bijbel zijn verwijderd door een corruptie, waardoor het een onvolledige en soms onbetrouwbare gids is zonder het verhelderende licht van moderne openbaring.²⁶
2. Het Boek van Mormon: Ondertiteld als “Een ander testament van Jezus Christus”, wordt dit boek beschouwd als de hoeksteen van hun religie en wordt het geloofd als het “meest correcte boek op aarde”.¹³
3. De Leer en Verbonden: Dit is een verzameling moderne openbaringen die voornamelijk aan Joseph Smith en zijn opvolgers zijn gegeven.¹³
4. De Parel van Grote Waarde: Dit boek bevat aanvullende geschriften en vertalingen van Joseph Smith, waaronder zijn officiële geschiedenis en zijn versie van de boeken van Mozes en Abraham.¹³

De LDS-nuance over de nauwkeurigheid van de Bijbel — “voor zover deze correct vertaald is” — gaat niet primair over taalkundige vertaling vanuit het Hebreeuws of Grieks. Het is een theologische uitspraak die de Bijbel functioneel ondergeschikt maakt aan de andere LDS-geschriften en de leringen van hun levende profeet. In de praktijk betekent dit dat wanneer een passage in de Bijbel in tegenspraak lijkt met het Boek van Mormon of een LDS-leider, wordt aangenomen dat de Bijbel de tekst is die fouten bevat.²⁶ Dit creëert een duidelijke hiërarchie van autoriteit: de levende profeet is de hoogste autoriteit, gevolgd door het Boek van Mormon en andere LDS-geschriften, waarbij de Bijbel dient als een fundamentele maar feilbare getuige.

Dit creëert twee totaal verschillende manieren om te weten wat waar is. Voor de Church of Christ wordt de waarheid gevonden door een rationele, tekstgebaseerde studie van de Bijbel. Een lid zal vragen: “Wat zegt de Bijbel?”.⁹ Voor een heilige der laatste dagen wordt de waarheid bevestigd door een persoonlijk, spiritueel gevoel of “getuigenis” dat de leringen van de profeet en het Boek van Mormon valideert.²⁵ Een lid zal vragen: “Wat heb je gevoeld toen je erover bad?” Deze twee benaderingen van de Schrift creëren verschillende religieuze werelden.

Wat moet ik doen om gered te worden? Een blik op twee verschillende paden

Wanneer iemand vraagt: “Wat moet ik doen om gered te worden?”, onthullen de antwoorden van de Church of Christ en De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen fundamentele verschillen in hun begrip van genade, gehoorzaamheid en het uiteindelijke doel van het christelijk leven. Hoewel beide specifieke stappen benadrukken, leiden de paden die zij uiteenzetten naar zeer verschillende bestemmingen.

De Churches of Christ leren dat redding een geschenk van Gods genade is dat wordt ontvangen door gehoorzaamheid aan een duidelijk plan dat in het Nieuwe Testament is uiteengezet.¹⁰ Dit wordt vaak gepresenteerd als een reeks van vijf stappen:

1. Horen het Evangelie van Christus.²⁴
2. Geloven in Jezus Christus als de Zoon van God.²⁴
3. Bekeer van zonden uit het verleden.²⁴
4. Belijden het geloof in Jezus in het openbaar.²⁴
5. Laat je dopen door volledige onderdompeling in water “tot vergeving van zonden”.¹⁰

In hun visie is de doop niet slechts een symbolische handeling of een uiterlijk teken van een innerlijke verandering; het is het door God ingestelde moment waarop iemands zonden worden weggewassen en zij worden toegevoegd aan de kerk.⁸ Zij baseren dit op een letterlijke interpretatie van passages zoals Handelingen 2:38: “Bekeer u en laat ieder van u gedoopt worden in de naam van Jezus Christus tot vergeving van uw zonden.” Zij leren ook dat het voor een gedoopte christen mogelijk is om op zo’n manier te zondigen dat hij uit de genade valt en zijn redding verliest.¹⁰

Voor heiligen der laatste dagen is het concept van “redding” complexer en heeft het meerdere betekenissen.²⁸

• Algemene redding: Dit is redding van de fysieke dood. Door de opstanding van Christus zal iedereen die ooit heeft geleefd onvoorwaardelijk opstaan, ongeacht hun persoonlijke rechtschapenheid.²⁸
• Individuele redding: Dit is redding van persoonlijke zonde. Het is voorwaardelijk en vereist geloof in Jezus Christus, bekering, doop door het juiste priesterschapsgezag en het ontvangen van de gave van de Heilige Geest. Deze redding moet worden behouden door een leven lang gehoorzaamheid aan Gods geboden, een principe dat zij “volharden tot het einde” noemen.²⁸
• Verhoging: Dit is het uiteindelijke doel voor getrouwe heiligen der laatste dagen. Ook wel “eeuwig leven” genoemd; verhoging gaat niet alleen over naar de hemel gaan om bij God te zijn; het gaat over vooruitgang boeken om zoals God te worden.² Deze hoogste vorm van redding is alleen mogelijk voor degenen die deelnemen aan heilige tempelverordeningen, waaronder het verzegeld worden in een eeuwig huwelijk, en trouw blijven aan de verbonden die zij daar sluiten.¹⁴

Hoewel beide groepen een component van werken in hun theologie hebben die hen onderscheidt van de “alleen door geloof”-doctrine van het reguliere protestantisme, zijn de aard en het doel van die werken verschillend. De nadruk van de Church of Christ op de doop is geworteld in een specifiek gebod waarvan zij geloven dat het noodzakelijk is om in een staat van genade te komen. De LDS-nadruk op een leven lang verbonden houden en tempelwerk is verbonden met hun unieke doctrine van eeuwige vooruitgang en het uiteindelijke doel om goddelijkheid te bereiken. Dit betekent dat wanneer een lid van de Church of Christ en een heilige der laatste dagen het woord “gered” gebruiken, zij vaak verwijzen naar twee totaal verschillende concepten en bestemmingen.

Wat kan ik verwachten in een eredienst?

Het bijwonen van een eredienst van de Church of Christ of De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen onthult veel over hun kernovertuigingen. De sfeer, de muziek en de centrale verordeningen zijn allemaal directe uitingen van hun fundamentele theologieën over autoriteit en schriftuur.

Een typische eredienst in een Church of Christ wordt gekenmerkt door eerbied, orde en een weloverwogen eenvoud.¹⁷ Hun doel is om God alleen te aanbidden op manieren die zij expliciet geautoriseerd zien in het Nieuwe Testament, wat zij vaak de “Vijf Handelingen van Aanbidding” noemen.¹²

• A capella zingen: Misschien wel het meest kenmerkende is dat al het zingen wordt gedaan a cappella, wat betekent zonder begeleiding van muziekinstrumenten. Zij geloven dat aangezien het Nieuwe Testament alleen spreekt over zingen en lofliederen maken in het hart, het gebruik van instrumenten een ongeoorloofde, door mensen gemaakte toevoeging aan de aanbidding is.¹
• Het Avondmaal: Dit is een centraal en plechtig onderdeel van de dienst en wordt gevierd elke zondag.⁸ Het wordt begrepen als een gedenkteken om het offer van Christus te herinneren. Dienbladen met ongezuurd brood en kleine bekers druivensap worden doorgegeven aan de gemeente, die deelneemt aan deze symbolen van Christus’ lichaam en bloed.³⁰
• Prediking: Een preek, of les, gebaseerd op de Bijbel is een primair element van de dienst.¹⁰
• Gebed: Gebeden worden tot God gericht, meestal geleid door verschillende mannen in de gemeente.¹²
• Geven: Een vrijwillige bijdrage wordt ingezameld onder de leden om het werk van de plaatselijke kerk te ondersteunen.²⁴

a Avondmaalsdienst van de heiligen der laatste dagen is ook eerbiedig, maar heeft een andere structuur en sfeer, vaak omschreven als gezinsgericht en gericht op persoonlijke toewijding.³²

• Muziek: De aanbidding omvat hymnen gezongen door de gemeente, meestal begeleid door een piano of orgel. Vaak wordt er een speciaal muzikaal nummer uitgevoerd door een koor of andere leden.³³
• Het Avondmaal: Dit is het middelpunt van de bijeenkomst. Na een hymne zegenen waardige jonge mannen die het Aäronisch priesterschap dragen het brood en water met specifieke gebeden uit de Leer en Verbonden.³³ Andere jonge mannen delen vervolgens het avondmaal uit aan de gemeente. Voor heiligen der laatste dagen is deze verordening primair een wekelijkse 

  vernieuwing van de verbonden die zij bij de doop hebben gesloten om de naam van Christus op zich te nemen, Hem altijd te gedenken en Zijn geboden te onderhouden.³²

• Toespraken: In plaats van één preek door een voorganger, worden er verschillende “toespraken” gehouden door leken uit de gemeente aan wie van tevoren een evangelieonderwerp is toegewezen. Jongeren worden vaak ook uitgenodigd om te spreken.³³
• Vasten- en getuigenisbijeenkomst: Op de eerste zondag van elke maand worden de reguliere toespraken vervangen door een getuigenisbijeenkomst. Na het avondmaal worden leden van de gemeente uitgenodigd om spontaan naar de kansel te komen om hun persoonlijk getuigenis van het evangelie te delen.³²

De aanbiddingsstijl van elke groep is een uitvoering van hun theologie. De minimalistische dienst van de Church of Christ weerspiegelt hun overtuiging dat zij alleen kunnen doen wat de Bijbel expliciet gebiedt. De LDS-avondmaalsdienst, met zijn leken-sprekers en gestructureerd programma zoals uiteengezet in een handboek, weerspiegelt een kerk die wordt bestuurd door een levend, administratief priesterschapsgezag.³² Zelfs de centrale verordening dient een andere functie: voor de Church of Christ is het een gedenkteken dat terugkijkt op het volbrachte werk aan het kruis; voor heiligen der laatste dagen is het een verbondsvernieuwing die vooruitkijkt naar het voortdurende werk van het lid.

Wie heeft de leiding? Een blik op het kerkbestuur

De manier waarop een kerk wordt bestuurd is een directe afspiegeling van haar overtuigingen over autoriteit. Op dit gebied kunnen de Church of Christ en De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen niet meer van elkaar verschillen. De een is gestructureerd voor lokale onafhankelijkheid, terwijl de ander is gebouwd als een wereldwijde, verenigde hiërarchie.

De Kerken van Christus worden gedefinieerd door hun felle toewijding aan congregationele autonomie.⁸ Dit betekent dat elke plaatselijke kerk volledig onafhankelijk en zelfbesturend is. Er is geen aards hoofdkwartier, geen centrale raad, geen president en geen kerkelijke structuur die autoriteit uitoefent over de plaatselijke gemeenten.¹⁰ Zij geloven dat dit het patroon is dat zij zien in het Nieuwe Testament. Een schriftuurlijk georganiseerde gemeente wordt geleid door een veelheid aan mannelijke

oudsten, die ook wel bisschoppen, opzieners of voorgangers worden genoemd.³⁵ Deze mannen moeten voldoen aan de specifieke kwalificaties die worden genoemd in passages zoals 1 Timoteüs 3 en Titus 1. Hun rol is om geestelijk herder te zijn, te onderwijzen en toezicht te houden op uitsluitend de lokale kudde die hen heeft aangesteld.³⁶ Zij worden bijgestaan door

diakenen, die gekwalificeerde mannelijke dienaren zijn die belast zijn met het behartigen van de fysieke en logistieke behoeften, waardoor de oudsten zich kunnen concentreren op geestelijke zaken.³⁵

In schril contrast daarmee, De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen is een sterk gecentraliseerde, mondiale hiërarchie bestuurd door wat zij geloven dat hersteld priesterschapsgezag is.³⁸ Aan de top van de gehele kerk staat het

Eerste Presidium, dat bestaat uit de President van de Kerk (die wordt beschouwd als een levende “profeet, ziener en openbaarder”) en zijn gekozen raadgevers.¹³ Zij worden bijgestaan door het

Quorum der Twaalf Apostelen, die ook worden beschouwd als profeten en speciale getuigen van Christus. Samen houden deze twee lichamen toezicht op de zaken van de wereldwijde kerk.³⁹

Dit gezag vloeit naar beneden door een structuur die is gebouwd op het priesterschap. In de leer van de LDS is het priesterschap de letterlijke macht en het gezag van God, gedelegeerd aan waardige mannelijke leden.⁴¹ Deze macht is essentieel voor het verrichten van verordeningen zoals de doop en voor het leiden van de kerk. Lokale gemeenten, genaamd

wijken, worden geleid door een Bisschop, die specifieke priesterschap-“sleutels” bezit om leiding te geven aan zijn wijk.³⁸ Verschillende wijken zijn gegroepeerd in een

ring, die onder toezicht staat van een ringpresident. Al deze leiders opereren binnen een duidelijke gezagslijn die terug te voeren is tot de profeet.⁴¹

Het concept van “priesterschap” zelf markeert een cruciaal onderscheid. In de Church of Christ, zoals in het grootste deel van het protestantisme, is leiderschap een ambt waartoe een gekwalificeerde man wordt aangesteld; gezag berust in de schriftuurlijke rol, niet in de man zelf. In het mormonisme is leiderschap gebaseerd op het bezitten van het Priesterschap, een goddelijke macht die in de waardige man verblijft en hem het gezag geeft om in Gods naam te handelen.⁴² Dit fundamentele verschil in bestuur is een direct resultaat van hun fundamentele claims: de Church of Christ probeert de waargenomen autonomie van de kerken uit het Nieuwe Testament na te bootsen, terwijl de LDS-kerk is gebouwd om de gezagslijn te behouden waarvan zij geloven dat deze door Joseph Smith is hersteld.

Waarom beweren ze allebei de “Church of Christ” te zijn?

Een van de meest directe bronnen van verwarring tussen de twee groepen is hun historische verbinding met de naam “Church of Christ”. Beide bewegingen namen in hun begindagen deze naam aan om dezelfde reden: ze probeerden te herstellen wat zij geloofden dat zuiver, nieuwtestamentisch christendom was en wilden af van wat zij zagen als onbijbelse, “door mensen gemaakte” denominatielabels zoals “Baptist”, “Methodist” of “Presbyterian”.⁸

De leiders van de Stone-Campbell-beweging, waaruit de Churches of Christ voortkwamen, pleitten bij gelovigen om “partijdigheid” op te geven en zich te verenigen onder de eenvoudige naam “Christenen”.⁴⁴ Zij keken naar het Nieuwe Testament en zagen zinsneden als “de gemeenten van Christus groeten u” (Romeinen 16:16) als een goddelijk precedent. Voor hen was “church of Christ” geen formele denominatietitel, maar een eenvoudige, bijbelse beschrijving van wie de kerk bezit: Christus Zelf.¹⁷ Zij hebben vastgehouden aan deze overtuiging, blijven zich identificeren als Churches of Christ en verwerpen labels van buitenaf zoals “Campbellites” als verdeeldheid zaaiend.⁸

Evenzo, toen Joseph Smith op 6 april 1830 zijn volgelingen formeel organiseerde, was de officiële naam van de nieuwe organisatie de “Church of Christ”.¹³ Net als de hervormers van Stone-Campbell zagen hij en zijn volgelingen dit als een terugkeer naar de oorspronkelijke, bijbelse naam voor de kerk van de Heer. De eerste paar jaar van haar bestaan was dit de naam die zij gebruikten.

De divergentie vond plaats in 1838. Volgens de LDS-geschiedenis ontving Joseph Smith een openbaring van God die de officiële naam van de kerk voor de toekomst verklaarde: “Want aldus zal mijn kerk in de laatste dagen worden genoemd, namelijk De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen” (LV 115:4).¹³ De term “Laatste Dagen” werd toegevoegd om de moderne, herstelde kerk te onderscheiden van de kerk uit de “Eerste Dagen” van het Nieuwe Testament. Deze naamsverandering was een cruciaal moment. Het signaleerde de definitieve beweging van de LDS-kerk weg van een eenvoudig bijbels restorationisme naar een identiteit die wordt gedefinieerd door nieuwe, voortdurende openbaring van een levende profeet. De daad van het veranderen van de naam

door openbaring was een tastbaar bewijs van het gezag dat hen onderscheidde van groepen zoals de Churches of Christ, die gebonden bleven aan de bijbelse tekst als hun enige gids.

Hoe kijken zij naar andere christelijke kerken?

De visie van een groep op andere kerken onthult haar kernclaims over zichzelf. Zowel de Church of Christ als De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen hanteren exclusivistische standpunten, wat betekent dat zij elk geloven dat zij de ene ware kerk zijn die Christus heeft gesticht. Maar de Basis voor hun exclusieve claims is heel anders.

De Kerken van Christus beschouwen alle andere denominaties als afgeweken van het patroon van de nieuwtestamentische kerk.⁸ Zij zien de geschiedenis van het christendom als een geschiedenis van toevoeging en corruptie, waarbij menselijke tradities, geloofsbelijdenissen en organisatiestructuren werden toegevoegd aan het eenvoudige geloof dat door de apostelen werd onderwezen.⁵ Hun pleidooi is voor christelijke eenheid, maar deze eenheid moet worden bereikt wanneer alle andere gelovigen hun denominatiepraktijken en tradities opgeven en het “herstelde” patroon van aanbidding en organisatie aannemen dat in de Churches of Christ wordt gevonden.⁴⁴ Zij zien zichzelf niet als zomaar een denominatie onder vele; zij geloven dat zij een herstel zijn van de ene kerk waarover je in de Bijbel leest.¹¹ Hun discussie met andere christelijke kerken gaat primair over

praktijk en bijbelse interpretatie.

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen leert een radicalere en volledige breuk met het historisch christendom. Hun fundamentele narratief is dat van een “Grote Afval”.⁵ Zij geloven dat na de dood van de oorspronkelijke apostelen de ware leerstellingen van het evangelie werden gecorrumpeerd en, het allerbelangrijkste, dat het priesterschapsgezag—de macht om in Gods naam te handelen—volledig van de aarde verloren was gegaan.⁶ Volgens deze visie is het gehele christendom—katholiek, orthodox en protestants—het product van deze afval en mist het goddelijk gezag. Zij geloven dat De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen de

enige ware en levende kerk op het oppervlak van de aarde is, omdat het de enige is waar het priesterschapsgezag rechtstreeks vanuit de hemel is hersteld aan een moderne profeet, Joseph Smith.⁶ Hun discussie met andere kerken gaat niet over interpretatie; het gaat over

legitimiteit en gezag.

Dit creëert twee verschillende soorten uitsluiting. De claim van de Church of Christ is gebaseerd op het hebben van het juiste patroon. Zij geloven dat andere christenen oprecht zijn, maar dwalen in hun praktijken. De LDS-claim is gebaseerd op het hebben van het enige geldige Priesterschap. Zij geloven dat andere kerken, hoe oprecht ook, het goddelijk gezag missen dat nodig is om geldige verordeningen zoals de doop te verrichten of om mensen naar de hoogste graad van verlossing te leiden.

Wat is het officiële standpunt van de Katholieke Kerk over hun dopen?

Voor veel christenen die verschillende groepen willen begrijpen, kan de positie van de Rooms-Katholieke Kerk dienen als een nuttige theologische maatstaf. Als het grootste en oudste christelijke lichaam bieden haar officiële uitspraken over de sacramenten inzicht in hoe een groep wordt bekeken in relatie tot het historische, belijdende christendom. De Katholieke Kerk leert dat voor een doop geldig te laten zijn, deze de juiste “materie” (water), “vorm” (de trinitarische formule: “Ik doop u in de naam van de Vader, en de Zoon, en de Heilige Geest”) en “intentie” (de bedienaar is van plan te doen wat de Kerk doet) moet hebben.⁴⁶

Op basis van deze criteria is de visie van de Katholieke Kerk op dopen van deze twee groepen totaal verschillend.

De doop verricht in de Kerken van Christus wordt over het algemeen als geldig beschouwd door de Katholieke Kerk.⁴⁸ Dit komt omdat de Churches of Christ trinitarisch zijn in hun godsleer. Zelfs als ze het woord “Drie-eenheid” vermijden, geloven ze in de Vader, de Zoon en de Heilige Geest als de ene God van de Bijbel. Ze gebruiken water en de juiste trinitarische formule. Daarom erkent de Katholieke Kerk dat zij dopen in dezelfde Drie-enige God als het historisch christendom. Iemand die zich bekeert van de Church of Christ naar het katholicisme zou niet opnieuw gedoopt worden, aangezien hun oorspronkelijke doop wordt gezien als een waar en effectief sacrament dat hen opnam in het Lichaam van Christus.⁵⁰

In contrast daarmee werd de doop verricht in De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen officieel verklaard als ongeldig door de Congregatie voor de Geloofsleer van het Vaticaan in 2001.⁵¹ De reden voor deze uitspraak is geen onenigheid over het gebruik van water of de woorden van de formule, maar een fundamenteel verschil in het begrip van God.⁵² De Katholieke Kerk concludeerde dat omdat de LDS-kerk niet in de Drie-eenheid gelooft, de woorden “Vader, Zoon en Heilige Geest” niet hetzelfde betekenen. Voor de Heiligen der Laatste Dagen verwijzen deze woorden naar drie afzonderlijke goden in een polytheïstisch of henotheïstisch systeem, niet naar de ene, driepersoonlijke God van het christendom.⁵² Daarom oordeelde het Vaticaan dat de mormoonse doop geen christelijke doop is, omdat het een inwijding is in een ander geloof met een andere God. Een mormoon die katholiek wil worden, moet gedoopt worden, aangezien zij worden beschouwd als helemaal niet gedoopt te zijn.⁵³

Deze officiële uitspraak illustreert krachtig de theologische realiteit: de verschillen tussen de Church of Christ en het reguliere christendom zijn grotendeels zaken van praktijk en interpretatie onder mede-trinitariërs. De verschillen tussen het mormonisme en het reguliere christendom zijn zaken van fundamentele leer, beginnend bij de aard van God Zelf.

Wat is hun uiteindelijke missie in de wereld?

De ultieme missie van een kerk definieert haar doel en vormt haar activiteiten. Hoewel zowel de Church of Christ als De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen worden gedreven door een verlangen om hun boodschap te delen, worden de reikwijdte en aard van hun missies gevormd door hun unieke theologieën en opvattingen over de eindtijd.

De missie van de Kerken van Christus is primair evangelisch en herstellend. Hun belangrijkste richtlijn, zoals zij die in het Nieuwe Testament zien, is het evangelie van Jezus Christus te prediken aan een verloren wereld.¹⁷ Dit houdt in dat mensen worden opgeroepen om in Jezus te geloven, zich te bekeren van hun zonden en gedoopt te worden voor de vergeving van die zonden. Een belangrijk onderdeel van deze missie is mensen wegroepen uit wat zij beschouwen als door mensen gemaakte denominatiesystemen en hen naar de ene, ware kerk brengen die is gevormd naar het patroon van het Nieuwe Testament.¹² Hun focus ligt op de redding van individuen en het stichten van zuivere, autonome gemeenten. Hun visie op de eindtijd is over het algemeen amillennialistisch, wat betekent dat zij zich niet richten op een letterlijk duizendjarig rijk van Christus op aarde, maar eerder op het huidige werk van de kerk in dit tijdperk tot de uiteindelijke terugkeer van Christus voor het oordeel.⁸

De missie van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen is veel uitgebreider, omvat niet alleen de levenden maar ook de doden, en is expliciet gericht op de voorbereiding op een letterlijk, aards koninkrijk. Hun missie wordt vaak samengevat in drie delen:

1. Het evangelie verkondigen: Dit omvat een enorme, wereldwijde zendingsinspanning om mensen te bekeren tot de herstelde kerk.¹³
2. De heiligen vervolmaken: Dit betekent de leden helpen het evangelie te leven, verbonden te houden en zich voor te bereiden op verhoging.¹³
3. Verlossing van de doden: Dit is een uniek aspect van hun missie, waarbij uitgebreid genealogisch onderzoek wordt gedaan om voorouders te identificeren en voor hen bij volmacht reddende verordeningen (zoals de doop) uit te voeren in hun tempels.¹³

Centraal in hun missie staat het geloof in de “letterlijke vergadering van Israël” en de opbouw van “Zion”, een Nieuw Jeruzalem, op het Amerikaanse continent.² Hun eschatologie is uitgesproken millennialistisch; zij geloven dat zij de wereld voorbereiden op de Wederkomst van Jezus, waarna Hij persoonlijk duizend jaar lang op aarde zal regeren vanuit dit Amerikaanse Zion.²

Dit verschil in missie verklaart hun organisatiestructuren. De missie van de Church of Christ vereist slechts een netwerk van onafhankelijke, lokale kerken die zich richten op evangelisatie. De grootse, theocratische missie van de LDS-kerk om een wereldwijd volk te verzamelen, alle doden van de mensheid te verlossen en een letterlijk koninkrijk op te bouwen, vereist de complexe, hiërarchische en datagestuurde organisatie die hun kerk vandaag de dag kenmerkt. De een is gericht op het herstellen van de kerk in het heden; de ander is gericht op het bouwen van een koninkrijk voor de toekomst.