De zuiverheidscultuur is de naam voor een beweging in evangelische kerken die jongeren aanspoorde om seks te bewaren voor het huwelijk, en deze was het sterkst in Amerika in de jaren 90 en 2000. De tekenen ervan waren beloftekaarten, zuiverheidsringen, zuiverheidsbals en verkering in plaats van daten. Velen die ermee zijn opgegroeid, debatteren nu over wat het goed deed en wat het heeft beschadigd.
De bekendste dag vond plaats in Washington. Op 29 juli 1994 bedekten tieners de National Mall in Washington met naar schatting 200.000 ondertekende kaarten, elk een belofte om te wachten. Zo'n belofte kan iets goeds en dappers zijn. De Schrift vindt de bron van zuiverheid echter dieper dan welke kaart dan ook. “Zalig zijn de reinen van hart,” zei Jezus, “want zij zullen God zien” (Mattheüs 5:8). En Johannes vertelt ons hoe zulke harten worden gemaakt: “ieder die deze hoop op Hem heeft, reinigt zich, zoals Hij rein is” (1 Johannes 3:3). Zuiverheid groeit in de Bijbel voort uit hoop in Christus.

Waar komt de zuiverheidscultuur vandaan?
Een van de bekendste beginpunten was een Southern Baptist-campagne, True Love Waits, opgericht door Richard Ross en Jimmy Hester. Het land bevond zich nog steeds, in de woorden van NPR, “in de schaduw van de aidscrisis en de tienerzwangerschapscijfers stegen,” en tieners reageerden in aantallen die weinig volwassenen hadden verwacht. Eén vroege kaart luidde: “In het geloof dat ware liefde wacht, doe ik een toewijding aan God, mezelf, mijn familie, degenen met wie ik date, mijn toekomstige partner en mijn toekomstige kinderen om seksueel zuiver te zijn vanaf vandaag tot de dag dat ik een verbondshuwelijk aanga.”
Overheidsgeld voor onthoudingsonderwijs volgde al snel, hoewel Ross aan NPR vertelde dat True Love Waits er niets van aannam: “We deden dit volledig voor de glorie van God.” In 1997 publiceerde Joshua Harris, toen 21, Ik kuste het daten vaarwel, waarin jongeren werd verteld om te stoppen met daten en te wachten tot God hen een echtgenoot zou brengen. De schrijfster Rachel Joy Welcher, die opgroeide in de beweging, vat het samen als een Amerikaanse beweging uit de late twintigste eeuw “die beloften, boeken en evenementen gebruikte om seksuele onthouding buiten het huwelijk te bevorderen.”

Wat onderwees de zuiverheidscultuur?
In het centrum ervan stond een gezonde en oude leer: seks hoort thuis in het huwelijk. Daaromheen groeide een reeks gebruiken. Jongeren ondertekenden beloften en droegen zuiverheidsringen, en sommigen woonden zuiverheidsbals bij. Het boek van Harris leerde lezers om daten volledig te vermijden. Hij benoemde later zelf de praktijken ervan: “niet daten, niet zoenen voor het huwelijk”, samen met het idee van “je hart weggeven”.
Twee verdere boodschappen trokken later veel kritiek. De eerste legde veel van het gewicht op meisjes. De beschrijving van de uitgever van zuiver, een boek van Linda Kay Klein, die opgroeide in de beweging, vat de les samen als “meisjes zijn potentiële seksuele ‘struikelblokken’ voor jongens en mannen.” De tweede was een belofte. Wacht, zo luidde de boodschap, en God zal je een gelukkig huwelijk en een goed seksleven geven. Harris ging inzien dat zijn boek “sommigen de indruk gaf dat een bepaalde methodologie van relaties een lang en gelukkig einde zou opleveren—een geweldig huwelijk, een geweldig seksleven—ook al wordt dit niet beloofd door de Schrift.”

Waarom wordt de zuiverheidscultuur bekritiseerd?
De sterkste kritiek kwam van binnenuit. In oktober 2018 trok Harris zijn eigen boek in. “Ik ben het niet langer eens met het centrale idee dat daten moet worden vermeden,” schreef hij, en hij zei dat het boek praktijken had benadrukt “die niet in de Bijbel staan” en “bij sommigen angst inboezemde.” Aan lezers die het had gekwetst schreef hij: “Het spijt me oprecht.” Zijn uitgever stemde ermee in het niet te herdrukken. Het jaar daarop kondigde hij aan dat hij en zijn vrouw gingen scheiden en dat hij, in het verslag van McDowell van zijn woorden, geen “conventionele christen” meer was.
Het boek van Klein betoogt, in de woorden van de uitgever, dat de boodschap “veel meisjes traumatiseerde—wat resulteerde in angst, vrees en ervaringen die de symptomen van een posttraumatische stressstoornis nabootsten—en hen gevangen hield in een cyclus van schaamte.” Welcher houdt vast aan de historische leer van de kerk over seks en bekritiseert nog steeds de cultuur die eromheen is gebouwd: “Het grootste probleem van de zuiverheidscultuur is niet dat het te conservatief is, maar dat het te werelds is.” Ze vraagt zich af of “een reden waarom mensen de kerk verlaten is omdat we hen vertellen dat zuiverheid over seks gaat, terwijl het eigenlijk over God zou moeten gaan.”
Onderzoek riep een verdere vraag op. Een studie van Janet Rosenbaum in Pediatrie in 2009 werden 289 tieners gevolgd die een maagdelijkheidsbelofte hadden afgelegd en 645 nauwkeurig gematchte tieners die dat niet hadden gedaan. Vijf jaar later verschilden de twee groepen niet in seks voor het huwelijk, en de belofte-afleggers hadden minder vaak voorbehoedsmiddelen gebruikt. Tegen die tijd zei 82 procent van de belofte-afleggers dat ze nooit een belofte hadden afgelegd.

Had de zuiverheidscultuur ook goede punten?
Een van de oprichters herinnert zich nog zijn verbazing. Ross vertelde aan NPR dat het “een complete verrassing was voor de volwassenen dat tieners uit zichzelf, zonder enige dwang van volwassenen,” zouden kiezen om te wachten tot het huwelijk. Zelfs een criticus als Welcher noemt het “een oprechte reactie op het eeuwenoude probleem van immoraliteit en de moderne crisis van soa's en tienerzwangerschappen,” en niet “een kwaadaardige beweging.”
Sean McDowell, die apologetiek doceert aan de Biola University, weegt beide kanten af. Hij geeft toe dat de zuiverheidscultuur “het huwelijk overschatte, een formele benadering van relaties hanteerde en de waarde en schoonheid van het single-zijn negeerde.” Hij zegt ook dat “er zowel goede als slechte kanten waren”: het zorgde ervoor dat kerken over seks spraken, het “benadrukte dat seks een grote zaak is,” en het leerde meisjes “dat ze het waard zijn om op te wachten.” Zijn advies is “om de zuiverheidscultuur niet kritiekloos weg te gooien, noch blindelings te verdedigen.”
Sommigen die de kaarten ondertekenden, zijn simpelweg blij dat ze het deden. Een van de eerste tieners die tekende, dertig jaar later geïnterviewd door NPR, was nog steeds blij dat ze had gewacht en hoopte dat haar kinderen dat ook zouden doen. True Love Waits zelf is veranderd. Het stopte in 2017 met de verkoop van beloftekaarten, en de nieuwste toewijding vraagt jongeren om zichzelf aan God te geven “in het levenslange streven naar persoonlijke heiligheid.”

Is de zuiverheidscultuur hetzelfde als bijbelse zuiverheid?
Ze overlappen elkaar, maar ze zijn niet hetzelfde. De leer van de Bijbel over seks is duidelijk: “want dit is de wil van God: uw heiliging, dat u zich onthoudt van hoererij” (1 Tessalonicenzen 4:3), en “Het huwelijk is eervol bij allen en het huwelijksbed onbevlekt” (Hebreeën 13:4). Katholieke, orthodoxe en evangelische kerken bewaren seks voor het huwelijk, zoals Wat de Bijbel zegt over seks voor het huwelijk uiteenzet. De zuiverheidscultuur heeft die leer niet uitgevonden. Ze heeft haar geërfd.
Wat de Schrift toevoegt is diepgang en reikwijdte. Jezus plaatste zuiverheid in het hart en gaf de waarschuwing aan mannen: “ieder die naar een vrouw kijkt om haar te begeren, die heeft in zijn hart al overspel met haar gepleegd” (Mattheüs 5:28). Toen Paulus de jonge Timotheüs vertelde om “een voorbeeld voor de gelovigen te zijn in woord, in wandel, in liefde, in geest, in geloof, in reinheid” (1 Timotheüs 4:12), kwam reinheid als laatste in een lijst van zes, naast liefde en geloof. Reinheid is ook niet alleen voor de jongen en ongehuwden. “Alle gedoopten zijn geroepen tot kuisheid,” leert de Catechismus van de Katholieke Kerk, en “Gehuwden zijn geroepen om echtelijke kuisheid te beleven; anderen beoefenen kuisheid in onthouding” (paragrafen 2348–2349). En de Schrift maakt van reinheid nooit een ticket naar een gelukkig huwelijk. Paulus' reden is eenvoudiger en sterker: “u bent niet van uzelf… Want u bent duur gekocht: verheerlijk dan God in uw lichaam” (1 Korinthe 6:19–20).

Wat als de zuiverheidscultuur je heeft gekwetst?
Sommigen die ermee opgroeiden, dragen jaren later schaamte met zich mee, over een verleden, over een lichaam, over verlangens die deel uitmaken van het mens-zijn. De God die om reinheid vroeg, is de God die haar geeft. “Al waren uw zonden als scharlaken, ze zullen wit worden als sneeuw” (Jesaja 1:18). “Als wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid” (1 Johannes 1:9). Paulus schreef aan gelovigen in Korinthe die allerlei verledens hadden: “En sommigen van u zijn dat geweest, maar u bent afgewassen, maar u bent geheiligd” (1 Korinthe 6:11). Niemand in Christus is buiten zijn reiniging. “Zo is er dan nu geen verdoemenis voor hen die in Christus Jezus zijn” (Romeinen 8:1).
Als iemand je heeft gedwongen of misbruikt, is hun zonde niet jouw onreinheid. De schaamte behoort toe aan degene die het deed, nooit aan jou. “De HEERE is nabij de gebrokenen van hart en Hij verlost de verbrijzelden van geest” (Psalm 34:18). Een voorganger, een hulpverlener of een arts die je vertrouwt, kan je helpen dragen wat er is gebeurd.

Hoe kunnen ouders zuiverheid onderwijzen zonder de zuiverheidscultuur?
Begin waar de Schrift begint, bij het hart en bij de hele persoon. Leer zonen en dochters dezelfde standaard; toen Jezus waarschuwde tegen lust, sprak Hij tot mannen. Praat vroeg en duidelijk over lichamen; Welcher dringt er bij ouders op aan om de juiste woorden voor het lichaam te gebruiken, zodat kinderen een volwassene kunnen vertellen over pijn of misbruik. Beloof niets wat de Schrift niet belooft. Wijs hen in plaats daarvan op de oude vraag en het antwoord daarop: “Waarmee houdt een jongeling zijn pad zuiver? Als hij dat bewaart overeenkomstig Uw woord” (Psalm 119:9). De Bijbelverzen over zuiverheid vormen een goed beginpunt om samen te beginnen.
Tweehonderdduizend kaarten op de Mall waren een dapper gezicht. Een kaart kan een belofte voor een seizoen vasthouden; hoop in Christus houdt die vast voor een leven. Johannes vertelt ons wat die hoop is: “Wij weten dat, wanneer Hij geopenbaard zal worden, wij Hem gelijk zullen zijn; want wij zullen Hem zien zoals Hij is” (1 Johannes 3:2). Wie die hoop heeft, wordt rein gemaakt, en Jezus beloofde de reinen van hart dat “zij God zullen zien.”


Een reactie plaatsen