Is kussen voor het huwelijk een zonde? Niet op zichzelf, maar lust kan het er wel een maken

Nee, een kus voor het huwelijk is op zichzelf geen zonde, en geen enkel vers in de Bijbel verbiedt het. Wat de Schrift verbiedt is lust en seksuele immoraliteit, en ze vraagt ons om elkaar te eren. Een kus wordt een zonde wanneer deze uit lust wordt gegeven, wanneer deze leidt tot seks buiten het huwelijk, of wanneer deze misbruik maakt van iemand.

De Schrift staat vol met kussen, en ze leest elke kus door het hart erachter. Jakob kuste Rachel bij een put en weende, Judas kwam dichtbij om Jezus te kussen en verraadde hem ermee, en Paulus wilde zelfs dat de begroeting in de kerk een “heilige kus” zou zijn (Romeinen 16:16). Dus een stel kan zich bij hun eigen kus afvragen wat de Schrift bij elke kus vraagt: wat betekent het en wie dient het?

De meeste kussen in de Bijbel zijn begroetingen en afscheid tussen familieleden en vrienden. Toen Jakob zijn nicht Rachel bij een put ontmoette, “kuste Jakob Rachel, en verhief zijn stem en weende” (Genesis 29:11), en pas daarna vertelde hij haar wie hij was. Toen David en Jonathan afscheid namen, “kusten zij elkander en weenden met elkander” (1 Samuël 20:41).

wie	Passage	Wat de kus betekende
Jakob en Rachel	Genesis 29:11	Een familiegroet tussen neven en nichten
David en Jonathan	1 Samuel 20:41	Twee vrienden die afscheid nemen
De eerste christenen	Romans 16:16; 1 Peter 5:14	De heilige begroetingskus
De bruid en haar geliefde	Song of Solomon 1:2	Liefde tussen bruid en bruidegom
De vrouw in Spreuken 7	Proverbs 7:13	Het begin van een verleiding
Judas	Luke 22:47–48	Verraad

De eerste christenen begroetten elkaar met een kus. Paulus sluit zijn brief aan de Romeinen af met “Groet elkander met een heilige kus” (Romeinen 16:16), en Petrus schrijft: “Groet elkander met een kus der liefde” (1 Petrus 5:14). Een kus op de wang als begroeting is hetzelfde soort kus, en de dertiende-eeuwse theoloog Thomas van Aquino merkte op dat een kus zonder enige lust kan worden gegeven, “als zijnde de gewoonte van iemands land”.

De vroege kerk zorgde ervoor dat de heilige kus heilig bleef. Rond 177 na Christus, toen Athenagoras van Athene een verdediging van de christenen schreef aan de keizers Marcus Aurelius en Commodus, vertelde hij hen dat christenen “de grootste zorg betrachten dat hun lichamen onbevlekt en onbedorven blijven”. Daarna citeerde hij een uitspraak die niet in de Bijbel staat: “Als iemand een tweede keer kust omdat het hem plezier heeft gegeven, [zondigt hij],” en vervolgde dat de begroeting “met de grootste zorg moet worden gegeven”. Clemens van Alexandrië verwoordde het punt anders: “liefde wordt niet bewezen door een kus, maar door vriendelijke gevoelens.”

Slechts één boek in de Bijbel viert romantisch kussen. Het Hooglied opent met de woorden van de bruid: “Laat hij mij kussen met de kussen van zijn mond, want uw liefde is beter dan wijn” (Hooglied 1:2), en haar geliefde noemt haar “mijn zuster, mijn bruid” (4:9). Later wenst de bruid dat hij haar broer was, want dan, zegt ze, “zou ik u buiten vinden, ik zou u kussen; ja, ik zou niet veracht worden” (8:1). “Buiten” betekent in de open lucht, dus als hij haar broer was, zou ze hem in het openbaar kunnen kussen en zou niemand haar daarvoor minachten.

De Schrift vertelt ook over valse kussen. In Spreuken 7 begint een verleiding ermee: “Zo greep zij hem en kuste hem” (Spreuken 7:13), en toen Judas een menigte naar Jezus leidde en dichtbij kwam om hem te kussen, vroeg Jezus: “Judas, verraadt gij de Zoon des mensen met een kus?” (Lukas 22:48). Dus een kus kan liefde of een begroeting zijn, verleiding of verraad, en de intentie erachter bepaalt welke.

Jezus breidde het gebod tegen overspel uit van de daad naar het hart toen hij zei: “Gij hebt gehoord dat tot de ouden gezegd is: Gij zult geen overspel plegen. Maar Ik zeg u, dat al wie naar een vrouw kijkt om haar te begeren, reeds overspel met haar gepleegd heeft in zijn hart” (Matteüs 5:27–28). Als een blik overspel van het hart kan zijn, dan kan een kus die uit lust wordt gezocht dat ook zijn, en twee mensen kunnen dezelfde kus delen met heel verschillende intenties. Wat Jezus leerde over lust, en de gewoonten die ertegen helpen, worden uiteengezet in Hoe lust te overwinnen als christen.

De tweede lijn is seksuele immoraliteit, en Paulus schrijft erover: “Want dit is de wil van God, uw heiliging, dat gij u onthoudt van hoererij: Dat een ieder van u wete zijn vat te bezitten in heiliging en eer; Niet in de lust der begeerlijkheid, zoals de heidenen die God niet kennen” (1 Tessalonicenzen 4:3–5). Moderne vertalingen zoals de NIV, de ESV en de NRSV-CE interpreteren “zijn vat” als zijn eigen lichaam, zodat het vers elke gelovige vraagt om te leren zijn lichaam in heiligheid en eer te beheersen. Alle drie voegen een voetnoot toe met een andere mogelijke lezing, over het nemen of samenleven met een echtgenote.

De derde lijn is de andere persoon. Hetzelfde gedeelte gaat verder: “Dat niemand zijn broeder in enige zaak overtrede en bedriege” (4:6), wat moderne vertalingen weergeven als het onrecht aandoen van een broeder of zuster, of misbruik maken van iemand. Paulus zei tegen Timoteüs dat hij “de jongere mannen als broeders” en de jongere vrouwen “als zusters, met alle zuiverheid” moest behandelen (1 Timoteüs 5:1–2). Een kus die wordt opgedrongen aan iemand die dat niet wil, overtreedt die regel, en dat geldt ook voor een kus die wordt gebruikt om iemand verder te laten gaan dan ze van plan waren.

De vierde lijn is het geweten. Schrijvend over voedsel stelde Paulus een principe vast: “al wat uit het geloof niet is, is zonde” (Romeinen 14:23). Als je gelooft dat kussen verkeerd is voor jou, dan is het dat voor jou, en een vriend of vriendin zou dat moeten respecteren.

Sommige lezers wijzen op de woorden van Paulus: “Het is goed voor een man een vrouw niet aan te raken” (1 Korintiërs 7:1). Maar Paulus beantwoordde vragen die de Korintiërs hem hadden gestuurd (“Wat nu de dingen betreft waarover gij mij geschreven hebt”), en in het volgende vers gaat zijn antwoord over het huwelijk: “Maar vanwege de hoererij hebbe een ieder zijn eigen vrouw, en hebbe een ieder haar eigen man.” Waar hij over spreekt zijn seksuele relaties, niet elke aanraking tussen een man en een vrouw.

Nee, een kus is geen hoererij, wat seksuele gemeenschap tussen ongehuwde mensen is. De Catechismus van de Katholieke Kerk geeft de definitie in één regel: “Hoererij is vleselijke vereniging tussen een ongehuwde man en een ongehuwde vrouw.” Maar Jezus noemde lust ook “reeds overspel met haar in zijn hart” (Matteüs 5:28), dus een kus die uit lust wordt gegeven is een zonde van het hart, ook al is het geen hoererij. Wat de Schrift zegt over hoererij zelf is verzameld in Wat de Bijbel zegt over seks voor het huwelijk.

Thomas van Aquino, wiens antwoord katholieke schrijvers nog steeds citeren, vroeg zich af “Of er doodzonde kan zijn in aanrakingen en kussen?” In de katholieke leer is een doodzonde een zware zonde, bewust en vrijwillig begaan, die een persoon van God afkeert totdat ze berouw tonen, normaal gesproken in de biecht. Aquino antwoordde dat “een kus, streling of aanraking niet van nature een doodzonde impliceert”, maar dat “wanneer deze kussen en strelingen worden gedaan voor dit genot, volgt daaruit dat het doodzonden zijn”. Met genot bedoelt hij het plezier van lust. De Westminster Larger Catechism, een standaard van presbyteriaanse kerken, rekent eveneens “wellustige blikken” en “alle onreine verbeeldingen, gedachten, doeleinden en genegenheden” tot de zonden die verboden zijn door het gebod tegen overspel.

Ja, binnen grenzen: geen van de hieronder geciteerde kerkelijke documenten verbiedt een kus als zodanig, hoewel ze allemaal om kuisheid vragen. Waar christenen verschillen is over hoeveel fysieke genegenheid past bij een stel dat aan het daten is.

Traditie	Een kus op zichzelf	Waar de grens ligt
Katholiek	Niet zondig van nature	Kussen gezocht voor seksueel genot
Orthodox	Geen vaste regel	Grenzen gesteld voor elke fase van een relatie
Luthers	Geen regel over kussen	Een kuis leven in woorden en daden
Gereformeerde	Geen regel over kussen	De zintuigen bewaken en verleiding vermijden
Evangelisch	Meningen verschillen	Vaak geen zwaar zoenen; sommigen wachten tot de bruiloft

Katholiek

De Catechismus noemt kussen niet, maar definieert lust als “ongeordend verlangen naar of buitensporig genot van seksueel genot”, en voegt eraan toe: “Seksueel genot is moreel ongeordend wanneer het om zichzelf wordt gezocht, losgekoppeld van zijn voortplantings- en eenheidsdoeleinden.” Tegen verloofde stellen zegt het: “Zij moeten de uitingen van genegenheid die bij de huwelijksliefde horen, bewaren voor het huwelijk. Zij zullen elkaar helpen groeien in kuisheid.”

Katholieke schrijvers passen dit op verschillende manieren toe. In een opiniecolumn uit 2020 voor de Sydney’s The Catholic Weekly gaf Anna Hitchings haar eigen visie: “Hoewel de voorschriften van de Kerk rond seksuele intimiteit buiten het huwelijk duidelijk zijn, zijn de regels over andere vormen van intimiteit minder duidelijk, vooral als het gaat om kussen.” Ze staat toe dat een stel zich bij lichte kussen kan houden, en ze kent katholieken die kusten voordat ze trouwden “zonder de kuisheid van hun relatie in gevaar te brengen”. Maar ze antwoordt direct: “Het probleem hiermee is dat je altijd in de verleiding zult komen om verder te gaan.” Over tongzoenen is ze stellig: “gepassioneerd kussen of ‘tongzoenen’ tussen ongehuwde personen is niets minder dan een doodzonde.”

Orthodox

De Orthodoxe Kerk in Amerika leert jongeren om hun eigen grenzen te stellen voor elke fase van een relatie. Haar studiegids voor tieners, Two Become One, vraagt hen om een tijdlijn te tekenen van vriendschap via daten, een vaste relatie en verloving tot het huwelijk, en daarop elke stap van fysieke nabijheid te plaatsen, van kijken en knuffelen tot “licht kussen” en verder. In de woorden van de gids: “Deze tijdlijn zal ons helpen een vraag te beantwoorden: ‘Hoe ver moet ik gaan?’” Waar het om vraagt is “de keuze voor kuisheid, en tot het huwelijk ook celibaat”, waarbij celibaat hier betekent geen seks hebben.

Luthers en Gereformeerd

Luther’s Kleine Catechismus legt het gebod tegen overspel in één zin uit: “Wij moeten God vrezen en liefhebben, zodat wij een kuis en fatsoenlijk leven leiden in woorden en daden, en ieder zijn echtgenoot liefheeft en eert.” De Westminster Larger Catechism somt onder de plichten van hetzelfde gebod “waakzaamheid over de ogen en alle zintuigen” en “het vermijden van alle gelegenheden tot onreinheid, en het weerstaan van verleidingen daartoe” op. Beide laten het aan de gelovige over om kuisheid toe te passen op een kus.

Evangelisch

Evangelische bedieningen en schrijvers verschillen onderling. Got Questions Ministries, een evangelische vraag-en-antwoord-site, zegt dat de grenzen die een stel nodig heeft “misschien niet voor alle mensen hetzelfde zijn”: sommige stellen “bewaren hun eerste kus voor de trouwdag”, terwijl “Anderen geloven dat lange, gepassioneerde kussen passend zijn voor degenen die het huwelijk naderen omdat de toewijding er al is.” Een adviescolumnist van Crosswalk gaf toe dat “we nooit een duidelijke consensus onder gelovigen zullen hebben over de gepastheid van hoe ver men moet (of kan) gaan tijdens het daten.”

Hoe ver te ver is, is een vraag op zich, en die wordt beantwoord in wat de Bijbel zegt over fysieke intimiteit voor het huwelijk.

Katholieke en evangelische schrijvers zijn het erover eens dat tongzoenen als een normaal onderdeel van daten een zonde is. In de woorden van Got Questions: “tongzoensessies als een normaal onderdeel van een datingrelatie creëren lustvolle passies die niet op een rechtvaardige manier vervuld kunnen worden. Dit is ook zonde,” en Hitchings, hierboven geciteerd, noemt gepassioneerd kussen tussen ongehuwde mensen een doodzonde. De test van Aquino laat zien waarom, want hij beoordeelde een kus op basis van het doel ervan, en een kus die nog steeds een teken van genegenheid is, is een andere handeling dan een kus die een stap richting seks is geworden.

Sommige stellen besluiten niet te kussen totdat ze trouwen. Christenen die de voorkeur geven aan verkering boven daten, legt Got Questions uit, “nemen het standpunt in dat het stel helemaal geen fysiek contact mag hebben (niet aanraken, niet elkaars hand vasthouden, niet kussen) tot het huwelijk.” Sommige katholieke stellen maken dezelfde keuze. Hitchings vertelde over een stel, John en Katie, die ongeveer 18 maanden in hun relatie stopten met alle kussen op de mond en die belofte hielden tot hun bruiloft meer dan twee jaar later. “Het was zwaar voor de eerste twee maanden,” zei John, “maar daarna waren we vrij van onstuimige passies om oprechte genegenheid voor elkaar te ontwikkelen en om elkaar te dienen en opofferingen voor elkaar te maken.”

Stellen die deze keuze maken en stellen die dat niet doen, kunnen elkaar nog steeds respecteren. Tegen het einde van de vergelijking tussen daten en verkering zegt Got Questions: “Noch daten, noch verkering is verplicht in de Schrift,” en het voegt eraan toe: “Neerzien op degenen die de tegenovergestelde keuze maken is hoogmoedig.”

Verloving brengt de bruiloft dichtbij, en de christelijke leer houdt seks nog steeds voor het huwelijk zelf. De Catechismus vraagt verloofde stellen om “kuisheid in onthouding te leven”, wat betekent zonder seksuele relaties. Got Questions laat meer ruimte voor een kus: “Een verloofd stel dat geniet van een lange, gepassioneerde kus voordat ze voor de avond afscheid nemen, zondigt misschien niet als hun verlangens puur zijn en de kus een uiting is van onbaatzuchtige liefde.” Voor verloofde stellen is er ook Wat God heeft samengevoegd, een huwelijksvoorbereidingscursus.

Dan ben je niet alleen. De orthodoxe studiegids beschrijft ons leven heel duidelijk: “We vallen, we staan op, we vallen, we staan op; en God is de hele weg bij ons.” Het advies om op te staan is concreet: “Ga naar de biecht; praat met een priester, ouder, vriend; heb berouw en vraag God om vergeving.” Praat daarna met elkaar, stel de grens opnieuw vast en plan jullie tijd samen zodat het makkelijker is om je eraan te houden. Het hart dat te ver is gegaan, is precies het hart dat God belooft te reinigen: “Indien wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig, dat Hij ons de zonden vergeve, en ons reinige van alle ongerechtigheid” (1 Johannes 1:9).

---

• Christelijk daten en intimiteit: Hoeveel is te veel?
• christelijke datinggrenzen
• Is daten bijbels? Daten en hofmakerij vergeleken
• Bijbelverzen over wachten tot het huwelijk
• Wat zijn zielsverbindingen?