Dromen over skeletten: Ezechiëls dal en wat botten betekenen

Bijbelse droominterpretatieBekijk alle 70 artikelen in deze reeks

De Schrift heeft één groot gedeelte over een veld vol beenderen, en het is geen horrorverhaal. Het is een vraag en een eerlijk antwoord.

Ezechiël wordt midden in een dal vol beenderen neergezet en rondgeleid. Het detail waarop de tekst aandringt is dat ze zeer dor (Ezechiël 37:2) — geen recente ramp, maar iets dat lang geleden was beëindigd.

Dan de vraag:

Mensenkind, zullen deze beenderen levend worden?

En het antwoord, wat de beste zin in het hoofdstuk is:

Heere HEERE, Gij weet het. (Ezechiël 37:3)

Hij zegt niet ja. Hij zegt niet nee. Hij zegt het eerlijke, namelijk dat hij niet kan zien hoe en dat hij niet zal doen alsof.

Wat volgt is het beroemde deel — het gerammel, de beenderen die bij elkaar komen, pezen en vlees en huid, en dan een tweede bevel voor de adem om in hen te komen. Het gebeurt in twee fasen, en na de eerste zijn de lichamen compleet maar nog steeds niet levend.

De interpretatie wordt in het hoofdstuk zelf gegeven, wat ons giswerk bespaart: Deze beenderen zijn het huis van Israël. Zij zeggen: "Onze beenderen zijn verdord en onze hoop is verloren; wij zijn afgesneden." (Ezechiël 37:11)

Het is een visioen over een natie die had geconcludeerd dat het voorbij was.

Ze komen vaker voor dan mensen verwachten, en zelden als symbool van angst.

Jozef, stervend in Egypte, laat zijn familie zweren zijn beenderen mee te nemen wanneer God hen naar boven brengt (Genesis 50:25). Vierhonderd jaar later doet Mozes dat: Mozes nam de beenderen van Jozef met zich mee (Exodus 13:19). Iemand hield die belofte vier eeuwen lang vast.

Er is het vreemde voorval in 2 Koningen 13:21, waar een begrafenis wordt onderbroken door overvallers, een lichaam in het graf van Elisa wordt gegooid, en de man tot leven komt bij het aanraken van de beenderen van de profeet.

Adams eerste opgetekende woorden gaan over beenderen: Dit is nu been van mijn gebeente en vlees van mijn vlees (Genesis 2:23) — de oudste uitdrukking in de Bijbel voor verbondenheid.

En het detail waar Johannes de aandacht op vestigt bij de kruisiging, omdat de soldaten de benen van Jezus niet braken: Deze dingen gebeurden opdat de Schrift vervuld zou worden: “Geen van zijn beenderen zal gebroken worden.” (Johannes 19:36)

Eerst de eerlijke kanttekening. De Schrift bevat geen droomwoordenboek en suggereert nergens dat zoiets bestaat. Zowel Jozef als Daniël zeggen dat de uitleg aan God toebehoort en niet aan hun eigen vaardigheid (Genesis 40:8; Daniël 2:27-28). Niemand kan zeggen wat een droom betekende.

Wat wel geboden kan worden, is waar beenderen in de Schrift voor staan, en die lijst is niet beangstigend:

Iets dat lang geleden is beëindigd. De beenderen in het dal zijn zeer dor. Als een droom iets ouds naar boven heeft gebracht, is dat een herkenbare ervaring en geen waarschuwing.

Eerlijkheid over het niet weten. “Heere HEERE, Gij weet het” is de modelreactie op het getoond krijgen van iets dat dood is. Het is toegestaan om geen mening te hebben.

Een belofte die over een lange tijd bewaard is gebleven. De beenderen van Jozef reisden vierhonderd jaar mee omdat iemand het zich herinnerde.

Verbondenheid. “Been van mijn gebeente” is de oudste manier waarop de Schrift zegt dat iemand bij ons hoort.

Wat de Bijbel nooit doet, is een skelet behandelen als een voorteken of een bedreiging. Die associatie is van onszelf — uit de kunst, uit Halloween, uit een Europese traditie van de dodendans — en het is de moeite waard om die van de tekst te scheiden.

Heer, U hebt de dorre plaatsen gezien en gevraagd of ze kunnen leven.

Waar wij het niet weten, laten we zeggen dat we het niet weten.

Waar iets in ons al lang beëindigd is, doe wat alleen U ermee kunt doen.

En laat ons stilte niet verwarren met het einde.

Geeft de Bijbel uitleg bij dromen over skeletten?

Nee. Het legt dromen vast die God door profeten interpreteerde en zegt duidelijk dat interpretatie aan God toebehoort (Genesis 40:8).

Wat is het dal van de dorre beenderen?

Ezechiël 37. Het hoofdstuk legt zichzelf uit: de beenderen zijn het volk van Israël, dat had gezegd dat hun hoop verloren was en zij afgesneden waren (37:11).

Zijn beenderen een slecht teken in de Schrift?

Nee. Ze verschijnen in de nagekomen belofte van Jozef (Genesis 50:25; Exodus 13:19), in de woorden van Adam over verbondenheid (Genesis 2:23), en in de opmerking van Johannes dat geen van Jezus' beenderen gebroken werd (Johannes 19:36).

Wat antwoordde Ezechiël toen hem werd gevraagd of de beenderen konden leven?

“Heere HEERE, Gij weet het” (Ezechiël 37:3). Hij beweerde niet het te weten, en het hoofdstuk behandelt dat als het juiste antwoord.

Meer uit deze reeksBijbelse droominterpretatieBekijk alle 70 artikelen