Wat zijn sociale vaardigheden? De manieren die anderen op hun gemak stellen



  • Sociale vaardigheden zijn de alledaagse vaardigheden om prettig gezelschap te zijn, zoals hoffelijkheid, goede manieren, tact, luisteren en anderen op hun gemak stellen.
  • Voorbeelden zijn mensen bij hun naam begroeten, gasten aan elkaar voorstellen, dankjewel zeggen, op tijd komen, je oprecht verontschuldigen en de persoon die alleen staat erbij betrekken.
  • Etiquette is de set regels van een cultuur, terwijl sociale vaardigheden de warmte en het bewustzijn van anderen zijn die voorkomen dat die regels stijf aanvoelen.
  • De Bijbel gebruikt de uitdrukking nooit, maar Jezus gaf een les in manieren tijdens een diner door gasten te vertellen de laagste plaats in te nemen (Lucas 14:7–11).
  • De Schrift vraagt ons hoffelijk te zijn (1 Petrus 3:8), elkaar voorrang te geven in eer (Romeinen 12:10) en onze spraak altijd met genade te laten zijn (Kolossenzen 4:6).
  • In maatschappelijk werk en gezinstherapie zijn de “Social GRACES” een apart concept: een acroniem voor soorten verschillen, zoals gender, ras, religie en leeftijd, die een werkrelatie kunnen vormen.

Sociale vaardigheden zijn de alledaagse vaardigheden om prettig gezelschap te zijn: hoffelijkheid, goede manieren, tact en het gemak dat anderen op hun gemak stelt. Het Cambridge Dictionary definieert graces als “manieren van gedrag die als beleefd en aangenaam worden beschouwd”. Iemand met sociale vaardigheden begroet je hartelijk, onthoudt je naam, luistert naar je antwoord en weet wat hij onuitgesproken moet laten.

De Bijbel gebruikt de uitdrukking nooit, maar neemt ons wel mee naar een diner. Jezus ging op een sabbat eten in het huis van een vooraanstaande Farizeeër, en Lucas vertelt ons duidelijk dat “zij hem in de gaten hielden” (Lucas 14:1). Hij keek ook. Hij “merkte op hoe zij de voornaamste plaatsen kozen”, de ereplaatsen aan tafel, en hij gaf de gasten een les in manieren. Neem de laagste plaats in, zei hij, zodat je gastheer kan komen en tegen je kan zeggen: “Vriend, ga hogerop” (Lucas 14:7–10). Daarna gaf hij de reden onder de les: “Want ieder die zichzelf verhoogt, zal vernederd worden; en wie zichzelf vernedert, zal verhoogd worden” (Lucas 14:11). Voor christenen begint elke genade die we aan tafel beoefenen daar, door de beste plaats voor iemand anders over te laten.

Wat is de betekenis van “sociale vaardigheden”?

De uitdrukking is bijna altijd meervoud, omdat het een set kleine vaardigheden benoemt. “Een sociale vaardigheid” is er een van: een vriendelijke begroeting, een talent voor een gemakkelijk gesprek, een bedankje dat de volgende ochtend wordt verstuurd. We merken hun afwezigheid op wanneer we die tegenkomen, bij de gast die alleen over zichzelf praat, die onderbreekt of die de gastheer alleen de tafel laat afruimen. De dichtstbijzijnde enkele woorden zijn manieren, hoffelijkheid, beleefdheid, tact en evenwicht, en geen van deze dekt de lading volledig.

Het woord genade (grace) heeft in het Engels twee betekenissen, en beide zijn hier aan het werk. Cambridge geeft de ene als “de kwaliteit van aangenaam beleefd zijn”, en het voorbeeld is mensen die “hun nederlaag met goede gratie accepteerden”. De andere is de genade van God, zijn gunst en hulp. Het Griekse woord van het Nieuwe Testament, charis, houdt de twee samen. Strong’s woordenboek definieert het als “genadigheid (als bevredigend), van manier of daad”, en “vooral de goddelijke invloed op het hart, en de weerspiegeling daarvan in het leven”. Dus de genadige manieren van een goede gastheer en de genade van God die ons redt, delen één woord. Wanneer Gods genade in iemand aan het werk is, toont dit zich vaak in hoe ze de mensen om hen heen behandelen.

Wat zijn enkele voorbeelden van sociale vaardigheden?

De meeste kunnen in een middag worden geleerd en het kost jaren om ze natuurlijk te laten worden. Dit zijn degenen die mensen het meest opvallen:

  • Mensen goed begroeten. Opkijken, glimlachen, opstaan om een gast te verwelkomen en hun naam gebruiken.
  • Mensen aan elkaar voorstellen, met een woord over elk zodat het gesprek ergens kan beginnen.
  • Luisteren. Een vraag stellen en geven om het antwoord, in plaats van wachten op je beurt om te praten.
  • Tafelmanieren. Wachten tot iedereen is bediend, de schalen doorgeven, de telefoon van tafel houden.
  • Dankjewel zeggen, hardop op de dag zelf en in een briefje of bericht achteraf.
  • Tact. Weten wanneer een waarheid helpt en wanneer ze alleen maar kwetst, en moeilijke dingen onder vier ogen zeggen.
  • De buitenstaander erbij betrekken. De persoon opmerken die alleen staat en diegene erbij betrekken.
  • Op tijd komen, of een bericht sturen als dat niet lukt.
  • Eenvoudig excuses aanbieden, zonder een toespraak ter eigen verdediging.
  • Goed ontvangen. Een compliment of een geschenk met een eenvoudig dankjewel accepteren.

Christenen hebben geen van deze dingen uitgevonden, en mensen van elk geloof en van geen geloof beoefenen ze op prachtige wijze. Wat de evangeliën ons geven, is een reden ervoor die niet afhangt van aardig gevonden worden of vooruitkomen.

Zijn sociale vaardigheden hetzelfde als etiquette?

Ze overlappen elkaar. Etiquette is de set regels waar een cultuur het over eens is: welke vork te gebruiken, wie aan wie wordt voorgesteld, hoe een bisschop in een brief aan te spreken. Sociale omgangsvormen zijn de warmte en het gemak die voorkomen dat die regels stijf aanvoelen. De etiquette-schrijfster Emily Post trok zelf de grens: “Manieren zijn een gevoelig bewustzijn van de gevoelens van anderen. Als je dat bewustzijn hebt, heb je goede manieren, ongeacht welke vork je gebruikt.”

Regels veranderen van het ene land en het ene gezin naar het andere. In sommige huizen doen gasten hun schoenen uit bij de deur, en in andere zou de gastheer verbaasd zijn als ze dat deden. Het bewustzijn dat Post beschrijft, reist overal mee, en het ligt heel dicht bij wat Paulus van de kerk in Rome vroeg: “Wees hartelijk naar elkaar met broederlijke liefde; in eerbetoon de ander voorgaan” (Romeinen 12:10). Een ander in eerbetoon voorgaan is opnieuw de laagste plaats, met vreugde ingenomen.

Wat betekenen de Social GRACES in therapie en maatschappelijk werk?

Als je de uitdrukking tegenkwam tijdens een cursus maatschappelijk werk, counseling of gezinstherapie, betekent het iets anders. De Sociale GRACES, soms geschreven als “social GGRRAAACCEEESSS”, is een acroniem ontwikkeld door John Burnham en collega's om verschillen in overtuigingen, macht en levenswijze te benoemen die de relatie tussen een professional en de mensen die zij dienen kunnen vormen. De lijst is in de loop der jaren gegroeid en in een veelgebruikte versie omvat deze gender, geografie, ras, religie, leeftijd, vermogen, uiterlijk, klasse, cultuur, etniciteit, opleiding, werkgelegenheid, seksualiteit, seksuele geaardheid en spiritualiteit. Opleidingscursussen gebruiken het om therapeuten te helpen opmerken hoe macht en verschil hun werk kunnen beïnvloeden. Het heeft niets met manieren te maken.

Wat zegt de Bijbel over goede manieren?

Meer dan we zouden verwachten, en in duidelijke woorden. Petrus eindigt een korte lijst van hoe een kerk eruit zou moeten zien met hoffelijkheid: “Ten slotte, wees allen eensgezind, leef met elkaar mee, heb de broeders lief, wees barmhartig, wees hoffelijk” (1 Petrus 3:8). Barmhartig betekent hier vol mededogen, zonder enige minachting van vandaag: het Griekse woord erachter, eusplanchnos, betekent “tederhartig”. Het woord dat de King James-vertalers vertaalden als hoffelijk is philophron, “vriendelijk van geest”. Veel moderne bijbels, waaronder de NIV, ESV, NASB en NRSV Updated Edition, lezen “nederig” aan het einde van dit vers, omdat de Griekse manuscripten die zij volgen daar een ander woord hebben. Vriendelijk van geest of nederig van geest, de twee lezingen liggen dicht bij elkaar.

Paulus vraagt hetzelfde van onze woorden. “Laat uw woord altijd aangenaam zijn, met zout smakelijk gemaakt, opdat u weet hoe u ieder moet antwoorden” (Kolossenzen 4:6). Genade maakt spraak aangenaam om te horen, en zout voorkomt dat het flauw wordt of bederft. In zijn grote hoofdstuk over liefde rekent hij manieren tot de kenmerken van liefde: de liefde “handelt niet onbehoorlijk, zij zoekt zichzelf niet” (1 Korintiërs 13:5). Liefde heeft manieren omdat liefde mensen opmerkt. Er is meer over het moeilijke deel hiervan in Bijbelverzen over het beheersen van je tong.

Jezus merkte op wanneer de hoffelijkheden ontbraken. Een Farizeeër genaamd Simon vroeg hem te eten, en terwijl ze aten, kwam een vrouw die in de stad bekend stond als een zondaar binnen, huilde over zijn voeten, kuste ze en zalfde ze. Simon zei bij zichzelf dat een profeet zou hebben geweten wat voor vrouw ze was. Jezus wendde zich tot zijn gastheer: “Ik ben in uw huis gekomen, u hebt mij geen water voor mijn voeten gegeven: maar zij heeft mijn voeten met tranen gewassen, en met de haren van haar hoofd afgeveegd. U hebt mij geen kus gegeven: maar deze vrouw heeft sinds de tijd dat ik binnenkwam niet opgehouden mijn voeten te kussen” (Lucas 7:44–45). Simon had het welkom overgeslagen dat een gast zou mogen verwachten. De vrouw die hij had veroordeeld, gaf het met alles wat ze had.

De Schrift waarschuwt ons ook dat genaden als een kostuum gedragen kunnen worden. Jezus zei over sommige religieuze leiders van zijn tijd dat “al hun werken doen zij om door de mensen gezien te worden”, en dat zij “de voornaamste plaatsen aan de maaltijden liefhebben, en de voornaamste zitplaatsen in de synagogen, en de begroetingen op de markten” (Mattheüs 23:5–7). Beleefdheid die gebruikt wordt om eer te winnen, zet de les aan de tafel van de Farizeeër op zijn kop. De test van onze manieren is voor wie ze bedoeld zijn.

Hoe kun je je sociale vaardigheden verbeteren?

De manier waarop we elke vaardigheid leren: kleine oefening, herhaald totdat het vanzelf gaat. Hier zijn een paar dingen om deze week te proberen.

Leer één nieuwe naam en gebruik deze. Zeg hem terug wanneer je wordt voorgesteld, en nog eens wanneer je afscheid neemt. Stel dan één vraag en wacht op het volledige antwoord. Jakobus vatte de kunst van het gesprek samen in één regel: “ieder mens moet vlug zijn om te horen, traag om te spreken, traag tot toorn” (Jakobus 1:19).

Schrijf één bedankbriefje, met de hand als je kunt, aan iemand die je te eten heeft gegeven, je iets heeft geleerd of je heeft geholpen. Het kost vijf minuten en het vertelt hen dat hun vriendelijkheid is opgemerkt.

Zoek bij de volgende bijeenkomst, of het nu in de kerk, op het werk of rond een familietafel is, naar de persoon die alleen staat en ga bij hen staan. Het ligt dicht bij Jezus' tweede les bij datzelfde diner, over wie je moet uitnodigen. Hij vertelde zijn gastheer om “de armen, de verminkten, de kreupelen, de blinden” uit te nodigen, mensen die hem nooit terug konden uitnodigen: “En u zult gezegend zijn; want zij kunnen u niet vergelden” (Lucas 14:13–14). gastvrijheid die niets terugverwacht, is het soort dat Hij zegent.

Wanneer iemand scherp tegen je spreekt, antwoord dan één keer zacht en kijk wat er gebeurt: “Een zacht antwoord wendt de grimmigheid af: maar krenkende woorden wekken toorn op” (Spreuken 15:1). En als we het fout doen, zoals we allemaal doen, kunnen we in één zin excuses aanbieden, zonder verdediging.

Weinigen van ons zullen ooit gevraagd worden om te dineren met een voorname Farizeeër. We zitten aan keukentafels en bureaus, in kerkzalen en wachtkamers van ziekenhuizen, naast mensen die we gemakkelijk niet zouden kunnen zien. De laagste plaats is bijna altijd vrij. En God, die de hele tafel ziet, weet nog steeds wie hem heeft ingenomen. Jezus beloofde zulke gasten dat “u zult vergolden worden bij de opstanding van de rechtvaardigen” (Lucas 14:14), wanneer de Gastheer zelf zal zeggen: “Vriend, kom hogerop.”





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...