18 Bijbelverzen over het omgaan met moeilijke situaties

Deuteronomium 31:6

“Wees sterk en moedig. Wees niet bevreesd en wees niet ontsteld voor hen, want de HEERE, uw God, Die gaat met u mee. Hij zal u niet loslaten en u niet verlaten.”

Reflectie: Mozes, honderdtwintig jaar oud en niet langer in staat om te leiden, spreekt tot heel Israël voordat zij zonder hem de Jordaan oversteken. “Hen” zijn de volken in het land dat voor hen ligt. In het volgende vers geeft hij Jozua dezelfde opdracht ten overstaan van het volk, en nadat Mozes sterft, herhaalt de Heer dit aan Jozua: “de HEERE, uw God, is met u, overal waar u heen gaat” (Jozua 1:9).

Jesaja 41:10

“Wees niet bevreesd, want Ik ben met u; wees niet verschrikt, want Ik ben uw God. Ik sterk u, ook help Ik u, ook ondersteun Ik u met Mijn rechterhand, die gerechtigheid brengt.”

Reflectie: De woorden zijn gericht aan “Israël, mijn dienaar, Jakob, die Ik heb uitgekozen” (Jesaja 41:8). De verzen die volgen benoemen de dreiging: “wie u tegenstaan, zullen als niets zijn en vergaan.” Gods rechterhand ondersteunt Israël hier, en drie verzen later grijpt God de rechterhand van Israël vast en zegt opnieuw: “Wees niet bang; Ik zal je helpen.”

Psalm 23:4

“Al gaat mijn weg door een dal vol schaduw van de dood, ik vrees geen kwaad, want U bent bij mij; Uw stok en Uw staf, die vertroosten mij.”

Reflectie: In de eerste drie verzen spreekt de psalmist over de herder: “hij doet mij neerliggen,” “hij leidt mij.” Bij het donkere dal begint hij tot hem te spreken: “u bent bij mij.” De stok en de staf zijn het gereedschap van een herder, en de psalm gaat verder met een tafel die “in de tegenwoordigheid van mijn vijanden” is aangericht, dus de vijanden zijn er nog steeds wanneer de maaltijd wordt geserveerd.

Psalm 46:1-3

“God is ons een toevlucht en kracht; Hij is in hoge mate een hulp gebleken in benauwdheden. Daarom zullen wij niet bevreesd zijn, al veranderde de aarde van plaats en werden de bergen verzet naar het hart van de zee. Laat de wateren ervan bruisen, laat ze schuimen, laat de bergen beven door hun hoogmoed.”

Reflectie: De psalm schetst het ergste wat de aarde kan doen, bergen die in de zee storten en wateren die bruisen, en vervolgens het ergste wat naties kunnen doen: “Volken razen, koninkrijken wankelen” (vers 6). Tweemaal antwoordt het met dezelfde regel: “De HEERE van de legermachten is met ons; de God van Jakob is ons een burcht” (vers 7 en 11).

Filippenzen 4:6-7

“Wees in geen ding bezorgd, maar laat uw verlangens in alles, door bidden en smeken, met dankzegging bekend worden bij God. En de vrede van God, die alle begrip te boven gaat, zal uw harten en uw gedachten bewaken in Christus Jezus.”

Reflectie: Paulus schrijft dit terwijl hij in boeien zit (Filippenzen 1:13), en het vers daarvoor zegt: “De Heere is nabij.” Verzoeken gaan met dankzegging naar God, en de belofte die eraan verbonden is, is vrede die het hart en het verstand bewaart; de passage zegt niet dat de verzoeken zullen worden ingewilligd. De volgende verzen gaan over waar men aan moet denken: “al wat waar is, al wat edel is.”

1 Petrus 5:7

“Werp al uw zorgen op Hem, want Hij zorgt voor u.”

Reflectie: Het vers volgt op “Verneder u dan onder de krachtige hand van God, opdat Hij u op Zijn tijd verhoogt.” Petrus schrijft aan gelovigen die lijden, en twee verzen later vertelt hij hen dat “de broederschap in de wereld hetzelfde lijden doormaakt.” Vers 10 voegt een grens toe: God zal hen herstellen “nadat u voor een korte tijd geleden hebt.”

Johannes 16:33

“Deze dingen heb Ik tot u gesproken, opdat u in Mij vrede zult hebben. In de wereld zult u verdrukking hebben, maar heb goede moed: Ik heb de wereld overwonnen.”

Reflectie: Jezus zegt dit tegen zijn discipelen aan het einde van zijn lange gesprek met hen voor zijn arrestatie. Hij heeft hen net verteld dat ze uiteen zullen gaan en hem alleen zullen laten, en voegt eraan toe: “En toch ben Ik niet alleen, want de Vader is met Mij” (Johannes 16:32). De vrede die hij aanbiedt is “in mij” en staat naast de moeite die hij voorspelt; hij zegt niet dat de moeite zal worden weggenomen.

2 Korintiërs 12:9-10

“Maar Hij heeft tegen mij gezegd: Mijn genade is voor u genoeg, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht. Daarom zal ik veel liever roemen in mijn zwakheden, opdat de kracht van Christus in mij komt wonen. Daarom heb ik welbehagen in zwakheden, in smaad, in noden, in vervolgingen, in benauwdheden, om Christus' wil. Want wanneer ik zwak ben, dan ben ik machtig.”

Reflectie: Paulus had de Heer drie keer gevraagd om “een doorn in het vlees, een engel van de satan” weg te nemen (vers 7-8), en hij zegt niet wat die doorn was. Het antwoord dat hij ontving, liet het op zijn plaats en gaf in plaats daarvan genade. De lijst die volgt, “in zwakheden, in smaad, in noden, in vervolgingen, in benauwdheden,” komt overeen met wat hij al in het vorige hoofdstuk had beschreven: afranselingen, schipbreuken, honger en kou (2 Korintiërs 11:23-27).

Filippenzen 4:13

“Ik vermag alle dingen door Christus, Die mij kracht geeft.”

Reflectie: “Dit alles” wijst terug naar het vers ervoor: “verzadigd te zijn en honger te lijden, zowel overvloed te hebben als gebrek te lijden.” Paulus beschrijft de tevredenheid die hij in beide omstandigheden heeft geleerd, geschreven terwijl hij gevangen zat. Het volgende vers bedankt de Filippenzen: “Toch hebt u goed gedaan door mede deel te hebben aan mijn verdrukking.”

Jakobus 1:2-4

“Acht het enkel vreugde, mijn broeders, wanneer u in allerlei verzoekingen terechtkomt, want u weet dat de beproeving van uw geloof volharding teweegbrengt. Maar laat de volharding haar werk volkomen hebben, opdat u volmaakt en in alle opzichten integer bent en in niets tekortschiet.”

Reflectie: Jakobus schrijft “aan de twaalf stammen die in de verstrooiing zijn” (Jakobus 1:1). De vreugde zit in wat beproeving voortbrengt: volharding, en volharding is bedoeld om zijn werk te voltooien in volwassenheid. Vers 5 volgt direct met wijsheid: “En als iemand van u in wijsheid tekortschiet, laat hij die dan vragen aan God,” en vers 12 belooft “de kroon van het leven” aan degene die “volhardt in de beproeving.”

Romeinen 5:3-5

“En niet alleen dat, maar wij roemen ook in de verdrukkingen, omdat wij weten dat de verdrukking volharding teweegbrengt, en de volharding beproefdheid, en de beproefdheid hoop. En de hoop beschaamt niet, omdat de liefde van God in onze harten uitgestort is door de Heilige Geest, Die ons gegeven is.”

Reflectie: De keten begint hier waar die van Jakobus begint, met lijden dat volharding voortbrengt, en loopt door naar karakter en hoop. De verzen ervoor zeggen dat gelovigen “vrede hebben met God” en “roemen in de hoop op de heerlijkheid van God” (Romeinen 5:1-2). Paulus grondt de hoop in Gods liefde die “in onze harten uitgestort is door de Heilige Geest.”

Psalm 119:71

“Het was goed voor mij dat ik verdrukt werd, opdat ik uw inzettingen zou leren.”

Reflectie: Vier verzen eerder schrijft de psalmist: “Voordat ik verdrukt werd, dwaalde ik, maar nu neem ik uw woord in acht,” en vier verzen later: “in trouw hebt U mij verdrukt” (vers 67 en 75). Hij zegt ook: “Hoogmoedigen hebben leugens over mij uitgestrooid” (vers 69). Hij leest zijn verdrukking als komend van God en als het middel waardoor hij Gods verordeningen heeft geleerd.

Hebreeën 12:1-2

“Laten wij daarom, nu wij door zo’n menigte getuigen omringd zijn, alle last van ons afwerpen, ook de zonde waarin wij zo gemakkelijk verstrikt raken. Laten wij de wedloop volharden die voor ons ligt, terwijl wij de blik gericht houden op Jezus, de grondlegger en voltooier van ons geloof. Om de vreugde die voor hem in het vooruitzicht lag, verdroeg hij het kruis, zonder te letten op de schande daarvan, en heeft hij zijn plaats ingenomen aan de rechterzijde van de troon van God.”

Reflectie: De “wolk van getuigen” zijn de mensen uit Hebreeën 11, die “door het geloof getuigenis hebben gekregen” (Hebreeën 11:39). De lezers moeten voorbij hen kijken naar Jezus, die “het kruis heeft verdragen en de schande niet heeft geacht.” Het volgende vers stelt het doel: “Want denk aan Hem die zo’n tegenspraak van de zondaars tegen Zich heeft verdragen, opdat u niet vermoeid zult worden en in uw zielen zult bezwijken.”

Jeremia 29:11

“‘Want Ik weet welke gedachten Ik over u koester,’ spreekt de Heere, ‘gedachten van vrede en niet van onheil, namelijk om u toekomst en hoop te geven.’”

Reflectie: Het vers hoort bij een brief die Jeremia stuurde naar de mensen die vanuit Jeruzalem in ballingschap naar Babel waren weggevoerd (Jeremia 29:1). Vóór de belofte vertelt de brief hen om huizen te bouwen, tuinen te planten, te trouwen en “zoek de vrede van de stad waarheen Ik u in ballingschap heb weggevoerd” (vers 5-7). De belofte zelf volgt op “Wanneer voor Babel zeventig jaren voorbij zijn” (vers 10), dus de plannen omvatten eerst een lang verblijf in ballingschap.

Klaagliederen 3:22-23

“Door de goedertierenheid van de Heer zijn wij niet omgekomen, want Zijn barmhartigheden houden niet op. Elke morgen zijn ze nieuw; groot is Uw trouw.”

Reflectie: Klaagliederen opent over Jeruzalem: “Hoe eenzaam zit de stad” en “Juda is in ballingschap gegaan” (Klaagliederen 1:1-3). Vlak voor deze verzen zegt de spreker: “Ik ben de vrede vergeten” en “mijn ziel is in mij neergebogen,” en keert zich dan: “Dit zal ik mij ter harte nemen, daarom zal ik hopen.” De verzen daarna spreken van wachten: “het is goed om in stilte te hopen op de zaligheid van de HEERE” (vers 26).

Psalm 30:6

“Want Zijn toorn duurt slechts een ogenblik, maar Zijn welbehagen duurt een leven lang; 's avonds vernacht het geween, maar 's morgens is er gejuich.”

Reflectie: De psalmist kijkt terug nadat hij “uit de diepten” is opgetild en genezen (vers 1-2). Hij geeft toe dat hij, toen het goed ging, zei: “Ik zal voor eeuwig niet wankelen,” en dat toen God zijn aangezicht verborg, “ik ontsteld was” (vers 6-7). De psalm eindigt met de verandering voltooid: “U hebt mijn rouwklacht voor mij veranderd in een reidans” (vers 11).

Romeinen 8:28

“En wij weten dat voor wie God liefhebben, alle dingen meewerken ten goede, voor hen die naar Zijn voornemen geroepen zijn.”

Reflectie: Het vers valt binnen een passage over huidig lijden die begint met: “want ik ben ervan overtuigd dat het lijden van deze tijd niet opweegt tegen de heerlijkheid die in ons geopenbaard zal worden” (Romeinen 8:18). Daartussen zucht de schepping, zuchten de gelovigen en de Geest “helpt ons in onze zwakheid” en pleit voor ons wanneer “wij niet weten wat wij bidden moeten” (vers 26). De belofte is gedaan aan “hen die God liefhebben, die naar Zijn voornemen geroepen zijn.”

2 Korintiërs 4:16-18

“Daarom verliezen wij de moed niet. Integendeel, ook al vergaat onze uiterlijke mens, toch wordt de innerlijke mens van dag tot dag vernieuwd. Want onze lichte verdrukking van nu bewerkt voor ons een allesovertreffend eeuwig gewicht van heerlijkheid. Wij richten onze ogen immers niet op de dingen die men ziet, maar op de dingen die men niet ziet; want de dingen die men ziet, zijn tijdelijk, maar de dingen die men niet ziet, zijn eeuwig.”

Reflectie: Eerder in het hoofdstuk beschrijft Paulus dat hij “van alle kanten verdrukt wordt, maar niet in het nauw gebracht; wij zijn in twijfel, maar niet in vertwijfeling” (2 Korintiërs 4:8). Hij noemt de beproevingen “licht en van korte duur” in vergelijking met een eeuwige heerlijkheid, en hij is dezelfde schrijver die zijn afranselingen en schipbreuken opsomt in 2 Korintiërs 11. Vers 18 noemt de praktijk: het oog gericht houden “op de dingen die men niet ziet.”