22 Bijbelverzen over God behagen, niet de mens

Galaten 1:10

“Probeer ik nu de goedkeuring van mensen te krijgen, of die van God? Of probeer ik mensen te behagen? Als ik nog steeds mensen zou proberen te behagen, zou ik geen dienaar van Christus zijn.”

Reflectie: Paulus vraagt dit direct nadat hij tot twee keer toe een vloek heeft uitgesproken over iedereen die een ander evangelie predikt dan het evangelie dat de Galaten hebben ontvangen (Galaten 1:8-9). In de verzen die volgen zegt hij dat het evangelie dat hij predikte “niet van menselijke oorsprong” is en tot hem kwam “door openbaring van Jezus Christus” (1:11-12). Het werkwoord voor behagen, areskō, is degene die hij gebruikt voor zijn eigen gedrag in 1 Tessalonicenzen 2:4.

1 Thessalonians 2:4

“Integendeel, wij spreken zoals we door God zijn goedgekeurd om met het evangelie te worden toevertrouwd. Wij proberen niet mensen te behagen, maar God, die onze harten toetst.”

Reflectie: Paulus, Silas en Timoteüs (1 Tessalonicenzen 1:1) halen herinneringen op aan hoe ze zich gedroegen onder de Tessalonicenzen. Omdat ze “door God goedgekeurd” waren, spraken ze om de God “die onze harten toetst” te behagen, en de volgende verzen ontkennen vleierij, hebzucht en het zoeken naar “lof van mensen, niet van u of van iemand anders” (2:5-6). Hetzelfde gedeelte vergelijkt hun zorg voor de gemeente met die van een zogende moeder en zegt dat ze “niet alleen het evangelie van God, maar ook ons eigen leven” hebben gedeeld (2:7-8).

1 Corinthians 4:3-4

“Het maakt mij echter zeer weinig uit of ik door u of door enig menselijk gerecht beoordeeld word; ja, ik beoordeel zelfs mijzelf niet. Mijn geweten is mij weliswaar niet bewust van iets, maar daardoor ben ik nog niet gerechtvaardigd. De Heere is het echter Die mij beoordeelt.”

Reflectie: Paulus heeft zichzelf en zijn medewerkers zojuist beschreven als “dienaren van Christus” die “trouw moeten blijken” (1 Korintiërs 4:1-2). Hij legt het oordeel van de Korintiërs over hem, en dat van elk menselijk gerechtshof, terzijde en vertrouwt ook niet op zijn eigen oordeel, omdat een zuiver geweten hem niet onschuldig bewijst. Vers 5 zegt tegen de gemeente dat ze moet wachten tot de Heer komt, die “de motieven van het hart zal blootleggen”, en voegt eraan toe: “Dan zal ieder zijn lof van God ontvangen.”

2 Corinthians 10:18

“Want niet hij die zichzelf aanbeveelt, is betrouwbaar, maar hij die door de Heere aanbevolen wordt.”

Reflectie: Paulus wil zichzelf niet vergelijken “met sommigen die zichzelf aanbevelen”, en zegt dat mensen die “zichzelf met zichzelf vergelijken” “niet verstandig” zijn (2 Korintiërs 10:12). Hij beperkt zijn eigen roem tot “het werkterrein dat God zelf aan ons heeft toegewezen” en claimt geen “werk dat door anderen is gedaan” (10:13-15). Het vers daarvoor luidt: “Wie roemt, roeme in de Heer.”

2 Corinthians 5:9

“Daarom stellen wij er ook een eer in om hem te behagen, of wij nu thuis zijn in het lichaam of er niet in zijn.”

Reflectie: Thuis en niet thuis verwijzen naar het lichaam. Paulus zegt dat terwijl we “thuis in het lichaam zijn, wij niet thuis zijn bij de Heer” (2 Korintiërs 5:6), en dat hij er de voorkeur aan zou geven om “thuis te zijn bij de Heer” (5:8). In beide staten is zijn doel om de Heer te behagen, en vers 10 geeft de reden: “wij moeten allen verschijnen voor de rechterstoel van Christus.”

Johannes 5:44

“Hoe kunt u geloven, u die eer van elkaar aanneemt, maar de eer die van de enige God komt, niet zoekt?”

Reflectie: Jezus antwoordt de Joodse leiders die hem begonnen te vervolgen vanwege wat hij op de sabbat deed (Johannes 5:16). Een paar regels eerder zegt hij over zichzelf: “Ik neem geen eer aan van mensen” (5:41). Zijn vraag koppelt hun ongeloof aan de eer die ze onderling geven en ontvangen, terwijl ze de eer die van God komt niet zoeken.

John 12:43

“want zij hadden de eer van mensen meer lief dan de eer van God.”

Reflectie: Johannes legt uit waarom veel van de leiders die in Jezus geloofden er niet openlijk voor uitkwamen: ze waren bang dat de Farizeeën hen uit de synagoge zouden werpen (Johannes 12:42). Hij erkent dat ze geloofden en geeft de reden waarom ze zwegen: ze hielden meer van de lof van mensen dan van de lof van God.

Luke 6:26

“Wee jullie wanneer iedereen lovend over jullie spreekt, want op die manier behandelden hun voorouders de valse profeten.”

Reflectie: Dit is de vierde van de weeën in Lucas 6:24-26, die een antwoord vormen op de zegeningen die Jezus uitspreekt terwijl hij “zijn leerlingen aankeek” (Lucas 6:20). In de verzen 22-23 worden mensen gelukkig geprezen wanneer ze worden gehaat en uitgesloten “vanwege de Mensenzoon”, “want op die manier behandelden hun voorouders de profeten.” Vers 26 draait dit om: door iedereen geprezen worden is hoe de valse profeten werden behandeld.

Mattheüs 6:1

“Pas op dat je je gerechtigheid niet beoefent voor de ogen van anderen om door hen gezien te worden. Als je dat doet, zul je geen beloning ontvangen van je Vader in de hemel.”

Reflectie: Dit vers leidt het onderwijs van Jezus over geven en bidden in. Degenen die geven “om door anderen geëerd te worden” en bidden “om door anderen gezien te worden”, hebben “hun loon al ontvangen” (Matteüs 6:2, 5), terwijl de Vader “die ziet wat in het verborgene gebeurt” het geven en bidden beloont dat in privékring plaatsvindt (6:4, 6).

1 Samuël 16:7

“Maar de HEER zei tegen Samuel: ‘Kijk niet naar zijn uiterlijk of zijn rijzige gestalte, want ik heb hem afgewezen. De HEER kijkt niet naar wat de mens ziet; de mens kijkt naar het uiterlijk, maar de HEER kijkt naar het hart.’”

Reflectie: De HEER heeft Samuel naar Isaï van Betlehem gestuurd om een van zijn zonen tot koning te zalven (1 Samuel 16:1). Bij het zien van Eliab denkt Samuel: “Dit is vast de gezalfde van de HEER” (16:6), en dit is het antwoord van de HEER. De zoon die gezalfd wordt is David, de jongste, die de schapen hoedde, en het hoofdstuk merkt nog op dat hij “er goed uitzag” (16:11-13).

Acts 5:29

“Petrus en de andere apostelen antwoordden: ‘Men moet God meer gehoorzamen dan mensen!’”

Reflectie: De hogepriester heeft de apostelen er zojuist aan herinnerd: “We hebben jullie uitdrukkelijk verboden om in die naam te onderwijzen” (Handelingen 5:28). Petrus en Johannes hadden op een eerder bevel met soortgelijke woorden geantwoord: “Of het in de ogen van God rechtvaardig is om naar jullie te luisteren in plaats van naar hem, moeten jullie zelf maar beoordelen!” (4:19). Na dit antwoord gaan de apostelen verder met spreken over de God die Jezus uit de dood heeft opgewekt (5:30-32).

Spreuken 29:25

“De angst voor mensen legt een valstrik, maar wie op de HEERE vertrouwt, is veilig.”

Reflectie: De angst voor mensen wordt afgeschilderd als een strik, een val voor degene die erin loopt, en de tweede regel stelt het vertrouwen op de HEER daar tegenover. Het volgende spreekwoord maakt een soortgelijk contrast over de gunst van een heerser: “Velen zoeken de gunst van een heerser, maar recht komt van de HEER” (Spreuken 29:26).

Psalm 118:6

“De HEER is met mij; ik zal niet vrezen. Wat kunnen gewone stervelingen mij aandoen?”

Reflectie: De psalmist heeft tot de HEER geroepen “in het nauw” en is “in de ruimte” gebracht (Psalm 118:5). Vers 7 herhaalt “De HEER is bij mij” en voegt eraan toe “hij is mijn helper.” Hebreeën 13:6 voegt de twee regels samen: “De Heer is mijn helper; ik zal niet vrezen”, nadat de lezers is verteld tevreden te zijn met wat ze hebben, omdat God heeft gezegd: “Ik zal je nooit verlaten en je nooit in de steek laten” (Hebreeën 13:5).

Mattheüs 10:28

“Wees niet bang voor degenen die het lichaam doden maar de ziel niet kunnen doden. Wees liever bang voor hem die zowel ziel als lichaam kan vernietigen in de hel.”

Reflectie: Jezus zegt dit tegen de Twaalf wanneer hij hen uitzendt (Matteüs 10:5). De verzen daarvoor zeggen hen niet bang te zijn voor hun tegenstanders en vanaf de daken te verkondigen wat hij hen in het geheim vertelt (10:26-27). De verzen daarna spreken over mussen die niet buiten de zorg van de Vader vallen en eindigen met: “Wees dus niet bang; jullie zijn meer waard dan vele mussen” (10:29-31).

Ephesians 6:6-7

“Gehoorzaam hen niet alleen om hun gunst te winnen wanneer ze op je letten, maar als slaven van Christus, die de wil van God vanuit je hart doen. Dien met heel je hart, alsof je de Heer dient, niet mensen,”

Reflectie: Paulus spreekt slaven toe. Waar de NIV “to win their favor” heeft, staat in het Grieks anthrōpareskoi, mensenbehaagziek. De Heer beloont ieder voor het goede dat hij doet, “of hij nu slaaf is of vrij” (Efeziërs 6:8), en meesters krijgen de opdracht hun slaven “op dezelfde manier” te behandelen, aangezien hun eigen Meester in de hemel is en “er bij hem geen aanzien des persoons is” (6:9).

Kolossenzen 3:23

“Wat je ook doet, doe het van harte, alsof je voor de Heer werkt en niet voor mensen,”

Reflectie: Kolossenzen geeft slaven dezelfde instructie, met hetzelfde Griekse woord voor mensenbehaagziek in 3:22, waar de NIV “to curry their favor” heeft. Vers 23 is nog steeds gericht aan slaven en breidt de instructie van het gehoorzamen van meesters uit naar “wat je ook doet”; vers 24 geeft de reden: een erfenis van de Heer als beloning, want “Christus is de Heer die je dient.”

Hebreeën 11:6

“En zonder geloof is het onmogelijk om God te behagen, want wie tot Hem komt, moet geloven dat Hij bestaat en dat Hij beloont wie Hem ernstig zoeken.”

Reflectie: Het vers verklaart het voorgaande vers, waarin Henoch “het getuigenis kreeg dat hij God behaagde” (Hebreeën 11:5). Iedereen die tot God komt, moet twee dingen geloven: dat hij bestaat en dat hij degenen beloont die hem oprecht zoeken.

Romans 8:8

“Wie in het vlees leeft, kan God niet behagen.”

Reflectie: Paulus beschrijft degenen die “in het vlees” zijn als mensen die hun zinnen hebben gezet op wat het vlees verlangt, een gezindheid die “zich niet onderwerpt aan de wet van God, en dat ook niet kan” (Romeinen 8:5-7). Vers 9 vertelt zijn lezers dat zij in de Geest zijn “als de Geest van God in u woont.”

Romeinen 12:2

“En word niet aan deze wereld gelijkvormig, maar word innerlijk veranderd door de vernieuwing van uw gezindheid, om te kunnen onderscheiden wat de goede, welbehaaglijke en volmaakte wil van God is.”

Reflectie: Vers 1 roept op om lichamen aan te bieden “als een levend offer, heilig en welgevallig voor God” (Romeinen 12:1). Vers 2 richt zich op het denken: vernieuwd, en niet langer gelijkvormig aan “deze wereld”, kan het de wil van God beproeven en goedkeuren, die Paulus goed, welgevallig en volmaakt noemt.

Hebreeën 13:16

“En vergeet niet goed te doen en met anderen te delen, want met zulke offers is God welgevallig.”

Reflectie: De offers hier volgen op vers 15, dat lofprijzing “een offer” noemt dat door Jezus aan God wordt gebracht. Vers 16 noemt er nog twee, goeddoen en delen met anderen, en zegt dat God daar welgevallen aan heeft.

1 John 3:22

“en ontvangen van Hem wat wij ook maar vragen, omdat wij Zijn geboden in acht nemen en doen wat welgevallig is in Zijn ogen.”

Reflectie: De zin begint in vers 21: “als ons hart ons niet veroordeelt, hebben wij vrijmoedigheid tegenover God”. Vers 23 stelt vervolgens het gebod waar Johannes op doelt: geloven in de naam van Gods Zoon, Jezus Christus, en elkaar liefhebben.

Spreuken 16:7

“Wanneer de HEERE welgevallen heeft aan iemands wegen, doet Hij zelfs zijn vijanden vrede met hem sluiten.”

Reflectie: Het welgevallen in dit spreekwoord is dat van de HEERE. Wanneer Hij welgevallen heeft aan iemands weg, is de HEERE degene die ervoor zorgt dat hun vijanden vrede met hen sluiten.