,

Wat zei Jezus over het huwelijk? Eén vlees, door God samengevoegd



  • Jezus leerde dat het huwelijk bij de schepping van God komt, citerend uit Genesis: de twee “zullen tot één vlees zijn”, en wat God heeft samengevoegd, mag de mens niet scheiden (Mattheüs 19:4–6).
  • Hij zei dat Mozes echtscheiding toestond vanwege harde harten, “maar van het begin af is het zo niet geweest”, en hij noemde echtscheiding gevolgd door hertrouwen overspel, met een uitzondering voor hoererij in Mattheüs.
  • Kerken passen zijn woorden verschillend toe: katholieken staan geen tweede huwelijk toe zolang een geldig eerste huwelijk bestaat, orthodoxe kerken staan er één toe als een daad van barmhartigheid, en veel protestanten staan echtscheiding toe bij overspel of verlating.
  • Jezus gaf zijn eerste teken op een bruiloft in Kana, wat de kerken lezen als een zegen over het huwelijk.
  • Hij zei dat er in de opstanding niet getrouwd wordt, en hij eerde degenen die ongehuwd blijven voor het koninkrijk, zoals hijzelf deed.
  • Hij noemde zichzelf de bruidegom, en Paulus zag in elk huwelijk een beeld van de liefde van Christus voor de kerk.

Jezus leerde dat het huwelijk vanaf het begin Gods werk is. “Hij die hen in het begin heeft gemaakt, heeft hen als man en vrouw gemaakt,” zei hij, en “zij zullen tot één vlees zijn... Wat God dan samengevoegd heeft, laat de mens dat niet scheiden” (Matteüs 19:4–6). Hij waarschuwde tegen echtscheiding, zegende een bruiloft in Kana en noemde zichzelf de bruidegom.

Wanneer Jezus wordt gevraagd naar het huwelijk, antwoordt hij vanuit een perspectief dat verder teruggaat dan de vraag zelf. De Farizeeën vroegen hem naar de wet van Mozes, en hij nam hen mee naar de tuin: “vanaf het begin is het zo niet geweest” (Matteüs 19:8). De Sadduceeën vroegen naar het toekomstige leven, en hij vertelde hen dat zij noch de Schriften, noch de kracht van God kenden. Onze huwelijken worden geleefd tussen dat begin en dat einde, en Jezus spreekt tot hen vanuit beide.

Wat zei Jezus over het huwelijk in Mattheüs 19?

Zijn meest volledige onderricht staat in Matteüs 19 en Marcus 10. Sommige Farizeeën kwamen hem “op de proef stellen”, zegt Matteüs, met een vraag: “Is het geoorloofd dat een man zijn vrouw om elke reden verstoot?” (Matteüs 19:3). Jezus antwoordde met twee verzen uit Genesis die hij naast elkaar legde. Het eerste is “man en vrouw schiep Hij hen” (Genesis 1:27). Het tweede is “Daarom zal een man zijn vader en zijn moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten; en zij zullen tot één vlees zijn” (Genesis 2:24). Daarna voegde hij er een eigen zin aan toe: “Zo zijn zij dan niet meer twee, maar één vlees. Wat God dan samengevoegd heeft, laat de mens dat niet scheiden” (Matteüs 19:6).

Kijk naar wie het samenvoegen doet. Een man verlaat zijn ouders en houdt vast aan zijn vrouw, en de twee leggen hun beloften af, maar Jezus zegt dat het God is die hen samenvoegt. Wat God heeft samengevoegd, mogen mensen niet uit elkaar trekken. De Catechismus van de Katholieke Kerk zegt dat Jezus hier “ondubbelzinnig de oorspronkelijke betekenis van de vereniging van man en vrouw, zoals de Schepper die vanaf het begin wilde, heeft geleerd” (paragraaf 1614).

Waarom vroegen de Farizeeën Jezus naar echtscheiding?

Hun vraag raakte aan een levendige discussie. De wet stond een man toe zijn vrouw te scheiden “omdat hij iets onbehoorlijks aan haar gevonden heeft” (Deuteronomium 24:1), en leraren verschilden van mening over wat dat betekende. De Misjna, de verzameling van rabbijnse wetten, legt het geschil vast. De school van Sjammai zei dat een man zijn vrouw alleen kon scheiden wegens seksuele ontrouw. De school van Hillel stond het zelfs toe “omdat ze zijn eten had laten aanbranden of te zout had gemaakt.” Rabbi Akiva ging nog verder en stond echtscheiding toe als een man “een andere vrouw vond die er beter uitzag dan zij.”

Jezus wilde zich bij geen van beide scholen aansluiten. Toen ze hem onder druk zetten: “Waarom heeft Mozes dan geboden een scheidbrief te geven en haar te verstoten?”, antwoordde hij: “Mozes heeft vanwege de hardheid van uw hart toegestaan uw vrouwen te verstoten, maar vanaf het begin is het zo niet geweest” (Matteüs 19:7–8). Zij zeiden dat Mozes het gebood. Jezus zei dat Mozes het toeliet, wat wil zeggen dat hij het gedoogde. De wet bood ruimte voor harde harten, en Jezus riep zijn toehoorders terug naar wat God in de tuin had gemaakt.

Zijn eigen discipelen waren geschokt. “Als de zaak van de man met zijn vrouw zo is, is het niet goed om te trouwen,” zeiden zij (Matteüs 19:10). Hun ongerustheid laat zien hoe ver zijn woorden gingen voorbij wat zij gewend waren.

Zei Jezus dat echtscheiding en hertrouwen overspel is?

Ja. Hij leerde dat het verlaten van een huwelijk en opnieuw trouwen overspel is. “Al wie zijn vrouw verstoot, behalve om hoererij, en met een ander trouwt, pleegt overspel,” zegt hij in Matteüs 19:9, en in de Bergrede: “al wie zijn vrouw verstoot, behalve om de reden van hoererij, maakt dat zij overspel pleegt” (Matteüs 5:32). Marcus en Lucas geven de uitspraak zonder de uitzondering (Marcus 10:11; Lucas 16:18). Marcus voegt een regel toe die de vrouw aan dezelfde regel houdt als de man: “indien een vrouw haar man verstoot en met een ander trouwt, pleegt zij overspel” (Marcus 10:12).

De kerken passen deze woorden op verschillende manieren toe. De Katholieke Kerk houdt vast dat een geldig huwelijk duurt tot de dood, dus “een nieuwe verbintenis kan niet als geldig worden erkend, als het eerste huwelijk dat wel was” (Catechismus 1650). Een kerkelijke rechtbank kan, na onderzoek van een zaak, verklaren “dat het huwelijk nooit heeft bestaan” (1629), en dan zijn beiden vrij om te trouwen. Orthodoxe kerken staan een tweede huwelijk toe, en de orthodoxe bisschoppen in Amerika leren dat gescheiden mensen die hertrouwen “dit niet doen als hun recht, maar als ontvangers van een bijzondere gave van Gods barmhartigheid.” Veel protestantse kerken staan echtscheiding toe bij overspel of verlating. De Westminster Confessie, een gereformeerde geloofsbelijdenis die door presbyteriaanse kerken wordt gevolgd, staat het toe bij overspel of bij “opzettelijke verlating die op geen enkele wijze door de kerk of de burgerlijke overheid kan worden verholpen.” De uitzondering in Matteüs wordt vers voor vers gelezen in wat Jezus zei over echtscheiding in Matteüs 5:31–32.

Jezus zei deze dingen zonder minachting voor iedereen wiens huwelijk was mislukt. Bij een put in Samaria vertelde hij een vrouw ronduit: “je hebt vijf mannen gehad; en degene die je nu hebt, is je man niet” (Johannes 4:18). Hij had haar al “levend water” aangeboden (Johannes 4:10), en hij trok dat aanbod niet in. Als uw eigen huwelijk is beëindigd, vertellen zijn woorden over bestendigheid u wat God bedoelde dat het huwelijk zou zijn. Ze komen van degene die bij de put bleef.

Waarom ging Jezus naar de bruiloft in Kana?

Hij ging omdat hij was uitgenodigd: “Jezus werd ook uitgenodigd, evenals zijn discipelen, voor de bruiloft” (Johannes 2:2). Toen de wijn opraakte, zei zijn moeder tegen de dienaren: “Wat Hij ook tegen u zegt, doe dat” (Johannes 2:5). Zes stenen watervaten, bestemd voor de reinigingen van de Joden, werden tot de rand gevuld, en het water werd wijn, zo goed dat de ceremoniemeester de bruidegom erbij riep: “u hebt de goede wijn tot nu bewaard” (Johannes 2:10). Johannes noemt het het “begin van de tekenen” (Johannes 2:11).

Dus het eerste teken van zijn heerlijkheid werd gegeven op een bruiloft, om een huishouden voor schaamte te behoeden. De Catechismus zegt dat de Kerk “daarin de bevestiging van de goedheid van het huwelijk ziet” (paragraaf 1613), en de orthodoxe bisschoppen schrijven dat hij door zijn aanwezigheid in Kana het huwelijk zegende. Een tekort aan wijn is een klein probleem. Jezus loste het op met meer dan iemand nodig had. Het teken zelf is het onderwerp van waarom Jezus water in wijn veranderde.

Zullen we in de hemel getrouwd zijn?

Jezus zegt nee. De Sadduceeën, die de opstanding ontkenden, vertelden hem over een vrouw die achtereenvolgens met zeven broers was getrouwd en vroegen wiens vrouw ze zou zijn. “U dwaalt, omdat u de Schriften niet kent en ook de kracht van God niet,” antwoordde hij. “Want in de opstanding trouwen zij niet en worden zij niet uitgehuwelijkt, maar zij zijn als engelen van God in de hemel” (Matteüs 22:29–30). Lucas voegt de reden toe: “Zij kunnen immers niet meer sterven” (Lucas 20:36).

Het huwelijk hoort bij deze tijd, waarin mensen sterven en kinderen worden geboren om hun plaats in te nemen. Jezus zegt niet dat de liefde tussen man en vrouw verloren gaat in de volgende. Hij zegt dat het huwelijk zoals wij dat kennen zijn werk zal hebben gedaan, omdat de bruiloft waar het naar verwees zal zijn aangebroken.

Was Jezus getrouwd, en hoe sprak hij over ongehuwden?

Hij was dat niet, en hij eerde degenen die voor God ongehuwd blijven. Toen de discipelen zeiden dat het misschien beter was om niet te trouwen, antwoordde Jezus: “Niet allen vatten dit woord, maar alleen zij aan wie het gegeven is,” en hij sprak over drie soorten eunuchen: zij die zo geboren zijn, zij die door anderen zo gemaakt zijn, en zij “die zichzelf tot eunuchen hebben gemaakt om het koninkrijk der hemelen. Wie dit kan vatten, laat hij het vatten” (Matteüs 19:11–12). De Catechismus citeert dit vers wanneer het spreekt over mannen en vrouwen die “afstand hebben gedaan van het grote goed van het huwelijk om het Lam te volgen waar het ook gaat” (paragraaf 1618).

De evangeliën noemen zijn moeder, en degenen die het evangelie zijn broeders en zusters noemt (Marcus 6:3), en nooit een vrouw. Petrus was getrouwd: Jezus genas “de schoonmoeder van zijn vrouw” (Matteüs 8:14), en Paulus schrijft dat Cefas, de andere naam van Petrus, met een vrouw reisde (1 Korintiërs 9:5). De Heer was ongehuwd en zijn voornaamste apostel was getrouwd, en beiden dienden God. Paulus vatte het samen in één regel: “ieder heeft zijn eigen gave van God, de een op deze wijze, de ander op die” (1 Korintiërs 7:7). Er is meer over die gave in of ongehuwd zijn beter is dan het huwelijk.

Waarom noemt Jezus zichzelf de bruidegom?

Hij nam een beeld op dat de profeten hadden gebruikt voor God en zijn volk: “zoals een bruidegom zich verheugt over de bruid, zo zal uw God zich over u verheugen” (Jesaja 62:5). Toen de discipelen van Johannes vroegen waarom zijn volgelingen niet vastten, zei Jezus: “Kunnen de bruiloftsgasten vasten terwijl de bruidegom bij hen is?” en vervolgens: “er zullen dagen komen dat de bruidegom van hen weggenomen zal worden” (Marcus 2:19–20). Johannes de Doper had al zo over hem gesproken: “Wie de bruid heeft, is de bruidegom” (Johannes 3:29). Jezus vertelde over een koning die “een bruiloft voor zijn zoon aanrichtte” (Matteüs 22:2), en over tien maagden die met hun lampen wachtten op een bruidegom die om middernacht kwam (Matteüs 25:1–13).

Paulus bracht het beeld naar het huisgezin. “Mannen, heb uw vrouw lief, evenals Christus de gemeente heeft liefgehad en Zich voor haar heeft overgegeven,” schreef hij, en na nogmaals Genesis 2:24 te hebben geciteerd, voegde hij eraan toe: “Dit geheimenis is groot; ik spreek echter met het oog op Christus en de gemeente” (Efeziërs 5:25, 32). Een christelijk huwelijk, met al zijn gewone dagen, is bedoeld om in het klein te laten zien hoe Christus zijn volk liefheeft.

Hoe helpen de woorden van Jezus bij een moeilijk huwelijk?

Hij gaf geen regels voor aan de keukentafel, maar veel van wat hij zei wordt daar als eerste getoetst. Hij zei tegen Petrus om te vergeven “tot zeventig maal zeven” (Matteüs 18:22). Hij vroeg waarom we kijken naar “de splinter in het oog van uw broeder, maar de balk in uw eigen oog niet opmerken” (Matteüs 7:3). Hij vertelde zijn discipelen dat wie groot onder hen wilde zijn, “uw dienaar zal zijn,” omdat “de Zoon des mensen niet gekomen is om gediend te worden, maar om te dienen” (Marcus 10:43, 45). En hij gaf het gebod waar elk christelijk huisgezin door leeft: “Dat u elkaar liefhebt, zoals Ik u heb liefgehad” (Johannes 15:12).

Hij sprak deze woorden tot al zijn discipelen, en daarom passen ze bij een huwelijk, waar twee discipelen één dak delen. Wanneer de wijn opraakt, zoals in Kana, blijft het woord van zijn moeder aan de dienaren gelden: wat hij ook tegen u zegt, doe het. Vergeving betekent echter nooit in gevaar blijven. Waar geweld of angst in een huis is, kan een pastor, een hulpverlener of de politie helpen, en hen bellen is geen gebrek aan geloof.

Jezus gaf zijn eerste teken op een bruiloft, en de Bijbel eindigt er bij een. “Zalig zijn zij die geroepen zijn tot het bruiloftsmaal van het Lam,” wordt tegen Johannes gezegd (Openbaring 19:9). Elk trouw huwelijk is een voorproefje van dat maal, waar de goede wijn tot nu toe bewaard is gebleven.





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...