De Bijbel noemt het doden van iemand die niets heeft gedaan dat de dood waardig is het vergieten van “onschuldig bloed,” en rekent dat bloed als schuld aan de moordenaar en aan het land waar het wordt vergoten.
De wet stelt vrijsteden in “opdat er geen onschuldig bloed vergoten worde in uw land” (Deuteronomium 19:10), Spreuken 6:17 noemt “handen die onschuldig bloed vergieten” onder de dingen die de HEERE haat, en 2 Koningen 24:4 zegt dat het onschuldige bloed dat Manasse vergoot iets was “dat de HEERE niet wilde vergeven.” De Schrift noemt ook specifieke onschuldigen: Abel, wiens bloed “roept tot Mij van de aardbodem” (Genesis 4:10), David, die Saul wilde doden “zonder oorzaak” (1 Samuël 19:5), de kinderen van Bethlehem (Mattheüs 2:16), en Jezus, van wie Judas bekende dat hij Hem had verraden als “het onschuldige bloed” (Mattheüs 27:4).
Hoe de wet onschuldig bloed beschermde

Exodus 23:7
“Houd u verre van een valse zaak; en dood de onschuldige en rechtvaardige niet: want Ik zal de goddeloze niet rechtvaardigen.”
Reflectie: Het gebod staat tussen de wetten voor rechtbanken. Het vers ervoor verbiedt het buigen van “het recht van uw arme in zijn rechtszaak,” en het vers erna verbiedt het aannemen van een geschenk, “want het geschenk verblindt de wijzen.” In die context worden onschuldigen gedood door een valse rechtszaak, en God zegt dat Hij “de goddeloze niet zal rechtvaardigen” die dit doet.

Deuteronomy 19:10
“Opdat er geen onschuldig bloed vergoten worde in uw land, dat de HEERE, uw God, u geeft als erfdeel, en er bloedschuld op u kome.”
Reflectie: Mozes geeft de reden voor de vrijsteden: eerst drie, en nog drie als de HEERE de grenzen van Israël vergroot. Ze beschermen een man die zijn naaste per ongeluk doodt, zoals wanneer een bijl “van de steel afglijdt,” zodat de bloedwreker niet iemand doodt die “de dood niet waardig was” (19:5-6). Het onschuldige bloed waar het hier om gaat is dat van de per ongeluk moordenaar. De opzettelijke moordenaar die naar zo'n stad vlucht wordt uitgeleverd, en in dat geval moet Israël “de schuld van het onschuldige bloed wegdoen” (19:13).

Deuteronomy 27:25
“Vervloekt is hij die een geschenk aanneemt om een onschuldig persoon te doden. En al het volk zal zeggen: Amen.”
Reflectie: De vloek valt op de man die een beloning aanneemt om te doden, en al het volk moet daarop antwoorden met “Amen.” Exodus 23:8 had het aannemen van een geschenk in de rechtszaal al verboden.

Deuteronomium 21:8-9
“Wees genadig, o HEERE, voor Uw volk Israël, dat U verlost hebt, en reken onschuldig bloed niet toe aan Uw volk Israël. En het bloed zal hun vergeven worden. Zo zult u de schuld van onschuldig bloed uit uw midden wegdoen, wanneer u doet wat recht is in de ogen van de HEERE.”
Reflectie: De wet behandelt een lichaam dat in een veld wordt gevonden wanneer “niet bekend is wie hem geslagen heeft” (21:1). De oudsten van de dichtstbijzijnde stad breken de nek van een vaars die nog nooit een juk heeft gedragen, wassen hun handen erboven en zeggen: “Onze handen hebben dit bloed niet vergoten, en onze ogen hebben het niet gezien” (21:7). Numeri 35:33 had gezegd dat het land “niet verzoend kan worden voor het bloed dat erin vergoten is, dan door het bloed van hem die het vergoten heeft”; Deuteronomium 21 voorziet in het geval dat die man niet gevonden kan worden.
Wat God haat in degenen die het vergieten

Spreuken 6:16-17
“Deze zes dingen haat de HEERE; ja, zeven zijn voor Hem een gruwel: hoogmoedige ogen, een leugenachtige tong, en handen die onschuldig bloed vergieten,”
Reflectie: Handen die onschuldig bloed vergieten staan op de derde plaats in een lijst van zeven, tussen een liegende tong en “een hart dat goddeloze plannen bedenkt” (6:18). De lijst gaat door het lichaam heen: ogen, tong, handen, hart, voeten. Eerder in Spreuken waarschuwt een vader zijn zoon voor mannen die zeggen: “laten wij loeren op de onschuldige zonder oorzaak” (1:11).

Psalm 10:8
“Hij zit in de hinderlagen van de dorpen: in de geheime plaatsen vermoordt hij de onschuldige: zijn ogen zijn in het geheim gericht op de arme.”
Reflectie: De psalmist beschrijft een man die in een hinderlaag wacht om te doden, met zijn ogen “in het geheim gericht op de arme.” In zijn hart zegt hij: “God heeft het vergeten: Hij verbergt Zijn aangezicht; Hij zal het nooit zien” (10:11). De psalm antwoordt hem drie verzen later: “U hebt het gezien... U bent de helper van de wees” (10:14).

Psalm 94:21
“Zij spannen samen tegen de ziel van de rechtvaardige, en veroordelen onschuldig bloed.”
Reflectie: De moordenaars in deze psalm werken via een rechtbank. Het vers ervoor vraagt of “de troon van ongerechtigheid, die onheil beraamt door een wet,” gemeenschap met God kan hebben. Het “veroordelen van onschuldig bloed” is het ter dood veroordelen van een onschuldig persoon, en de psalm eindigt met het vertrouwen dat “de HEERE, onze God, hen zal uitroeien” (94:23).

Jesaja 59:7
“Hun voeten rennen naar het kwaad, en zij haasten zich om onschuldig bloed te vergieten; hun gedachten zijn gedachten van ongerechtigheid; verwoesting en vernietiging zijn op hun paden.”
Reflectie: Jesaja opent het hoofdstuk door te zeggen dat het oor van de HEERE niet “zwaar is, zodat het niet kan horen,” en dat hun ongerechtigheden hen van God hebben gescheiden: “uw handen zijn bevlekt met bloed” (59:2-3). De eerste helft van het vers herhaalt Spreuken 1:16 bijna woord voor woord: “hun voeten rennen naar het kwaad, en haasten zich om bloed te vergieten.”
Onschuldig bloed in Juda en Jeruzalem

Psalm 106:38
“En zij vergoten onschuldig bloed, zelfs het bloed van hun zonen en van hun dochters, die zij offerden aan de afgoden van Kanaän: en het land werd bevlekt met bloed.”
Reflectie: De psalm vertelt de geschiedenis van Israëls opstand, en hier is het onschuldige bloed dat van kinderen. Het vers ervoor zegt dat zij “hun zonen en hun dochters offerden aan duivels.” Het land zelf is “bezoedeld met bloed,” en twee verzen later ontbrandt “de toorn van de HEERE” tegen Zijn volk (106:40).

Jeremia 19:4-5
“Omdat zij Mij verlaten hebben, en deze plaats vervreemd hebben, en daarin reukwerk gebrand hebben voor andere goden, die zij noch hun vaderen gekend hebben, noch de koningen van Juda, en deze plaats gevuld hebben met het bloed van onschuldigen; Zij hebben ook de hoogten van Baäl gebouwd, om hun zonen met vuur te verbranden als brandoffers voor Baäl, wat Ik niet geboden heb, noch erover gesproken heb, noch in Mijn gedachten is opgekomen:”
Reflectie: De plaats waar het om gaat is het dal van de zoon van Hinnom, Tophet genoemd, waar kinderen werden verbrand als offers aan Baäl. God zegt over de praktijk dat Hij “niet geboden heeft, noch erover gesproken heeft, noch in Mijn gedachten is opgekomen,” en kondigt aan dat het dal zal worden hernoemd tot “Het dal van de slachting” (19:6).

2 Koningen 21:16
“Bovendien vergoot Manasse zeer veel onschuldig bloed, totdat hij Jeruzalem van het ene einde tot het andere had gevuld; naast zijn zonde waarmee hij Juda deed zondigen, door te doen wat kwaad was in de ogen van de HEERE.”
Reflectie: Koning Manasse vergoot zoveel bloed dat hij “Jeruzalem vulde van het ene einde tot het andere.” Het vers houdt de twee zonden gescheiden: het bloedvergieten, en “zijn zonde waarmee hij Juda deed zondigen.”

2 Koningen 24:4
“En ook vanwege het onschuldige bloed dat hij vergoot: want hij vulde Jeruzalem met onschuldig bloed; wat de HEERE niet wilde vergeven.”
Reflectie: Jojakim is koning wanneer de HEERE benden van de Chaldeeën, de Syriërs, de Moabieten en de kinderen van Ammon tegen Juda stuurt. De schrijver zegt dat dit kwam “vanwege de zonden van Manasse” (24:3), en wijst het onschuldige bloed aan als de zonde “die de HEERE niet wilde vergeven.”

Jeremia 7:6
“Indien gij de vreemdeling, de wees en de weduwe niet onderdrukt, en geen onschuldig bloed vergiet op deze plaats, en niet achter andere goden aanloopt tot uw eigen schade:”
Reflectie: Jeremia stelt de voorwaarden voor Juda om in het land te blijven: rechtvaardigheid tussen buren, geen onderdrukking van de vreemdeling, de wees en de weduwe, geen onschuldig bloed, en geen andere goden. De belofte volgt in het volgende vers: “Dan zal Ik u laten wonen op deze plaats.” Jeremia 22:3 herhaalt dezelfde geboden, eindigend met “vergeet ook geen onschuldig bloed op deze plaats.”

Joël 3:19
“Egypte zal een woestenij worden, en Edom zal een woeste wildernis worden, vanwege het geweld tegen de kinderen van Juda, omdat zij onschuldig bloed hebben vergoten in hun land.”
Reflectie: Hier is het onschuldige bloed dat van “de kinderen van Juda,” en het vers noemt Egypte en Edom als degenen die daarvoor verwoest zullen worden. Het hoofdstuk belooft dat “Juda voor eeuwig zal wonen,” en eindigt met de belofte dat Hij “hun bloed zal reinigen dat Ik niet gereinigd heb” (3:20-21).
Specifieke onschuldigen in de Schrift

1 Samuel 19:5
“Want hij waagde zijn leven, en sloeg de Filistijn, en de HEERE bewerkte een grote verlossing voor heel Israël: u hebt het gezien, en u verheugde u: waarom zou u dan zondigen tegen onschuldig bloed, om David zonder oorzaak te doden?”
Reflectie: Jonathan pleit bij zijn vader Saul voor David, eraan herinnerend dat David de Filistijn doodde en dat Saul zich daarover “verheugde.” Hij noemt de geplande moord een zonde “tegen onschuldig bloed.” Saul luistert en zweert: “Zo waar de HEERE leeft, hij zal niet gedood worden” (19:6).

Matteüs 2:16
“Toen Herodes zag dat hij door de wijzen bedrogen was, werd hij zeer toornig, en hij stuurde eropuit en doodde alle kinderen die in Bethlehem waren…”
Reflectie: Herodes geeft bevel tot de moord wanneer hij ziet dat de wijzen hem hebben bespot, en stelt de leeftijdsgrens vast op basis van “de tijd die hij nauwkeurig van de wijzen had vernomen.” Mattheüs laat hierop de woorden van Jeremia volgen over “Rachel die weent om haar kinderen” (2:17-18).

Matthew 27:4
“Zeggende: Ik heb gezondigd door onschuldig bloed te verraden. Maar zij zeiden: Wat gaat ons dat aan? Zie jij dat zelf maar.”
Reflectie: Judas zegt dit tegen de overpriesters en oudsten nadat hij ziet dat Jezus veroordeeld is, en brengt de dertig zilverlingen terug. De priesters willen het geld niet in de schatkist doen “omdat het bloedgeld is,” en kopen er een akker voor om vreemdelingen te begraven (27:6-7). Later in het hoofdstuk wast Pilatus zijn handen en zegt: “Ik ben onschuldig aan het bloed van deze rechtvaardige” (27:24).
Bloed dat God ziet, wreekt en waardeert

Genesis 4:10
“En Hij zei: Wat heb je gedaan? De stem van het bloed van je broer roept tot Mij vanuit de grond.”
Reflectie: God vraagt Kaïn waar zijn broer is, en Kaïn antwoordt: “Ben ik mijn broeders hoeder?” Gods antwoord behandelt het bloed zelf als een getuige, en het volgende vers spreekt over de aarde die “haar mond heeft opengedaan om het bloed van uw broeder te ontvangen.” Hebreeën 12:24 plaatst later het bloed van Jezus naast dat van Abel, als bloed “dat betere dingen spreekt dan dat van Abel.”

Matteüs 23:35
“Opdat over u al het rechtvaardige bloed komt dat op de aarde vergoten is, vanaf het bloed van de rechtvaardige Abel tot het bloed van Zacharia, de zoon van Berechja, die u vermoordde tussen de tempel en het altaar.”
Reflectie: Jezus spreekt tot de schriftgeleerden en Farizeeën, die de graven van de profeten bouwen terwijl zij, zo zegt hij, “kinderen zijn van hen die de profeten hebben gedood” (23:31). Hij reikt van Abel tot Zacharias, gedood “tussen de tempel en het altaar,” en zegt dat de schuld “over dit geslacht zal komen” (23:36). Lucas 11:50-51 vermeldt hetzelfde gezegde, met het bloed van de profeten “vergoten vanaf de grondlegging van de wereld.”

Openbaring 6:9-10
“En toen Hij het vijfde zegel opende, zag ik onder het altaar de zielen van hen die geslacht waren om het woord van God en om het getuigenis dat zij hadden: En zij riepen met luide stem: Hoe lang, o heilige en waarachtige Heere, oordeelt en wreekt U ons bloed niet aan hen die op de aarde wonen?”
Reflectie: Bij het openen van het vijfde zegel ziet Johannes de zielen van hen die “geslacht waren om het woord van God” onder het altaar, en zij vragen hoe lang het duurt voordat hun bloed gewroken wordt. Zij krijgen witte gewaden en krijgen te horen dat zij nog “een korte tijd” moeten rusten, totdat het aantal van hun mededienstknechten die gedood zullen worden, compleet is (6:11).

Psalm 72:14
“Hij zal hun ziel verlossen van bedrog en geweld: en hun bloed zal kostbaar zijn in Zijn ogen.”
Reflectie: De koning die in deze psalm wordt beschreven, verlost “de arme die roept” en “wie geen helper heeft” (72:12), en verlost hun ziel “van list en geweld.” Hun bloed is “kostbaar” in zijn ogen.

Een reactie plaatsen