De uil in de Bijbel is niet wijs — hij is eenzaam

De uil in de Schrift is niet wijs. Hij is eenzaam en leeft op plekken waar mensen vroeger woonden.

De wijze uil is Grieks — de vogel van Athena, op de munten van haar stad. De uil van de Bijbel is iets heel anders, en dat verschil verandert de betekenis van verschillende passages.

Het eerste optreden van de uil is administratief. Leviticus 11:16-17 noemt vogels die niet gegeten mogen worden, en verschillende uilen staan daartussen — de oehoe, de ransuil, de steenuil, de grote uil, de kerkuil, afhankelijk van de vertaling.

Vertalers zijn het oneens over de identificaties, omdat de Hebreeuwse termen zeldzaam zijn en er verschillende slechts in deze lijsten voorkomen. Wat consistent is, is dat uilen bij de roofvogels en aaseters horen in plaats van bij de duiven.

Waar de uil in de Schrift werkelijk leeft, is in het vocabulaire van verlatenheid.

Jesaja, die Edom na het oordeel beschrijft, geeft een inventaris van wat er in plaats van mensen zal zijn: De woestijnuil en de ransuil zullen het bezitten; de grote uil en de raaf zullen er nestelen (Jesaja 34:11). Verderop in dezelfde passage: Daar zal de uil nestelen en eieren leggen, ze zal ze uitbroeden en voor haar jongen zorgen onder de schaduw van haar vleugels (Jesaja 34:15).

Die laatste regel is vreemd en het opmerken waard. Het beeld van verlatenheid is een moeder vogel die voor haar kuikens zorgt. Er leeft daar iets. Het zijn simpelweg wij niet.

Sefanja doet hetzelfde met Ninevé: De woestijnuil en de ransuil zullen op haar zuilen neerstrijken (Sefanja 2:14). Vogels op de kapitelen van een gevallen keizerlijke stad.

En dan het gebruik dat de uil een artikel waard maakt.

Psalm 102 is getiteld als een gebed van een geteisterde die zwak is geworden en een klaagzang uitstort. Middenin:

Ik ben als een woestijnuil, als een uil tussen de ruïnes. Ik lig wakker; ik ben geworden als een vogel alleen op een dak. (Psalm 102:7-8)

Drie beelden van hetzelfde. Een vogel op een lege plek, een vogel in een ruïne, een vogel die 's nachts wakker is op een dak terwijl al het andere slaapt.

Iedereen die om vier uur 's ochtends wakker is geweest, kent het derde beeld precies. De psalmist grijpt naar de uil, niet omdat hij wijs is, maar omdat het het wezen is dat op is wanneer niemand anders dat is.

En de psalm lost niet snel op. Hij gaat nog twintig verzen door voordat hij keert, en zelfs die wending gaat over Gods bestendigheid in plaats van over de verlichting van de lijdende: Maar U, HEER, troont voor eeuwig.

Als de uil in je gedachten is gekomen — in een droom, in de nacht, tijdens een wandeling — dan is de associatie van de Schrift geen waarschuwing en geen boodschap. Het is gezelschap.

De Bijbel heeft een vogel voor de persoon die wakker is terwijl anderen slapen, op een plek die ooit voller was dan nu. Die vogel staat in een psalm, en de psalm werd bewaard en gezongen.

De Schrift biedt geen droomwoordenboek en suggereert nergens dat zoiets bestaat; Jozef en Daniël zeggen beiden dat de uitleg aan God toebehoort in plaats van aan hun eigen vaardigheid (Genesis 40:8; Daniël 2:27-28). Wat het in plaats daarvan biedt, is een vocabulaire, en de uil maakt daar deel van uit.

De uil van Athena, op Atheense munten uit de vijfde eeuw voor Christus, is de voorvader van elke wijze uil sindsdien. De associatie reisde door Rome en de Europese folklore in, en van daaruit naar kinderboeken.

Het is een mooi beeld, maar geen bijbels beeld. Waar de Schrift wijsheid zoekt, grijpt ze helemaal niet naar een vogel — ze grijpt naar een vrouw die roept op straat (Spreuken 8:1-3), wat een aanzienlijk vreemder beeld is en meer waard dan de uil.

Wat symboliseert een uil in de Bijbel?

Verwoesting en eenzaamheid. Uilen verschijnen in de lijsten van onreine vogels en in beschrijvingen van verwoeste steden, en Psalm 102:7 gebruikt de uil voor een persoon die wakker en alleen is.

Is de uil een symbool van wijsheid in de Schrift?

Nee. Dat is Grieks, afkomstig van de uil van Athena. De Schrift verpersoonlijkt wijsheid als een vrouw die luid roept op straat (Spreuken 8:1-3).

Zijn uilen onrein in de Bijbel?

Ja, verschillende soorten worden genoemd in Leviticus 11:16-17, hoewel vertalers het oneens zijn over de exacte identificaties.

Is het zien van een uil een slecht voorteken?

De Schrift geeft geen basis om welk schepsel dan ook als voorteken te lezen, en Leviticus 19:26 verbiedt het zoeken ernaar.