Kun je wijwater drinken? Ja, maar niet uit het doopvont van de kerk



  • Je kunt wijwater drinken en het is geen zonde; de Katholieke Kerk heeft hier geen regels voor of tegen.
  • Wijwater is water dat gezegend is met het gebed van de Kerk, gebruikt voor het kruisteken, voor besprenkeling en voor het zegenen van huizen, als herinnering aan de doop.
  • Veel orthodoxe christenen drinken wijwater als gewoonte, vaak elke ochtend na hun gebed samen met gezegend brood.
  • Water uit wijwatervonten in de kerk is niet veilig om te drinken: studies in Sevilla en Oostenrijk toonden zware bacteriële besmetting aan, met soorten die in de drukst bezochte kerken infecties kunnen veroorzaken.
  • Uit gezond verstand, niet als kerkelijke leer: als je wijwater wilt drinken, neem dan schoon drinkwater mee in een schone fles en vraag een priester om dit te zegenen.
  • Lourdeswater is bronwater, geen wijwater, tenzij een priester het zegent.
  • Wijwater verwijst naar het levende water dat Jezus aanbiedt aan iedereen die dorst heeft.

Ja, je kunt wijwater drinken en het is geen zonde. Veel orthodoxe christenen drinken het als dagelijkse gewoonte en de Katholieke Kerk heeft hier geen regels voor of tegen. Drink niet uit de wijwatervont bij de kerkdeur: tests toonden hoge concentraties bacteriën aan in wijwatervonten, en in drukke kerken zelfs soorten die infecties kunnen veroorzaken.

Wijwater is gewoon water waarover de Kerk heeft gebeden. Chemisch gezien blijft het water, en de zegening maakt vuil water niet schoon. Wat het aanraakt is een diepere dorst, degene waarover Jezus sprak bij een put in Samaria: “Ieder die van dit water drinkt, zal weer dorst krijgen, maar wie drinkt van het water dat Ik hem zal geven, zal in eeuwigheid geen dorst meer krijgen” (Johannes 4:13–14). Elke druppel wijwater wijst voorbij zichzelf naar Hem.

Wat is wijwater en waar dient het voor?

Wijwater is water dat gezegend is met het gebed van de Kerk en is bedoeld om ons aan onze doop te herinneren. De Catechismus noemt “de besprenkeling met wijwater (die herinnert aan de Doop)” onder de tekenen die gepaard gaan met de zegeningen van de Kerk. Bij de ingang van een katholieke kerk dopen mensen hun vingers erin en maken een kruisteken. Het Boek der Zegeningen spreekt over het gebruik ervan “bij het zegenen van onszelf bij het binnengaan van de kerk of thuis,” en de woorden die een priester kan gebruiken om de zegening in te leiden beginnen met: “De zegening van dit water herinnert ons aan Christus, het levende water.”

Het wordt ook besprenkeld. Sinds ten minste de negende eeuw zegenen priesters op zondag water en besprenkelen daarmee de gelovigen, en families nemen het mee naar huis. Hincmar van Reims vertelde zijn priesters destijds dat mensen “het in schone vaten kunnen meenemen om hun huizen, velden, wijngaarden en vee te besprenkelen.” De Grieks-orthodoxe kathedraal van St. Andrew in Londen stelt dat het “op mensen, voorwerpen, voertuigen, gebouwen en zelfs dieren kan worden besprenkeld om ze te heiligen en het kwaad te verdrijven.”

Wat gebeurt er als je wijwater drinkt?

Chemisch gezien gebeurt er niets wat water niet zou doen. Zelfs in Lourdes, waar de Kerk vele genezingen heeft erkend, stelt het heiligdom duidelijk dat het bronwater “geen therapeutische of specifieke eigenschappen heeft,” en dat “wetenschappelijke analyses hebben aangetoond dat het geen bijzondere eigenschappen bevat.”

De kerken bidden om meer dan dat. St. Andrew’s vertelt zijn gelovigen dat wijwater “gedronken kan worden voor spiritueel en lichamelijk welzijn,” en een katholiek zegeningsgebed vraagt “dat degenen die met dit water worden besprenkeld, vernieuwd mogen worden in lichaam en geest.” De Katholieke Kerk noemt wijwater een sacramentalie. “Sacramentalieën verlenen niet de genade van de Heilige Geest op de wijze van de sacramenten,” zegt de Catechismus, “maar door het gebed van de Kerk bereiden zij ons voor om genade te ontvangen en maken zij ons ontvankelijk om ermee samen te werken.” Het drinken ervan voegt daar niets aan toe. Pater Caleb La Rue, kanselier van het katholieke bisdom Lincoln in Nebraska, verwoordt het simpel: “Wijwater is geen magie, en het drinken ervan – hoewel niet verboden – is niet krachtiger dan wanneer we onze vingers erin dopen en een kruisteken maken.”

Is het veilig om wijwater te drinken?

Water uit een wijwatervont is dat niet. In een studie gepubliceerd in 2002 testten onderzoekers in Sevilla de wijwatervonten van de kerken in de stad en vonden “een sterke bacteriële besmetting.” Van de bacteriën die zij identificeerden, “zijn 30 van de 37 verschillende soorten die uit wijwater werden geïsoleerd, bekend als menselijke pathogenen.” Zij herleidden dit tot de handen van mensen: “De hoge bacteriële besmetting is gerelateerd aan overdracht via de menselijke huid.”

Een studie van de Medische Universiteit van Wenen, gepubliceerd in 2012, vond vrijwel hetzelfde in Oostenrijk. “Alle wijwatermonsters uit kerken en ziekenhuiskapellen vertoonden extreem hoge concentraties” bacteriën, en ziektekiemen van fecale oorsprong verschenen “alleen in de meest bezochte kerken.” De onderzoekers waarschuwden dat wijwater “een andere bron van infectie kan zijn, vooral in ziekenhuiskapellen en veelbezochte kerken.” Heilige bronnen deden het nauwelijks beter: “slechts 14% voldeden aan de microbiologische en chemische eisen van de nationale drinkwaterregelgeving.”

Geen van beide studies testte wijwater dat mensen mee naar huis nemen, en geen enkele kerkelijke leer dekt dit. Gezond verstand volstaat: drink niet uit een wijwatervont of wijwaterbakje dat door vele handen is aangeraakt, zeker niet in een drukke kerk of een ziekenhuiskapel. Als u wijwater wilt drinken, breng dan schoon drinkwater mee in een schone fles en vraag een priester om het te zegenen. Hoe u aan wijwater voor thuis komt en wie het kan zegenen, wordt beantwoord in hoe je thuis wijwater maakt.

Is het een zonde om wijwater te drinken?

Nee. De Katholieke Kerk heeft hier geen regel tegen. Pater La Rue schrijft: “Voor zover ik kan nagaan, heeft de Kerk hier geen officieel standpunt over. Ik kon nergens vinden dat de Kerk deze praktijk aanmoedigt of ontmoedigt.” Hij ziet redenen aan beide kanten. Het drinken ervan kan herinneren aan “de woorden van onze Heer tot de vrouw bij de put over het levensgevende water,” terwijl de doop, het sacrament waaraan wijwater herinnert, wordt toegediend door gieten of onderdompelen, niet door drinken.

Het enige wat men moet vermijden, is het water als een amulet behandelen. De Catechismus waarschuwt dat “het toeschrijven van de werking van gebeden of sacramentele tekens aan louter hun uiterlijke uitvoering, los van de innerlijke gesteldheid die zij vereisen, neerkomt op bijgeloof.” Wijwater dat met geloof en gebed wordt gedronken, is een kleine daad van liefde jegens God. Wijwater dat als een geluksdrankje wordt gedronken, is iets anders.

Drinkt de orthodoxe christen wijwater?

Ja. Het drinken ervan is onderdeel van het orthodoxe leven. Tijdens het feest van Theofanie, wanneer de Kerk de doop van Christus herinnert, vraagt de Grote Wijding van het Water om de genade van de Heilige Geest “over het water en over degenen die ervan zullen nuttigen,” in de woorden van de Orthodoxe Kerk in Amerika.

Veel orthodoxe families bewaren dat water thuis en drinken elke ochtend een klein beetje. “Het is een vrome gewoonte,” legt een orthodoxe gids uit, “voor orthodoxe christenen om de dag te beginnen, na hun ochtendgebeden en voor het eten, door een deeltje antidoron te nuttigen en agiasmos, of gezegend water, te drinken.” Antidoron is het gezegende brood dat na de Liturgie wordt uitgedeeld. Een gebed voor dat moment, uit de nieuwsbrief van de Russisch-orthodoxe kathedraal van St. Johannes de Doper, vraagt God om gezondheid van ziel en lichaam samen:

O Heer mijn God, moge Uw heilige gave en Uw Heilig Water zijn tot vergeving van mijn zonden, tot verlichting van mijn geest, tot versterking van mijn geestelijke en lichamelijke krachten, tot gezondheid van mijn ziel en lichaam, tot het overwinnen van mijn hartstochten en zwakheden, door Uw grenzeloze barmhartige goedheid, door de gebeden van Uw Alreine Moeder en al Uw Heiligen. Amen.

Kan het na het eten worden gedronken? Het orthodoxe regelboek voor diensten, de Typikon, geeft antwoord voor het Theofaniewater, zoals geciteerd door de Russisch-orthodoxe site Pravmir: “degenen die het niet drinken omdat zij al voedsel hebben geconsumeerd, vergissen zich, want Gods genade wordt geschonken voor de heiliging van de gehele wereld en alle schepselen.”

Is Lourdeswater wijwater?

Niet tenzij een priester het zegent. In 1858 hoorde Bernadette Soubirous de Vrouwe van de grot zeggen: “Ga drinken bij de bron en was u daar,” en pelgrims doen dat sindsdien. Het Heiligdom van Lourdes is voorzichtig met wat het water is: “het is geen wijwater: water uit de Bron kan alleen wijwater worden door de handeling van een priester.” Bernadette zelf zei: “We nemen het water als medicijn… We moeten geloof hebben, we moeten bidden: dit water zal geen kracht hebben zonder geloof!”

Pelgrims drinken het uit achttien fonteinen naast de grot, en het is gratis. Sinds 1858, zo stelt het heiligdom, zijn “tweeënzeventig genezingen als wonderbaarlijk erkend; de meest recente, die van Antonia Raco, dateert uit 2025.” Van de eerste zeventig zijn er vijftig genezen “door contact met het water van Lourdes,” de meesten in de baden.

Drinkt de Kerk al sinds mensenheugenis gezegend water?

Dit gebruik is erg oud. Een vierde-eeuws gebed over water en olie, van bisschop Serapion, vraagt God dat “alle koortsen, elke boze geest en alle kwalen op de vlucht worden gejaagd door hem die deze dranken drinkt of ermee gezalfd wordt.” Gregorius van Tours schreef over een zesde-eeuwse kluizenaar, Eusitius, die koorts kon genezen “door zijn slachtoffers water te laten drinken dat hij had gezegend.” De Catholic Encyclopedia uit 1910, die deze verslagen verzamelt, voegt eraan toe dat mensen op sommige plaatsen doopwater in vaten mee naar huis namen en daar bewaarden.

Wordt het drinken van wijwater in de Bijbel genoemd?

Eén keer, en dat is geen troost. Het enige vers in de King James Bijbel dat “heilig water” noemt, staat in Numeri 5, de beproeving van een vrouw van wie haar echtgenoot overspel vermoedt: “de priester zal heilig water in een aarden vat nemen; en van het stof dat op de vloer van de tabernakel ligt, zal de priester nemen en in het water doen” (Numeri 5:17). Daarna “zal hij de vrouw het bittere water laten drinken” (Numeri 5:24). Niets in het Nieuwe Testament vraagt christenen om gezegend water te drinken.

Wat de evangeliën ons wel geven, is een uitnodiging. Op de laatste dag van het feest in Jeruzalem “stond Jezus en riep, zeggende: Indien iemand dorst heeft, laat hem tot mij komen en drinken” (Johannes 7:37). Het water in de fles op onze plank is een teken van dat water, nooit een vervanging ervan. En de laatste bladzijde van de Bijbel eindigt met dezelfde oproep, opengehouden voor iedereen: “En laat wie dorst heeft, komen. En wie wil, laat hem het water des levens om niet nemen” (Openbaring 22:17).





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...