Orthodox vs Katholiek: Hoe de twee kerken verschillen en waarom ze splitsten

Denominaties vergelekenBekijk alle 117 artikelen in deze reeks

Gedurende ongeveer duizend jaar waren de katholieke en oosters-orthodoxe kerken één gemeenschap, en tot op de dag van vandaag delen zij dezelfde zeven sacramenten, bisschoppen in apostolische opvolging en de eerste zeven concilies. De breuk tussen hen wordt meestal gedateerd op 1054, en zij gingen hoofdzakelijk uit elkaar vanwege twee zaken: het gezag van de paus en de woorden “en de Zoon” in de geloofsbelijdenis.

Het meeste van wat hen verder verdeelt is van minder groot belang, zoals het vagevuur, de Onbevlekte Ontvangenis, getrouwde priesters, het brood dat bij de communie wordt gebruikt en de datum van Pasen. Toch kunnen de twee kerken nog steeds niet aan één altaar knielen. De katholieke kerk zegt dat de gemeenschap tussen hen “weinig tekortkomt om de volheid te bereiken die een gemeenschappelijke viering van de eucharistie van de Heer zou toestaan.” De orthodoxe kerk deelt de communie niet met katholieken, omdat zij gedeelde communie ziet als het resultaat van volledige eenheid, en niet als een stap op weg ernaartoe. Dus wachten beiden nog steeds op het gebed dat Jezus bad: “dat zij allen één mogen zijn” (Johannes 17:21).

Om te zien wat katholieken leren naast wat orthodoxe christenen leren over 55 vragen, opent u onze gratis tool, Vergelijk christelijke denominaties.

Onderwerp	Katholiek	Oosters-Orthodox
Leiderschap	De paus, met gezag over de hele Kerk	Veertien zelfbesturende kerken erkend door iedereen, plus twee erkend door sommigen; de oecumenisch patriarch is de eerste onder zijns gelijken
size	Ongeveer 1,4 miljard	Ongeveer 200 miljoen
De Heilige Geest in de geloofsbelijdenis	Voortkomend uit de Vader en de Zoon	Voortkomend uit de Vader
Oecumenische concilies	21, het laatste Vaticanum II (1962–1965)	7, het laatste Nicaea II (787)
Na de dood	Vagevuur voor degenen die nog niet volledig gezuiverd zijn	Geen vagevuur; gebed voor de overledenen gaat door
Maria	Moeder van God; Onbevlekte Ontvangenis; Tenhemelopneming	Moeder van God; zondeloos in het leven; Ontslapenis
Priesters	Normaal gesproken celibatair in de Latijnse Kerk; oosters-katholieke kerken wijden gehuwde mannen	Gehuwde mannen kunnen worden gewijd; bisschoppen zijn celibatair
Communiebrood	Ongedesemd in de Latijnse Kerk	Gedesemd
Zuigelingen	In de Latijnse Kerk, eerste communie op de leeftijd van het verstand	Doopsel, chrismatie en communie samen
Datum van Pasen	Gregoriaanse kalender	Juliaanse kalender, behalve in Finland
Communie voor de ander	Orthodoxen mogen ontvangen als ze erom vragen	Niet aangeboden aan katholieken

Waarin deze twee kerken verschillen

Elk antwoord is geciteerd uit de eigen documenten van de kerk of uit een van onze artikelen.

Oorsprong van de Geest

Katholiek

De Latijnse traditie van de geloofsbelijdenis belijdt dat de Geest ‘uitgaat van de Vader en de Zoon (filioque)’.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 246

Oosters-orthodox

De orthodoxe leer belijdt dat God de Vader de eeuwige oorsprong en bron van de Geest is, zoals Hij de bron van de Zoon is.

Vertaald uit Het orthodoxe geloof (OCA), deel I, De geloofsbelijdenis: de Heilige Geest

Zaligheid

Katholiek

De rechtvaardigmaking wordt geschonken in de doop, het sacrament van het geloof. Zij maakt ons gelijkvormig aan Gods gerechtigheid, die ons door de kracht van zijn barmhartigheid innerlijk rechtvaardig maakt.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1992

Oosters-orthodox

De mens werd geschapen met de mogelijkheid ‘deelgenoot van de goddelijke natuur’ te worden, om de apostel Petrus nog eens aan te halen (2 Petr 1:4). Het is deze deelname aan de goddelijkheid, in de orthodoxe theologie theosis (wat letterlijk vergoddelijking betekent) genoemd, die de hemelvaart van Christus voor de mensheid heeft vervuld.

Vertaald uit Het orthodoxe geloof (OCA), deel I, De geloofsbelijdenis: de hemelvaart

Erfzonde

Katholiek

Het verhaal van de val in Genesis 3 gebruikt een beeldspraak, maar bevestigt een oergebeurtenis, een daad die aan het begin van de geschiedenis van de mens heeft plaatsgevonden. De Openbaring geeft ons de zekerheid van het geloof dat heel de menselijke geschiedenis getekend is door de oorspronkelijke fout die onze eerste ouders vrijwillig hebben begaan.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 390

Oosters-orthodox

Wat de oorspronkelijke—of ‘eerste’—zonde betreft, die van Adam en Eva, gelooft de orthodoxie dat, hoewel ieder de gevolgen van de eerste zonde draagt, waarvan de dood het voornaamste is, alleen Adam en Eva schuldig zijn aan die zonde.

Vertaald uit OCA, Vragen en antwoorden: De erfzonde

Brood en wijn

Katholiek

Volgens de oude traditie van de Latijnse Kerk gebruikt de priester ongedesemd brood bij de eucharistieviering telkens wanneer hij die opdraagt.

Vertaald uit Codex Iuris Canonici, canon 926

Oosters-orthodox

In feite is in de Oosterse Kerk altijd gezuurd brood gebruikt. Er was zelfs ooit een groot geschil over het feit dat in de Oosterse Kerk gezuurd brood werd gebruikt, terwijl in het christelijke Westen ongezuurd brood de norm was.

Vertaald uit OCA, Vragen en antwoorden: Gedesemd brood tegenover ongedesemd brood

Kerkbestuur

Katholiek

De paus, bisschop van Rome en opvolger van Petrus, ‘is het blijvende en zichtbare beginsel en fundament van de eenheid van zowel de bisschoppen als van de hele schare der gelovigen.’

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 882

Oosters-orthodox

De Orthodoxe Kerk als geheel is de eenheid van wat plaatselijke autocefale of autonome kerken worden genoemd. Deze woorden betekenen eenvoudigweg dat deze kerken zichzelf besturen, hun eigen bisschoppen kiezen en hun eigen leven inrichten.

Vertaald uit OCA, Vragen en antwoorden: Hoe is de Orthodoxe Kerk georganiseerd

Wie gewijd mag worden

Katholiek

‘Alleen een gedoopte man (vir) ontvangt geldig de heilige wijding.’ De Heer Jezus koos mannen (viri) om het college van de twaalf apostelen te vormen, en de apostelen deden hetzelfde toen zij medewerkers kozen om hen in hun bediening op te volgen.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1577

Oosters-orthodox

In de Orthodoxe Kerk kan een gehuwde man tot het priesterschap worden gewijd. Zijn huwelijk moet echter het eerste zijn voor hem en zijn vrouw, en hij mag niet hertrouwen en zijn bediening voortzetten als zijn vrouw zou overlijden. Als een ongehuwde man wordt gewijd, mag hij niet trouwen en zijn dienst behouden.

Vertaald uit Het orthodoxe geloof (OCA), deel II, De sacramenten: de heilige wijdingen

Vagevuur

Katholiek

Allen die sterven in Gods genade en vriendschap, maar nog onvolkomen gelouterd zijn, zijn weliswaar van hun eeuwig heil verzekerd; maar na de dood ondergaan zij een loutering, om de heiligheid te bereiken die nodig is om in te gaan in de vreugde van de hemel.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1030

Oosters-orthodox

De Orthodoxe Kerk aanvaardt de leer over het vagevuur niet die zich in recentere tijd in het Rooms-katholicisme heeft ontwikkeld.

Vertaald uit OCA, Vragen en antwoorden: De zonde

Hertrouwen

Katholiek

De Kerk houdt vast dat een nieuwe verbintenis niet als geldig kan worden erkend, indien het eerste huwelijk geldig was. Wanneer de gescheidenen burgerlijk hertrouwd zijn, bevinden zij zich in een situatie die objectief strijdig is met Gods wet.

Vertaald uit Catechismus van de Katholieke Kerk, 1650

Oosters-orthodox

De Kerk staat tot ten hoogste drie huwelijken toe voor elke orthodoxe christen. Als beide partners een tweede of derde huwelijk aangaan, wordt een andere vorm van de huwelijksplechtigheid gehouden, veel soberder en boetvaardiger van karakter.

Vertaald uit Ds. Stanley S. Harakas, The Stand of the Orthodox Church on Controversial Issues (Het standpunt van de Orthodoxe Kerk over omstreden kwesties) (Grieks-orthodoxe aartsdiocese van Amerika; geplaatst door het American Carpatho-Russian Orthodox Diocese)

Bekijk alle 55 antwoorden van deze twee kerken

Nee, de Grieks-orthodoxe kerk maakt geen deel uit van de katholieke kerk, en net als de Russisch-orthodoxe kerk en de andere oosters-orthodoxe kerken is zij niet in gemeenschap met de paus. Zij behoort tot een familie van zelfbesturende orthodoxe kerken, en de senior bisschop van die familie is de oecumenisch patriarch van Constantinopel.

De orthodoxen noemen hun eigen kerk ook katholiek, en wanneer zij de geloofsbelijdenis uitspreken, eindigen zij met het geloof “in één, heilige, katholieke en apostolische kerk.” De orthodoxe schrijver Thomas Hopko legt uit dat “het woord katholiek vol, compleet, heel betekent, waarbij niets ontbreekt.” Dus een orthodoxe christen is katholiek in die zin van het woord zonder rooms-katholiek te zijn.

Verschillende kerken die de Byzantijnse ritus volgen, dragen de naam “Grieks-katholiek”, zoals de Oekraïense Grieks-katholieke kerk en de Melkitische Grieks-katholieke kerk, en voor een bezoeker zien hun diensten er orthodox uit. Toch zijn het oosters-katholieke kerken, in volledige gemeenschap met Rome.

Geen van beide, in enige eenvoudige zin, omdat zij tot de elfde eeuw één geschiedenis deelden. Elke kerk beschouwt zichzelf als de oorspronkelijke kerk, en niet als een tak die zich heeft afgescheiden. Beiden voeren hun bisschoppen terug tot de apostelen, en beiden houden vast aan de concilies van het eerste millennium. In 1965 keken de paus en de patriarch samen terug naar de “volledige gemeenschap van geloof, broederlijke eendracht en sacramenteel leven die tussen hen bestond gedurende de eerste duizend jaar van het leven van de kerk.”

Het woord “orthodox” wordt soms ook gebruikt voor een tweede familie van kerken, de oriëntaals-orthodoxe, waaronder de Koptische, Ethiopische en Armeense kerken. Zij scheidden zich na het Concilie van Chalcedon in 451 af van zowel Rome als Constantinopel, vanwege de vraag hoe de goddelijke en menselijke natuur van Christus beschreven moesten worden. Pew Research rekent hen tot ongeveer 20 procent van de bijna 260 miljoen orthodoxe christenen in de wereld, wat de oosters-orthodoxen op ongeveer 80 procent brengt, of ruwweg 200 miljoen.

Zij splitsten zich over twee vragen die zich eeuwenlang tussen Oost en West hadden opgebouwd. De ene was hoeveel gezag de bisschop van Rome heeft over de andere kerken, en de andere was of het Westen woorden aan de geloofsbelijdenis mocht toevoegen zonder het Oosten.

Het jaar dat meestal wordt genoemd is 1054, toen de legaten van Rome, onder leiding van kardinaal Humbert, patriarch Michael Cerularius van Constantinopel excommuniceerden. De patriarch en zijn synode antwoordden met een eigen excommunicatie. Toen paus Paulus VI en patriarch Athenagoras I die straffen in 1965 ophieven, merkten zij op dat de censuren van 1054 “gericht waren … tegen de betrokken personen en niet tegen de kerken.” De definitieve breuk tussen de kerken kwam geleidelijk, en wat er in de eeuwen daarna gebeurde, verhardde deze.

In 1204 plunderden kruisvaarders uit het Westen Constantinopel, en de orthodoxen zijn dat niet vergeten. In de woorden van de Orthodoxe Kerk in Amerika werd de stad “tijdens de eerste drie dagen van de Goede Week op brute wijze geplunderd.” Bijna acht eeuwen later, in Athene in 2001, sprak paus Johannes Paulus II erover namens de katholieke zijde: “Het feit dat zij Latijnse christenen waren, vervult katholieken met diepe spijt.”

Hereniging werd overeengekomen tijdens het concilie van Lyon in 1274, en opnieuw in Florence in 1439, en geen van beide herenigingen hield stand. Florence vroeg de Grieken om het pauselijk gezag te aanvaarden, de filioque en het vagevuur, en de Orthodoxe Kerk wees dit af. Vervolgens definieerde de Katholieke Kerk de Onbevlekte Ontvangenis van Maria in 1854 en de pauselijke onfeilbaarheid in 1870, en voegde zo nog twee doctrines toe die de Orthodoxen niet accepteren.

Het verschil dat het zwaarst weegt, betreft de paus, wiens ambt katholieken baseren op de woorden van Christus aan Petrus: “jij bent Petrus, en op deze rots zal ik mijn kerk bouwen, en de poorten van de hel zullen haar niet overweldigen” (Matteüs 16:18). De katholieke kerk leert dat de paus, als opvolger van Petrus, “volledige, hoogste en universele macht heeft over de gehele kerk, een macht die hij altijd ongehinderd kan uitoefenen.” In 1870 definieerde het Eerste Vaticaans Concilie dat de paus onfeilbaar is wanneer hij een geloofs- of zedenleer voor de gehele kerk definieert.

De orthodoxe kerk wordt in plaats daarvan bestuurd door concilies van bisschoppen, en het is een familie van kerken. Veertien daarvan worden door alle anderen erkend als autocefaal, wat zelfbesturend betekent. Dit zijn de oude patriarchaten van Constantinopel, Alexandrië, Antiochië en Jeruzalem, vervolgens de patriarchaten van Rusland, Servië, Roemenië, Bulgarije en Georgië, en daarna de kerken van Cyprus, Griekenland, Polen, Albanië, en de Tsjechische landen en Slowakije.

Twee andere kerken worden door sommige van de anderen erkend, maar niet door allemaal. De Orthodoxe Kerk in Amerika ontving haar autocefalie van de Russische kerk in 1970, en sommige patriarchaten erkennen haar niet, hoewel zij wel in gemeenschap met haar blijven. De Orthodoxe Kerk van Oekraïne ontving haar autocefalie van Constantinopel in januari 2019. Alexandrië en Griekenland erkennen haar, en Servië en Polen behoren tot de kerken die haar afwijzen.

De eerste onder de bisschoppen van al deze kerken is de oecumenisch patriarch, momenteel Bartholomeüs I, die wat de orthodoxen noemen “een primaat van eer” bekleedt. Hij roept de concilies van de gehele orthodoxe kerk bijeen en zit deze voor, maar elke kerk bestuurt zichzelf via haar eigen synode van bisschoppen. Zoals de Orthodoxe Kerk in Amerika het verwoordt: “De orthodoxie gelooft niet in de onfeilbaarheid van de paus van Rome, noch van enig ander individu.”

De geloofsbelijdenis van Nicea uit 381 zegt dat de Heilige Geest voortkomt uit de Vader, en daarin echoot zij Jezus' eigen woorden over “de Geest van de waarheid, die van de Vader uitgaat” (Johannes 15:26). Later voegden de Latijnse kerken het woord filioque toe, “en de Zoon.” De eigen catechismus van de katholieke kerk merkt op dat de zinsnede “niet voorkomt in de geloofsbelijdenis die in 381 werd beleden,” dat deze tussen de achtste en elfde eeuw in de Latijnse liturgie terechtkwam, en dat het een “punt van onenigheid met de orthodoxe kerken” blijft.

De katholieke leer ziet de twee tradities als een “legitieme complementariteit,” waarin het Oosten benadrukt dat de Vader de eerste bron van de Geest is en het Westen de eenheid van de Vader en de Zoon benadrukt. De orthodoxen maken bezwaar tegen zowel de doctrine als de manier waarop deze werd toegevoegd. Hopko noemt de filioque “een doctrinale toevoeging die onaanvaardbaar is voor de orthodoxie, aangezien deze zowel onschriftuurlijk is als inconsistent met de orthodoxe visie op God.” Wat betreft de manier waarop deze werd toegevoegd, zeggen de orthodoxen dat het Westen op eigen houtje een geloofsbelijdenis heeft veranderd waarover concilies van de gehele kerk overeenstemming hadden bereikt.

Beide kerken bidden voor de doden, maar zij beschrijven niet op dezelfde manier wat er na de dood gebeurt. De katholieke kerk leert dat degenen die sterven in Gods vriendschap “maar nog onvolmaakt gezuiverd” zijn, “verzekerd zijn van hun eeuwige redding” en na de dood worden gezuiverd, en zij noemt deze laatste zuivering het vagevuur. De orthodoxe kerk accepteert het vagevuur niet als een staat tussen hemel en hel.

Beide kerken noemen Maria de Moeder van God en eren haar als altijd maagd. De katholieke kerk leert ook, als een dogma dat Pius IX in 1854 definieerde, dat Maria vanaf het eerste moment van haar conceptie “gevrijwaard was van elke smet van de erfzonde.” De orthodoxen verwerpen de Onbevlekte Ontvangenis, maar zij leren dat “Maria zonder persoonlijke zonden is.” Hun bezwaar berust deels op een andere visie op de erfzonde, want de orthodoxen houden vol dat mensen de gevolgen van Adams zonde erven, maar niet de schuld ervan.

Aan het einde van Maria's leven spreken katholieken over haar Tenhemelopneming, toen zij “met lichaam en ziel in de hemelse heerlijkheid werd opgenomen.” De orthodoxen vieren het feest van haar Ontslapenis, haar inslapen, op 15 augustus, en zij leren dat Maria “stierf zoals alle mensen sterven” en door haar Zoon werd opgewekt.

Wanneer zij over redding spreken, putten de twee kerken uit dezelfde bronnen. De orthodoxe leer beschrijft het christelijk leven als theosis, de “vergoddelijking” van de mens door de genade van God, en zij wijst op de belofte dat gelovigen “deelgenoten kunnen worden aan de goddelijke natuur” (2 Petrus 1:4). De katholieke catechismus citeert hetzelfde vers, en daarmee de kerkvaders die schreven dat “de Zoon van God mens werd zodat wij God zouden kunnen worden.”

Beide kerken staan getrouwde priesters toe, hoewel in de Latijnse kerk priesters “normaal gesproken worden gekozen uit mannen van geloof die een celibatair leven leiden.” In de oosterse kerken, zoals de catechismus zelf opmerkt, “kunnen getrouwde mannen worden gewijd tot diaken en priester,” terwijl “bisschoppen uitsluitend uit celibatairen worden gekozen.” In beide kerken mag een man die al gewijd is niet trouwen.

Bij de eucharistie gebruikt de Latijnse kerk ongedesemd brood, “volgens de oude traditie van de Latijnse kerk,” en de orthodoxe kerk heeft altijd gedesemd brood gebruikt. Het verschil veroorzaakte ooit een bittere controverse tussen Oost en West.

Chrismatie is de oosterse naam voor vormsel, en een orthodoxe zuigeling ontvangt dit in dezelfde dienst als de doop en de communie. In de Latijnse kerk ontvangt een kind voor het eerst de communie nadat het de leeftijd van het verstand heeft bereikt.

Bijna alle orthodoxe kerken berekenen de datum van het orthodoxe Pasen, die zij Pascha noemen, volgens de oudere Juliaanse kalender, en dat omvat de kerken die de nieuwere kalender gebruiken voor de vaste feesten. De enige uitzondering is de Fins-orthodoxe kerk, die Pascha sinds 1923 volgens de Gregoriaanse kalender dateert. Dus orthodox en westers Pasen vallen soms op dezelfde zondag en soms tot wel vijf weken uit elkaar. In 2025 vielen ze samen, en paus Leo XIV en patriarch Bartholomeüs zeiden dat ze wilden blijven “zoeken naar een mogelijke oplossing om elk jaar samen het Feest der Feesten te vieren.”

De katholieke kerk bestaat uit 24 zelfbesturende kerken, en slechts één daarvan is de Latijnse kerk. De andere 23 zijn de Oosters-katholieke kerken, waaronder de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk, de Maronitische Kerk van Libanon en de Syro-Malabaarse Kerk van India. Velen van hen delen de Byzantijnse liturgie van de orthodoxen en wijden gehuwde mannen tot priester, en toch zijn zij in volledige gemeenschap met de paus. Het Tweede Vaticaans Concilie verklaarde dat de oosterse kerken “de macht hebben om zichzelf te besturen volgens de voor hen geldende disciplines.”

Gewoonlijk niet. Het katholieke canoniek recht staat het in principe toe, dus de barrière ligt aan de orthodoxe kant. Canon 844 staat katholieke bedienaren toe om de sacramenten van boete, de eucharistie en de ziekenzalving toe te dienen aan leden van de oosterse kerken “indien zij er uit eigen beweging om vragen en er naar behoren op zijn voorbereid.” Het staat ook katholieken die geen katholieke priester kunnen bereiken toe om die sacramenten te ontvangen van bedienaren van kerken waarin ze geldig zijn, “wanneer de noodzaak dit vereist of een waarachtig geestelijk voordeel dit suggereert.” De Katholieke Kerk erkent orthodoxe sacramenten als ware sacramenten.

De Orthodoxe Kerk biedt geen communie aan katholieken en staat haar eigen leden niet toe de communie te ontvangen in katholieke kerken. De Orthodoxe Kerk in Amerika geeft de reden: “De eucharistie is het resultaat van eenheid, niet het middel waarmee eenheid wordt bereikt.” Het ontvangen in een kerk waartoe men niet behoort, voegt zij eraan toe, “zou een eenheid impliceren die in feite nog niet bestaat.”

Hun leiders zijn dat langzaam wel, maar de meeste orthodoxe gelovigen zijn minder zeker. In 1965, toen Paulus VI en Athenagoras I de veroordelingen van 1054 ophieven, verklaarden zij dat zij “deze excommunicaties aan de vergetelheid prijsgeven,” en in dezelfde verklaring gaven zij toe dat het gebaar “niet voldoende was om zowel oude als recentere verschillen te beëindigen.”

De gemengde commissie voor theologische dialoog tussen de twee kerken kwam voor het eerst bijeen op Rhodos in 1980. In Ravenna in 2007 kwam deze officiële commissie overeen dat in de onverdeelde Kerk Rome “de eerste plaats innam” en haar bisschop “de protos onder de patriarchen” was. Zij voegde eraan toe dat de twee kerken van mening verschillen over welke bevoegdheden die eerste plaats met zich meebracht. Het document van Ravenna over het primaatschap is het eigen werk van de commissie, en in haar eigen woorden “moet het niet worden begrepen als een officiële verklaring van de leer van de Kerk.”

In november 2025 herdachten paus Leo XIV en patriarch Bartholomeüs samen de 1700ste verjaardag van het Concilie van Nicaea in İznik, het oude Nicaea. De volgende dag ondertekenden zij in Istanbul een gezamenlijke verklaring die vooruitkijkt naar “het gehoopte herstel van de volledige gemeenschap tussen onze zusterkerken.”

De steun onder gewone orthodoxe christenen is zwak. In een Pew-onderzoek in Centraal- en Oost-Europa in 2015–2016 was de opvatting dat de kerken zich zouden moeten herenigen in de meeste landen een minderheidsstandpunt. In Rusland wilde slechts 17 procent van de orthodoxe christenen communie met de Katholieke Kerk, en Roemenië was met 62 procent het enige land waar een meerderheid voorstander was.

Wanneer katholieke leiders over de orthodoxe kerken spreken, noemen zij hen zusterkerken, en patriarch Bartholomeüs ondertekende de verklaring van 2025 in diezelfde bewoordingen. Andere orthodoxen verwerpen dit idee. Een antwoord op de website van de Orthodoxe Kerk in Amerika stelt dat de orthodoxie “zichzelf ziet als de volheid van de Kerk, niet als de ‘andere helft’ van de Kerk,” terwijl zij erkent dat “er sommige orthodoxen zijn die deze noties wellicht zouden onderschrijven.” De verklaring van 2025 vraagt de leden van beide kerken om te streven naar de vervulling van Jezus’ gebed “dat zij allen één mogen zijn” (Johannes 17:21).

De protestantse kerken kwamen voort uit de westerse, katholieke kant van de splitsing in de zestiende eeuw, in een eigen breuk met Rome. Net als de orthodoxen verwerpen zij het gezag van de paus, en de Westminster Confessie van de presbyteriaanse en gereformeerde kerken stelt dat de paus “in geen enkel opzicht het hoofd” van de Kerk kan zijn. De meeste protestantse kerken behielden de westerse geloofsbelijdenis met de filioque, zoals de katholieken dat deden, en dezelfde belijdenis stelt dat de Heilige Geest “eeuwig voortkomt uit de Vader en de Zoon.” In tegenstelling tot beide verwerpen de meeste protestanten het vagevuur en bidden zij niet tot de heiligen.

Oost en West zijn al bijna duizend jaar gescheiden, en in de zestiende eeuw verdeelde het Westen zich opnieuw. Het gebed dat Jezus voor ons allen bad is ouder dan al deze twisten: “dat zij allen één mogen zijn” (Johannes 17:21).

• Orthodox christendom: feiten en statistieken
• Baptistische en oosters-orthodoxe overtuigingen vergeleken
• Limbus en vagevuur in het katholieke geloof
• Anglicaanse en rooms-katholieke kerken vergeleken
• Wat geloven katholieken? God, de mis, de paus en Maria

Meer uit deze reeksDenominaties vergelekenBekijk alle 117 artikelen