17 Bijbelverzen over zelfliefde

Leviticus 19:18

“U zult geen wraak nemen en geen wrok koesteren tegen de kinderen van uw volk, maar u zult uw naaste liefhebben als uzelf: Ik ben de HEERE.”

Reflectie: Het gebod staat tussen de wetten van Leviticus 19, die de Heer aan Mozes geeft voor het volk Israël. Het vers ervoor verbiedt het haten van een broeder in het hart en zegt de hoorder om “uw naaste oprecht terecht te wijzen”; dit vers verbiedt wraak en wrok tegen “de kinderen van uw volk.” Het gebod is om de naaste lief te hebben, en “als uzelf” geeft de maatstaf. Vers 34 past dezelfde maatstaf toe op de vreemdeling die in Israël woont: “u zult hem liefhebben als uzelf, want u bent vreemdelingen geweest in het land Egypte.”

Marcus 12:31

“Het tweede is dit: ‘Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.’ Er is geen ander gebod groter dan deze.”

Reflectie: Een schriftgeleerde vroeg Jezus welk gebod het belangrijkste was (Marcus 12:28). Jezus antwoordde met “Hoor, Israël” en het gebod om God lief te hebben met heel het hart, de ziel, het verstand en de kracht, en voegde daar dit tweede gebod uit Leviticus 19:18 aan toe. De schriftgeleerde antwoordde dat het liefhebben van God en het liefhebben van de naaste “als zichzelf” “veel meer is dan alle brandoffers en slachtoffers,” en Jezus zei tegen hem: “U bent niet ver van het koninkrijk van God.” In het verslag van Mattheüs voegt Jezus eraan toe: “Aan deze twee geboden hangt heel de Wet en de Profeten” (Mattheüs 22:40).

Ephesians 5:28-30

“Op dezelfde manier moeten mannen hun vrouwen liefhebben als hun eigen lichamen. Wie zijn vrouw liefheeft, heeft zichzelf lief. Want niemand heeft ooit zijn eigen vlees gehaat, maar hij voedt en koestert het, net zoals Christus de gemeente, omdat wij leden zijn van zijn lichaam.”

Reflectie: Paulus schrijft aan echtgenoten en hij redeneert vanuit hoe een persoon zijn eigen lichaam behandelt: niemand haat het, iedereen “voedt en koestert het.” Hij behandelt die zorg als normaal en maakt het tot het patroon voor de zorg van een echtgenoot voor zijn vrouw, en vergelijkt beide vervolgens met de zorg die Christus aan de gemeente geeft, “omdat wij leden zijn van zijn lichaam.”

Spreuken 19:8

“Wie verstand verwerft, heeft zijn eigen ziel lief; wie begrip bewaart, zal het goede vinden.”

Reflectie: In dit spreekwoord betekent het liefhebben van de eigen ziel het verkrijgen van verstand. De tweede regel herhaalt de eerste: degene die inzicht bewaart “zal het goede vinden.” Het spreekwoord rekent het nastreven van wijsheid als handelen in eigen belang.

Genesis 1:27

“God schiep de mens als zijn evenbeeld, als evenbeeld van God schiep hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep hij de mensen.”

Reflectie: Het vers herhaalt “geschapen” drie keer en noemt het beeld van God twee keer. Het volgt op Gods woorden in vers 26: “Laat Ons mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis,” en het beeld wordt aan de mensheid gegeven als man en vrouw samen. In vers 28 zegent God hen en geeft Hij hen de aarde om te vullen en te beheersen.

Psalm 139:14

“Ik loof u voor het ontzagwekkende wonder van mijn bestaan, wonderbaarlijk is alles wat u gemaakt hebt. Ik weet het, tot in mijn diepste wezen.”

Reflectie: Davids lofprijzing is gericht aan God, en wat hij prijst is Gods werk: “Wonderlijk zijn uw werken; mijn ziel weet dat heel goed.” Het vers ervoor zegt “u hebt mij in de schoot van mijn moeder geweven,” en vers 16 zegt dat Gods ogen zijn “ongevormde stof” zagen en zijn dagen in een boek schreven voordat een van hen bestond.

Efeziërs 2:10

“Want wij zijn Zijn maaksel, geschapen in Christus Jezus om goede werken te doen, die God van tevoren bereid heeft, opdat wij daarin zouden wandelen.”

Reflectie: Het vers volgt op Paulus' verklaring dat redding “niet uit uzelf is; het is de gave van God, niet uit werken, opdat niemand zou roemen” (Efeziërs 2:8-9). “Maaksel” noemt de gelovige iets wat God heeft gemaakt, en het vers geeft aan dat maken een doel: goede werken die God van tevoren heeft bereid.

1 Johannes 3:1

“Zie, hoe groot is de liefde die de Vader ons gegeven heeft, dat wij kinderen van God genoemd worden. Daarom kent de wereld ons niet, omdat zij Hem niet kent.”

Reflectie: Johannes wijst op de liefde van de Vader door de naam die het geeft, “kinderen van God,” en voegt eraan toe: “en dat zijn wij.” Vers 2 herhaalt het: “wij zijn nu kinderen van God,” terwijl hij zegt dat wat zij zullen zijn “nog niet is geopenbaard.” Het falen van de wereld om hen te kennen wordt verklaard door het falen om God te kennen.

Romeinen 5:8

“maar God bevestigt Zijn liefde voor ons, dat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren.”

Reflectie: Paulus stelt Gods liefde tegenover gewone menselijke liefde. “Voor een rechtvaardige zal men nauwelijks sterven,” zegt hij in vers 7, maar Christus stierf voor mensen “toen wij nog zwak waren” en “goddeloos” (vers 6). De liefde die Paulus beschrijft, werd gegeven vóór enige verandering in de mensen die haar ontvingen.

Galaten 2:20

“Ik ben met Christus gekruisigd; en niet meer ik leef, maar Christus leeft in mij. En voor zover ik nu in het vlees leef, leef ik door het geloof in de Zoon van God, die mij liefgehad heeft en Zichzelf voor mij heeft overgegeven.”

Reflectie: Het vers komt in Paulus' betoog over de wet: “door de wet ben ik voor de wet gestorven, opdat ik voor God zou leven” (Galaten 2:19). Paulus beschrijft zichzelf als gekruisigd met Christus, zodat “niet meer ik leef,” en zijn huidige leven als geleefd “door het geloof in de Zoon van God.” In dezelfde zin is de liefde persoonlijk: de Zoon van God “heeft mij liefgehad en Zichzelf voor mij overgegeven.”

1 Johannes 4:19

“Wij hebben lief, omdat Hij ons eerst liefhad.”

Reflectie: Johannes heeft zojuist geschreven “God is liefde” (4:16) en “de volmaakte liefde drijft de vrees uit” (4:18). Hier geeft hij Gods liefde als de bron van menselijke liefde, en de verzen 20-21 passen dit direct toe: wie zegt “Ik heb God lief” en zijn broeder haat, “is een leugenaar.”

Psalm 103:12

“Zo ver als het oosten is van het westen, zo ver heeft hij onze overtredingen van ons verwijderd.”

Reflectie: In deze psalm van David handelt God “niet met ons naar onze zonden” (vers 10), en zijn standvastige liefde voor degenen die Hem vrezen is zo groot als de hemel hoog boven de aarde is (vers 11). De verzen 13-14 vergelijken de Heer met een vader die mededogen toont aan zijn kinderen, “want Hij weet waarvan wij gemaakt zijn; Hij gedenkt dat wij stof zijn.”

Romeinen 8:1

“Zo is er dan nu geen verdoemenis voor hen die in Christus Jezus zijn.”

Reflectie: Het “daarom” volgt op het einde van Romeinen 7, waar Paulus uitroept: “Ik ellendig mens! Wie zal mij verlossen uit dit lichaam van de dood?” en antwoordt: “Dank aan God door Jezus Christus, onze Heere!” (Romeinen 7:24-25). Vers 2 geeft de reden waarom er geen veroordeling is: de wet van de Geest van het leven “heeft u in Christus Jezus vrijgemaakt van de wet van de zonde en de dood.” Vers 3 zegt waar de veroordeling in plaats daarvan viel: God zond zijn eigen Zoon en “veroordeelde de zonde in het vlees.”

2 Timoteüs 3:1-5

“Maar weet dit, dat in de laatste dagen zware tijden zullen aanbreken. Want de mensen zullen liefhebbers van zichzelf zijn, liefhebbers van geld, hoogmoedig, arrogant, lasteraars, ongehoorzaam aan hun ouders, ondankbaar, onheilig, harteloos, onverzoenlijk, kwaadsprekers, zonder zelfbeheersing, wreed, niet liefhebbers van het goede, verraderlijk, roekeloos, opgeblazen van trots, liefhebbers van genot in plaats van liefhebbers van God, die een schijn van godsvrucht hebben, maar de kracht ervan verloochend hebben. Vermijd zulke mensen.”

Reflectie: Paulus vertelt Timoteüs hoe mensen zullen zijn “in de laatste dagen.” De lijst opent met “liefhebbers van zichzelf” en “liefhebbers van geld,” bevat “liefhebbers van genot in plaats van liefhebbers van God,” en beschrijft mensen die “een schijn van godsvrucht hebben, maar de kracht ervan verloochend hebben.” Het Griekse woord voor liefhebbers van zichzelf is philautos, opgebouwd uit de woorden voor vriend en zelf; Strong’s vertaalt het als “dol op zichzelf, d.w.z. egoïstisch.” Paulus’ instructie is: “Vermijd zulke mensen.”

Filippenzen 2:3-4

“Doe niets uit eigenbelang of eigendunk, maar laat in nederigheid de een de ander voortreffelijker achten dan zichzelf. Laat eenieder niet alleen oog hebben voor wat van hemzelf is, maar laat eenieder ook oog hebben voor wat van anderen is.”

Reflectie: Paulus sluit “egoïstische ambitie of verwaandheid” uit en vraagt de Filippenzen om anderen “belangrijker te achten dan uzelf” en te kijken “naar de belangen van anderen.” De verzen die volgen, stellen Christus als het voorbeeld, die “zichzelf ontledigde door de gestalte van een dienstknecht aan te nemen” (Filippenzen 2:7).

Romeinen 12:3

“Want door de genade die mij gegeven is, zeg ik ieder onder u niet hoger van zichzelf te denken dan hij moet denken, maar te denken met verstand, ieder naar de maat van geloof die God hem heeft toebedeeld.”

Reflectie: Paulus waarschuwt iedereen in de Romeinse kerk om niet “hoger van zichzelf te denken dan hij behoort te denken” en vraagt in plaats daarvan om “nuchter oordeel,” gemeten naar het geloof dat God aan ieder heeft toebedeeld. De verzen 4-5 vergelijken de kerk met één lichaam waarvan de leden “niet allemaal dezelfde functie hebben” en “ieder voor zich elkaars leden zijn.”

1 Korintiërs 6:19-20

“Of weet u niet dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, Die in u is en Die u van God hebt ontvangen? U bent niet van uzelf, want u bent gekocht met een prijs. Verheerlijk daarom God in uw lichaam.”

Reflectie: Paulus waarschuwt de Korinthiërs tegen seksuele immoraliteit, een zonde die volgens hem “tegen het eigen lichaam” wordt begaan (vers 18). Het lichaam is “een tempel van de Heilige Geest,” en de gelovige is “niet van zichzelf” maar “gekocht met een prijs.” Het gebod dat volgt is: “verheerlijk God in uw lichaam.”