22 Bijbelverzen over twijfel

Psalm 13:1-2

“Hoe lang, HEERE? Zult U mij voor eeuwig vergeten? Hoe lang zult U Uw aangezicht voor mij verbergen? Hoe lang moet ik met mijn gedachten worstelen en dag na dag verdriet in mijn hart hebben? Hoe lang zal mijn vijand boven mij triomferen?”

Reflectie: David vraagt vier keer “Hoe lang” in twee verzen: hoe lang God hem zal vergeten, zijn aangezicht zal verbergen, hem zal laten worstelen met zijn gedachten en zijn vijand zal laten zegevieren. Vers 3 vraagt God om “naar mij om te zien en mij te antwoorden”, en er wordt geen antwoord genoteerd. De psalm eindigt toch in vertrouwen: “Maar ik vertrouw op uw goedertierenheid; mijn hart verheugt zich in uw verlossing.”

Psalm 22:2

“Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten? Waarom bent U ver van mijn verlossing, ver van de woorden van mijn jammerklacht?”

Reflectie: Jezus riep de eerste regel van deze psalm vanaf het kruis: “Eli, Eli, lema sabachtani?” (Matteüs 27:46). David gaat verder: “Ik roep overdag, maar U antwoordt niet” (22:2). Later zegt de psalm het omgekeerde van het begin: God “heeft zijn aangezicht niet voor hem verborgen, maar heeft naar zijn hulpgeroep geluisterd” (22:24).

Psalm 77:7-9

“Zal de Heer voor eeuwig verwerpen? Zal hij nooit meer zijn gunst tonen? Is zijn onfeilbare liefde voor altijd verdwenen? Heeft zijn belofte voor alle tijden gefaald? Is God vergeten barmhartig te zijn? Heeft hij in toorn zijn mededogen ingehouden?”

Reflectie: Asaf stelt zes vragen in deze drie verzen, allemaal over de vraag of God is veranderd: of zijn gunst, zijn goedertierenheid, zijn belofte en zijn barmhartigheid zijn geëindigd. De vragen kwamen 's nachts; “U hield mijn ogen wakker,” zegt hij in vers 4. Zijn antwoord daarop is herinnering: “Ik zal denken aan de daden van de HEERE; ja, ik zal denken aan uw wonderen van vroeger” (77:11).

Habakkuk 1:2-3

“Hoelang, HEERE, roep ik om hulp, maar luistert U niet? Of roep ik tot U: Geweld! maar verlost U niet? Waarom laat U mij onrecht zien? Waarom verdraagt U het onheil? Verwoesting en geweld staan voor mij; er is strijd, en twist neemt de overhand.”

Reflectie: De profeet klaagt dat hij om hulp roept en God niet luistert, terwijl geweld en onrecht voor zijn ogen doorgaan. Gods antwoord, dat Hij de Babyloniërs verwekt (1:6), leidt tot een tweede klacht: “Waarom verdraagt U dan de trouwelozen?” (1:13). Habakuk stelt zich vervolgens op de wachtpost op om op een antwoord te wachten (2:1), en het antwoord bevat de regel “de rechtvaardige zal door zijn geloof leven” (2:4).

Psalm 73:13-14

“Zeker, tevergeefs heb ik mijn hart zuiver gehouden en mijn handen in onschuld gewassen. De hele dag ben ik geplaagd en elke morgen brengt nieuwe straffen.”

Reflectie: Asafs twijfel begon met afgunst: “mijn voeten waren bijna uitgegleden” toen hij “de voorspoed van de goddelozen zag” (73:2-3). Hier vraagt hij zich af of het zuiver houden van zijn hart voor niets is geweest. Hij hield de gedachte voor zich, want het hardop uitspreken “zou trouweloos zijn geweest tegenover het geslacht van uw kinderen” (73:15), en het verontrustte hem “totdat ik in de heiligdommen van God binnenging; toen begreep ik hun einde” (73:17).

Job 23:8-9

“Maar als ik naar het oosten ga, is hij daar niet; als ik naar het westen ga, vind ik hem niet. Wanneer hij in het noorden aan het werk is, zie ik hem niet; wanneer hij zich naar het zuiden wendt, vang ik geen glimp van hem op.”

Reflectie: Job wil God vinden zodat hij “mijn rechtszaak voor Hem kan uiteenzetten” (23:4), en hij kan Hem in geen enkele richting vinden. Het volgende vers bevat de andere kant van zijn twijfel: “Maar Hij weet welke weg ik ga; als Hij mij beproefd heeft, zal ik als goud tevoorschijn komen.”

Genesis 15:8

“Maar Abram zei: ‘Soevereine Heer, hoe kan ik weten dat ik het in bezit zal krijgen?’”

Reflectie: Twee verzen eerder: “Abram geloofde de HEERE, en Hij rekende hem dat tot gerechtigheid” (15:6). Wanneer God hem vervolgens het land belooft, vraagt Abram hoe hij dat kan weten. God beantwoordt de vraag met een verbond: dieren in tweeën gesneden, en een rokende oven en een brandende fakkel die tussen de stukken doorgaan (15:17-18).

Judges 6:17-18

“Gideon antwoordde: ‘Als ik nu genade heb gevonden in uw ogen, geef me dan een teken dat u het echt bent die met mij spreekt. Ga alstublieft niet weg totdat ik terugkom en mijn offer breng en het voor u neerzet.’ En de Heer zei: ‘Ik zal wachten tot je terugkeert.’”

Reflectie: Gideon had al tegen de engel van de HEERE gezegd: “als de HEERE met ons is, waarom is dit alles ons dan overkomen?” en “nu heeft de HEERE ons verlaten” (6:13). Hij vraagt om een teken dat het echt God is die spreekt, en vuur schiet uit de rots om zijn offer te verteren (6:21). Later vraagt hij nog twee keer, met een vacht, zeggende: “Laat uw toorn niet tegen mij ontbranden” (6:39), en God doet beide keren wat hij vraagt.

Exodus 4:11-12

“De Heer zei tegen hem: ‘Wie heeft de mens een mond gegeven? Wie maakt hen doof of stom? Wie geeft hen het gezichtsvermogen of maakt hen blind? Ben Ik het niet, de Heer? Ga nu; Ik zal je helpen spreken en je leren wat je moet zeggen.’”

Reflectie: Mozes twijfelde er zowel aan dat Israël hem zou geloven (4:1) als dat hij goed genoeg kon spreken (4:10). God beantwoordde de eerste twijfel met drie tekenen en de tweede met deze vragen over wie de menselijke mond heeft gemaakt. Toen Mozes zei: “Stuur toch iemand anders,” ontbrandde de toorn van de HEERE tegen hem, en Aäron werd aangewezen om voor hem te spreken (4:13-14).

Matthew 11:2-3

“Toen Johannes, die in de gevangenis zat, hoorde over de daden van de Messias, stuurde hij zijn discipelen om hem te vragen: ‘Bent u degene die komen zou, of moeten we iemand anders verwachten?’”

Reflectie: Johannes de Doper stuurde deze vraag vanuit de gevangenis over de man die hij had aangekondigd. Jezus antwoordde met wat de discipelen van Johannes konden rapporteren: “Blinden worden ziende en lammen lopen... doden worden opgewekt” (11:5). Terwijl ze weggingen, zei Jezus tegen de menigte dat “onder hen die uit vrouwen geboren zijn, niemand is opgestaan die groter is dan Johannes de Doper” (11:11).

Matthew 14:31

“Onmiddellijk stak Jezus zijn hand uit en greep hem vast. ‘Kleingelovige,’ zei hij, ‘waarom twijfelde je?’”

Reflectie: Petrus had over het water naar Jezus gelopen totdat hij de wind zag, bang werd en begon te zinken. Jezus greep hem eerst vast en stelde daarna de vraag. Het Griekse werkwoord voor twijfelen hier, distazo, aarzelen, is het woord dat Matteüs opnieuw gebruikt in 28:17.

Marcus 9:24

“Onmiddellijk riep de vader van de jongen uit: ‘Ik geloof; help mij mijn ongeloof te overwinnen!’”

Reflectie: De vader van een jongen met een onreine geest had gezegd: “als U iets kunt, heb medelijden met ons,” en Jezus had geantwoord: “‘Als U iets kunt’? Alle dingen zijn mogelijk voor wie gelooft.” Het antwoord van de vader bevat geloof en ongeloof in één zin. Jezus dreef vervolgens de geest uit (9:25).

Lucas 24:25-26

“Hij zei tegen hen: ‘Wat zijn jullie dwaas, en wat zijn jullie traag in het geloven van alles wat de profeten hebben gesproken! Moest de Messias deze dingen niet lijden en dan zijn heerlijkheid binnengaan?’”

Reflectie: Twee discipelen op de weg naar Emmaüs, die Jezus niet herkenden, hadden tegen Hem gezegd: “wij hoopten dat Hij het was Die Israël verlossen zou” (24:21). Jezus noemde hen traag van begrip om te geloven in de profeten, en vervolgens: “En Hij begon bij Mozes en bij al de profeten en legde hun uit wat in al de Schriften over Hem geschreven stond” (24:27).

Luke 24:38-39

“Hij zei tegen hen: ‘Waarom zijn jullie in verwarring en waarom komen er twijfels in jullie gedachten op? Kijk naar mijn handen en mijn voeten. Ik ben het zelf! Raak me aan en zie; een geest heeft geen vlees en beenderen, zoals jullie zien dat ik heb.’”

Reflectie: De discipelen dachten dat ze een geest zagen. Jezus liet hun zijn handen en voeten zien, en toen “ze het van vreugde en verbazing nog steeds niet konden geloven”, vroeg hij om eten en at hij een stuk gebakken vis voor hun ogen (24:41-43).

John 20:25

“De andere discipelen vertelden hem: ‘Wij hebben de Heer gezien!’ Maar hij zei tegen hen: ‘Als ik in zijn handen de spijkergaten niet zie en mijn vinger niet in de spijkergaten kan steken, en mijn hand niet in zijn zij kan leggen, zal ik het zeker niet geloven.’”

Reflectie: Thomas, een van de twaalf, was er niet bij geweest toen Jezus aan de andere discipelen verscheen. Zijn voorwaarden waren precies: de spijkergaten zien, zijn vinger steken waar de spijkers hadden gezeten en zijn hand in Jezus’ zij leggen.

John 20:27

“Toen zei hij tegen Thomas: ‘Steek je vinger hier; zie mijn handen. Steek je hand uit en steek hem in mijn zij. Stop met twijfelen en geloof.’”

Reflectie: Een week later, achter gesloten deuren, bood Jezus Thomas dezelfde voorwaarden aan die Thomas had gesteld. Johannes zegt niet of Thomas de wonden aanraakte; hij noteert zijn antwoord: “Mijn Heer en mijn God!” Jezus antwoordde: “Zalig zijn zij die niet gezien hebben en toch geloofd hebben” (20:29).

Matthew 28:17

“Toen ze hem zagen, bogen ze voor hem neer; maar sommigen twijfelden.”

Reflectie: De elf discipelen ontmoetten de opgestane Jezus op een berg in Galilea. Matteüs noteert aanbidding en twijfel in dezelfde zin, en zegt niet wie er twijfelde of dat de twijfel voorbij was. Het volgende vers begint met: “Jezus kwam naar hen toe”, en hij zendt alle elf uit om van alle volken discipelen te maken.

Mark 11:23

“Voorwaar, ik zeg u: als iemand tegen deze berg zegt: ‘Ga, werp jezelf in de zee’, en niet twijfelt in zijn hart, maar gelooft dat wat hij zegt zal gebeuren, dan zal het voor hem gedaan worden.”

Reflectie: Petrus had gewezen op de vijgenboom die Jezus de dag ervoor had vervloekt, nu “verdord vanaf de wortels” (11:20-21). Jezus antwoordde: “Heb geloof in God”, en sprak daarna over degene die tegen een berg zegt dat hij zich in de zee moet werpen en “niet twijfelt in zijn hart”. Het volgende vers past dit toe op het gebed: “alles waar je in gebed om vraagt, geloof dat je het hebt ontvangen, en het zal van jou zijn.”

James 1:6

“Maar laat hij er in geloof om vragen, zonder te twijfelen, want wie twijfelt, lijkt op een golf van de zee, die door de wind voortgestuwd en op en neer geworpen wordt.”

Reflectie: Jakobus spreekt over het vragen aan God om wijsheid, en God “geeft aan allen mild en zonder verwijt” (1:5). De twijfelaar waarvoor hij waarschuwt is “besluiteloos en onstandvastig in al zijn doen” (1:8), een persoon die twee kanten op wordt getrokken tijdens het vragen.

Romans 4:20-21

“Toch heeft hij door ongeloof niet getwijfeld aan de belofte van God, maar hij werd gesterkt in zijn geloof en gaf God de eer, in de volle overtuiging dat God machtig was om te doen wat Hij beloofd had.”

Reflectie: Paulus beschrijft hoe Abraham onder ogen zag dat “zijn lichaam zo goed als dood was – aangezien hij ongeveer honderd jaar oud was” (4:19). In Genesis 17:17, toen God hem een zoon bij Sara beloofde, “lachte Abraham en zei bij zichzelf: ‘Zal er een zoon geboren worden bij een man van honderd jaar?’” Paulus’ samenvatting van Abraham is dat hij “niet door ongeloof heeft getwijfeld aan de belofte van God.”

Judas 1:22

“Heb medelijden met hen die twijfelen.”

Reflectie: Tegen het einde van zijn brief vertelt Judas zijn lezers om zichzelf op te bouwen in hun geloof (1:20), en gaat dan over op hoe ze anderen behandelen. Degenen die twijfelen zijn de eerste groep die hij noemt, en de instructie voor hen is barmhartigheid.

2 Timoteüs 2:13

“als wij ontrouw zijn, Hij blijft getrouw; Hij kan Zichzelf niet verloochenen.”

Reflectie: Dit is de laatste regel van een “betrouwbaar woord” (2:11). De regels ervoor komen overeen met wat wij doen met wat Christus doet: als wij met hem sterven, leven wij met hem, en “als wij hem verloochenen, zal hij ons ook verloochenen.” De laatste regel doorbreekt het patroon: ontrouw wordt beantwoord met trouw, “want hij kan zichzelf niet verloochenen.”