20 Bijbelverzen over Gods soevereiniteit

Psalm 115:3

“Onze God is in de hemel; Hij doet al wat Hem behaagt.”

Reflectie: Vers 2 geeft de spot van de volken weer: "Waar is hun God?", en dit vers is het antwoord. De regels die volgen beschrijven afgoden van zilver en goud die wel een mond hebben maar niet spreken, en handen hebben maar niet voelen; het contrast is dus tussen een God die handelt en goden die dat niet kunnen.

Job 42:2

“Ik weet dat U alle dingen kunt, en dat geen enkel plan van U verijdeld kan worden.”

Reflectie: Job zegt dit nadat God hem uit de storm heeft geantwoord. In de volgende verzen herhaalt hij Gods vraag: "Wie is hij die raad verbergt zonder kennis?", en geeft hij toe dat hij heeft gesproken over "dingen die te wonderlijk voor mij waren, die ik niet begreep." Hij eindigt met berouw "in stof en as."

Jeremiah 32:17

“‘Ach, Heere HEERE! Zie, Ú hebt de hemel en de aarde gemaakt door Uw grote kracht en door Uw uitgestrekte arm! Voor U is geen ding te wonderlijk.’”

Reflectie: Jeremia bidt dit nadat God hem heeft opgedragen een veld te kopen terwijl het Chaldeeuwse leger Jeruzalem belegert. Het gebed vertelt vervolgens over de uittocht en de komende val van de stad, en eindigt verbaasd dat God heeft gezegd "Koop het veld voor geld" terwijl de stad wordt overgeleverd. Gods antwoord neemt Jeremia's eigen woorden over: "Zie, Ik ben de HEERE, de God van alle vlees. Is er iets te wonderlijk voor Mij?" (Jeremia 32:27).

Daniël 2:21

“Hij verandert de tijden en de gelegenheden; Hij zet koningen af en stelt koningen aan; Hij geeft wijsheid aan wijzen en kennis aan wie inzicht hebben.”

Reflectie: Daniël looft God met deze woorden nadat de droom van de koning en de betekenis ervan aan hem zijn geopenbaard in een nachtvisioen, toen de koning had bevolen de wijzen van Babel te doden. Het vers verbindt twee beweringen: God zet koningen af en stelt ze aan, en Hij geeft wijsheid aan de wijzen. Daniël dankt God vervolgens voor het geven van zowel wijsheid als kracht.

Daniel 4:35

“alle bewoners van de aarde worden als niets geacht, en Hij doet naar Zijn wil met het leger van de hemel en de bewoners van de aarde; en er is niemand die Zijn hand kan tegenhouden of tegen Hem kan zeggen: ‘Wat doet U?’”

Reflectie: Hier is de spreker Nebukadnezar zelf, koning van Babel. Een stem uit de hemel had hem verteld dat zijn koninkrijk van hem was afgenomen en dat hij uit de mensengemeenschap zou worden verdreven om bij de dieren van het veld te leven. Toen zijn verstand terugkeerde, prees hij de God wiens hand "niemand kan tegenhouden", en hij sluit het hoofdstuk af met de woorden dat "Hij in staat is om hen die in hoogmoed wandelen, te vernederen."

Proverbs 21:1

“Het hart van de koning is als waterstromen in de hand van de HEERE; Hij neigt het waarheen Hij wil.”

Reflectie: De spreuk vergelijkt het hart van de koning met een waterstroom die de HEERE leidt waarheen Hij wil. Het volgende vers luidt: "Alle wegen van een man zijn recht in zijn eigen ogen, maar de HEERE toetst de harten."

Isaiah 40:22-23

“Hij is het Die troont boven het rond van de aarde, en haar bewoners zijn als sprinkhanen; Die de hemel uitspant als een dunne doek, en hem uitspreidt als een tent om in te wonen; Die vorsten tot niets maakt, de rechters van de aarde maakt Hij als ijdelheid.”

Reflectie: De passage opent met vragen: "Weet u het niet? Hoort u het niet?" Het punt is de schaal: de bewoners van de aarde lijken op sprinkhanen vanaf de plek waar God zit, en vorsten worden tot niets gemaakt. Het volgende vers zegt dat heersers nauwelijks geplant zijn voordat God over hen blaast en zij verdorren.

Handelingen 17:26

“En Hij heeft uit één bloed heel het menselijk geslacht gemaakt om op heel de aardbodem te wonen, en Hij heeft de voorheen vastgestelde tijden en de grenzen van hun woongebied bepaald.”

Reflectie: Paulus zegt dit op de Areopagus in Athene, een stad die hij "vol afgoden" had gevonden (Handelingen 17:16). Hij heeft hen zojuist verteld dat God "niet in tempels woont die met handen gemaakt zijn" en niets van iemand nodig heeft. Het vers geeft God de regie over de tijden en grenzen van de volken, en vers 27 geeft het doel: "dat zij God zouden zoeken, of zij Hem misschien al tastend zouden vinden, hoewel Hij niet ver is van ieder van ons."

Isaiah 46:9-10

“Ik ben God, er is geen ander; ik ben God, niemand is als ik. Ik maak vanaf het begin de afloop bekend, lang van tevoren wat nog niet is gebeurd. Ik zeg: ‘Mijn besluit houdt stand, ik breng alles wat ik wil tot uitvoering.’”

Reflectie: God richt dit tot het "huis van Jakob" en noemt hen "overtreders", terwijl Hij hen oproept de vroegere dingen te gedenken. God "verkondigt het einde vanaf het begin" en zegt dat Hij al Zijn raadsbesluiten zal volbrengen, en het volgende vers maakt de bewering concreet: "die een roofvogel uit het oosten roept, de man van Mijn raad uit een ver land. Ik heb gesproken, en Ik zal het laten komen." In het hoofdstuk ervoor noemt God Cyrus als degene die Hij roept (Jesaja 45:1).

Psalm 33:10-11

“De HEERE vernietigt de raad van de heidenvolken, Hij verijdelt de gedachten van de volken. De raad van de HEERE houdt eeuwig stand, de gedachten van Zijn hart van generatie op generatie.”

Reflectie: De psalm stelt de plannen van de volken tegenover de plannen van God en zegt welke standhouden. Vers 9 geeft de reden: "Hij sprak, en het was er; Hij gebood, en het stond er." Vers 12 richt zich tot Israël: "Welzalig het volk wiens God de HEERE is."

Spreuken 16:9

“Het hart van de mens overdenkt zijn weg, maar de HEERE bestuurt zijn voetstappen.”

Reflectie: Het hoofdstuk opent met dezelfde koppeling: "De plannen van het hart zijn voor de mens, maar het antwoord van de tong komt van de HEERE" (Spreuken 16:1), en vers 3 vertelt de lezer om zijn werk aan de HEERE toe te vertrouwen zodat zijn plannen bevestigd zullen worden. Ook hier behoort het plannen aan de mens en het bevestigen van de stappen aan de HEERE.

Romeinen 8:28

“En wij weten dat voor hen die God liefhebben, alle dingen meewerken ten goede, voor hen die naar Zijn voornemen geroepen zijn.”

Reflectie: De belofte is voor "hen die God liefhebben" en "die naar Zijn voornemen geroepen zijn." Paulus legt vervolgens uit wat dat voornemen is: degenen die God van tevoren kende, heeft Hij voorbestemd "om gelijkvormig te worden aan het beeld van Zijn Zoon", en Hij heeft hen geroepen, gerechtvaardigd en verheerlijkt (Romeinen 8:29-30). Het goede in vers 28 is geplaatst binnen dat voornemen.

Efeziërs 1:11

“In Hem zijn wij ook een erfdeel geworden, wij die daartoe voorbestemd waren naar het voornemen van Hem Die alle dingen werkt overeenkomstig de raad van Zijn wil.”

Reflectie: Het vers staat in een lange zegening waarin Paulus zegt dat God gelovigen uitkoos "vóór de grondlegging van de wereld" en een plan uiteenzette "om alle dingen in Christus samen te brengen, zowel die in de hemel als die op de aarde." Hier werkt God "alle dingen naar de raad van Zijn wil."

Jesaja 45:7

“Ik vorm het licht en schep de duisternis, Ik maak vrede en schep onheil, Ik ben de HEERE, Die al deze dingen doet.”

Reflectie: God spreekt deze woorden tot Cyrus, de koning die Hij bij naam heeft geroepen om volken te onderwerpen, "hoewel u Mij niet kent." Het hoofdstuk herhaalt "Ik ben de HEERE, en er is geen ander", en dit vers plaatst licht en duisternis, welzijn en rampspoed onder de ene God. De King James Version vertaalt het tweede paar als "I make peace, and create evil."

Lamentations 3:37-38

"Wie heeft gesproken en het is geschied, als de Heere het niet geboden heeft? Komt uit de mond van de Allerhoogste niet het kwade en het goede voort?"

Reflectie: Klaagliederen rouwt om de val van Jeruzalem, en in hoofdstuk 3 spreekt de dichter als een man die "ellende heeft gezien." Vlak voor deze verzen zegt hij dat de Heere "niet van harte verdrukt" en "Zich zal ontfermen naar de grootheid van Zijn goedertierenheid" (Klaagliederen 3:32-33). Direct daarna vraagt hij waarom iemand zou klagen "over de straf voor zijn zonden" en roept hij het volk op om "terug te keren tot de HEERE."

Genesis 50:20

“Want u wel, u hebt kwaad tegen mij bedacht, maar God heeft dat ten goede gedacht, om te doen zoals het op deze dag is: een groot volk in leven te houden.”

Reflectie: Jozef zegt dit tegen zijn broers nadat hun vader Jakob is gestorven en zij vrezen dat hij hen nu zal terugbetalen voor “al het kwaad dat wij hem hebben aangedaan.” De zin bevat beide intenties in dezelfde gebeurtenissen: “jullie bedoelden het kwaad,” en “God bedoelde het ten goede.” Jozef verontschuldigt de broers niet, en hij belooft nog steeds: “Ik zal voor jullie en jullie kleintjes zorgen.”

Johannes 6:44

“Niemand kan tot Mij komen tenzij de Vader, Die Mij gezonden heeft, hem trekt. En Ik zal hem doen opstaan op de laatste dag.”

Reflectie: Jezus zegt dit in de synagoge in Kapernaüm tegen mensen die mopperen dat hij zichzelf het brood uit de hemel noemde, terwijl zij zijn ouders kenden. Een paar verzen eerder zegt hij: “Al wat de Vader Mij geeft, zal tot Mij komen, en wie tot Mij komt, zal Ik beslist niet uitwerpen” (Johannes 6:37).

Romans 9:16

“Zo hangt het dan niet af van hem die wil, ook niet van hem die loopt, maar van God Die Zich ontfermt.”

Reflectie: Paulus trekt deze conclusie uit Gods woorden aan Mozes: “Ik zal Mij ontfermen over wie Ik Mij ontferm” (Exodus 33:19, geciteerd in Romeinen 9:15), na het voorbeeld van Jakob en Ezau. Voordat de tweeling geboren was en “iets goeds of kwaads gedaan had,” werd tegen Rebekka gezegd: “De meerdere zal de mindere dienen,” zodat “het voornemen van God, overeenkomstig de verkiezing, stand zou houden, niet uit werken, maar uit Hem Die roept” (Romeinen 9:11-12). De volgende verzen gaan over Farao en eindigen met: “Hij ontfermt Zich over wie Hij wil, en Hij verhardt wie Hij wil.”

Filippenzen 2:13

“want het is God, Die in u werkt zowel het willen als het werken, naar Zijn welbehagen.”

Reflectie: Het vers voltooit een zin die begint met een bevel: “werk aan uw eigen zaligheid met vrees en beven” (Filippenzen 2:12). Paulus geeft Gods werken als de grond voor het werken van de Filippenzen, en zegt dat God zowel het willen als het werken in hen bewerkt.

2 Timoteüs 1:9

“die ons behouden heeft en geroepen met een heilige roeping, niet overeenkomstig onze werken, maar overeenkomstig Zijn eigen voornemen en genade, die ons vóór de tijden der eeuwen in Christus Jezus gegeven is.”

Reflectie: Paulus schrijft als de “gevangene” van de Heer en vraagt Timotheüs om deel te nemen aan het lijden voor het evangelie “door de kracht van God.” Hij beschrijft die God vervolgens als degene “Die ons heeft zalig gemaakt en geroepen met een heilige roeping, niet overeenkomstig onze werken, maar overeenkomstig Zijn eigen voornemen en genade.” Het volgende vers zegt dat die genade nu is geopenbaard door Christus, “Die de dood tenietgedaan heeft en het leven en de onvergankelijkheid aan het licht gebracht heeft.”