Betekenis van het eeuwige leven: Wat Jezus zei en de kerken onderwijzen

Het eeuwige leven is in de Bijbel het kennen van God, en Jezus zegt dat het nu begint. Hij sloeg zijn ogen op naar de hemel en zei tot zijn Vader: “En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt” (Johannes 17:3), en hij spreekt erover in de tegenwoordige tijd wanneer hij zegt: “Wie mijn woord hoort en gelooft in Hem die mij gezonden heeft, heeft het eeuwige leven” (Johannes 5:24). De uitdrukking vertelt ons dus wat voor soort leven dit is en hoe lang het duurt. De kerken lezen die woorden niet allemaal op dezelfde manier, en ze verschillen van mening over wanneer het geschenk volledig wordt ontvangen, of het verloren kan gaan en wat er gebeurt met degenen die het weigeren.

De woorden over het kennen van God komen midden in een gebed, zonder dat iemand hem om een definitie vraagt, en één vers eerder heeft hij gezegd dat de Vader hem macht heeft gegeven “opdat hij het eeuwige leven zou geven aan allen die Gij hem gegeven hebt” (Johannes 17:2). Het leven is dus bovenal een geschenk, en Paulus noemt het ook zo: “de genadegave van God is het eeuwige leven door Jezus Christus, onze Heere” (Romeinen 6:23). Wat gegeven wordt is God zelf, om gekend te worden door mensen die nog leven en nog moeten sterven, en het laatste hoofdstuk van de Bijbel vertelt ons waar zijn dienaren naar uit kunnen kijken: “En zij zullen zijn aangezicht zien” (Openbaring 22:4).

Wat betekent “eeuwig” in het Griekse Nieuwe Testament?

De uitdrukking in het Grieks is zoe aionios. Joseph Thayers lexicon beschrijft dit leven als “een actief en krachtig leven, toegewijd aan God, gezegend, het deel van degenen die hun vertrouwen op Christus stellen, zelfs in deze wereld, maar na de opstanding te worden voltooid door nieuwe toevoegingen (waaronder een volmaakter lichaam), en voor eeuwig te duren,” dus in één zin heeft hij ons verteld hoe het leven wordt geleefd, dat het al is begonnen voor degenen die op Christus vertrouwen, dat de opstanding eraan zal toevoegen, en dat het niet zal stoppen. Voor aionios geeft hij zelf “zonder einde, nooit ophoudend, eeuwig”, en hij zegt dat het woord “nadruk legt op de onmetelijkheid van de eeuwigheid”.

De vertalers van de King James hadden er twee Engelse woorden voor en gebruikten beide: “eternal life” in Johannes 3:15 en “everlasting life” in het vers direct daarna, die Thayer samen vermeldt als één Griekse uitdrukking. Als we “eternal life” in 26 verzen tellen, “everlasting life” in 11 en “life eternal” in 4, komen we op 41 verzen, waarvan er 22 in het Evangelie en de Eerste Brief van Johannes staan, wat meer is dan alle andere boeken van de Bijbel bij elkaar. Mattheüs, Marcus en Lucas hebben er samen 7, de brieven van Paulus aan de Romeinen, Timotheüs en Titus hebben er 8, Handelingen heeft er 2 en Judas heeft er 1, en in de King James heeft het Oude Testament er slechts één: Daniël 12:2. Als u er enkele achter elkaar wilt lezen, zijn ze verzameld in 22 Bijbelverzen over het eeuwige leven.

Waar spreekt het Oude Testament erover?

Het verhaal begint in een tuin, waar een weg wordt afgesloten. Nadat Adam en Eva hebben gezondigd, zegt God: “opdat hij zijn hand niet uitstrekke en ook van de boom des levens neme en ete en in eeuwigheid leve,” en hij stuurt de mens weg en plaatst cherubs en een vlammend zwaard “om de weg naar de boom des levens te bewaken” (Genesis 3:22–24). Daniël is degene die ons de woorden zelf geeft: “En velen van hen die slapen in het stof van de aarde, zullen ontwaken, sommigen tot eeuwig leven, en sommigen tot schande en eeuwig afgrijzen” (Daniël 12:2). Zijn Hebreeuws is chayyei olam, en het Brown-Driver-Briggs lexicon, dat olam definieert als “lange duur, oudheid, toekomst”, vermeldt dit vers onder zijn toepassingen “na de dood”. Op de laatste bladzijde van de Bijbel zien we de boom weer: “in het midden van de straat ervan, en aan weerszijden van de rivier” (Openbaring 22:2). Er wordt daar niets gezegd over een zwaard, en het volgende vers luidt: “En er zal geen vervloeking meer zijn” (Openbaring 22:3).

Begint het eeuwige leven wanneer we sterven?

Jezus spreekt erover in de tegenwoordige tijd: “Wie in mij gelooft, heeft het eeuwige leven” (Johannes 6:47), en Johannes schrijft aan gelovigen “opdat u weet dat u het eeuwige leven hebt”, omdat “God ons het eeuwige leven heeft gegeven, en dit leven is in zijn Zoon” (1 Johannes 5:11–13). Toch, wanneer Petrus zegt dat zij alles hebben achtergelaten om hem te volgen, belooft Jezus aan ieder die dat heeft gedaan “honderdvoudig in deze tijd” en “in de komende wereld het eeuwige leven” (Marcus 10:28–30), en hij zegt dat degenen in de graven zullen uitgaan “tot de opstanding van het leven” (Johannes 5:28–29). De Schrift spreekt er dus over als iets dat we al hebben en als iets dat nog moet komen, en de kerken, wanneer ze het opschrijven, beginnen vanuit verschillende invalshoeken.

De Katholieke Kerk en de Orthodoxe Kerk in Amerika beginnen bij het nu, en beide leren dat een persoon die in Gods genade leeft al deelt in Gods eigen leven. De Katholieke Catechismus noemt genade “een deelhebben aan het leven van God” (1997), en de Orthodoxe Kerk in Amerika gaat zo ver als het woord vergoddelijking, waarvan zij zegt dat het komt “door de genade van God”. Petrus schreef dat wij “deelgenoten van de goddelijke natuur” kunnen zijn (2 Petrus 1:4), en Athanasius van Alexandrië zei het in één regel, die de Katholieke Catechismus in eigen bewoordingen herhaalt (460): “Hij werd mens opdat wij God zouden worden.” Plaats dat naast het gebed van Jezus en we beginnen te horen hoeveel het woord “kennen” kan inhouden.

Luthers Kleine Catechismus en de geloofsbelijdenis van de Zevendedagsadventisten spreken beide over het geschenk als iets dat op de laatste dag wordt gegeven, wanneer God, zoals de adventisten het verwoorden, “het eeuwige leven zal schenken aan Zijn verlosten.” Luther stelt het in de eerste persoon, zodat wie zijn woorden uitspreekt, zegt dat de Heilige Geest “mij en alle doden zal opwekken, en aan mij en aan alle gelovigen in Christus het eeuwige leven zal geven.”

Is het eeuwige leven hetzelfde als de hemel?

De hemel is er een onderdeel van, en de Katholieke Catechismus, de Westminster Confessie en de Orthodoxe Kerk in Amerika gaan elk verder om meer te zeggen. De Catechismus noemt de hemel “de staat van opperste, definitieve gelukzaligheid” en zegt dat daar leven is “bij Christus zijn” (1024–1025), en vervolgens gaat het door tot het einde der tijden, wanneer de rechtvaardigen “voor eeuwig met Christus zullen regeren, verheerlijkt in lichaam en ziel”, in wat de Schrift “nieuwe hemelen en een nieuwe aarde” noemt (1042–1043). De Westminster Confessie, die veel presbyteriaanse en gereformeerde kerken aanhangen, zegt dat de zielen van de rechtvaardigen bij de dood “worden ontvangen in de hoogste hemelen, waar zij het aangezicht van God aanschouwen, in licht en heerlijkheid, wachtend op de volledige verlossing van hun lichamen” (hoofdstuk 32), en het woord om op te letten is “wachtend”, omdat zelfs die zielen nog meer te wachten staat. De Orthodoxe Kerk in Amerika kijkt in haar geloof in de opstanding en het eeuwige leven naar “deze wereld die zo door God wordt bemind”. Bij Christus zijn en het aangezicht van God aanschouwen zijn de woorden van twee verschillende kerken, en een psalm zegt hetzelfde in één regel: “in uw tegenwoordigheid is volheid van vreugde; aan uw rechterhand zijn lieflijkheden voor eeuwig” (Psalm 16:11).

Als iemand van wie u houdt is overleden en u zich afvraagt waar die persoon nu is, geven de kerken verschillende antwoorden. Een presbyteriaan die de Westminster Confessie aanhangt, zal u vertellen dat de zielen van de rechtvaardigen al bij God zijn. Een katholiek zal zeggen dat ieder van ons bij de dood wordt geoordeeld (Catechismus, 1022), en dat degenen die in Gods genade sterven de hemel binnengaan, sommigen onmiddellijk en sommigen na een loutering die de Kerk het Vagevuur noemt, waarin zij al “verzekerd zijn van hun eeuwig heil” (1030–1031). De verklaring van de Zevendedagsadventisten zegt dat “de dood een onbewuste toestand is voor alle mensen” tot de opstanding. Deze kerken verschillen van mening over de tijd daartussen, en geen van hen stopt bij het graf. Jezus evenmin, die zegt dat “allen die in de graven zijn, zijn stem zullen horen” (Johannes 5:28), wat elk graf omvat waar we ooit naast hebben gestaan. Hij noemt wat volgt, voor degenen die het goede hebben gedaan, “de opstanding ten leven” (Johannes 5:29), en de opstanding heeft hier een eigen pagina, Waarom de opstanding cruciaal is voor het christendom.

Kan het eeuwige leven verloren gaan?

“Zij zullen nooit verloren gaan, en niemand zal hen uit mijn hand rukken,” zegt Jezus over zijn schapen (Johannes 10:28), en de vraag waarover de kerken verdeeld zijn, is of een persoon die dit leven werkelijk heeft, het ooit kan verliezen. De Westminster Confessie zegt van niet. Degenen die door God zijn aanvaard, kunnen volgens de leer voor een tijd in zware zonde vallen, maar zij “kunnen noch totaal noch definitief uit de staat van genade vallen” (hoofdstuk 17), en een gelovige mag hiervan zeker zijn en wordt opgeroepen om aan die zekerheid te werken (hoofdstuk 18).

De Katholieke Kerk zegt van wel, en leert dat doodzonde een gelovige de heiligmakende genade kost en, tenzij er berouw over wordt getoond, “uitsluiting van het koninkrijk van Christus en de eeuwige dood van de hel veroorzaakt” (Catechismus, 1861), en daarom spreekt de Catechismus over volharding tot het einde als iets waar katholieken op hopen (2016). Een orthodoxe priester, pater Theodore Stylianopoulos, voert hetzelfde aan in een essay gepubliceerd door het Grieks-orthodox aartsbisdom van Amerika. Het ontvangen van redding is een levenslang proces, zegt hij, waarin we de gave kunnen aanvaarden of afwijzen, en hij leest Paulus als een waarschuwing dat degenen die zondigen en geen berouw tonen, “inclusief christenen aan wie hij schrijft, het uiteindelijke verlies van redding zullen lijden.” Als dit uw eigen vraag is, Kun je je redding verliezen? loopt door de verzen heen.

Wat gebeurt er met degenen die het niet ontvangen?

“En dezen zullen heengaan naar de eeuwige straf: maar de rechtvaardigen naar het eeuwige leven,” zegt Jezus (Matteüs 25:46), en het ene Griekse woord aionios, zoals Thayers lexicon laat zien, staat aan beide kanten van die zin. In het Evangelie van Johannes zegt hij dat “zij die het kwade hebben gedaan” uit de graven zullen komen “tot de opstanding van de verdoemenis” (Johannes 5:29). Waar de kerken over verschillen is wat eeuwig betekent voor de verlorenen, of zij voor altijd doorgaan of tot een einde komen.

De Katholieke Kerk en de Westminster Confessie zeggen dat zij doorgaan. Voor katholieken is de voornaamste straf van de hel “eeuwige scheiding van God” (Catechismus, 1035), en de Catechismus voegt eraan toe dat “God niemand voorbestemt om naar de hel te gaan” (1037), terwijl Westminster spreekt van “eeuwige kwellingen” (hoofdstuk 33). De Orthodoxe Kerk in Amerika verwoordt het anders: aan het einde zal God de hele schepping met zichzelf vervullen, en deze ene aanwezigheid zal het paradijs zijn voor degenen die van Hem houden en de hel voor degenen die Hem haten.

De Zevendedagsadventistenkerk antwoordt dat de verlorenen tot een einde komen, met de redenering dat aangezien de Schrift zegt dat alleen God onsterfelijk is, zij niet voor eeuwig kunnen leven, en haar eigen woorden zijn: “Zij worden voor eeuwig vernietigd, niet voor eeuwig brandend.” Sommige evangelicals houden een soortgelijke visie aan onder de namen annihilationisme en voorwaardelijke onsterfelijkheid, en in 2000 publiceerde de Evangelical Alliance in Groot-Brittannië, via haar ACUTE-commissie, een rapport dat het een “belangrijke minderheidsvisie onder evangelicals” noemde en zei dat het binnen “de parameters viel die door” de Geloofsbasis van de Alliantie uit 1970 waren gesteld.

Geen van deze verzen zegt wie in het bijzonder verloren is, en de discipelen vroegen zich dat zelf ook af, op de dag dat een man naar Jezus kwam rennen om naar het eeuwige leven te vragen en bedroefd wegging. “Wie kan dan gered worden?” zeiden ze onder elkaar, en Jezus keek hen aan en antwoordde: “Bij mensen is dit onmogelijk, maar niet bij God: want bij God zijn alle dingen mogelijk” (Marcus 10:26–27).

Jezus sloeg zijn ogen op en zei dat het eeuwige leven is om de enige ware God te kennen en degene die Hij gezonden heeft. De laatste pagina van de Bijbel zegt waar die kennis tot rust komt, naast de boom en de rivier zonder enige vloek meer, en over degenen die Hem dienen zegt het: “En zij zullen zijn aangezicht zien” (Openbaring 22:4).

Gerelateerde artikelen

• Gaan gelovigen direct naar de hemel als ze sterven? De meeste kerken zeggen ja
• Is 'eens gered, altijd gered' bijbels? Christenen zijn het oneens
• 20 Bijbelverzen over de zekerheid van redding
• Wat zei Jezus over de hel?
• Gaat iedereen naar de hemel? De meeste kerken zeggen van niet, sommigen hopen van wel