Het Nieuwtestamentische woord dat meestal als begeerte wordt vertaald, epithumia, betekent sterk verlangen, en de Bijbel behandelt niet elk verlangen als zonde. Jezus gebruikt dezelfde woordgroep bij het Laatste Avondmaal: “Ik heb vurig begeerd dit Pascha met u te eten” (Lucas 22:15). Wat de Schrift veroordeelt, is verlangen dat gericht is op wat God verbiedt, wat Kolossenzen 3:5 “kwade begeerte” noemt.
De Schrift zegt tegen de verzochte om te vluchten (2 Timoteüs 2:22), om geen voorzieningen voor het vlees te treffen (Romeinen 13:14), en om te belijden wanneer ze falen (1 Johannes 1:9), en het belooft hulp van Christus, die zelf verzocht is (Hebreeën 2:18).
Waar de Schrift zegt dat het begint

Jakobus 1:14-15
“Maar ieder mens wordt verzocht, wanneer hij door zijn eigen begeerte wordt meegesleept en verlokt. Daarna, wanneer de begeerte bevrucht is, baart zij zonde; en wanneer de zonde volgroeid is, brengt zij de dood voort.”
Reflectie: Jakobus heeft zojuist gezegd dat God niemand verzoekt (1:13); de aantrekkingskracht komt voort uit iemands “eigen begeerte”. De woorden voor verlokken en meesleuren komen uit de jacht en visserij, waarbij prooi naar buiten wordt gelokt en met aas wordt gevangen. Daarna verandert het beeld in een zwangerschap: begeerte ontvangt en baart zonde, en zonde groeit uit tot de dood. In deze volgorde komt begeerte vóór de zonde, dus verzocht worden is nog niet hetzelfde als zondigen.

1 Johannes 2:16
“Want al wat in de wereld is — de begeerte van het vlees, de begeerte van de ogen en de hoogmoed van het leven — is niet uit de Vader, maar uit de wereld.”
Reflectie: Johannes noemt drie dingen die uit de wereld komen in plaats van uit de Vader: de begeerte van het vlees, de begeerte van de ogen en de hoogmoed van het leven, waarvan de ESV opmerkt dat het “trots op bezittingen” kan betekenen. Het woord voor begeerten is epithumia beide keren. Het volgende vers voegt eraan toe dat “de wereld voorbijgaat met haar begeerten, maar wie de wil van God doet, blijft in eeuwigheid” (2:17).

Matteüs 5:27-28
“U hebt gehoord dat gezegd is: U zult niet echtbreken. Maar Ik zeg u dat al wie naar een vrouw kijkt om haar te begeren, in zijn hart al overspel met haar gepleegd heeft.”
Reflectie: Jezus citeert het gebod tegen overspel en past het toe op het hart. Het Grieks beschrijft een man die naar een vrouw kijkt “om haar te begeren”, dus wat Jezus veroordeelt is een blik die gericht is op willen, niet het feit dat je iemand opmerkt.
Waarom het hart wordt genoemd, en niet alleen de daad

Exodus 20:14
“U zult niet echtbreken.”
Reflectie: In het Hebreeuws bestaat het gebod uit twee woorden, lo tin’af. De wet richtte zich zowel op begeerte als op de daad: drie verzen later verbiedt dezelfde lijst het begeren van “de vrouw van uw naaste” (Exodus 20:17).

Proverbs 6:25-26
“Begeer haar schoonheid niet in je hart, en laat je niet vangen door haar wimpers; want de prijs van een hoer is slechts een brood, maar een getrouwde vrouw jaagt op een kostbaar leven.”
Reflectie: Dit is een vader die zijn zoon waarschuwt (6:20). Hij redeneert vanuit de kosten: een hoer kost een brood, maar een getrouwde vrouw “jaagt op een kostbaar leven”, en het volgende vers vraagt: “Kan een man vuur in zijn boezem dragen zonder dat zijn kleren verbranden?” (6:27).

Kolossenzen 3:5
“Dood dan uw leden die op de aarde zijn: hoererij, onreinheid, hartstocht, kwade begeerte en de hebzucht, die afgoderij is.”
Reflectie: Paulus' woord is epithumia opnieuw, dit keer met een bijvoeglijk naamwoord, “kwade begeerte”, wat veronderstelt dat sommige verlangens goed zijn. De lijst eindigt met hebzucht, “wat afgoderij is”.
Wat ons wordt opgedragen te doen

Romeinen 13:14
“Maar bekleed u met de Heere Jezus Christus, en verzorg het vlees niet om de begeerten te bevredigen.”
Reflectie: “Tref geen voorzieningen” vertaalt pronoia, vooruitziendheid: Paulus spreekt over de plannen en regelingen die worden gemaakt voordat de verzoeking arriveert. Augustinus schrijft in zijn Belijdenissen dat het lezen van dit vers en het voorgaande vers, in een tuin in Milaan, het moment van zijn bekering was.

2 Timoteüs 2:22
“Vlucht dan voor de begeerten van de jeugd en jaag naar rechtvaardigheid, geloof, liefde en vrede, samen met hen die de Heere aanroepen vanuit een rein hart.”
Reflectie: Paulus schrijft dit aan Timoteüs, een jongere man (1 Timoteüs 4:12), en zegt hem te vluchten: om weg te gaan in plaats van in de buurt van de verleiding te blijven. “Jeugdige hartstochten” kunnen meer omvatten dan alleen seksueel verlangen, aangezien het volgende vers waarschuwt tegen “dwaze, onwetende strijdvragen” (2:23). Het vers noemt ook het gezelschap dat men moet opzoeken: “hen die de Heere aanroepen vanuit een rein hart.”

Galaten 5:16
“Maar ik zeg: wandel door de Geest, en u zult de begeerten van het vlees zeker niet volbrengen.”
Reflectie: “Wandel” is een gebiedende wijs in de tegenwoordige tijd voor een voortdurende levenswandel. Paulus zegt in het volgende vers dat het vlees en de Geest tegen elkaar in strijden (5:17), en de vrucht van de Geest die hij een paar verzen later opsomt, eindigt met zelfbeheersing (5:23).

1 Tessalonicenzen 4:3-5
“Want dit is de wil van God: uw heiliging, dat u zich onthoudt van de hoererij; dat ieder van u weet zijn eigen lichaam te bezitten in heiliging en eer, niet in hartstochtelijke begeerte zoals de heidenen, die God niet kennen.”
Reflectie: Paulus noemt seksuele reinheid de wil van God en spreekt erover als iets wat een mens leert: “dat ieder van u weet hoe hij zijn eigen lichaam in heiliging en eer moet bezitten.” Het Grieks is minder duidelijk dan het Nederlands, en de ESV merkt op dat het kan betekenen “hoe hij een vrouw voor zichzelf kan nemen”, of letterlijk “hoe hij zijn eigen vat kan bezitten.” Hoe dan ook, Paulus stelt dit tegenover “de hartstocht van begeerte”, die hij associeert met mensen “die God niet kennen.”
De hulp die beloofd is

1 Korintiërs 10:13
“U hebt geen beproevingen ontmoet die niet menselijk zijn. God is trouw en Hij zal niet toestaan dat u boven uw vermogen wordt beproefd, maar Hij zal met de beproeving ook de uitweg bieden, zodat u die kunt verdragen.”
Reflectie: Paulus begint met het feit dat de verleiding “menselijk” is, wat betekent dat de persoon die verleid wordt niet uniek is. Hij doet vervolgens twee beloften: God zal niet toestaan dat de verleiding groter is dan wat men kan dragen, en Hij zal een uitweg bieden. Die uitweg wordt gegeven “opdat u in staat bent het te verdragen”, dus het komt vaak als kracht om standvastig te blijven in plaats van als het wegnemen van de verleiding.

Jakobus 4:7
“Onderwerp u dan aan God. Bied weerstand aan de duivel, en hij zal van u wegvluchten.”
Reflectie: De volgorde is eerst onderwerpen, dan weerstaan. Het volgende vers voegt een belofte en een taak samen: “Nader tot God, en Hij zal tot u naderen. Reinig de handen, zondaars, en zuiver de harten, dubbelhartigen” (4:8).

Hebrews 2:18
“Want omdat Hij Zelf, toen Hij verzocht werd, geleden heeft, kan Hij hen die verzocht worden, te hulp komen.”
Reflectie: Hebreeën zegt dat Christus “geleden heeft toen Hij verzocht werd”, en later dat Hij “in alles op dezelfde wijze als wij is verzocht, maar zonder zonde” (4:15). De hulp die Hij biedt, komt van iemand die zelf met verleiding te maken heeft gehad.
De ochtend nadat we hebben gefaald

1 Johannes 1:9
“Als wij onze zonden belijden, is Hij getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid.”
Reflectie: Johannes baseert vergeving op Gods karakter: Hij is “getrouw en rechtvaardig.” Getrouw betekent dat Hij Zijn belofte om te vergeven nakomt, en vergeven is ook rechtvaardig omdat, zoals Johannes een paar verzen later zegt, Christus “het zoenoffer voor onze zonden” is (2:2). Het gestelde doel van Johannes is dat zijn lezers niet zondigen, “maar als iemand gezondigd heeft, hebben wij een Voorspraak bij de Vader” (2:1).

Psalm 51:12
“Schep in mij een rein hart, o God, en vernieuw in mij een standvastige geest.”
Reflectie: David bad Psalm 51 na zijn overspel met Batseba. Het werkwoord voor scheppen is bara, het werkwoord uit Genesis 1:1, “In het begin schiep God”, en David gebruikt het om God te vragen om een rein hart dat nieuw gemaakt is.
Wat er in de plaats komt

Filippenzen 4:8
“Voorts, broeders, al wat waar is, al wat eervol is, al wat rechtvaardig is, al wat rein is, al wat lieflijk is, al wat welluidend is, als er enige deugd is en als er iets prijzenswaardigs is, bedenk dat.”
Reflectie: Paulus eindigt met iets om over na te denken in plaats van een lijst met dingen om te vermijden. Zes kwaliteiten volgen op het woord “al wat”: waar, eervol, rechtvaardig, rein, lieflijk, welluidend. Het werkwoord “overdenken” betekent overwegen of stilstaan bij, dus de instructie betreft waar de aandacht van de geest naar uitgaat.
Als dit de strijd is waarmee je hier bent gekomen
Samen gelezen geven deze verzen een praktische volgorde: wees voorzichtig met waar de ogen voor gebruikt worden (Mattheüs 5:28), tref geen voorzieningen vooraf (Romeinen 13:14), vertrek wanneer verleiding komt en doe dit samen met andere gelovigen (2 Timoteüs 2:22), belijd na een val (1 Johannes 1:9), en geef de geest iets beters om bij stil te staan (Filippenzen 4:8). Paulus zegt dat de strijd algemeen is (1 Korintiërs 10:13), en Hebreeën zegt dat Christus verzocht werd en kan helpen (Hebreeën 2:18).
Waar lust een dagelijkse gewoonte is geworden, vooral bij pornografie, is er een langere gids voor het doorbreken van die gewoonte, en er zijn gebeden voor reinheid voor de dagen daartussen.

Een reactie plaatsen