Kerst als christen36 artikelen

Wat is de ware betekenis van Kerstmis? God kwam om bij ons te zijn



  • De ware betekenis van Kerstmis is dat God kwam om bij ons te zijn: christenen vieren de geboorte van Jezus, God de Zoon die mens werd, door Mattheüs Emmanuel genoemd, “God met ons” (Mattheüs 1:23).
  • De geboorte van Jezus staat in de Bijbel, in Matteüs 1–2 en Lucas 1–2, maar het feest en het woord Kerstmis niet; het Engelse woord begon als het Oudengelse Cristes Maesse, de Mis van Christus, voor het eerst opgeschreven in 1038.
  • De vroegste vermelding van het feest op 25 december is een Romeinse lijst van martelaarsdagen in de Chronografie van 354, die mogelijk teruggaat tot 336 en opent met “Christus werd geboren in Bethlehem in Judea.”
  • Kerstmis is belangrijk voor christenen vanwege wie het kind is: de Zoon die “de gestalte van God” had, nam “de gestalte van een slaaf” aan (Filippenzen 2:6–7), en het kind van Bethlehem is de Heiland van Goede Vrijdag en Pasen.
  • De ware geest van Kerstmis is Gods geschenk dat wordt doorgegeven: “als God ons zo liefhad, moeten ook wij elkaar liefhebben” (1 Johannes 4:11), met ruimte voor de armen, voor vrede en voor vreugde die niemand uitsluit.
Kerst als christenBekijk alle 36 artikelen in deze reeks

De ware betekenis van Kerstmis is dat God kwam om bij ons te zijn. Met Kerstmis vieren christenen de geboorte van Jezus, en daarin de Menswording: God de Zoon werd een menselijk kind, geboren uit Maria in Bethlehem, om ons te redden en ons Gods liefde te tonen. Mattheüs vat het samen in één naam, Emmanuel, “God met ons” (Mattheüs 1:23).

Johannes zegt hetzelfde zonder kribbe of ster. “En het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond,” schrijft hij (Johannes 1:14), en hij bedoelt het Woord dat in het begin “bij God was” en door wie “alle dingen gemaakt zijn” (Johannes 1:1, 3). De Maker kwam tussen de dingen wonen die Hij had gemaakt, als een van hen. Lucas geeft ons dezelfde waarheid als nieuws, 's nachts uitgesproken tegen herders in een veld: “Wees niet bevreesd, want zie, ik verkondig u grote blijdschap, die voor heel het volk zal zijn. Want heden is voor u in de stad van David de Zaligmaker geboren, Christus, de Heere” (Lucas 2:10–11). In zijn eerste hoofdstuk hoort Matteüs in deze geboorte de naam van de profeet, God met ons, en in zijn laatste hoofdstuk laat hij Jezus dezelfde belofte in zijn eigen woorden doen.

Staat Kerstmis in de Bijbel?

De geboorte van Jezus staat in de Bijbel, en het feest van Kerstmis niet. Mattheüs vertelt over de geboorte in zijn eerste twee hoofdstukken en Lucas in de zijne, en Johannes opent zijn Evangelie met wat het betekent. Niemand in het Nieuwe Testament viert een feest van Christus' geboorte, en geen enkel vers draagt ons dat op. Het woord zelf kwam veel later. In het Engels begon het als het Oudengelse Cristes Maesse, de Mis van Christus, voor het eerst gevonden in geschriften uit 1038.

Bijna driehonderd jaar lang vertelden christenen dit verhaal en predikten ze het, en geen enkel verslag dat we hebben laat zien dat ze er een dag voor bijhielden. Het eerste spoor van het feest is een Romeinse lijst uit de vierde eeuw die de geboorte van Christus op 25 december plaatst. Hoe de Kerk tot die dag kwam, en waarom kerken op de oude kalender het vieren wanneer onze kalenders 7 januari aangeven, wordt verteld in waarom Kerstmis op 25 december wordt gevierd.

Paulus laat het onderhouden van heilige dagen over aan elke gelovige en vraagt alleen dat een dag “voor de Heere” wordt gehouden (Romeinen 14:6). Bijna elke kerk viert de dag met vreugde. Een paar gelovigen, waaronder Jehova's getuigen en sommige presbyterianen in Schotland, wijzen het uit principe af, en beide antwoorden worden uiteengezet in is het een zonde om Kerstmis te vieren?

Wat vertelt de Bijbel ons over de geboorte van Jezus?

In Lucas stuurt een decreet van Caesar Augustus Jozef van Nazareth naar Bethlehem, “de stad van David,” met Maria, die “zwanger was” (Lucas 2:4–5). Daar “baarde zij haar eerstgeboren Zoon, wikkelde Hem in doeken en legde Hem in de kribbe, omdat er voor hen geen plaats was in de herberg” (Lucas 2:7). Engelen brengen het nieuws aan herders die “'s nachts de wacht hielden over hun kudde,” en de herders komen “met spoed” en vinden het kind precies zoals hun was verteld. Wanneer zij zijn weggegaan, keert Lucas terug naar de moeder: “Maar Maria bewaarde al deze woorden en overlegde die in haar hart” (Lucas 2:8, 16, 19). Elke Kerst doen we wat zij deed: deze dingen bewaren en ze nog eens overdenken.

Matteüs begint bij Jozef. Terwijl hij “over deze dingen nadacht,” onzeker wat hij met Maria aan moest, kwam een engel in een droom naar hem toe, zei hem haar als vrouw te nemen en gaf het kind zijn naam: “u zult Hem de naam Jezus geven, want Hij zal Zijn volk zalig maken van hun zonden” (Matteüs 1:20–21). Het kind is vernoemd naar wat Hij voor ons zal doen voordat Hij nog maar adem heeft gehaald. Later volgen wijzen uit het oosten een ster naar het huis waar het kind is, vallen neer en aanbidden Hem, en openen hun schatten van “goud, en wierook en mirre” (Matteüs 2:11). De eerste mensen in het Evangelie van Matteüs die voor Jezus knielen, zijn vreemdelingen die een heel lange weg hebben afgelegd om dat te doen.

Wat volgt is moeilijk te lezen in december, en toch vertelt Matteüs het allemaal. Herodes, bespot door de wijzen en “zeer toornig,” stuurt mannen om “alle kinderen die in Bethlehem en in al zijn omliggende gebieden waren, van twee jaar oud en daaronder” te doden (Matteüs 2:16). Het Evangelie laat ons de moeders horen: “Rachel, die weent om haar kinderen, en zij wil niet vertroost worden, omdat zij er niet meer zijn” (Matteüs 2:18). Jozef had Maria en het kind al “'s nachts” naar Egypte gebracht (Matteüs 2:14). De God die kwam om bij ons te zijn, werd geboren in een wereld waar een koning op kinderen joeg, en zijn familie vluchtte uit hun eigen land om Hem in leven te houden. Als Hij bij ons is, is Hij daar ook bij ons, naast elk gezin dat 's nachts heeft moeten vluchten. Het hele verhaal, op volgorde en met elke verwijzing, staat in waar het kerstverhaal in de Bijbel staat.

Waarom is Kerstmis belangrijk voor christenen?

Vanwege wie het kind is. Degene die in Bethlehem werd geboren, begon daar niet. “Die in de gestalte van God was,” schrijft Paulus, Hij “heeft Zichzelf ontledigd door de gestalte van een slaaf aan te nemen en aan de mensen gelijk te worden” (Filippenzen 2:6–7). God kwam zelf, klein genoeg om in een voerbak gelegd te worden.

Vraag christenen van bijna elke kerk waarom God een kind werd, en je zult twee kleine woorden horen: voor ons. De Geloofsbelijdenis van Nicea zegt dat “Hij voor ons mensen en voor ons heil is neergedaald uit de hemel, vlees geworden is door de Heilige Geest uit de maagd Maria en mens geworden is”, en op het feest zelf zingen orthodoxe christenen dat “voor ons de Eeuwige God als een klein kind wordt geboren.” Hij kwam om ons te redden, en Hij kwam, zoals de Katholieke Catechismus het verwoordt, “opdat wij zo Gods liefde zouden kennen.”

Die twee woorden wijzen voorbij de kribbe. Paulus gaat in dezelfde adem verder door te zeggen dat de slaaf “Zichzelf vernederd heeft en gehoorzaam geworden is tot de dood, ja, de dood aan het kruis” (Filippenzen 2:8). Het kind van Bethlehem is de man van Goede Vrijdag en van de paasmorgen, en het feest viert de eerste dag van het leven dat ons redt. Dat is waarom een christen die het verhaal uit het hoofd kent, nog steeds knielt bij de kribbe. De eersten die het hoorden, waren herders die 's nachts de wacht hielden in de velden, en de vreugde die de engel hun beloofde, was voor alle mensen.

Wat is de ware geest van Kerstmis?

Het is de geest van Degene die kwam. Johannes trekt de lijn rechtstreeks van het geschenk naar ons: “Hierin is de liefde van God aan ons geopenbaard, dat God Zijn eniggeboren Zoon in de wereld gezonden heeft, opdat wij zouden leven door Hem.” En dan: “Geliefden, als God ons zo liefhad, moeten ook wij elkaar liefhebben” (1 Johannes 4:9, 11). Kerstmis begint met een ontvangen geschenk, en de geest ervan is dat geschenk doorgeven.

Paulus dankt God voor “Zijn onuitsprekelijke gave” (2 Korintiërs 9:15), waarvan christenen lang hebben aangenomen dat het Christus is, en in het hoofdstuk daarvoor beschrijft hij die gave door wat het kostte: “Want u kent de genade van onze Heere Jezus Christus, dat Hij omwille van u arm is geworden, terwijl Hij rijk was, opdat u door Zijn armoede rijk zou worden” (2 Korintiërs 8:9). Een voerbak als wieg, omdat er geen plaats voor hen was: dat is de armoede die Hij koos. Dus de armen horen bij het hart van het feest. Wanneer we in december denken aan de eenzamen, de hongerigen en degenen die ver van huis zijn, blijven we dicht bij de kribbe.

De winkels hebben hun eigen Kerstmis. We kunnen toegeven dat het het kind verdringt, en dat voor veel gezinnen december schulden en vermoeidheid met zich meebrengt naast de lichtjes. Toch staat geven dicht bij het hart van het feest. De wijzen openden hun schatten voor Jezus, en God gaf als eerste. Een geschenk dat in liefde wordt gegeven, binnen wat een gezin kan dragen, draagt de betekenis van Kerstmis van de ene persoon naar de andere.

De engelen zongen van vrede: “Eer zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in de mensen een welbehagen” (Lucas 2:14). Jesaja's kind, dat christenen lang hebben gehoord in de kerstlezingen, wordt “Vredevorst” genoemd (Jesaja 9:6). Dus het feest vraagt ook om vrede op kleine plaatsen: een telefoontje naar een broer met wie we niet hebben gesproken, een ruzie aan tafel die we loslaten. En het vraagt om vreugde die niemand uitsluit. Leo de Grote, die in de vijfde eeuw op eerste kerstdag in Rome preekte, verwoordde het zo: “Niemand wordt uitgesloten van het delen in dit geluk.” Hij vervolgde: “Laat de heilige zich verheugen dat hij de overwinning nadert. Laat de zondaar blij zijn dat hij wordt uitgenodigd voor vergeving.”

De boom gaat in januari weg en de kaarten gaan in een lade. De naam die Matteüs hoorde bij zijn geboorte blijft waar. Hij eindigt zijn Evangelie waar hij begon, met God met ons, en de laatste woorden die Jezus erin spreekt zijn een belofte: “zie, Ik ben met u al de dagen, tot aan de voleinding van de wereld” (Matteüs 28:20).


Meer uit deze reeksKerst als christenBekijk alle 36 artikelen



Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...