Uit welke stam kwam Jezus? Juda, de stam van koning David

Jezus was afkomstig uit de stam Juda, de koninklijke stam van koning David. Hebreeën zegt het duidelijk: "het is overduidelijk dat onze Heer uit Juda is voortgekomen" (Hebreeën 7:14). Matteüs en Lucas volgen beiden zijn familie via David terug naar Juda, een van Jakobs twaalf zonen, en Matteüs noemt hem "de zoon van David" in zijn eerste vers.

Het is een stam die vernoemd is naar lof. Juda's moeder gaf hem zijn naam met dank aan God op haar lippen, en uit zijn lijn kwam de koning voort. "Hij koos David, zijn dienaar, en nam hem weg van de schaapskooien," herinnert de psalm zich (Psalm 78:70), en aan David kwam de belofte van een troon die "voor eeuwig" gevestigd zou zijn (2 Samuël 7:13). Wanneer we Jezus de zoon van David noemen, staan we aan het einde van die lange lijn van lof en belofte.

Drie soorten bewijs wijzen in dezelfde richting. Het duidelijkste is één zin in de brief aan de Hebreeën, in een passage over hoe Jezus priester kon zijn: “Want het is overduidelijk dat onze Heere uit Juda is voortgekomen; over welke stam Mozes niets gesproken heeft met betrekking tot het priesterschap” (Hebreeën 7:14). De Statenvertaling van het Nieuwe Testament spelt de naam Juda; het is dezelfde Juda, de zoon van Jakob. De schrijver betwist dit punt niet. Hij noemt het overduidelijk en bouwt daarop voort.

Het tweede bewijs is het paar stambomen in de Evangeliën. Mattheüs opent met “Het geslachtsregister van Jezus Christus, de zoon van David, de zoon van Abraham” en gaat vooruit: “Jakob verwekte Juda en zijn broers; en Juda verwekte Perez en Zerah bij Tamar” (Mattheüs 1:1–3). De lijn gaat verder via “Isaï verwekte koning David” (Mattheüs 1:6) en eindigt met “Jozef, de man van Maria, uit wie Jezus geboren is, Die Christus genoemd wordt” (Mattheüs 1:16). Lukas loopt de andere kant op, van Jezus terug naar Adam, en passeert dezelfde voorouders: “de zoon van David, die de zoon van Isaï was... die de zoon van Perez was, die de zoon van Juda was” (Lukas 3:31–33).

	Matthew 1	Luke 3
Richting	Abraham naar Jezus	Jezus naar Adam
Juda's zoon	Perez, bij Tamar (1:3)	Perez (3:33)
Davids zoon	Salomo, de koning (1:6)	Nathan (3:31)
Jozefs vader	Jakob (1:16)	Heli (3:23)

Beide lijnen zijn het erover eens dat Jezus afstamt van David en, via David, van Juda. Ze splitsen na David en noemen verschillende vaders voor Jozef. Christenen hebben daar sinds de vroege tijden verklaringen voor gegeven, en die worden uiteengezet in het geslachtsregister van Noach tot Jezus.

Het derde punt is hoe anderen over hem spraken. Gabriël vertelde Maria dat “de Heere God zal hem de troon van zijn vader David geven” (Lucas 1:32). Toen Jezus Jeruzalem binnenreed, riepen de menigten: “Hosanna voor de zoon van David” (Mattheüs 21:9). Paulus schrijft over “Jezus Christus, uit het nageslacht van David” (2 Timotheüs 2:8). In Israël was een zoon van David een zoon van Juda.

Omdat God eeuwen voor Jezus het koningschap aan Juda had verbonden, en daarna aan de familie van David binnen die stam. Toen Jakob zijn twaalf zonen bij elkaar riep om hen te vertellen “wat u in de laatste dagen overkomen zal” (Genesis 49:1), beloofde hij Juda de heerschappij. Jakob stierf toen hij klaar was met spreken tot hen (Genesis 49:33). Zijn woorden aan Juda bevatten dit:

De scepter zal van Juda niet wijken, noch de wetgever van tussen zijn voeten, totdat Silo komt; en aan hem zullen de volken gehoorzaam zijn.

Genesis 49:10

Een scepter is de staf van een koning, dus de belofte is dat de heerschappij bij de lijn van Juda zou blijven. Juda was niet de eerstgeborene. Dat was Ruben, die zijn eerstgeboorterecht verloor, en 1 Kronieken legt uit wat naar wie overging: “Want Juda was de machtigste onder zijn broeders, en uit hem kwam de vorst voort; maar het eerstgeboorterecht was voor Jozef” (1 Kronieken 5:2). Psalm 78 vertelt het verhaal op dezelfde manier: God “verwierp de tent van Jozef, en Hij verkoos de stam Efraïm niet, maar Hij verkoos de stam Juda, de berg Sion, die Hij liefhad,” en “Hij verkoos David, Zijn dienaar, en nam hem weg van de schaapskooien” (Psalm 78:67–68, 70).

Aan David werd een belofte gedaan over zijn nakomelingen: “Ik zal uw zaad na u doen opstaan... en Ik zal de troon van zijn koninkrijk voor eeuwig bevestigen” (2 Samuël 7:12–13). De profeten hielden die belofte in het oog. Jesaja voorzag “een rijsje uit de afgehouwen tronk van Isaï, en een scheut uit zijn wortels zal vrucht voortbrengen” (Jesaja 11:1), waarbij Isaï de vader van David was. Jeremia schreef: “Ik zal voor David een rechtvaardige Scheut doen opstaan, en Hij zal als Koning regeren en voorspoedig zijn” (Jeremia 23:5). Micha noemde de stad: “Maar u, Bethlehem-Efratha, al bent u klein onder de duizenden van Juda, uit u zal Mij voortkomen Die de Heerser in Israël zal zijn” (Micha 5:2). Een Messias uit een andere stam had niet de erfgenaam van David kunnen zijn.

De zegen van Jakob noemt Juda ook “een leeuwenwelp” (Genesis 49:9). Openbaring gebruikt beide beelden, de leeuw en de familie van David, wanneer het Jezus benoemt als “de Leeuw uit de stam van Juda, de Wortel van David” (Openbaring 5:5). Hoe dat beeld een van zijn titels werd, wordt uitgelegd in waarom Jezus de Leeuw van Juda wordt genoemd.

Ja. Lucas zegt dat Jozef naar Bethlehem ging “omdat hij uit het huis en het geslacht van David was” (Lucas 2:4), en beide geslachtsregisters eindigen bij hem. In Israël kwam de stam van een man via zijn vader. Toen Mozes het volk telde, “gaven zij hun afkomst op naar hun geslachten, naar het huis van hun vaders” (Numeri 1:18).

Jozef was niet de natuurlijke vader van Jezus, en beide evangeliën geven dit aan in de geslachtsregisters zelf. In Mattheüs “verwekte” elke man zijn zoon tot de laatste schakel, waar Jozef “de man van Maria, uit wie Jezus geboren is, Die Christus genoemd wordt” (Mattheüs 1:16). Lucas noemt Jezus “de zoon van Jozef” alleen “zoals men meende” (Lucas 3:23). De lijn van Jozef telde nog steeds. De aantekeningen van de katholieke New American Bible verwoorden het zo: “door de adoptie van Jozef behoort het kind tot de familie van David.” Augustinus zei hetzelfde over de titel “zoon van David”: zelfs als Maria geen afstamming van David had, zouden christenen “voldoende rechtvaardiging hebben om Christus als de zoon van David te beschouwen, op basis van diezelfde manier van rekenen waardoor ook Jozef Zijn vader wordt genoemd.”

De Schrift noemt de stam van Maria niet, en beide geslachtsregisters worden gegeven in de naam van Jozef. Al heel vroeg hielden christelijke schrijvers vol dat zij ook tot de familie van David behoorde, en dus tot Juda. Ignatius, de bisschop van Antiochië, die tussen 98 en 117 in Rome stierf, schreef dat Jezus “volgens de beschikking van God in de schoot van Maria werd ontvangen, uit het zaad van David, maar door de Heilige Geest.” Het Protevangelie van Jakobus, een verhaal over de kindertijd van Maria uit het einde van de tweede eeuw, zegt dat een priester “zich het kind Maria herinnerde, dat zij uit de familie van David was.” Het boek maakt geen deel uit van de Bijbel; de Catholic Encyclopedia noemt het “een apocrief evangelie”.

Het Nieuwe Testament geeft er gronden voor. Petrus zei dat God aan David had gezworen “dat Hij uit de vrucht van zijn lendenen, naar het vlees, de Christus zou doen opstaan om op zijn troon te zitten” (Handelingen 2:30), en Paulus noemt Jezus “geboren uit het zaad van David naar het vlees” (Romeinen 1:3). Omdat Jezus geen menselijke vader had, redeneerde Augustinus, wijzen die woorden naar zijn moeder: “hoeveel meer zouden we zonder enige aarzeling moeten accepteren dat Maria zelf ook op de een of andere manier, volgens de wetten van het bloed, afstamde van het geslacht van David?” De Catholic Encyclopedia van 1912 voegt eraan toe dat sommige commentatoren de woorden “uit het huis van David” in Lucas 1:27 opvatten als een beschrijving van Maria in plaats van Jozef.

Christenen hebben haar afstamming op drie manieren getraceerd.

• Door de huwelijkswet. Eusebius, de kerkhistoricus, redeneerde dat “Maria ook feitelijk wordt getoond van dezelfde stam te zijn als hij, aangezien, volgens de wet van Mozes, huwelijken tussen verschillende stammen niet waren toegestaan.” Johannes van Damascus maakte hetzelfde argument in zijn uiteenzetting van het orthodoxe geloof. Omdat “het niet de gewoonte van de Hebreeën noch van de goddelijke Schrift was om geslachtsregisters van vrouwen te geven”, schreef hij, was de lijn van Jozef voldoende: “de wet was om te voorkomen dat de ene stam vrouwen uit de andere zocht”, en Jozef “zou haar niet hebben genomen als zij niet van dezelfde stam was geweest.” De wet die zij in gedachten hadden, Numeri 36:8, was van toepassing op dochters die land erfden, en de Schrift zegt niet of Maria er een was.
• Via haar vader Joachim. Johannes van Damascus noemde ook Maria's vader Joachim, uit de lijn van Davids zoon Nathan. De namen Joachim en Anna voor haar ouders komen uit het Protevangelie, en de Catholic Encyclopedia noemt Johannes onder verschillende vroege schrijvers die die traditie herhalen.
• Via de lijst van Lucas. Sommigen lezen het geslachtsregister van Lucas als dat van Maria zelf, met Heli als haar vader, zodat Jezus “de Zoon van Heli via Maria” is. De Catholic Encyclopedia van 1912 zegt dat Augustinus al naar deze lezing had verwezen en noemt de geleerden Lightfoot en Bengel onder degenen die Lucas 3:23 op deze manier verklaren. Het merkt op dat “weinig commentatoren deze visie aanhangen”, maar voegt eraan toe dat de naam Heli overeenkomt met de Joachim-traditie, aangezien Joachim “slechts een variatie is van Heli of Eliachim.” Liz Abrams van Answers in Genesis noemt de lezing “een oplossing die zeer waarschijnlijk lijkt.”

De drie antwoorden rusten op verschillend bewijs, maar elk plaatst Maria in de stam van Juda.

Nee, hoewel hij familieleden kan hebben gehad die dat wel waren. Lucas introduceert de priester Zacharias en zegt: “zijn vrouw was uit de dochters van Aäron, en haar naam was Elisabeth” (Lucas 1:5). Aäron was “de Leviet” (Exodus 4:14), dus Elisabeth kwam uit de priesterfamilie van de stam Levi. Gabriël vertelt Maria vervolgens: “uw nicht Elisabeth, ook zij heeft een zoon ontvangen in haar ouderdom” (Lucas 1:36). Het Griekse woord achter “nicht” betekent een verwante, een familielid, zonder te zeggen hoe nauw. Of dat Johannes de Doper in de huidige zin een neef van Jezus maakt, wordt beantwoord in Waren Jezus en Johannes de Doper neven?

Een familie uit Juda kon familieleden hebben in de stam Levi. De wet waarop Eusebius en Johannes van Damascus vertrouwden, hield een erfgename binnen de stam van haar vader: “elke dochter die een erfdeel bezit in een stam van de kinderen van Israël, zal een vrouw zijn voor iemand uit het geslacht van de stam van haar vader” (Numeri 36:8). Die regel bond dochters die land erfden, en Aäron zelf trouwde in Juda: hij “nam voor zich Elisheba, dochter van Amminadab, zuster van Naässon, tot vrouw” (Exodus 6:23). Naässon was “overste van de kinderen van Juda” (Numeri 2:3), en Mattheüs noemt hem onder de voorouders van Jezus: “Amminadab verwekte Naässon” (Mattheüs 1:4).

Augustinus zag betekenis in de band. Omdat Elisabeth een verwante van Maria was, schreef hij, “moeten we er het meest stevig aan vasthouden dat het vlees van Christus uit beide lijnen voortkwam; namelijk uit de lijn van de koningen en uit die van de priesters.” Een latere traditie, gerapporteerd door de Catholic Encyclopedia, maakte Maria's moeder Anna “een afstammeling van de priesterfamilie van Aäron.” Geen van beide verandert de stam van Jezus. Hebreeën zegt duidelijk dat hij “tot een andere stam behoort, waaruit niemand het altaar bediende” (Hebreeën 7:13), en het baseert zijn priesterschap elders, in de woorden van Psalm 110: “U bent Priester voor eeuwig, naar de ordening van Melchizedek” (Hebreeën 7:17).

Jezus was een Jood, geboren in Judea en opgegroeid in Galilea; de Samaritaanse vrouw bij de put noemt hem “een Jood” (Johannes 4:9). Mattheüs zegt dat hij “geboren was in Bethlehem in Judea, in de dagen van koning Herodes” (Mattheüs 2:1), en Lucas noemt Bethlehem “de stad van David” (Lucas 2:4). Hij groeide op in Nazareth, dat Lucas beschrijft als “een stad in Galilea” (Lucas 1:26). Toen Jozef het gezin terugbracht naar het land Israël, “kwam hij en woonde in een stad genaamd Nazareth” (Mattheüs 2:21–23), en Jezus stond bekend bij die stad.

De twee plaatsen verwarden sommige mensen die hem hoorden. “Zal de Christus uit Galilea komen?” vroegen ze. “Heeft de Schrift niet gezegd dat de Christus komt uit het nageslacht van David en uit het dorp Bethlehem, waar David was?” (Johannes 7:41–42). Ze kenden de profetie en de familie die daarvoor nodig was, en hielden hem voor een Galileeër.

Het woord "Jood" gaat ook terug op de naam van Juda. Het kwam in het Engels via het Oudfrans, Latijn, Grieks en Aramees vanuit een Hebreeuws woord dat gevormd was uit de naam Juda. De Jewish Encyclopedia merkt op dat het Hebreeuwse woord "schijnbaar nooit werd toegepast op leden van de stam", maar op de mensen die in het zuiden van het land woonden, en dat het later werd uitgebreid naar Israëlieten in het noorden; in het Oude Testament "lijkt het te worden toegepast" op degenen die na de ballingschap de God van Israël in Jeruzalem aanbaden. Dus toen de vrouw bij de put Jezus "een Jood" noemde, droeg ze zonder het te weten de naam van Juda op haar lippen. En de naam van Juda is een woord van lof. Toen Lea haar vierde zoon baarde, zei ze: "Nu zal ik de Heer loven," en ze "noemde zijn naam Juda" (Genesis 29:35).

---

• Waarom wordt Jezus de Leeuw van Juda genoemd?
• Waar werd Jezus geboren: Bethlehem of Nazareth?
• Wie was Melchizedek?
• Israël en Juda: zijn ze hetzelfde?
• Wie was koning David?
• Elisabeth in de Bijbel, de moeder van Johannes de Doper