Wie was Judas Iskariot? De apostel die Jezus verraadde



  • Judas Iskariot was een van de twaalf apostelen, “de zoon van Simon” (Johannes 6:71), die de gezamenlijke beurs van de apostelen beheerde (Johannes 12:6) en Jezus overleverde aan de hogepriesters.
  • Zelfs in de tuin, toen Judas hem kuste, noemde Jezus hem “Vriend” (Matteüs 26:50).
  • Judas is de Griekse vorm van Juda; Iskariot is een tweede naam, die meestal wordt gelezen als “man uit Keriot”, een stad in Juda (Jozua 15:25).
  • De andere apostel genaamd Judas is “Judas, de broer van Jakobus”, in Johannes 14:22 “niet Iskariot” genoemd; Matteüs en Marcus noemen Taddeüs op zijn plaats.
  • Only Matthew names the price, “thirty pieces of silver” (Matthew 26:15), and says Judas returned the money and hanged himself (Matthew 27:3–5); Acts gives a second, shorter account of his death (Acts 1:18–19).
  • Matthias was chosen by lot to take Judas’s place among the apostles (Acts 1:23–26).
  • Irenaeus wist in de tweede eeuw van een “Evangelie van Judas”; een Koptisch exemplaar dat in 1978 in Egypte werd gevonden, werd in 2006 aangekondigd door de National Geographic Society.

Judas Iskariot was de apostel die Jezus overleverde aan de hogepriesters. Als een van de Twaalf en “de zoon van Simon” (Johannes 6:71), beheerde hij de gezamenlijke beurs van de apostelen, vroeg de priesters om betaling en leidde de mannen die Jezus arresteerden. Hij stierf kort daarna en de apostelen kozen Matthias om zijn plaats in te nemen (Handelingen 1:26).

Het moeilijkste deel van zijn verhaal is hoe dicht hij bij Jezus stond. Jezus koos hem na een nacht van gebed. Hij bewandelde de wegen met de anderen, werd uitgezonden met macht over onreine geesten en at mee tijdens het Laatste Avondmaal. En toen hij met een menigte en een kus de tuin in kwam, sprak Jezus hem nog steeds aan met een zachte naam: “Vriend, waarvoor zijt gij gekomen?” (Matteüs 26:50). Judas was geen vreemde die zomaar binnenkwam. Hij was een vriend die zich afkeerde.

Wat betekent de naam Judas Iskariot?

Judas is de Griekse vorm van Juda, de naam die Lea aan haar vierde zoon bij Jakob gaf. Bij zijn geboorte “zei zij: Nu zal ik de HEERE loven; daarom noemde zij zijn naam Juda” (Genesis 29:35). De Hebreeuwse betekenis is “geprezen”, zoals de oude Catholic Encyclopedia aangeeft. Het was een veelvoorkomende Joodse naam, en twee van de Twaalf droegen hem.

Iskariot is een tweede naam die hem onderscheidt van de andere Judas, en de betekenis daarvan is minder zeker. De meest gangbare lezing leidt het af van het Hebreeuws voor “man uit Keriot”. Keriot, een stad in het zuiden van Judea, komt voor in de lijst van Jozua van “de uiterste steden van de stam van de kinderen van Juda naar de grens van Edom in het zuiden” (Jozua 15:21, 25). Het deel uit 1910 van de encyclopedie was stellig: “Er kan geen twijfel over bestaan dat dit de juiste interpretatie van de naam is”, hoewel werd toegegeven dat “de ware oorsprong verhuld is door de Griekse spelling” en dat er andere afleidingen waren gesuggereerd. Paus Benedictus XVI, die in 2006 over Judas sprak, noemde het “de meest gangbare verklaring” en plaatste er twee andere naast. Eén koppelt de naam aan sica, het Latijnse woord voor een dolk, alsof Judas een “huurmoordenaar” was. De andere leest het als een Hebreeuws-Aramese stam die “degene die hem overlevert” betekent. Geen van de drie kan worden bewezen; de plaatsnaam is de meest geaccepteerde.

Eén klein detail pleit voor de plaatsnaam. In het Grieks van Johannes 6:71, zoals gedrukt in de interlineaire Bijbel van Bible Hub, staat Iskariot in dezelfde grammaticale naamval als Simon, dus het benoemt de vader. De New American Bible, de vertaling van de katholieke bisschoppen van de Verenigde Staten, vertaalt het als “Judas, zoon van Simon de Iskariot.” De King James Version leest “Judas Iscariot the son of Simon”, en elders in de Evangeliën wordt de naam aan Judas zelf gegeven: Lucas schrijft “Judas, bijgenaamd Iskariot” (Lucas 22:3). Een naam die door vader en zoon wordt gedragen, past beter bij een familie uit Keriot dan een bijnaam die door één man is verdiend. (In de King James Version is een achternaam een tweede naam die aan de eerste wordt toegevoegd, niet een familienaam die wordt doorgegeven zoals tegenwoordig.) Als Keriot klopt, was Judas een Judeeër, terwijl de andere apostelen, zo merkt de encyclopedie op, “allemaal Galileeërs waren”.

Wat was de plaats van Judas onder de Twaalf?

Jezus koos hem samen met de anderen. Na een nacht van gebed “riep hij zijn discipelen tot zich: en uit hen koos hij er twaalf, die hij ook apostelen noemde”, en de lijst van Lucas eindigt met “Judas Iskariot, die ook de verrader was” (Lucas 6:13–16). Elke lijst van de Twaalf noemt hem als laatste, en elke lijst markeert hem door wat hij zou doen; die van Matteüs leest “Judas Iskariot, die hem ook verraadde” (Matteüs 10:4).

Hij deelde in het werk van de apostelen. Jezus “riep de twaalf tot Zich, en begon hen uit te zenden, twee aan twee; en gaf hun macht over de onreine geesten” (Marcus 6:7), en na de dood van Judas zei Petrus over hem: “hij was onder ons geteld, en had het lot van deze bediening verkregen” (Handelingen 1:17). Hij beheerde ook hun geld, en hier komt het probleem aan het licht. Toen Maria van Bethanië de voeten van Jezus zalfde met kostbare zalf, vroeg Judas: “Waarom is deze zalf niet voor driehonderd penningen verkocht en aan de armen gegeven?” Johannes voegt eraan toe: “Dit zei hij echter niet, omdat hij zich om de armen bekommerde, maar omdat hij een dief was, en de beurs had, en droeg wat daarin geworpen werd” (Johannes 12:5–6). Zelfs tijdens het Laatste Avondmaal, toen Judas de tafel verliet, vermoedden de anderen niets; ze dachten dat “omdat Judas de beurs had”, Jezus hem had gestuurd om inkopen te doen voor het feest “of dat hij iets aan de armen zou geven” (Johannes 13:29).

Jezus was niet misleid. Lang voor die nacht, zo noteert Johannes, had hij gezegd: “Heb Ik u twaalf niet uitverkoren, en één van u is een duivel? Hij sprak van Judas Iskariot, de zoon van Simon: want hij was het die Hem zou verraden, zijnde één van de twaalf” (Johannes 6:70–71). Hij wist het, en toch hield hij hem dicht bij zich.

Welke Judas is wie in het Nieuwe Testament?

Verschillende mannen in het Nieuwe Testament worden Judas genoemd, en twee van hen waren apostelen. Johannes zorgt ervoor dat ze uit elkaar worden gehouden: tijdens het Laatste Avondmaal “zegt Judas tot Hem, niet de Iskariot, Heere, hoe is het dat Gij Uzelf aan ons zult openbaren, en niet aan de wereld?” (Johannes 14:22).

Naam in de KJV Wie hij was waar
Judas Iskariot De apostel die Jezus verraadde; zoon van Simon John 6:71; Matthew 10:4
Judas “de broer van Jakobus”; “niet Iskariot” De andere apostel genaamd Judas; Matteüs en Marcus noemen Taddeüs op zijn plaats Luke 6:16; John 14:22; Matthew 10:3
Judas, een van Jezus’ “broeders” Genoemd met Jakobus, Jozef en Simon Matteüs 13:55
Judas, “broeder van Jakobus” Schrijver van de brief van Judas, geïdentificeerd met een van de twee hierboven Jude 1
Judas genaamd Barsabbas Een leider van de kerk in Jeruzalem, gezonden naar Antiochië Acts 15:22
Judas van Galilea Een rebel “in de dagen van de inschrijving” Acts 5:37
Judas van Damascus Gastheer van Saulus na zijn bekering, in de straat die de Rechte heet Acts 9:11

Engelse Bijbels gebruiken vaak de vorm Jude voor de schrijver van de korte brief aan het einde van het Nieuwe Testament, die begint met “Judas, de dienstknecht van Jezus Christus, en broeder van Jakobus” (Judas 1). In het Grieks is het dezelfde naam als Judas. De andere apostel Judas, die Lucas “Judas, de broeder van Jakobus” noemt (Lucas 6:16), staat op de plek waar Matteüs “Lebbeüs, wiens bijnaam Thaddeüs was” heeft (Matteüs 10:3). Katholieke commentatoren beschouwen hen als één man en identificeren hem met de schrijver van de brief, en een oude traditie opgetekend door Eusebius noemt die Judas “de broeder van de Heer naar het vlees”. Hoe dan ook, hij is een andere man dan Judas Iskariot. De namen Jude, Judas en Juda worden vergeleken in Jude, Judas en Juda in de Bijbel.

Welke rol speelde Judas bij de arrestatie van Jezus?

Kort voor het Pascha ging Judas naar de overpriesters en vroeg: “Wat wilt gij mij geven, en ik zal Hem u overleveren?” (Matteüs 26:15). Zij kwamen dertig zilverlingen overeen, een bedrag dat alleen Matteüs noemt; wat de munten waren en wat ze waard waren, is het onderwerp van wat Judas betaald kreeg. Tijdens het Laatste Avondmaal nam hij het gedoopte brood uit de hand van Jezus, ging naar buiten, “en het was nacht” (Johannes 13:30). Johannes heeft niet meer woorden nodig dan dat.

Later die nacht bracht Judas “een grote menigte met zwaarden en stokken” naar de tuin aan de overkant van de beek Kedron en wees Jezus aan met een kus: “Gegroet, Meester; en kuste Hem.” Jezus antwoordde: “Vriend, waarvoor zijt gij gekomen?” (Matteüs 26:49–50). Het teken van liefde werd het signaal voor de arrestatie. De redenen die de Evangeliën geven, geld, het werk van Satan en het vervullen van de Schrift, en hun vier verslagen van die nacht worden uiteengezet in waarom Judas Jezus verraadde.

Hoe is Judas gestorven?

Matteüs vertelt het in een paar regels. Toen Judas “zag dat Hij veroordeeld was, kreeg hij berouw, en bracht de dertig zilverlingen terug aan de overpriesters en oudsten, zeggende: Ik heb gezondigd, dat ik onschuldig bloed verraden heb. Maar zij zeiden: Wat gaat ons dat aan? Zie gij daarnaar. En hij wierp de zilverlingen in de tempel, en vertrok, en ging heen en verhing zich” (Matteüs 27:3–5). De priesters kochten een akker met het geld. “Wat gaat ons dat aan?” is een van de koudste antwoorden in de Bijbel. Hij ging met zijn schuld naar de verkeerde mensen, en zij stuurden hem alleen weg.

De Handelingen van de Apostelen geven een tweede, korter verslag, waarin Judas stierf na een val (Handelingen 1:18–19). Veel christenen hebben de twee als één verhaal gelezen; de aantekeningen van de New American Bible behandelen ze als twee tradities. Benedictus, sprekend over de dood van Judas, gaf ons een waarschuwing: “het is niet aan ons om zijn gebaar te beoordelen, door onszelf in de plaats te stellen van de oneindig barmhartige en rechtvaardige God.” Of Judas gered of verloren was, en wat elke kerk daarover leert, is de vraag van of Judas naar de hemel of de hel ging.

Wie verving Judas onder de apostelen?

Matthias. In de dagen tussen de Hemelvaart en Pinksteren vertelde Petrus aan ongeveer honderdtwintig gelovigen dat een van de mannen “die met ons zijn omgegaan al de tijd dat de Heere Jezus in en uitging onder ons, beginnende van de doop van Johannes”, de plaats van Judas moest innemen als “een getuige met ons van Zijn opstanding” (Handelingen 1:21–22). Ze stelden “Jozef, genaamd Barsabas, die Justus bijgenaamd werd, en Matthias” voor, baden en wierpen het lot, “en het lot viel op Matthias; en hij werd bij de elf apostelen geteld” (Handelingen 1:23–26). De lege plek werd opgevuld. Het werk ging door.

Hoe hebben christenen Judas herinnerd?

Meestal als een waarschuwing, en soms als een spiegel. Schilders en dichters maakten de bekendste beelden van hem. In Leonardo da Vinci’s Laatste Avondmaal in Milaan, geschilderd tussen 1495 en 1498, “lijkt Judas weg te krimpen van Jezus” en houdt hij “de beurs met de 30 zilverlingen vast”, in de woorden van het museum dat het schilderij beheert. Dante’s Inferno plaatst hem onderaan de hel, samen met Brutus en Cassius; in de vertaling van Longfellow zegt Dante’s gids: “Die ziel daarboven die de grootste pijn heeft, … is Judas Iskariot.”

Eén vroege sekte maakte Judas zelfs tot de held van het verhaal. Irenaeus, bisschop van Lyon in de tweede eeuw, schreef over mensen die beweerden dat Judas alleen, “de waarheid kennend zoals niemand anders, het mysterie van het verraad volbracht”, en voegde eraan toe: “Zij produceren een fictieve geschiedenis van deze soort, die zij het Evangelie van Judas noemen.” Een Koptisch exemplaar van een Evangelie van Judas, gevonden in Egypte in 1978, werd samengevoegd en vertaald in een project van de National Geographic Society, die het in april 2006 aankondigde. Daarin zegt Jezus tegen Judas: “jij zult de mens offeren die mij bekleedt.” Geen enkele kerk leest het als Schrift.

Benedictus wees terug naar de tuin, waar Jezus hem vriend noemde: “Jezus behandelde hem als een vriend”. Hij voegde eraan toe dat Jezus “zijn wil niet dwingt of beschermt tegen de verleidingen van Satan, waarbij hij de menselijke vrijheid respecteert.” Die vrijheid is wat Judas tot een spiegel maakt. De Orthodoxe Kerk zingt over hem op Witte Donderdag, waarbij ze de discipelen “verlicht bij het wassen van hun voeten voor het avondmaal” naast Judas plaatst, “verduisterd, lijdend aan hebzucht”, en de gelovige aanspoort: “Vlucht voor de hebzuchtige ziel die zulke dingen tegen de Meester durfde te doen.” Daarna, voor de Communie, bidt elke gelovige om de andere weg te kiezen, de weg van de dief aan het kruis: “noch als Judas zal ik U een kus geven; maar als de dief zal ik U belijden: Gedenk mij, o Heere, in Uw Koninkrijk.”





Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...