De rol van de slang in de Bijbel: Wat symboliseert een slang in het christendom?

De Slangenroute: Uncoiling Snake Symbolism in het christendom

God wil dat je een leven vol begrip en vrede leidt! Soms, om daarin te wandelen, kijken we naar delen van de Bijbel die in het begin misschien een beetje raadselachtig lijken. Een daarvan is de slang, de slang. Dat beeld kan sommige mensen een beetje ongemakkelijk maken, ik wil je vandaag aanmoedigen: God kan verbazingwekkende helderheid brengen aan zelfs de meest verwarrende symbolen!

Ziet u, vanaf dat allereerste verhaal in de Hof van Eden, helemaal tot aan de ongelooflijke overwinning waarover we in Openbaring lezen, verschijnt deze slang op verschillende manieren. Soms is het een beeld van verleiding, soms is het een verrassend beeld van Gods genezing, en ja, soms wijst het naar de vijand. Maar maak je geen zorgen! We gaan hier samen doorheen en je zult zien hoe dit begrip je kan helpen om sterker te worden in je geloof en in Gods wonderbaarlijke licht te stappen!

Wie of wat was de slang in de Hof van Eden (Genesis 3)? Was het een letterlijke slang, een symbool of Satan?

Wanneer we onze Bijbels openen voor Genesis hoofdstuk 3, ontmoeten we deze slang. Sommige mensen zien een letterlijke slang, en de Bijbel vertelt ons dat het een van de “wilde dieren was die God had gemaakt.” 1 Je zou zelfs mensen kunnen horen zeggen dat Gods vloek over de slang om op zijn buik te kruipen de reden is waarom slangen zijn zoals ze nu zijn.3 Zelfs beroemde schrijvers zoals Voltaire geloofden dat het “beslist een echte slang” was. 4 En Easton’s Bible Dictionary is het ermee eens dat een “echte slang” daar in de verleiding was.2 Het verhaal begint dus met een fysiek schepsel.

Maar wacht, er is meer aan de hand! In die oude tijden, toen het boek Genesis werd geschreven, als een dier sprak, betekende dit vaak dat er een spiritueel wezen bij betrokken was, misschien in vermomming of door het te spreken.3 Slangen werden soms gezien als symbolen van chaos, afkomstig van wilde, ongetemde plaatsen. Deze slang zou dus ook een “chaotisch spiritueel wezen” of een “agent van chaos” kunnen vertegenwoordigen.3 Een gerespecteerde geleerde, Gerhard von Rad, suggereerde zelfs dat de slang een manier was om de “impuls voor verleiding” in mensen te tonen, niet noodzakelijkerwijs een grote demonische kracht die een van Gods slimme creaties is.4 Het laat zien hoe verleiding slim kan lijken, nietwaar?

Hier wordt het vandaag echt krachtig voor ons. Veel christelijke leraren, en dit wordt sterk ondersteund door het Nieuwe Testament, geloven dat de slang Satan zelf was of een werktuig dat Satan gebruikte.1 Denk er eens over na: deze slang sprak en bedroog op manieren die geen enkel gewoon dier kon.2 Een theoloog, Don Stewart, zegt dat Satan “in het lichaam van de slang is binnengegaan om Adam en Eva te verleiden”.1 Hoewel Genesis 3 de naam “Satan” niet gebruikt, maken passages later in de Bijbel, zoals Openbaring 12:9 en 20:2 (die Satan “de oude slang” noemen) en 2 Korintiërs 11:3 (over Eva die door de sluwheid van de slang wordt misleid), een sterke verbinding.1

Het is goed om te onthouden dat deze duidelijke link tussen de Genesis-slang en Satan in de loop van de tijd nog duidelijker werd. In het Oude Testament werden kwade krachten niet altijd zo scherp gedefinieerd als in het Nieuwe Testament. Zo lijkt “de Satan” in het boek Job meer op een aanklager aan Gods hof dan op de ultieme vijand.3 God onthult ons stap voor stap dingen, en latere delen van de Bijbel werpen meer licht op eerdere gebeurtenissen. Hoewel we Genesis 3 lezen en het hele verhaal kennen, hebben de eerste mensen die het hoorden de slang misschien vooral gezien als een zeer slim schepsel dat door een kracht tegen Gods wil wordt gebruikt.

En begrijp dit, Genesis 3:1 zegt dat de slang "behendiger" of "subtieler" was dan enig ander wild dier.6 Het Hebreeuwse woord voor "behendigheid" (arum) staat zeer dicht bij het woord voor de "naaktheid" van Adam en Eva (arummim). Misschien is dat een hint van hoe kwetsbaar ze waren voor zijn slimmeriken!1 Deze sluwheid was niet automatisch slecht; het zou zelfs kunnen betekenen “voorzichtig” te zijn. 8 Maar in Eden werd deze natuurlijke slimheid verdraaid door die verleidelijke kracht met een slecht doel. Het laat gewoon zien hoe zelfs goede dingen kunnen worden misbruikt als we niet voorzichtig zijn, en hoe verleiding aantrekkelijk kan lijken, niet als een of ander eng monster.

Het mooie van dit verhaal is dat het veel dingen tegelijk kan betekenen: Een echt dier, een symbool van chaos en een werktuig van Satan. Dat is wat het zo krachtig maakt en ons diepe waarheden leert over de schepping, het kwaad en hoe verleiding werkt.1 Maar hoe je het ook ziet, Gods waarheid en Zijn plan stralen altijd helderder uit!

Hoe verleidde de slang Eva, en wat waren de onmiddellijke gevolgen (vloeken) voor Adam, Eva en de slang?

Die slang deed niet zomaar een suggestie; De verleiding van Eva, waarover we in Genesis 3:1-5 lezen, was een slim, stapsgewijs proces. Het begon met het in twijfel trekken van Gods goedheid door te vragen: “Heeft God echt gezegd: “Je mag van geen enkele boom in de tuin eten?” 4 Die vraag was bedoeld om een klein zaadje van twijfel te planten, om Eva te laten focussen op het enige dat ze niet kon hebben in plaats van alle prachtige dingen die God haar had gegeven9.

Eva probeerde de slang te corrigeren en legde uit dat ze van de bomen konden eten, alleen niet die in het midden van de tuin. Ze voegde zelfs haar eigen regel toe: “Je mag het niet aanraken, anders sterf je.” 9 Sommige wijze leraren, zoals John Chrysostomus, zeiden dat Eva haar eerste fout maakte door alleen maar met de verleider te praten en de duivel een “krachtig handvat” te geven.10

Daarna ging de slang verder. Het ontkende direct wat God had gezegd: "Je zult niet sterven." 4 En toen viel het Gods hart aan en suggereerde dat God op egoïstische wijze iets goeds voor hen achterhield: "Want God weet dat wanneer je ervan eet, je ogen geopend zullen worden en je als God zult zijn, goed en kwaad kennend." 4 Dit deed een beroep op Eva's natuurlijke verlangens naar goed voedsel, naar schoonheid (de vrucht zag er goed uit!), en naar wijsheid.9 Die verleider, van wie wij begrijpen dat hij Satan is, is zo sluw, vaak redelijk of aantrekkelijk, niet als een voor de hand liggend monster.8

Nou, Eve luisterde, en ze “nam wat en at het op. Zij gaf ook wat aan haar man, die bij haar was, en hij at ervan" (Genesis 3:6).9 En meteen, nog voordat God sprak, veranderde alles drastisch (Genesis 3:7-13):

• Hun ogen werden geopend en plotseling beseften ze dat ze naakt waren. Schaamte overspoelde hen en zij probeerden zich te bedekken.9 Die prachtige onschuld die zij hadden? Het is weg.12
• Ze hoorden God wandelen in de tuin, en in plaats van naar Hem toe te rennen, verborgen ze zich omdat ze bang en beschaamd waren. Hun hechte vriendschap met God werd verbroken.9
• En toen God hen zachtjes confronteerde, wat deden zij dan? Ze begonnen anderen de schuld te geven! Adam gaf Eva (en zelfs God) de schuld door te zeggen: "De vrouw jij en Eva gaf de slang de schuld.3

Toen sprak God de gevolgen uit, de vloeken (Genesis 3:14-19):

• Voor de slang: Het was meer vervloekt dan enig ander dier. Het zou op zijn buik moeten kruipen en voor altijd stof eten. En God verkondigde een diepe vijandschap tussen de slang en de vrouw, en tussen hun nakomelingen: "Hij zal je hoofd verpletteren en je zult hem op de hiel slaan." 4 Stof eten betekende volledig vernederd en veracht worden.5
• Voor de vrouw (Eva): God zei dat Hij haar pijn in de bevalling zou vergroten. En haar relatie met haar man zou veranderen, met nieuwe worstelingen en een andere dynamiek.4
• Voor de man (Adam): Omdat hij naar zijn vrouw luisterde en God ongehoorzaam was, werd de grond zelf vervloekt. Het werk zou hard worden, vol zweet en strijd, met doornen en distels. En hij zou terugkeren naar het stof waaruit hij afkomstig was - de fysieke dood was hun wereld binnengedrongen.4

Zie je het patroon in die verleiding? Het is er een die de vijand vandaag de dag nog steeds gebruikt: ons te laten twijfelen aan de waarheid van God, Zijn goedheid in twijfel te trekken, een beroep te doen op onze verlangens, maar te suggereren dat we ze op de verkeerde manier vervullen, en zonde eruit te laten zien als niets bijzonders.3 Het begrijpen van deze tactiek kan ons helpen sterk te staan!

De impact van die ene keuze was enorm. Het bracht schaamte en angst.12 Het bracht conflicten in relaties.9 Het beïnvloedde zelfs de aarde zelf en bracht de mensheid de dood.12 Dit laat ons zien hoe ernstig zonde is en waarom we allemaal Gods verlossing nodig hebben.

Maar zelfs te midden van deze zware gevolgen, heeft God, in Zijn verbazingwekkende liefde, een belofte van hoop ingestopt! Die vloek op de slang in Genesis 3:15, “Hij zal je hoofd verpletteren en je zult hem op de hiel slaan”, is wat velen de allereerste hint van het Evangelie noemen.7 Het was een blik in de toekomst, een belofte dat iemand uit Eva’s nageslacht – en we weten dat dit Jezus Christus is – op een dag een knock-outslag zou geven aan de slang, aan Satan, ook al zou Hijzelf daarbij gewond raken. Wat een ongelooflijke belofte van overwinning, gegeven op het moment van de val! Dat is de hoop die we vasthouden!

Hoe wordt de slang in Genesis geïdentificeerd met Satan in de christelijke theologie, en welke Bijbelpassages ondersteunen dit?

Hoewel in het boek Genesis niet duidelijk wordt gezegd: “De slang is Satan”, hebben het christelijk geloof en de theologie dit verband zeer duidelijk gemaakt. En dit begrip komt voornamelijk voort uit krachtige verzen in het Nieuwe Testament die een groot, helder licht werpen op wie die slang werkelijk was en de ware aard van het kwaad.

De meest directe, niet te missen Bijbelse steun komt uit het boek Openbaring. Luister hier eens naar:

• Openbaring 12:9 verklaart: “De grote draak werd naar beneden geslingerd – die oude slang genaamd de duivel, of Satan, die de hele wereld op een dwaalspoor brengt. Hij werd naar de aarde geslingerd en zijn engelen met hem." 1 Wauw! Veel duidelijker wordt het niet. “Die oude slang” – een duidelijke schreeuw naar de verleider in Eden – wordt rechtstreeks “de duivel” en “Satan” genoemd.
• En Openbaring 20:2 Zegt het nog eens: “Hij greep de draak, die oude slang, die de duivel is, of Satan, en bond hem voor duizend jaar.” 1 Eens te meer wordt de “oude slang” absoluut geïdentificeerd met de duivel en Satan.

Maar dat is nog niet alles! Andere nieuwtestamentische passages geven ons sterke aanwijzingen die op dezelfde manier wijzen:

• In 2 Korintiërs 11:3, De apostel Paulus maakt zich zorgen over de gelovigen in Korinthe. Hij zegt: "Maar ik ben bang dat, net zoals Eva werd misleid door de sluwheid van de slang, uw geest op de een of andere manier op een dwaalspoor kan worden gebracht van uw oprechte en zuivere toewijding aan Christus." 2 Paulus zegt niet meteen "Satan" in dat vers, net iets later praat hij over Satans helpers die zich vermommen als goede jongens (2 Korintiërs 11:14-15). Het verband tussen die bedrieglijke slang en Satans stiekeme manieren is dus zeer sterk.
• Vervolgens in Johannes 8:44, Jezus praat met Zijn tegenstanders en Hij noemt de duivel “van meet af aan een moordenaar” en “de vader van leugens”. 2 Klinkt dat niet precies zoals de slang in Genesis 3 deed? Zijn leugens brachten zonde in de wereld, en zonde bracht geestelijke en fysieke dood voor ons allemaal.
• En Romeinen 16:20 Dit is een verbazingwekkende belofte: “De God van vrede zal binnenkort Satan onder uw voeten verpletteren.” Dit is een krachtige echo van wat God in Genesis 3:15 tegen de slang zei – dat het nageslacht van de vrouw zijn hoofd zou verpletteren.2

Het is gewoon logisch, nietwaar? De slang in Genesis was zo intelligent, zo sluw en had zo'n slechte bedoelingen – dat lijkt veel verder te gaan dan wat een normaal dier zou kunnen doen.2 En aangezien het Nieuwe Testament consequent Satan als de belangrijkste geestelijke vijand van God en mensen en de uiteindelijke bedrieger laat zien, is het logisch om hem te zien als de kracht achter die slang in de Hof van Eden.2 Zelfs sommige Joodse geschriften van vóór Jezus' tijd begonnen dit verband te leggen tussen de slang en de duivel.4

Wanneer het Nieuwe Testament Satan de “oude slang” noemt, doet het meer dan hem alleen maar een naam geven. Het laat ons zien dat Satans strijd tegen God en ons al sinds het allereerste begin van de menselijke geschiedenis aan de gang is.4 Het schetst een beeld van het hele bijbelverhaal als een grote geestelijke strijd, en dat de verleiding in Eden de eerste grote botsing tussen mensen was.

De schrijvers van het Nieuwe Testament, geïnspireerd door God, keken terug op Genesis en gaven ons een vollediger begrip van wie die slang werkelijk was. Dit gebeurt veel in de Bijbel – latere delen helpen ons eerdere delen beter te begrijpen. Dit wordt progressieve openbaring genoemd. Wanneer we de slang als Satan zien, helpt het het hele verhaal van verlossing zinvol te maken. Het verbindt de val van de mensheid met de reden waarom we Jezus nodig hadden om ons te komen redden, en het wijst op de belofte dat Satan op een dag volledig zal worden verslagen. Voor ons als christenen betekent dit dat Genesis 3 niet zomaar een oud verhaal is; het is het eerste hoofdstuk van een enorm goddelijk drama en het geeft zoveel meer betekenis aan de missie van Jezus om “de werken van de duivel te vernietigen” (1 Johannes 3:8).17 Het grote thema hier is dat Satan een bedrieger is en dat zijn belangrijkste wapen leugens zijn.7 Daarom is het zo belangrijk dat we vasthouden aan de waarheid, onderscheidend zijn en vertrouwen op Gods Woord om bedrog in ons leven te bestrijden!

Wat zijn de belangrijkste negatieve manieren waarop de slang in de Bijbel wordt gesymboliseerd (bijvoorbeeld kwaad, verleiding, bedrog, chaos)?

Wanneer we de slang in de Bijbel zien, heeft deze meestal een zware, negatieve betekenis. Het is een krachtig symbool voor veel destructieve dingen die tegen God zijn. Dit gebeurt niet alleen op een of twee plaatsen; het is door het hele Oude en Nieuwe Testament heen geweven.

• Het kwaad en de satan: Dit is de grote. De slang is rechtstreeks verbonden met Satan, de ultieme bron van het kwaad en de belangrijkste vijand van God en iedereen die van Hem houdt.5 In het boek Openbaring wordt Satan ronduit "die oude slang" genoemd.2 Lang geleden, in de oudheid, gebruikten mensen in het Oosten de slang vaak als een beeld van het kwade beginsel.2
• Verleiding en zonde: Dat verhaal in Genesis 3 sluit dit echt in. De slang is de oorspronkelijke verleider, degene die de mensheid heeft misleid om God ongehoorzaam te zijn, wat tot de zondeval heeft geleid.2 Deze rol als degene die ons verleidt, is een kernonderdeel van zijn negatieve beeld.
• Bedrog, sluwheid en verraad: Genesis 3:1 vertelt ons dat de slang “sluwder” of “subtieler” was dan enig ander schepsel.2 Deze slimheid wordt bijna altijd in een slecht licht getoond – als stiekemheid, gemeenheid en het vermogen om te misleiden.7 De apostel Paulus maakte zich zelfs zorgen dat gelovigen konden worden misleid “zoals Eva werd misleid door de sluwheid van de slang” (2 Korintiërs 11:3).2
• Chaos: Vooral als we denken aan Genesis en de oude wereld, kan de slang worden gezien als een “agent van chaos”. 3 Het heeft Gods perfecte, ordelijke schepping verpest door zonde en al zijn vreselijke gevolgen teweeg te brengen. Slangen werden vaak in verband gebracht met wilde, ongetemde en dus chaotische plaatsen.3
• Vergif en gevaar: Veel slangen zijn giftig, en de Bijbel spreekt hier vaak over (zoals in Psalm 58:4 en Spreuken 23:32).2 Dit echte fysieke gevaar wordt gebruikt als een beeld om te beschrijven hoe destructief slechte mensen kunnen zijn, hoe vervolgers handelen en de vreselijke gevolgen van de zonde zelf. Zo wordt dronken worden van wijn vergeleken met een slangenbeet.2
• Vloek en degradatie: Vanwege wat hij in de herfst heeft gedaan, wordt de slang door God vervloekt (Genesis 3:14).4 Hij wordt gedwongen op zijn buik te kruipen en “stof te eten”, wat een beeld is van volledig neergezet, vernederd en veracht te worden.2
• Vijandschap tegen God en Zijn volk: Een belangrijk onderdeel van die vloek in Genesis 3:15 is dat er altijd vijandigheid zou zijn tussen de slang (en zijn volgelingen) en de vrouw (en haar volgelingen).7 Dit wordt opgevat als Satans voortdurende strijd tegen God en gelovigen.
• “Offspring van Vipers”: Dit is echt een harde term! Zowel Johannes de Doper als Jezus gebruikten het om hun hypocriete en onberouwvolle vijanden uit te roepen (je kunt dit zien in Mattheüs 3:7, Mattheüs 12:34 en Mattheüs 23:33).2 Door deze mensen te vergelijken met de jongen van giftige slangen, lieten ze zien hoe misleidend, gemeen en geestelijk gevaarlijk ze waren.

Al deze negatieve betekenissen komen samen om een beeld te schetsen van alles wat tegen Gods goedheid, Zijn waarheid, Zijn orde, Zijn leven en Zijn zegeningen ingaat. Dus de slang wordt een soort meestersymbool voor alle verschillende manieren waarop zonde, rebellie en anti-God krachten verschijnen. Dit helpt ons in te zien dat het kwaad niet eenvoudig is; Het heeft vele gezichten die uiteindelijk allemaal tegen God zijn en wat Hij voor ons wil.

En het gaat niet alleen om een externe spirituele vijand zoals Satan. De Bijbel gebruikt deze beelden ook om over menselijke goddeloosheid te spreken. Wanneer mensen "pluimvee" worden genoemd of hun woorden worden beschreven als een "scherpe tong" zoals die van een slang (Psalm 140:3) 7, betekent dit dat de slechte eigenschappen van die oorspronkelijke verleider daadwerkelijk bij mensen te vinden zijn. Dit vertelt ons dat onze geestelijke strijd tegen “de slang” niet alleen tegen een duivel van buitenaf is; het gaat ook om het onder ogen zien van die zondige verlangens in ons die zich gedragen als de slang – bedrieglijk, gemeen en opstandig.

Die specifieke vloek voor de slang om "stof te eten" (Genesis 3:14)4 is zo krachtig. Je ziet die zin opnieuw in oudtestamentische profetieën over het feit dat Gods vijanden totaal beschaamd en verslagen worden (Jesaja 65:25; Micha 7:17).2 In oude culturen betekende "stof eten" een complete en beschamende nederlaag. Dit deel van de vloek gaat dus niet alleen over wat slangen eten; het is een sterk profetisch beeld van Satans ultieme, totale en gênante nederlaag tegen God. Het was een vroege belofte dat God uiteindelijk zou winnen!

Zijn er gevallen waarin slangen iets positiefs of neutraals in de Bijbel symboliseren, zoals genezing of wijsheid?

Hoewel de slang meestal een slechte rap krijgt in de Bijbel, geloof het of niet, zijn er enkele echt belangrijke momenten waarop slangen of hun beeld eigenlijk staan voor iets goeds of neutraals! De groten zijn genezing en wijsheid. Deze voorbeelden geven ons een rijker, vollediger beeld van dit complexe Bijbelsymbool.

• Genezing – De Bronzen Slang (Nehushtan): Dit is waarschijnlijk het meest verbazingwekkende voorbeeld van een positief slangensymbool, en je kunt erover lezen in Numeri 21:4-9. Toen de Israëlieten in de woestijn waren, zondigden zij tegen God, en Hij zond "vurige slangen" (dat wil zeggen giftige slangen) onder hen als een oordeel. Veel mensen werden gebeten en stierven.4 Maar toen het volk zich bekeerde, zei God tegen Mozes: “Maak een slangenbeeld en zet het op een paal.” En de Bijbel zegt dat “iedereen die gebeten was, ernaar kon kijken en leven”! 7 Die bronzen slang, die Nehushtan heette, werd een krachtig teken van Gods manier om hen te genezen en van de dood te redden.2 En dit verhaal wordt nog betekenisvoller in het Nieuwe Testament. Jezus zelf sprak erover in Johannes 3:14-15: "Zoals Mozes de slang in de woestijn heeft opgetild, zo moet ook de Mensenzoon worden opgetild, opdat een ieder die in hem gelooft eeuwig leven heeft." 2 Wauw! Dus, kijkend in geloof naar die bronzen slang voor fysieke genezing was als een voorproefje, een voorbode, van ons kijkend in geloof naar Jezus, opgetild aan het kruis, voor spirituele genezing en eeuwig leven. Is dat niet ongelooflijk? Een symbool vaak gekoppeld aan een vloek werd een beeld van redding!
• Wijsheid en scherpzinnigheid: In Mattheüs 10:16 zendt Jezus Zijn discipelen uit om Zijn werk te doen, en Hij zegt tegen hen: "Ik zend u uit als schapen onder de wolven. Wees daarom zo slim als slangen en zo onschuldig als duiven.” 6 In dit geval wordt de “shrewdness” (of wijsheid/betrouwbaarheid) van een slang getoond als een goede en noodzakelijke eigenschap voor gelovigen om te hebben wanneer ze te maken hebben met een harde en soms gevaarlijke wereld.6 Maar let op, deze slangachtige wijsheid moet hand in hand gaan met de onschadelijkheid en zuiverheid van een duif. Dat betekent dat dit soort slimheid om goede redenen en met onderscheidingsvermogen moet worden gebruikt, niet om stiekem of kwaadaardig te zijn.6 Hieruit blijkt dat sommige eigenschappen die we met slangen kunnen associëren, daadwerkelijk positief kunnen zijn als ze voor de juiste doeleinden worden gebruikt en in evenwicht zijn met een goddelijk hart.
• Staf van Mozes en goddelijke macht: Weet je nog in het boek Exodus, toen de staf van Mozes op wonderbaarlijke wijze veranderde in een slang vlak voor Farao? Dat was een teken van Gods verbazingwekkende kracht en autoriteit die door Mozes werkte (Exodus 4:1-5; 7:10-12).4 En toen Farao's tovenaars hetzelfde probeerden te doen met hun staven, verslond de slangenstaaf van Aäron hen! Daaruit bleek dat Gods macht veel groter was dan de Egyptische magie of hun goden.21 In die situatie was de slangvorm een werktuig van Gods macht en een bewijs van Zijn aanwezigheid, niet iets kwaads.

Het is ook interessant dat sommige oude culturen rond de tijd dat de Bijbel werd geschreven, slangen niet alleen als slecht zagen. Ze koppelden ze ook aan zaken als genezing, wijsheid en bescherming.3 Deze bredere culturele visie zou ons wat achtergrond kunnen geven voor deze minder vaak voorkomende, positieve foto's in de Bijbel. In het oude Egypte werden slangen bijvoorbeeld vaak geassocieerd met goden en beschermende goden, die zowel gevaar als goddelijke wijsheid symboliseerden. Deze dualiteit is ook te zien in het Ethiopische christendom, waar slangen een belangrijke rol speelden in folklore en religieuze verhalen. Een Overzicht van Ethiopisch christendom onthult hoe deze complexe associaties lokale interpretaties van spirituele teksten hebben beïnvloed en een rijk tapijt van betekenissen bieden die verder gaan dan de conventionele negatieve symboliek.

Het feit dat we deze goede en neutrale voorbeelden zien, vertelt ons hoe belangrijk het is om naar de context te kijken wanneer we Bijbelsymbolen proberen te begrijpen. De slang is niet één ding met één betekenis. Waar het voor staat kan veel veranderen, afhankelijk van de specifieke Bijbelpassage en wat God ons probeert te leren. Dat verhaal van de bronzen slang is zo krachtig omdat het Gods verbazingwekkende vermogen toont om symbolen te verlossen en te veranderen. Het schepsel dat het oordeel bracht (de vurige slangen) werd, in zijn bronzen vorm, het ding waar mensen naar uitkeken om te genezen toen ze geloof hadden.19 Dit leert ons een diepe spirituele les: God kan zelfs dingen of symbolen die verband houden met vloeken en de dood nemen en ze gebruiken voor Zijn levengevende en reddende plannen. Het is als een voorproefje van de ultieme reddende daad van het kruis! En wanneer Jezus ons zegt "wijs als slangen" te zijn, suggereert dit dat eigenschappen als slim of slim zijn op zich niet goed of slecht zijn; het is de manier waarop we ze gebruiken en het hart erachter dat ertoe doet.6 Wijsheid zonder godsvrucht kan veranderen in destructieve stiekeme wijsheid die aansluit bij Gods wegen en vermengd is met onschuld, wordt een echte troef om een gezegend leven te leiden.

Hier is een kleine tafel om ons te helpen deze twee kanten van de slang te zien:

Tabel: Dubbele symboliek van de slang in de Bijbel

Aspect	Negatieve symboliek (met sleutelverzen)	Positieve/neutrale symboliek (met sleutelverzen)
Identiteit/aard	Belichaming van het Kwaad, Satan, Bedrieger (Gen. 3; Herz. 12:9 15; 2 Korintiërs 11:3 3)	Geschapen dier (Gen. 3:1 1); Instrument van Gods macht (Ex 4:3 4, Ex 7:10 23)
Wijsheid/Cunning	Bedrieglijke sluwheid, kwaadwillige sluwheid (Gen. 3:1 2; 2 Korintiërs 11:3 3)	Bescheidenheid, voorzichtigheid (Matteüs 10:16 6)
Macht/invloed	verleiding, die tot zonde leidt (Gen. 3:1-5 4); Bron van chaos (Gen. 3 context 3); Giftig, schadelijk (Ps 58:42)	Instrument van genezing (Num 21:9 19; Johannes 3:14 7); Teken van goddelijke autoriteit (Ex 7:12 23)
Resultaat/effect	Brengt vloek, dood, scheiding van God (Gen. 3:14-19 12); Vijandschap (Gen. 3:15 2)	Brengt lichamelijk leven/genezing (Num 21:9 19); Geestelijk leven (Johannes 3:14-15 7)
Goddelijke interactie	Vervloekt door God (Gen. 3:14 7); Uiteindelijk verslagen door God/Christus (Gen. 3:152; Rev. 20:10 5)	door God gebruikt als een teken (Ex 4:1-5 4); Geboden door God voor genezing (Num 21:8 19); Door Jezus gebruikt als leerillustratie (Matteüs 10:16 6)

Hoe worden slangenbeelden in het Nieuwe Testament gebruikt, bijvoorbeeld in de leringen van Jezus of in het boek Openbaring?

Die krachtige slangenbeelden blijven niet alleen in het Oude Testament; het blijft een belangrijk en meerlagig symbool tot in het Nieuwe Testament. Jezus Zelf gebruikte het, de apostelen spraken erover, en het verschijnt op een grote, dramatische manier in het boek Openbaring. Deze toepassingen bouwen vaak voort op wat het Oude Testament zei dat ze ook nieuwe duidelijkheid en nog meer intensiteit brengen in wat de slang betekent. In het bijzonder verstrengelt de slangenbeelden zich met de thema's van oordeel en verlossing, waardoor diepere waarheden over verleiding en de strijd tussen goed en kwaad worden onthuld. Een treffend voorbeeld is te zien wanneer de Geheimen van Jericho onthuld de kwetsbaarheid van de menselijke kracht tegen goddelijke macht, waarbij de rol van de slang als symbool van misleiding en ondergang verder wordt benadrukt. Uiteindelijk nodigen deze betekenislagen lezers uit om na te denken over de voortdurende strijd tussen geloof en angst in de hele Schrift. Bovendien leidt de afbeelding van de slang tot een herevaluatie van hoe we onze eigen tekortkomingen en morele tekortkomingen begrijpen. Bijvoorbeeld, de Definitie van raca in de Schrift benadrukt de ernst waarmee minachting en belediging worden behandeld en sluit aan bij het bredere thema van de slang als katalysator voor verdeeldheid en strijd onder de mensheid. Als zodanig dient het verhaal rond de slang niet alleen als een waarschuwing, maar ook als een oproep om wijsheid en nederigheid te zoeken in onze interacties met elkaar.

In de leer van Jezus:

• "Wijsheid als slangen, onschadelijk als duiven" (Mattheüs 10:16): We hebben het hier al over gehad, het is zo belangrijk! Jezus gebruikt de karakteristieke scherpzinnigheid van de slang in een positief Hier naar toe. Hij zegt tegen zijn discipelen dat ze verstandig en verstandig moeten zijn (“wijs als slangen”) wanneer ze naar buiten gaan in een wereld die hen misschien vijandig gezind is. Maar, en dit is van cruciaal belang, die slimheid moet altijd in evenwicht zijn met onschuld en een zuiver hart (“onschadelijk als duiven”).6 Dit is een oproep voor ons om praktische wijsheid te hebben terwijl we het goede nieuws delen.
• " adderbroed" (Matteüs 3:7, 12:34, 23:33; Lukas 3:7): Dit is een sterke! Johannes de Doper gebruikte deze uitdrukking en vervolgens gebruikte Jezus het zelf om religieuze leiders op te roepen die hypocriet en geestelijk verrot waren.2 Door hen "nakomelingen van adders" te noemen, vergeleken ze deze mensen met de giftige jongen van slangen. Het was een manier om hun bedrieglijke leringen, hun gemene bedoelingen en het dodelijke spirituele gevaar dat ze voor anderen vormden, onder de aandacht te brengen.
• De opheffing van de slang (Johannes 3:14-15): Dit is zo krachtig. Jezus legt hier een verbazingwekkend spirituele verbinding. Hij vergelijkt Zijn aanstaande kruisiging met die tijd in Numeri 21 toen Mozes de bronzen slang in de woestijn ophief. Hij zei: "Net zoals Mozes de slang in de woestijn heeft opgetild, zo moet de Mensenzoon worden opgetild, zodat iedereen die in hem gelooft eeuwig leven kan hebben." 2 Dit neemt een symbool van oordeel en fysieke genezing en verandert het in een beeld, een voorbode, van het offer van Christus, dat geestelijk behoud en eeuwig leven brengt voor iedereen die gelooft. Wat een mooie turnaround!

In het boek Openbaring:

• De "oude slang", Satan, de draak (Openbaring 12:9, 20:2): Dit is waarschijnlijk het meest bepalende gebruik van slangenbeelden in het Nieuwe Testament. Johannes identificeert “die oude slang” (ja, de verleider uit Genesis!) duidelijk als “de grote rode draak” en noemt hem vervolgens “de duivel en Satan”. 3 Deze draak wordt getoond als een enorme kosmische vijand, de bron van alle kwaad, die vecht tegen God, Zijn engelen (onder leiding van Michael) en Gods volk (afgebeeld als “de vrouw” en “haar nageslacht”)4.
• Deze draak wordt ook getoond door zijn macht en gezag te geven aan "het beest", een andere vijandelijke figuur in Openbaring (Openbaring 13).4
• En in een levendig beeld van vervolging spuwde de slang (draak) "water als een rivier uit zijn mond na de vrouw, om haar weg te vegen met de vloed" (Openbaring 12:15).26

In apostolische geschriften:

• Misleiding door de slang (2 Korintiërs 11:3): De apostel Paulus waarschuwt de Korinthische gelovigen niet te worden misleid door valse leringen, en hij trekt een directe lijn terug naar die oorspronkelijke misleiding: "Maar ik ben bang dat, aangezien de slang Eva door zijn sluwheid heeft misleid, uw geest zal worden afgeleid van een oprechte en zuivere toewijding aan Christus." 2 Dit versterkt alleen maar de link van de slang met stiekeme misleiding die vandaag de dag nog steeds gelovigen probeert te verdrievoudigen.
• Macht over slangen (Markus 16:18; Handelingen 28:5): In sommige versies van het evangelie van Marcus is een van de tekenen die gelovigen zouden volgen, dat zij “slangen met hun handen zullen oprapen” (Marcus 16:18).7 We zien een dramatisch voorbeeld hiervan in Handelingen 28:3-6, wanneer Paulus wordt gebeten door een adder op het eiland Malta, maar helemaal niet wordt geschaad – hij schudt het gewoon af in het vuur! Dit kan een beeld zijn van de bescherming en het geestelijk gezag van de gelovige over kwade en schadelijke dingen door Christus.
• De onaantastbare tong (Jakobus 3:7-8): Hoewel James hier niet rechtstreeks slangen gebruikt om het kwaad te symboliseren, gebruikt hij ze als een voorbeeld van wezens die “door de mensheid zijn getemd”. Vervolgens contrasteert hij dit met de menselijke tong, die hij “een rusteloos kwaad, vol dodelijk gif” noemt. Het is een krachtige herinnering dat onze woorden, als ze niet worden beheerst, meer kwaad kunnen veroorzaken dan wilde wezens.7

Het Nieuwe Testament verzint dus niet alleen een nieuw symbool met de slang; Het versterkt en verduidelijkt de beelden die er al waren. Vooral de openbaring tilt de slang naar een kosmisch niveau en toont hem als Satan, de ultieme vijand.26 De leringen van Jezus gebruiken slangenbeelden om ons aan te moedigen praktisch wijs te zijn en zeer duidelijke morele waarschuwingen te geven.

Een heel belangrijke ontwikkeling in het Nieuwe Testament is hoe Christus wordt getoond als het tegenovergestelde van de slang. Die verwijzing in Johannes 3:14-15, waar de bronzen slang werd opgetild voor genezing, wijst naar Christus die aan het kruis werd opgetild voor redding, is enorm.7 Het creëert dit verbazingwekkende verhaal van verlossing: het symbool dat verbonden is met de val en de vloek van de mensheid (de slang) wordt omgedraaid om uit te leggen hoe we gered zijn! Het toont op levendige wijze de overwinning van Christus op het destructieve werk van de slang. Waar de slang in Eden zonde en dood bracht, brengt Christus, afgebeeld door die bronzen slang, gerechtigheid en eeuwig leven. Is God niet goed?

Slangenbeelden in het Nieuwe Testament zijn niet alleen voor theologische discussie; het is ook een praktisch instrument om ons te helpen goed te leven en geestelijk sterk te blijven. Het wordt gebruikt om ons christelijk karakter vorm te geven, ons aan te moedigen onderscheidend te zijn, ons te waarschuwen voor valse leringen en ons te herinneren aan de realiteit van geestelijke strijd – en dat alles terwijl het ons wijst op de algenoegzame overwinning van Christus!

Wat is de betekenis van andere "slangachtige" wezens in de Bijbel, zoals Leviathan of draken?

We lezen niet alleen over de slang uit Eden. De Bijbel spreekt ook over andere machtige, "slangachtige" wezens, met name Leviathan en draken. Deze schepselen nemen die slangsymboliek en breiden die uit, en tonen ons vaak beelden van kosmisch kwaad, chaos en machtige vijanden van God en Zijn volk.

Leviathan:

Dit ongelooflijke schepsel verschijnt bij naam in verschillende Oudtestamentische boeken, zoals Job (3:8, 41:1-34), Psalmen (74:14, 104:26) en Jesaja (27:1, 51:9).27 Als je over Leviathan leest, krijg je deze foto van een enorm, angstaanjagend zeemonster of draak. Het Hebreeuwse woord voor “Leviathan” suggereert zelfs iets “verstrengeld, omhuld of verdraaid in plooien”, wat klinkt als een gigantische slang of draak.28 Psalm 74:14 geeft zelfs aan dat het misschien veel hoofden heeft gehad en zegt: “U hebt de hoofden van Leviathan verpletterd”! 28

Wat Leviathan symboliseert is zo rijk:

• Chaos en wanorde: Leviathan staat vaak voor de wilde, ongetemde en chaotische delen van de natuur, vooral de zee. In de oudheid kon de zee het diepe onbekende of de afgrond voorstellen.28 Het kan een “wilde, zondige, ongeordende natuurlijke wereld” symboliseren die het tegenovergestelde is van Gods perfecte orde.28
• vijanden van God en Israël: In Jesaja 27:1 zegt God dat Hij "Leviathan de vluchtende slang, Leviathan de draaiende slang, en hij zal de draak die in de zee is doden" zal straffen. 27 Dit wordt vaak gezien als Gods toekomstige oordeel en nederlaag van machtige aardse koninkrijken of geestelijke krachten die Zijn volk, Israël, pijn deden.
• Gods kracht laten zien: Die lange beschrijving van Leviathan in Job 41, die spreekt over hoe ongelooflijk krachtig en ontembaar het is door mensen, is er echt om ons te laten zien dat God, zijn Schepper en Meester, zelfs meer machtig en soeverein! 27 Psalm 104:26 zegt zelfs dat God de Leviathan heeft geformeerd “om daar te dartelen” in de zee, waaruit Gods controle over zelfs de engste wezens blijkt. Wanneer God Leviathan verslaat (Psalm 74:14), is dat een krachtige verklaring van Zijn opperste macht.28
• draken: Het woord “draak” in de Bijbel, met name in boeken als Openbaring die over de eindtijd spreken, wordt vaak net als “slang” gebruikt om een machtig, kwaadaardig wezen aan te duiden.
• De beroemdste draak staat in Openbaring (hoofdstukken 12, 13, 16, 20). Deze “enorme rode draak met zeven koppen en tien horens” wordt duidelijk geïdentificeerd als “de oude slang die de duivel of Satan wordt genoemd” (Openbaring 12:3, 9).15 Deze draak vertegenwoordigt de ultieme geestelijke vijand, de bron van kosmisch kwaad en de leider van rebellie tegen God26.
• Deze beelden zijn eigenlijk gebaseerd op oude mythen uit het Nabije Oosten, waar ze verhalen hadden over monsterlijke, vaak zevenkoppige zeeslangen of draken (een beetje zoals sommige beschrijvingen van Leviathan) die tegen de scheppergoden vochten en het kwaad vertegenwoordigden.27 De Bijbel neemt vaak beelden zoals deze die mensen begrepen en gebruikt deze op een nieuwe manier om waarheden over Gods strijd tegen het kwaad te onderwijzen.
• Vurige slangen (Numeri 21): Dit waren eigenlijk giftige slangen die God als een oordeel zond toen de Israëlieten klaagden.4 Maar ze dragen ook symbolisch gewicht.4 Ze vertegenwoordigen Gods oordeel over zonde. Maar hier is het verbazingwekkende deel: het beeld van een van deze “vurige slangen”, gemaakt van brons, werd de manier waarop mensen werden genezen! Het toont Gods kracht om leven te brengen uit een symbool van de dood.19

Wat is er dan zo bijzonder aan deze slangachtige wezens – Leviathan en draken? Ze nemen dat idee van het "serpentijnse kwaad" van de verleider in de tuin en blazen het op tot kosmische grootte! Ze worden beelden van enorme, oude machten van chaos en verzet tegen God.3 Het idee van de slang wordt iets dat van toepassing kan zijn op een individuele verleider, op machtige kwade rijken of op overkoepelende spirituele krachten die strijden tegen Gods heerschappij. Dit helpt ons te begrijpen dat het kwaad niet alleen om persoonlijke fouten gaat; Het gaat ook om grotere, systemische en spirituele krachten.

Het is ook interessant dat deze wezens vaak verbonden zijn met “de zee”. 27 In veel oude culturen symboliseerde de zee het ongetemde, het chaotische en het bedreigende – soms vertegenwoordigde het zelfs oude krachten die tegen de scheppergod vochten. De Bijbel gebruikt deze krachtige beelden, waarbij de zee vaak de plaats is waar Gods vijanden vandaan komen, waaruit hun destructieve en chaotische aard blijkt. Wanneer God Zijn uiteindelijke overwinning in Openbaring wint, staat er zelfs "er was geen zee meer" (Openbaring 21:1), wat het einde van alle chaos en dreiging symboliseert.

Maar hier is het belangrijkste, vrienden: de Bijbel beschrijft niet alleen deze enge wezens; het benadrukt altijd Gods absolute macht en uiteindelijke overwinning op hen! God is degene die Leviathan schiep (Job 41, Psalm 104:26) 28, die zijn hoofd verplettert (Psalm 74:14) 28, en die hem uiteindelijk zal straffen met Zijn "harde, grote en sterke zwaard" (Jesaja 27:1).27 En die grote draak in Openbaring, hoewel hij er angstaanjagend uitziet en een tijdje macht heeft, wordt volledig verslagen door Michael en zijn engelen, uit de hemel geworpen en uiteindelijk in de poel van vuur geworpen (Openbaring 12:7-9; 20:10).26 Dit zou ons zo'n ongelooflijke zekerheid moeten geven! Hoe groot of chaotisch het kwaad er ook uitziet, gesymboliseerd door deze monsterlijke slangenvormen, God is oneindig veel machtiger en Hij zal de volledige en uiteindelijke overwinning behalen. Deze verhalen gaan niet echt over hoe machtig het kwaad is; ze gaan over de veel grotere en triomfantelijke kracht van onze verbazingwekkende God!

Hoe beschrijft de Bijbel het uiteindelijke lot van de slang, geïdentificeerd als Satan, in de eindtijd?

De Bijbel laat ons niet gissen naar wat er met de slang zal gebeuren, van wie we begrijpen dat hij Satan is. Er is een duidelijk pad voor hem uitgestippeld en het eindigt met zijn totale nederlaag en eeuwige straf. Dit vervult beloften die al in het begin van de Schrift beginnen en tot hun krachtige conclusie komen in het Boek Openbaring.

De allereerste hint van de uiteindelijke ondergang van de slang is daar Genesis 3:15. Dit vers is zo belangrijk dat het vaak de Protoevangelium, wat het “eerste evangelie” betekent. Daarin vervloekt God de slang en verklaart Hij: "Ik zal vijandschap zaaien tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en het hare; hij zal je hoofd verpletteren en je zult hem op de hiel slaan.” 7 De christelijke leer verstaat het “nageslacht van de vrouw” als uiteindelijk Jezus Christus, en het “verpletteren” van het hoofd van de slang als een profetie van de volledige en definitieve overwinning van Christus op Satan.17 Ja, zelfs toen al gaf God een teken van overwinning!

Die overwinning begon zich echt op een beslissende manier te ontvouwen door Dood en opstanding van Christus. Het Nieuwe Testament vertelt ons dat Christus door het kruis de geestelijke machten en autoriteiten heeft ontwapend (Kolossenzen 2:15).17 Hebreeën 2:14 zegt dat Jezus door Zijn dood "hij die de macht van de dood bezit - dat wil zeggen de duivel" heeft vernietigd.17 Deze ongelooflijke gebeurtenissen waren als de kritieke slag op het hoofd van de slang.

Maar het boek Openbaring geeft ons het meest gedetailleerde beeld van het uiteindelijke einde van Satan:

• Duizend jaar binden (Openbaring 20:1-3): Johannes ziet een engel uit de hemel neerdalen die “de draak, de oude slang, die de duivel of Satan is, gevangen heeft genomen en hem duizend jaar heeft gebonden”. Vervolgens wordt hij in de afgrond (een bodemloze put) geworpen, die over hem is gesloten en verzegeld. Waarom? Om hem ervan te weerhouden de naties in deze duizendjarige periode te misleiden.5 Dit laat een tijd zien waarin Satans invloed in de wereld drastisch zal afnemen.
• Release en Final Rebellion (Openbaring 20:7-9): De profetie gaat verder dat “als de duizend jaar voorbij zijn, Satan uit zijn gevangenis zal worden vrijgelaten en eropuit zal gaan om de naties in de vier hoeken van de aarde – Gog en Magog – te misleiden en hen voor de strijd te verzamelen.” Hun aantal wordt beschreven als “als het zand aan de kust”. Maar luister hiernaar: deze laatste opstand tegen God en Zijn volk is van zeer korte duur en volledig verpletterd: "Het vuur is uit de hemel neergedaald en heeft hen verslonden." 17 Dit laat alleen maar zien hoe hardnekkig het kwaad ook is, hoe nutteloos de uiteindelijke strijd tegen Gods macht zal zijn.
• Eeuwige straf in de poel des vuurs (Openbaring 20:10): Na deze laatste poging wordt het uiteindelijke lot van de slang voor altijd bezegeld: "En de duivel, die hen misleidde, werd geworpen in het meer van brandende zwavel, waar het beest en de valse profeet waren geworpen. Zij zullen dag en nacht gepijnigd worden voor eeuwig en altijd.” 5 Dit “vurige meer” wordt beschreven als een plaats van eeuwige, bewuste bestraffing.17 Jezus zelf sprak over “het eeuwige vuur dat is bereid voor de duivel en zijn engelen” (Matteüs 25:41) 13, dat perfect aansluit bij dit laatste oordeel. Deze daad zorgt ervoor dat Satan, de grote bedrieger, nooit meer schade kan toebrengen of zijn leugens kan verspreiden.

Het is goed om te onthouden dat het boek Openbaring veel symbolische taal gebruikt. Het "meer van vuur" vertegenwoordigt de uiteindelijke en eeuwige scheiding van Gods tegenwoordigheid en de uitvoering van Gods gerechtigheid over onberouwvol kwaad. Deze interpretatie kan worden gezien als in overeenstemming met verschillende christelijke tradities, waaronder een baptist overtuigingen overzicht, waarin het belang van het persoonlijke geloof en de gevolgen van iemands keuzes met betrekking tot het goddelijke oordeel worden benadrukt. De levendige beelden in Openbaring dienen om de ernst van het verwerpen van God te illustreren en het uiteindelijke lot dat hen wacht die in het kwaad volharden. Dergelijke symboliek moedigt lezers aan om na te denken over hun relatie met God en de betekenis van berouw.

Het bijbelse verhaal van Satans nederlaag verloopt in fasen. Theologen noemen dit soms een “reeds maar nog niet” realiteit. Satan werd in principe beslissend verslagen toen Christus stierf en weer opstond – zijn “hoofd werd verpletterd”. 17 Maar hij mag nog een tijdje actief zijn in de wereld. De apostel Petrus zegt dat hij ronddwaalt “als een brullende leeuw op zoek naar iemand om te verslinden” (1 Petrus 5:8).30 Maar zijn macht is beperkt en zijn uiteindelijke ondergang is absoluut zeker! De binding in Openbaring 20 en zijn laatste werping in de poel van vuur zijn de volledige en laatste voltooiing van die overwinning die Christus op Golgotha heeft gewonnen. Dit begrip helpt ons als gelovigen om onze geestelijke strijd te voeren vanuit een positie van overwinning, wetende dat Christus al heeft gewonnen, terwijl we nog steeds waakzaam zijn tegen voortdurende geestelijke aanvallen.

De laatste ontmaskering en het laatste oordeel van de slang, waarvan het belangrijkste kenmerk in de hele Bijbel bedrog 7 is, betekent de ultieme triomf van Gods waarheid over elke leugen en elk bedrog. En waarom mag hij na de duizend jaar nog een laatste opstand houden? Sommige theologen geloven dat het is om voor eens en altijd de onveranderlijke aard van het kwaad en het onberouwvolle menselijke hart te laten zien wanneer het losstaat van Gods genade. Dit laat zien hoe rechtvaardig het uiteindelijke oordeel is en vergroot Gods soevereine macht.17 Gods plan wordt nooit tegengehouden door het kwaad; In feite dienen zelfs de daden van het kwaad uiteindelijk Zijn grotere doelen en leiden ze tot Zijn grotere glorie. Hallelujah!

Conclusie: De schaduw van de slang en het licht van Christus

Zoals we hebben gezien, is de slang als bijbelsymbool absoluut complex, God geeft ons begrip! Het begint zijn reis in de Schrift als dat sluwe schepsel in de Hof van Eden, een middel tot verleiding dat de mensheid helaas in zonde en afscheiding van God heeft geleid.3 Die eerste verschijning zette echt een sterke toon. In de hele christelijke leer wordt de slang het vaakst en het krachtigst gezien als Satan, de ultieme vijand van God en alle mensen, de grote bedrieger, en het beeld van het kwaad zelf.5 Deze verbinding wordt glashelder gemaakt in het Nieuwe Testament, met name in het boek Openbaring, waar “die oude slang” rechtstreeks de Duivel en Satan wordt genoemd, een kosmische draak die tegen God en Zijn volk vecht.26 Dit negatieve beeld omvat ook beelden van chaos, vergif, vloeken en zelfs menselijke slechtheid die worden vergeleken met giftige adders.2

Maar houd vol, want God is vol verrassingen! De Bijbel laat de slang niet alleen in die negatieve rol. In een verbazingwekkende draai wordt slangenbeelden ook op positieve of neutrale manieren gebruikt. Die bronzen slang die Mozes in de woestijn ophief, werd een door God gegeven instrument van genezing voor de Israëlieten. Het was een krachtig symbool van leven dat voortkwam uit een situatie van oordeel, en het was zelfs een voorafschaduwing van het eigen levengevende offer van Jezus Christus aan het kruis! 7 En toen gebruikte Jezus Zelf de slang als een beeld van scherpzinnigheid en zei tegen Zijn discipelen dat zij "wijs als slangen" moesten zijn wanneer zij een gevaarlijke wereld tegemoet gingen, zolang die wijsheid gepaard ging met Christusachtige onschuld.6

Dit vertelt ons iets zo belangrijks: de betekenis van deze krachtige beelden wordt diep bepaald door hun context en door Gods soevereine plan. God kan een symbool van een vloek nemen en er een kanaal van zegen van maken! Het verhaal van de slang gaat dus niet alleen over waar het kwaad vandaan kwam of wie Satan is; het gaat ook over de aard van de verleiding, de gevolgen van de zonde, de realiteit van geestelijke gevechten, en, belangrijker nog, het gaat over Gods ongelooflijke kracht, Zijn wijsheid en Zijn verbazingwekkende verlossingsplan.

Van die vloek in Genesis 3:15, die erop wees dat de slang uiteindelijk zou worden verslagen door de “nakomelingen van de vrouw”, helemaal tot aan het definitieve, beslissende oordeel waar Satan in Openbaring 20:10 in de poel van vuur wordt geworpen, verzekert de Bijbel ons, van Gods uiteindelijke triomf over al het kwaad! 7 De schaduw die de slang werpt, hoe lang of donker het ook lijkt, wordt volledig overwonnen door het heldere licht van de overwinning van Christus! Voor ons als christenen van vandaag moedigt het begrijpen van de rol van de slang in de Bijbel ons aan om waakzaam te zijn tegen misleiding, om toegewijd te zijn aan wijsheid en integriteit, en om een onwrikbare hoop te hebben op de God die het hoofd van de slang al heeft verpletterd en op een dag zijn kwade invloed voor altijd zal wegnemen. Je staat aan de winnende kant! Geloof het, verklaar het en wandel vandaag in die overwinning!