Bijbelstudie: Wie zijn de zeven prinsen van de hel?

Veel goede mensen, veel gelovigen, horen over iets dat de "7 prinsen van de hel" wordt genoemd, en weet je wat? Het is logisch om je af te vragen: "Waar gaat dit allemaal over? Waar komt het vandaan en wat betekent het voor mijn wandel met God?” 1 Dit idee dat er een soort line-up is van krachtige, duistere krachten, die elk verantwoordelijk zijn voor een bepaald soort negativiteit, daar wordt al heel lang op verschillende manieren over gesproken. Hoewel dit idee bestaat en veel mensen ervan op de hoogte zijn, is het, als je naar de Bijbel kijkt, niet altijd een rechte lijn, en soms kunnen dingen een beetje in de war raken. Dit artikel, gaat over het schijnen van een licht op deze cijfers. We gaan kijken naar wat we weten, zorgvuldig kijken wat er van solide christelijke leer door de geschiedenis komt, en wat er later misschien is gebeurd, misschien zelfs uit oude verhalen. Ons doel is om u duidelijke, nuttige informatie te geven, vooral als u een gelovige bent die dit vanuit een evenwichtspunt wil begrijpen, met Gods Woord als onze gids.

Wie zijn deze "7 prinsen van de hel" en wat wordt er van hen gezegd?

Wanneer mensen het hebben over zeven grote duistere geesten, vaak de “prinsen van de hel” genoemd, verbinden ze hen meestal met wat bekend staat als de zeven dodelijke zonden.3 Er zijn in de loop der jaren verschillende lijsten en ideeën hierover geweest, een zeer bekende kwam van een slimme man, een theoloog uit Duitsland genaamd Peter Binsfeld, lang geleden in 1589. Wat hij deed, was een specifieke "prins" koppelen aan elk van die zeven dodelijke zonden. Hij zag hen als de belangrijkste verleiders die probeerden mensen op die specifieke verkeerde paden te trekken.

Waarom is zijn lijst zo beroemd geworden? Het was duidelijk en gemakkelijk te begrijpen. Hij nam die zeven dodelijke zonden, waarvan de mensen al wisten dat ze ernstige geestelijke uitdagingen waren, en hij gaf ze allemaal een naam, een gezicht, als je wilt.4 Het maakte het hele idee van verleiding echter, meer als een specifieke vijand die je kon identificeren. Het veranderde die abstracte worstelingen in iets duidelijker, en dat bleef echt bij mensen.

Hier is die lijst van Peter Binsfeld waar veel mensen naar verwijzen:

Peter Binsfelds classificatie van de zeven vorsten van de hel (1589)

Prins van de Hel	Geassocieerde dodelijke zonde	Korte Traditionele Rol (Temptation)
Lucifer	Trots	Verleidt met arrogantie, geloof in superioriteit boven God.2
Mammon	Hebzucht	Verleidt met materiële rijkdom en rijkdom.2
Asmodeus	Lust	Drijft individuen naar vleselijke driften en verboden verlangens.2
Leviathan	Afgunst	straft de afgunstige; Geassocieerd met jaloezie.2
Beelzebub	Gluttonie	Staat voor eindeloze consumptie en overmatige verwennerij.2
Satan	Toorn	Stimuleert woede, haat en wraak.3
Belphegor	Sloth	Lokt naar spirituele/fysieke lethargie, luiheid en wanhoop.2

Het is goed om te weten dat dergelijke lijsten ook bestaan. Zo was er nog eerder, rond 1409-1410, een Engels geschrift genaamd De Lantaarn van Licht. Er werd ook gesproken over “zeven dodelijke duivels” of “zeven vorsten van de hel” die verband houden met de zonden. Maar die lijst was een beetje anders; Het kwam overeen met Beëlzebub met Envy, een figuur genaamd Abaddon met Sloth, en Belphegor met Gluttony.

Het belangrijkste idee is dat deze “prinsen” worden gezien als krachtige duistere geesten die proberen mensen in deze specifieke zonden te laten vallen.2 Mammon zou dus kunnen fluisteren over het krijgen van meer geld, Asmodeus zou verkeerde verlangens kunnen opwekken, en Lucifer, nou ja, hij gaat helemaal over die trotse geest die zegt: “Ik weet beter dan God.”2 Je zult merken dat sommige namen zoals Lucifer en Satan op deze lijsten staan. In ons bredere christelijke begrip zien velen deze als hetzelfde wezen. Dit toont alleen maar aan dat deze oude systemen van het benoemen van demonen een beetje ingewikkeld kunnen worden als je ze vergelijkt met wat de Bijbel over het algemeen leert, en daar zullen we meer over praten, vriend.

Waar komt dit hele idee van "7 prinsen van de hel" vandaan? Staat het daar in de Bijbel?

Dit is een grote vraag, een heel belangrijke voor elke gelovige: Komt dit idee van zeven specifieke prinsen van de hel, allemaal verbonden met de zeven dodelijke zonden, rechtstreeks uit de bladzijden van Gods Woord? En het duidelijke antwoord is dat de Bijbel ons niet zo'n lijst geeft.1 Deze manier van denken over de leiders van de duisternis is eigenlijk veel later in de christelijke geschiedenis tot stand gekomen. Het groeide vooral uit geschriften van theologen en studies over deze duistere geesten.

Het laat alleen maar zien hoe ideeën kunnen groeien en zich in de loop van de tijd kunnen organiseren, soms vanuit verschillende plaatsen – zoals leringen over goed en kwaad (zoals de zeven dodelijke zonden), namen die mensen al in verband brengen met het kwaad, en gewoon dat menselijke verlangen om dingen op orde te brengen. Het is geen directe leer uit de Schrift die zich later heeft ontwikkeld.

Enkele belangrijke geschriften die hielpen dit idee vorm te geven, waren:

• De Lantaarn van Licht: Dit was een oude Engelse tekst van rond 1409-1410, geschreven door een groep genaamd Lollards (die een beetje als vroege voorlopers van protestantse groepen waren). Het was een van de eersten die deze “zeven dodelijke duivels” of “zeven vorsten van de hel” opsomde op basis van die zeven zonden3.
• van Peter Binsfeld Verhandeling over bekentenissen door kwaaddoeners en heksen: Dit boek, geschreven in 1589 door de Duitse theoloog Peter Binsfeld, is een belangrijke reden waarom de lijst die we vandaag vaak horen zo populair werd. Hij verbond zorgvuldig specifieke demonennamen met elk van de zeven dodelijke zonden.

Sommige van de namen op deze lijsten – zoals Satan en Beelzebub – Will Vind ze in de Bijbel. Maar het idee dat ze deel uitmaken van deze specifieke groep van zeven “prinsen”, die elk verantwoordelijk zijn voor een bepaalde dodelijke zonde, is een interpretatie en een opdracht in deze latere geschriften.1 De Bijbel spreekt bijvoorbeeld over Satan als de belangrijkste vijand en Beëlzebub als een “prins van demonen”, maar het brengt ze niet samen met vijf andere genaamde demonen als raad voor de zeven dodelijke zonden.

Sommige mensen denken dat ideeën uit oudere Joodse tradities, zoals de gedachte aan zeven niveaus van de hel, misschien een beetje invloed hebben gehad op hoe christenen later over deze dingen dachten.1 Maar als je de "7 prinsen van de hel" als een specifiek systeem herleidt, wijst dit echt op deze geschriften die na de Bijbel kwamen. Dus als je een gelovige bent die probeert te begrijpen hoeveel gezag dit idee heeft, is het zo belangrijk om te zien dat het van buiten de Bijbel komt. Dat helpt ons het verschil te kennen tussen directe bijbelse leringen en dingen die zich later in theologie of demonenstudies ontwikkelden.

Wat zijn deze zeven dodelijke zonden en hoe verbinden ze zich met deze prinsen?

Deze zeven dodelijke zonden zijn als het fundament waarop het populaire idee van de zeven prinsen van de hel is gebouwd. Deze zonden, ook wel hoofdzonden genoemd, zijn: trots, hebzucht (of te veel willen), lust, afgunst, gulzigheid (of overdrijven met eten en drinken), toorn (of intense woede) en luiheid (of geestelijke luiheid).4 Waar komt deze lijst vandaan in de christelijke traditie? Het gaat terug tot de begindagen van de monniken. Een monnik genaamd Evagrius Ponticus noemde voor het eerst acht kwade gedachten in de 4e eeuw. Later veranderde John Cassian het een beetje, en toen paus Gregorius I (ook bekend als Gregorius de Grote) aan het einde van de 6e eeuw, was hij degene die het echt verfijnde en het populair maakte als zeven zonden.4 En toen sprak een grote denker genaamd St. Thomas van Aquino nog meer over deze zonden in de 13e eeuw.5

Ze worden “kapitaal” of “dodelijk” genoemd, niet altijd omdat het slechts één keer doen ervan de ergste zonde ooit is, omdat ze worden gezien als deze diepgewortelde houdingen of gewoonten die tot heel veel andere zonden kunnen leiden. Ze kunnen een patroon van verkeerd gedrag creëren dat, als we niet oppassen, ons van God kan wegtrekken.5 Beschouw ze als de uitgangspunten waaruit vele andere verkeerde handelingen kunnen voortvloeien.

Hoe verhouden ze zich tot de zeven prinsen van de hel? Welnu, in lijsten zoals die van Peter Binsfeld is het een directe link. Zijn systeem, en anderen zoals dit, gaven één specifieke demonische prins aan elk van de zeven dodelijke zonden.2 Deze demonen worden getoond als de belangrijkste die proberen mensen in die specifieke ondeugden te verleiden of te duwen. Bijvoorbeeld:

• Mammon Hij wordt de prins van hebzucht, mensen verleiden om te veel dingen te willen, te veel geld.2
• Belphegor is de prins van luiaard, mensen geestelijk lui proberen te maken, zich niet bekommeren om hun plichten.2
• Asmodeus is de prins van lust, werken om verkeerde verlangens op te wekken en mensen weg te trekken van zuiverheid.2

Door specifieke demonen aan deze dodelijke zonden te koppelen, creëerde het een krachtige manier om na te denken over verleiding. Het was alsof je een gezicht gaf aan abstracte problemen zoals "trots" of "afgunst", waardoor ze werden omgezet in gevechten tegen benoemde duistere krachten. Dit maakte de geestelijke strijd tegen de zonde echter en misschien gemakkelijker te begrijpen voor veel gelovigen, vooral in tijden waarin niet iedereen kon lezen.

En dit systeem was ook vele, vele jaren een sterk leermiddel.5 Door een demonisch "gezicht" te geven aan elke dodelijke zonde, konden predikers en kunstenaars mensen heel duidelijk waarschuwen voor deze gevaren, wijzend op de vermeende duistere geesten achter hen. Dat is waarschijnlijk de reden waarom het idee zo bekend is geworden en in de hoofden van mensen is blijven hangen, ook al is deze specifieke opzet van de zeven prinsen niet iets dat rechtstreeks in de Bijbel wordt onderwezen. En net zoals er deze ondeugden zijn, spreekt de christelijke traditie ook over zeven hemelse deugden om ertegen te strijden: nederigheid (tegen trots), naastenliefde (tegen hebzucht), kuisheid (tegen lust), dankbaarheid of vriendelijkheid (tegen afgunst), matigheid (tegen vraatzucht), geduld (tegen toorn) en ijver (tegen luiheid).5 God biedt altijd een manier om te overwinnen!

Wat doet de Bijbel eigenlijk zeggen over de demonen vaak genoemd als Prinsen van de Hel (zoals Lucifer, Satan, Beëlzebub, Mammon, Leviathan, Asmodeus, Belphegor)?

Om deze “7 prinsen van de hel” echt vanuit een geloofsplaats te begrijpen, is het zo belangrijk om te kijken naar wat Gods Woord, de Bijbel, eigenlijk zegt over de namen die vaak aan deze figuren zijn gekoppeld. Wanneer we dat doen, merken we vaak dat er een verschil is tussen hoe ze voor het eerst in de Bijbel verschenen en de rollen die ze later in deze lijsten over demonen kregen. Veel van deze namen veranderden in de loop van de tijd in betekenis; Ze werden opnieuw geïnterpreteerd en op nieuwe manieren gebruikt naarmate ideeën over theologie en folklore zich ontwikkelden. Dit proces van herinterpretatie is een groot deel van hoe demonologie groeide, vaak nemen stukjes en beetjes uit bestaande cultuur of teksten en transformeren ze.

• Lucifer: Die naam “Lucifer” komt eens voor in de King James Version van de Bijbel, in Jesaja 14:12. De oorspronkelijke Hebreeuwse woorden, Helel ben Shahar, zoiets als “Day Star, son of the Dawn” of “Shining One, son of Morning.” Deze passage was eigenlijk een droevig lied over een koning van Babylon die was gevallen vanwege zijn trots.7 Oorspronkelijk ging het niet rechtstreeks over Satan. Maar sommige vroege kerkvaders, zoals Origenes, Tertullianus en Hiëronymus, bekeken deze passage op een symbolische manier. Zij zagen het als een beeld van de val van Satan uit de hemel vanwege zijn trots.12 Zo werd “Lucifer” een naam die verband hield met Satan, vooral toen hij vóór zijn opstand over hem sprak of zijn trots benadrukte. Origenes was een van de eersten die Lucifer gebruikte als een specifieke naam voor de duivel.
• Satan: Het woord "Satan" (uit het Hebreeuws: ⁇ , satan) betekent “tegenstander”, “beschuldiger” of “iemand die zich verzet.”14 Het staat in het Oude Testament (zoals in het boek Job, waar Satan Job beschuldigt voor God, en in Zacharia) en in het Nieuwe Testament. In het Nieuwe Testament is Satan duidelijk de belangrijkste boze geest, degene die Jezus heeft verleid, de "vorst van deze wereld" (zoals het Evangelie van Johannes hem noemt) en de grootste vijand van God en alle mensen.12
• Beelzebub (of Beelzebul): Deze naam staat in de evangeliën van het Nieuwe Testament (zoals Mattheüs 12:24, Marcus 3:22, Lucas 11:15). De Farizeeën beschuldigden Jezus ervan demonen uit te drijven door de macht van Beëlzebub en noemden hem de "prins van demonen."17 De naam komt waarschijnlijk van Baäl-Zebub, een Filistijnse god die werd aanbeden in een plaats die Ekron heette. Het had kunnen betekenen “Heer van de Vliegen” of misschien was het een andere vorm van “Heer van de Hoge Plaats.”7 In de Bijbel is het een naam die wordt gebruikt voor de heerser van de demonen.
• Mammon: Mammon is een Aramese woord dat rijkdom, rijkdom of eigendom betekent. Je ziet het in het Nieuwe Testament op plaatsen zoals Mattheüs 6:24 en Lukas 16:13, waar Jezus zegt: “Je kunt niet zowel God als de Mammon dienen.” Hier wordt de Mammon niet getoond als een demonisch wezen dat wordt gepersonifieerd – het is alsof rijkdom zelf een macht of invloed is in de wereld die probeert te wedijveren met God om ons hart en onze loyaliteit.1 Het idee van de Mammon als een specifieke demonische prins van hebzucht, dat later, buiten de Bijbel kwam.1
• Leviathan: In het Oude Testament wordt Leviathan beschreven als een enorm, krachtig zeemonster of een schepsel als een draak (je kunt erover lezen in Job 3, Job 41, Psalm 74:14, Psalm 104:26, Jesaja 27:1). Het staat vaak voor kosmische chaos, grote vijanden van Gods volk, of gewoon de verbazingwekkende kracht van Gods schepping, die alleen Hij kan beheersen.15 Sommige bijbelgeleerden wijzen erop dat de beschrijving in Job 41 van een echt dier is, niet van een demon.1 Het idee van Leviathan als een specifieke demonenprins die afgunst vertegenwoordigt, dat is een latere traditie die je in boeken over demonen aantreft.7
• Asmodeus: De figuur van Asmodeus (of Asmodai) staat niet in de boeken die protestantse christenen gewoonlijk als onderdeel van het Oude of Nieuwe Testament beschouwen. Hij verschijnt in een boek genaamd Tobit, dat deel uitmaakt van het katholieke en orthodoxe Oude Testament (deuterocanoniek of apocrief genoemd). In dat verhaal is Asmodeus een schadelijke demon die verliefd is op een vrouw genaamd Sarah en haar zeven vorige echtgenoten heeft vermoord tijdens hun huwelijksnachten. Uiteindelijk bindt de aartsengel Rafaël hem.2 Zijn latere rol als demonische prins van lust in lijsten zoals die van Binsfeld, die uit dit verhaal voortkomt, maar het is een opdracht die in de latere demonologie is gemaakt.
• Belphegor: Deze naam komt niet voor in de standaard protestantse Bijbel.1 Er wordt gedacht dat hij afkomstig is van Baäl-Peor, een lokale god van de Moabieten die in het Oude Testament wordt genoemd (Numeri 25:3, Deuteronomium 4:3, Psalm 106:28, Hosea 9:10). De Israëlieten kwamen in de problemen omdat ze hem aanbaden. Het specifieke idee dat Belphegor verband houdt met de zonde van luiheid en een prins van de hel is iets uit latere folklore en lijsten zoals die van Binsfeld.
• Abaddon: Deze naam komt soms voor in lijsten van demonische prinsen, zoals in De Lantaarn van Licht, In het Nieuwe Testament wordt Abaddon in Openbaring 9:11 genoemd als de "engel van de afgrond" (of de bodemloze put). Zijn naam wordt in het Hebreeuws gegeven als Abaddon en in het Grieks als Apollyon, en beide betekenen “vernietiger”. Hoewel hij duidelijk een krachtig en destructief spiritueel wezen is met een grote rol in de eindtijdgebeurtenissen, noemt de Bijbel hem niet specifiek als een van de zeven prinsen die verband houden met de dodelijke zonden.
• Astaroth: Deze naam, die je misschien in sommige lijsten van demonische prinsen ziet (bijvoorbeeld door sommige latere demonologen of in populaire verhalen 2), komt waarschijnlijk van Astarte (in het Hebreeuws: Ashtoreth). Ze was een oude godin uit het Nabije Oosten, verbonden met vruchtbaarheid, seksualiteit en oorlog. Haar aanbidden werd veroordeeld in het Oude Testament (bijvoorbeeld in 1 Koningen 11:5, 33; 2 Koningen 23:13). De verandering van deze vrouwelijke godin in een mannelijke demonenprins is iets wat je in latere geschriften over demonen ziet.

Zie je, toen mensen specifieke demonische rollen creëerden voor figuren als Mammon of Leviathan, was het misschien een manier om te proberen de leemten op te vullen – om een specifieke spirituele vijand te geven voor bepaalde menselijke zwakheden of problemen in de wereld die de Bijbel niet expliciet verbindt met een genoemde demon. Dit kan ervoor zorgen dat de spirituele strijd meer gedefinieerd aanvoelt. Voor ons als gelovigen is het zo belangrijk om het verschil te weten tussen hoe een naam oorspronkelijk in de Bijbel (of in verwante oude geschriften) werd gebruikt en hoe deze later in deze systemen over demonen werd aangenomen en geherdefinieerd. Dit helpt ons te voorkomen dat we ten onrechte denken dat latere folklore of speculatieve ideeën directe leringen uit de Bijbel zelf zijn. Gods Woord is ons stevige fundament!

Wat leerden de vroege kerkvaders over demonen, de hel en demonische hiërarchieën?

Die wijze leraren in de vroege eeuwen van het christendom, vaak de kerkvaders genoemd (we noemen die tijd het patriottische tijdperk), ze spraken veel over de realiteit van demonen, hoe de hel is en de spirituele gevechten waarmee gelovigen worden geconfronteerd. Hun leringen geven ons een fundamenteel christelijk begrip van deze dingen, ook al waren ze het niet altijd eens over elk detail.

Algemeen geloof in demonen en hun aard:

De kerkvaders, bijna allemaal, geloofden sterk dat demonen bestaan en dat ze schadelijke dingen doen. Ze leerden consequent dat demonen gevallen engelen zijn die tegen God in opstand kwamen en nu tegen Hem en tegen ons staan.18 Hun belangrijkste doel werd gezien als mensen verleiden om te zondigen, proberen het christelijk geloof te corrumperen, mensen naar verkeerde overtuigingen of afgodenaanbidding leiden en zelfs mensen fysiek of geestelijk kwellen.19

Toen ze spraken over hoe demonen zijn, kwamen er een paar gemeenschappelijke punten naar voren:

• Ze zijn gevallen engelen.13
• Hun Macht wordt beperkt door God; ze weten niet alles en ze kunnen niet alles.19
• Demonen kunnen verschijnen in verschillende vormen, soms zelfs vermomd als "engelen van het licht" om mensen te misleiden (zoals staat in 2 Korintiërs 11:14).19
• Hoewel ze vaak werden beschreven als lelijk en monsterlijk, konden sommige (zoals incubi en succubi, die demonen waren waarvan werd aangenomen dat ze seksuele ontmoetingen met mensen hadden) aantrekkelijk lijken om hun verleidelijke doelen te bereiken.
• Er waren verschillende meningen over bepaalde dingen; Gregorius van Nyssa (in de 4e eeuw) dacht bijvoorbeeld dat demonen nakomelingen konden hebben van andere geleerden, omdat hij geloofde dat het aantal demonen was vastgesteld.19 Later leerden denkers zoals Albertus Magnus en Thomas van Aquino, voortbouwend op eerdere ideeën, dat demonen, net als engelen, door God werden geschapen als spirituele wezens zonder fysieke lichamen.19

Demonische invloed en bezit:

Verscheidene bekende kerkvaders, waaronder Augustinus, Origenes, Tertullianus en Johannes Chrysostomus, erkenden dat zelfs christenen die werden gedoopt, beïnvloed konden worden door demonische invloed, kwelling of kwelling.20 Augustinus sprak in zijn beroemde boek Stad van God over hoe demonen goede mensen konden kwellen, waarbij hij Job als voorbeeld gebruikte.20 Origenes suggereerde dat christenen open zouden kunnen staan voor demonische invloeden als ze niet voorzichtig waren in hun spirituele leven, inclusief puur blijven en bidden.20 Johannes Chrysostomus sprak over ziekten in de christelijke gemeenschap waarvan hij geloofde dat ze werden veroorzaakt door demonen, vaak verbonden met afgodendienst.20 De belangrijkste zorg van de vaders over demonen was de echte bedreiging die ze vormden voor gelovigen en de noodzaak van geestelijke waakzaamheid, gebed en vertrouwen op God. Ze waren niet zozeer gericht op het maken van gedetailleerde lijsten van demonen alleen maar omwille van het. Hun begrip van demonologie was vaak erg praktisch en gericht op het helpen van gelovigen om sterk te blijven in hun geloof.

Aard van de hel:

Toen de kerkvaders spraken over hoe de hel is, was er een merkbare verscheidenheid in hun gedachten, en het is belangrijk voor ons om dat te zien; "Kerkvader onderwijs" was niet één enkele, identieke kijk op elk onderwerp.

• Meerderheidsvisie – Eeuwige bewuste marteling: Veel vroege kerkvaders, waaronder figuren als de schrijver van de Brief van Barnabas, Ignatius van Antiochië, Clemens van Rome, Polycarpus, Tatianus, Irenaeus, Tertullianus, Hippolytus van Rome, Cyprianus van Carthago en Cyrillus van Jeruzalem beschreven de hel als een plaats van eeuwig, bewust lijden. Ze spraken erover als afgescheiden van God, een plaats van onuitblusbaar vuur en eindeloze pijn voor degenen die uiteindelijk God en Zijn redding verwerpen.
• Mening van minderheden – Herstellende/zuiverende hel (Apokatastasis): Maar sommige zeer invloedrijke vaders, vooral Clemens van Alexandrië en Origenes (van de 2e-3e eeuw), hadden een andere visie. Zij zagen het hoofddoel van de hel als zuiverend en disciplinair, niet alleen als een straf die voor altijd duurt voor iedereen. Zij leerden dat Gods “wijs vuur” uiteindelijk zou leiden tot bekering, herstel en verzoening van alle geschapen wezens (Origenes heeft zelfs demonen hierin opgenomen) met God. Dit idee staat bekend als apokatastasis, of de teruggave van alle dingen.23 Deze zienswijze benadrukte Gods universele liefde en Zijn verlangen om iedereen te verlossen. Later gaven figuren als Gregorius van Nyssa (4e eeuw) en Isaak de Syriër (7e eeuw, wiens ideeën zeer invloedrijk zijn in de oosterse orthodoxie) ook standpunten aan die neigden naar een herstellend of transformerend begrip van Gods oordeel.24 Zelfs Basilius de Grote (4e eeuw) en Hiëronymus (4e-5e eeuw) merkten op dat in hun tijd “de meeste” of “de massa mensen (christenen)” geloofden dat de straf voor de goddelozen uiteindelijk zou eindigen.23

Demonische hiërarchieën en vorstendommen:

De kerkvaders erkenden duidelijk wat de Bijbel zegt over “beginselen”, “machten”, “heersers van de duisternis van deze wereld” en “geestelijke heerscharen van goddeloosheid in de hemelse gewesten” (Efeziërs 6:12) als beschrijving van georganiseerde geestelijke krachten van het kwaad.14 Augustinus sprak bijvoorbeeld over het platonistische idee van verschillende soorten demonen, waarvan sommigen dachten dat ze “goed” waren (waarmee hij het niet eens was) en anderen kwaadaardig, waarbij sommige gelovige demonen fungeerden als tussenpersoon voor goden en mensen.26 Maximus de biechtvader (7e eeuw) schreef ook over het doel van de duivel in Gods plan en zijn relatie tot Gods alomtegenwoordigheid.13

Maar die specifieke, gestructureerde lijst van “7 prinsen van de hel” in verband met de zeven dodelijke zonden, die populair werd gemaakt door Binsfeld, dat is niet Een groot kenmerk in de demonologie van het vroege Patristische tijdperk. Hoewel de Vaders veel spraken over demonen, hoe ze zijn en hun invloed, ontbreekt dit specifieke kader merkbaar in hun belangrijkste discussies. Toen ze spraken over hoe demonen zouden kunnen worden georganiseerd, was het meestal gebaseerd op bijbelse termen zoals "principaliteiten en krachten" of, in latere tijden, beïnvloed door verschillende ideeën over hiërarchieën (zoals de engelachtige hiërarchieën van Pseudo-Dionysius de Areopagite, die latere demonologen zoals Sébastien Michaëlis beïnvloedden, meestal niet de vroege vaders met betrekking tot deze specifieke “7 Prinsen” lijst 3). Deze afwezigheid helpt ons te begrijpen dat de classificatie “7 Princes” later is ontwikkeld.

Hoe zien verschillende christelijke tradities (zoals katholiek, protestant, orthodox) de 7 prinsen van de hel?

Hoewel alle belangrijke christelijke tradities het erover eens zijn dat Satan en demonen echt zijn, kan de manier waarop zij naar specifieke lijsten kijken, zoals de “7 prinsen van de hel”, enigszins verschillen. Vaak weerspiegelt het hoeveel gewicht ze geven aan de Bijbel versus latere tradities. Over het algemeen is deze specifieke lijst geen centrale leer voor een belangrijke tak van het christendom.

Generaal Christian Stance:

De meeste christelijke tradities over de hele wereld zijn het eens met de bijbelse leer dat Satan en demonen bestaan als gevallen engelen die tegen God zijn en actief proberen mensen te verleiden of tegen te werken.6 Het idee van geestelijke oorlogvoering – een strijd tegen deze kwade geestelijke krachten – wordt algemeen aanvaard, hoewel de manier waarop het wordt uitgedrukt en benadrukt kan variëren.15

Katholieke Kerk:

De Katholieke Kerk leert duidelijk dat de Duivel (Satan) en andere demonen bestaan. De Catechismus van de Katholieke Kerk zegt dat zij door God als engelen goed zijn geschapen, maar kwaad zijn geworden omdat zij er vrijwillig voor kozen God te verwerpen (CCC 391).12 Deze keuze wordt gezien als iets waar zij niet op kunnen terugkomen (CCC 393).27 Hun voortdurende missie is om mensen tot zonde te verleiden en hen van God weg te leiden.27

over de "7 prinsen van de hel" beschikt de katholieke kerk niet over een officiële lijst of doctrine waarin deze specifieke figuren worden genoemd als zijnde verbonden met de zeven dodelijke zonden. Hoewel theologen binnen de katholieke traditie, zoals Peter Binsfeld zelf, over demonologie hebben geschreven en dergelijke lijsten hebben voorgesteld, worden deze over het algemeen gezien als theologische opvattingen of historische studies over demonen, niet als bindende kerkelijke leringen. De Catechismus spreekt meer in het algemeen over "Satan" of "de duivel" en "de andere demonen", zonder in detail in te gaan op specifieke hiërarchieën zoals deze.

Orthodoxe Kerk:

De oosters-orthodoxe kerk gelooft ook sterk in het bestaan van de duivel (vaak Satan of Lucifer genoemd) en demonen als engelen die uit de genade zijn gevallen en zonde en dood in de wereld hebben gebracht.13 De orthodoxe theologie benadrukt echt de zegevierende afdaling van Christus naar Hades, die volgens hen de macht van de duivel om de mensheid gevangen te houden, heeft omvergeworpen. Terwijl demonen nog steeds degenen kunnen beïnvloeden en verleiden die voor zonde kiezen, is hun uiteindelijke controle verbroken.

Orthodoxe opvattingen over de hel kunnen een beetje verschillen van gemeenschappelijke westerse ideeën. Sommige invloedrijke kerkvaders en theologen hebben benadrukt dat de hel in Gods aanwezigheid is, maar dat Zijn alles verterende liefde wordt ervaren als lijden vanwege de eigen geestelijke staat van afwijzing en onwil om zich te bekeren, in plaats van een plaats van marteling door duivels.24 Net als het katholicisme heeft de orthodoxe kerk geen officiële leerstellige lijst van “7 prinsen van de hel” die verband houden met de dodelijke zonden. Wanneer ze het hebben over demonologie, richten ze zich meer op de algemene realiteit van demonische oppositie, de noodzaak van geestelijke waakzaamheid, gebed, sacramenten en het vertrouwen op de kracht van Christus.

Protestantisme (algemeen):

De opvattingen binnen het protestantisme zijn behoorlijk divers, omdat er zoveel verschillende denominaties zijn. Maar er is een algemene overeenstemming met de bijbelse leringen over Satan en demonen als echte, gevallen geestelijke wezens die tegen God en gelovigen zijn.1

Het specifieke idee van de "7 prinsen van de hel" als een gedefinieerde hiërarchie is geen formele leer in de meeste protestantse denominaties. Het wordt vaak gezien als een traditie die zich buiten de Bijbel heeft ontwikkeld, of als onderdeel van historische folklore, in plaats van als een directe leer van de Schrift.1 Interessant genoeg is het een van de vroegste bronnen voor een “zeven prinsen”-lijst, De Lantaarn van Licht, was een traktaat van Lollard (en de Lollards worden gezien als een soort proto-protestantse groep) 3 dat niet betekent dat het idee op grote schaal werd overgenomen als officiële doctrine in het latere protestantisme.

Evangelische perspectieven leggen bijvoorbeeld vaak een sterke nadruk op geestelijke oorlogvoering, het gezag van de Bijbel alleen.sola Scriptura), en de noodzaak om de duivel te weerstaan.16 Hun begrip van demonische krachten is meestal gebaseerd op bredere bijbelse leringen over Satan en demonen in het algemeen, in plaats van specifieke lijsten met namen zoals die van Binsfeld.1 Sommige protestanten weten misschien van dergelijke lijsten uit populaire christelijke boeken, culturele referenties of bepaalde bevrijdingsministeries, deze maken meestal geen deel uit van officiële confessionele overtuigingen of geloofsverklaringen.

De verschillende manieren waarop deze tradities het idee van de "7 prinsen" erkennen of verwerpen, laten vaak zien hoe elke tak het gezag van de Bijbel afweegt tegen latere theologische tradities en interpretaties. Degenen die benadrukken sola Scriptura (Alleen de Schrift) hebben meer kans om dergelijke lijsten als niet gezaghebbend te zien. Tradities die meer gewicht geven aan historische theologische ontwikkelingen zouden ze kunnen zien als onderdeel van de bredere stroom van christelijk denken over demonologie, zelfs als ze geen officiële doctrine zijn. Het lijkt er ook op dat de "7 prinsen van de hel" vaker voorkomen in de populaire door christenen beïnvloede cultuur en bepaalde gespecialiseerde ministeries dan in de formele, gangbare theologische leringen van vele denominaties.2 Maar vergeet niet dat ons uiteindelijke gezag altijd Gods Woord is!

Wie was Peter Binsfeld en waarom is zijn lijst van demonenprinsen zo bekend?

Peter Binsfeld was een zeer belangrijk persoon in de geschiedenis van hoe mensen over demonen dachten, vooral vanwege zijn bekende lijst van demonen, de “prinsen van de hel” genoemd. Als we een beetje over hem en de tijd waarin hij leefde begrijpen, zien we waarom zijn specifieke lijst zo beroemd werd.

Wie is Peter Binsfeld eigenlijk?

Peter Binsfeld (1540-1598) was een Duitse theoloog. Sommigen zeggen dat hij een jezuïetenpriester was die hij vaker wordt genoemd als hulpbisschop van Trier 3 (theoloog), 11 (Jezuïetenpriester). Hij was een belangrijke figuur in de late 16e eeuw, een tijd van grote religieuze veranderingen en ook toen de Europese heksenjachten op hun hoogtepunt waren. Binsfeld was eigenlijk betrokken bij deze heksenprocessen in de regio Trier in Duitsland, en hij stond bekend om zijn zeer sterke opvattingen over hekserij en demonische invloed.

Hij schreef een beroemd boek genaamd Tractatus de confessionibus maleficorum et sagarum (wat zich vertaalt naar Verhandeling over bekentenissen door kwaaddoeners en heksen), gepubliceerd in 1589.3 In dit boek sprak Binsfeld over de bekentenissen die ze kregen van mensen die ervan beschuldigd werden heksen te zijn. Hij voerde controversieel aan dat zelfs als marteling werd gebruikt, dit niet noodzakelijkerwijs betekende dat de bekentenissen niet waar waren.11 Zijn geschriften waren bedoeld om het geloof te verspreiden dat boze geesten verantwoordelijk waren voor het veroorzaken van ziekte en dat elke vorm van magie alleen mogelijk was vanwege demonische hulp.3 Hij geloofde ook dat demonen, hoewel ze agenten van het kwaad waren, nog steeds onder Gods algemene toezicht stonden. Hij dacht dat ze konden worden gebruikt als een "Rod of Correction" wanneer mensen afdwaalden van Gods wil, of zelfs door heksen of tovenaars werden ingehuurd om slechte dingen te doen.3

Binsfelds classificatie van de vorsten van de hel:

In dat boek uit 1589 presenteerde Peter Binsfeld zijn beroemde lijst van demonen, die hij de “prinsen van de hel”3 noemde. Het belangrijkste idee van zijn systeem waren de zeven dodelijke zonden, die al een bekend concept waren in de christelijke leer over moraliteit. Binsfeld gaf aan elk van deze zonden een specifieke, demon genaamd, en zei dat zij de voornaamste verleiders waren die probeerden mensen naar die specifieke ondeugd te lokken.3 Zijn lijst is:

• Lucifer: Trots
• Mammon: Hebzucht
• Asmodeus: Lust
• Leviathan: Afgunst
• Beelzebub: Gluttonie
• Satan: Toorn
• Belphegor: Sloth Deze lijst was een beetje anders dan eerdere, zoals die in De Lantaarn van Licht.3

Waarom is de lijst van Binsfeld zo bekend?

Verschillende dingen hielpen Binsfelds lijst zo blijvend beroemd te worden:

1. Het was georganiseerd en duidelijk: Het werk van Binsfeld gaf een zeer duidelijk, georganiseerd en gemakkelijk te onthouden verband tussen bekende demonische figuren (of ten minste namen die klonken alsof ze tot demonen behoorden) en de algemeen begrepen zeven dodelijke zonden.3 Deze een-op-een-match van demon-naar-zonde maakte ingewikkelde ideeën over demonologie gemakkelijker voor meer mensen om te begrijpen. Het bood een nette, nette manier om te categoriseren en te begrijpen waar de verleiding vandaan zou kunnen komen.
2. De timing van de heksenjachten: Zijn geschriften kwamen uit in een tijd dat de samenleving erg bezorgd was over hekserij en demonische activiteit. Het bestuderen van demonen was niet alleen voor geleerden; het was een zeer ernstige en praktische zorg voor theologen, inquisiteurs en rechters die betrokken waren bij de heksenprocessen.11 Het werk van Binsfeld, door demonische rollen en invloeden duidelijker te definiëren, bood helaas een soort “wetenschappelijke” steun die waarschijnlijk heeft bijgedragen tot de vervolging van mensen die van hekserij worden beschuldigd.
3. Invloed op latere demonologie: Hoewel sommige bronnen zeggen dat de specifieke theorie van Binsfeld voor of na de publicatie ervan niet veel directe steun had in de voortdurende christelijke traditie, werd zijn lijst een standaardreferentiepunt in de westerse demonologie. Het werd gekopieerd, aangepast en genoemd in vele latere boeken over occultisme, magie en demonologie, vooral buiten de reguliere academische theologie. Deze herhaling hielp het door vele eeuwen heen bekend te maken. Het is een beetje een paradox: een lijst die niet veel formele theologische goedkeuring had, werd erg populair en historisch belangrijk, deels omdat deze in deze andere denkrichtingen werd opgepikt.

Kortom, de kracht van de “goede lijst” van Binsfeld — zijn eenvoud, zijn verband met bekende morele categorieën en het feit dat het naar voren kwam in een tijd van verhoogde belangstelling voor het demonische — hielp het zijn plaats in de geschiedenis van de demonologie veilig te stellen. Dit gebeurde ook al is de schriftuurlijke basis niet direct, en de formele acceptatie ervan binnen de reguliere christelijke leer is minimaal. Maar Gods waarheid schijnt altijd het helderst!

Zijn Lucifer en Satan hetzelfde wezen, of zijn zij verschillende Vorsten van de Hel?

Een van de dingen die vaak een beetje verwarring veroorzaken wanneer mensen praten over de "7 prinsen van de hel" of demonologie in het algemeen, is de relatie tussen Lucifer en Satan. In de beroemde lijst van Peter Binsfeld worden ze bijvoorbeeld twee afzonderlijke prinsen genoemd: Lucifer voor trots en Satan voor toorn.3 Dit kan veel mensen doen afvragen of ze echt twee verschillende wezens zijn.

Bijbelse context van de namen:

Om hier duidelijkheid over te krijgen, is het altijd goed om terug te gaan naar waar deze namen in de Bijbel vandaan komen:

• Lucifer: Zoals we eerder hebben besproken, is het woord “Lucifer” (uit de Latijnse Vulgaat-vertaling van het Hebreeuws Helel ben Shahar, wat betekent “Dagster, zoon van de dageraad” of “Shining One, zoon van de ochtend”) komt voor in Jesaja 14:12. In zijn oorspronkelijke context is deze passage een profetische boodschap tegen de aardse koning van Babylon, waarin hij zijn hoogmoedige ambitie beschrijft en beschrijft hoe hij zou vallen.7 Het was aanvankelijk geen echte naam voor de belangrijkste boze geest.
• Satan: Het woord "Satan" is een Hebreeuwse term ( ⁇ , satan) dat betekent “tegenstander”, “beschuldiger” of “iemand die zich verzet.”14 In het Oude Testament kan het verwijzen naar een menselijke vijand of een hemels wezen dat optreedt als aanklager in Gods raad (zoals we in het boek Job zien). In het Nieuwe Testament wordt "Satan" een duidelijkere eigennaam voor de belangrijkste vijand van God en de mensheid: de duivel, degene die Christus, de bedrieger en de heerser van de demonen heeft verleid.12

Theologisch inzicht:

De sterke overeenkomst binnen de christelijke theologie is dat Lucifer en Satan geen twee afzonderlijke demonische wezens zijn. In plaats daarvan wordt “Lucifer” over het algemeen opgevat als een naam, titel of beschrijving die verwijst naar Satan, met name wanneer het gaat om:

1. Zijn oorspronkelijke staat als een glorieuze, hooggeplaatste engel voordat hij in opstand kwam en uit de hemel viel.12 De naam “Lucifer”, wat “lichtdrager” of “morgenster” betekent, doet denken aan deze voormalige pracht.
2. De zonde van trots, die traditioneel wordt gezien als de reden voor zijn ondergang. Die passage in Jesaja 14, die veel kerkvaders (zoals Origenes, Tertullianus en Hiëronymus) symbolisch interpreteerden, werd een sleuteltekst voor dit begrip.

“Lucifer” beschrijft dus vaak Wie de satan was of de aard van zijn voornaamste zonde, terwijl “Satan” beschrijft Wie hij werd en Zijn doorlopende rol als de tegenstander. Veel bronnen gebruiken de namen alsof ze hetzelfde betekenen of verwijzen naar hetzelfde wezen.1 In de catechismus van de katholieken wordt bijvoorbeeld gesproken over “een gevallen engel, genaamd “Satan” of de “duivel” en wordt de traditie om deze gevallen engel “Lucifer” te noemen duidelijk gekoppeld aan hoe de kerkvaders Jesaja 14.12 interpreteerden.

Waarom Binsfeld ze afzonderlijk vermeldde:

De keuze van Peter Binsfeld om Lucifer en Satan als verschillende vorsten op te nemen in zijn classificatie van 1589 (Lucifer voor trots, Satan voor toorn) is een kenmerk van zijn specifieke systeem van demonologie, niet een weerspiegeling van een algemeen aanvaard theologisch verschil tussen twee afzonderlijke wezens. Er kunnen een paar redenen voor zijn:

• Systematische rechtvaardigheid: Binsfeld probeerde een unieke demon te geven aan elk van de zeven dodelijke zonden. Aangezien “Lucifer” sterk verbonden was met trots (vanwege de traditionele interpretatie van Jesaja 14) en “Satan” de algemene naam was voor de belangrijkste boze geest (die gemakkelijk in verband kon worden gebracht met toorn of algemeen kwaad), hielp het gebruik van beide namen hem zijn zevendelige lijst in te vullen met bekende figuren.
• Verschillende manifestaties: Het is mogelijk dat Binsfeld deze zag als verschillende aspecten of belangrijkste manieren waarop het kwaad zich voordoet, elk geleid door een “prins”.

De kern van de verwarring komt vaak voort uit de behandeling van "Lucifer" als de eigenlijke naam van een wezen dat volledig verschilt van Satan. Maar in de gangbare christelijke theologie wordt het nauwkeuriger begrepen als een beschrijvende titel of een andere naam voor Satan, waarbij een bepaald deel van zijn wezen of geschiedenis wordt benadrukt. Demonologische systemen zoals die van Binsfeld, die een nette een-op-een-match proberen te maken tussen zonden en demonische heersers, kunnen soms dit soort waargenomen verschillen creëren die passen bij hun vooraf ingestelde structuur. De populaire cultuur, die vaak voortkomt uit deze demonenlijsten, toont Lucifer en Satan vaak als afzonderlijke personages, en dat draagt alleen maar bij aan de verwarring in de hoofden van mensen.30 Maar vergeet niet dat Gods waarheid duidelijkheid brengt!

Wat is volgens de traditie het hoofddoel of de missie van deze demonische Vorsten?

Volgens de christelijke traditie en geschriften over demonologie is het hoofddoel of de missie van demonische krachten, met inbegrip van de figuren die bekend staan als de "7 prinsen van de hel", in wezen hetzelfde als de bredere doelen die aan Satan en zijn volgelingen worden toegeschreven: zich te verzetten tegen Gods wonderbaarlijke plan, mensen te verleiden en te verdorven, en zielen weg te leiden van redding naar geestelijke ondergang en eeuwige afscheiding van God.6

Algemene Demonische Missie:

Het grote doel van demonen is om Gods werk te ondermijnen en mensen, die naar Gods beeld zijn geschapen, in opstand en zonde te brengen.14 Ze worden getoond als spirituele wezens die actief proberen:

• Verleid mensen tot zonde: Dit is een centraal idee, waarbij demonen proberen te profiteren van menselijke zwakheden en verlangens.17
• Bedrieg en verspreid valse leringen: Mensen wegleiden van de waarheid en in een dwaling brengen is een belangrijke tactiek.14
• Zaai zaden van twijfel, rebellie en ongeloof: Proberen het geloof in God en Zijn goedheid te ondermijnen is een primair doel.2
• Lijden en kwellen: Sommige tradities beschrijven demonen die lichamelijke problemen, mentale angst of algemene problemen veroorzaken.3
• om zielen naar de hel te trekken: Hun doel is om de ellende te vergroten en de mensen te laten delen in hun eigen staat van afscheiding van God.

Specifieke verzoeken van de "prinsen":

Het unieke van het idee “7 prinsen van de hel”, met name in lijsten zoals die van Peter Binsfeld, is de gedachte dat elke prins gespecialiseerd is in het bevorderen van de specifieke dodelijke zonde die zij vertegenwoordigen.2 Hun “missies” zijn dus op maat gemaakt:

• Lucifer (prijs): Om mensen te vullen met arrogantie, een overdreven gevoel van eigenbelang, rebellie tegen Gods gezag, en om ze zichzelf te laten aanbidden.2
• Mammon (Grieks): Om individuen te lokken met de aantrekkingskracht van rijkdom, materialisme aan te moedigen en hen ertoe te brengen geld en bezittingen te aanbidden in plaats van God.
• Asmodeus (Lust): Om verkeerde verlangens op te wekken en aan te wakkeren, seksuele immoraliteit te bevorderen en individuen weg te trekken van spirituele zuiverheid en gezonde relaties.
• Leviathan (vijand): Het aanmoedigen van jaloezie ten aanzien van de zegeningen, het succes of het geluk van anderen, wat leidt tot wrok, bitterheid en een verlangen om anderen te zien vallen.2
• Beelzebub (gluttonie): Om mensen te duwen in de richting van overmatig genot in voedsel, drank of andere aardse verlangens, wat leidt tot een gebrek aan zelfbeheersing en deze verlangens tot het centrum van het leven maakt.
• Satan (verbolgenheid, op de lijst van Binsfeld): Om ongecontroleerde woede, bitterheid, haat, een verlangen naar wraak uit te lokken, en om argumenten en strijd te creëren.
• Belphegor (stad): Om individuen te lokken tot spirituele apathie, luiheid, het verwaarlozen van door God gegeven plichten en talenten, en een glijden in wanhoop en niets doen.

Het idee van specifieke prinsen voor specifieke zonden maakt de spirituele strijd heel persoonlijk. Het suggereert dat individuen het doelwit kunnen zijn van bepaalde demonische invloeden op basis van hun eigen zwakheden of neigingen tot bepaalde soorten zonde. Dit kader kan worden gezien als een uiterlijke verklaring voor gemeenschappelijke menselijke strijd; de "missies" van deze prinsen zijn in veel opzichten een weerspiegeling van onze eigen interne gevechten en ondeugden. Voor ons als gelovigen gaat het bij het begrijpen van deze traditionele “missie” niet alleen om het leren van demonennamen. Het gaat erom patronen van verleiding in ons eigen leven te herkennen en ons meer bewust te worden van de spirituele krachten die zouden kunnen proberen misbruik te maken van onze menselijke kwetsbaarheden.2 Maar groter is Hij die in jou is dan Hij die in de wereld is!

Conclusie: Wandelen in Gods licht en waarheid!

Dit idee van de “7 prinsen van de hel”, met name die lijst die specifieke demonen verbindt met de zeven dodelijke zonden, zoals het idee dat Peter Binsfeld populair maakte, is een concept dat voortkwam uit latere christelijke tradities en geschriften over demonologie. Het is geen directe lering uit de Bijbel. Sommige namen, zoals Satan, Lucifer en Beëlzebub, hebben wortels in de Bijbel, hun rol binnen deze specifieke groep van zeven en hun exacte verbinding met elke dodelijke zonde, dat zijn interpretaties en georganiseerde systemen die zich gedurende vele, vele jaren hebben ontwikkeld.

Het is zo belangrijk voor ons als gelovigen om het verschil te zien tussen deze latere demonologische kaders en de eigenlijke leer van de Schrift. De Bijbel vertelt ons duidelijk dat Satan (de Duivel) en andere demonische krachten echte spirituele wezens zijn die tegen God en de mensheid zijn. Het spreekt over een geestelijke strijd en roept ons als gelovigen op waakzaam te zijn, weerstand te bieden en te vertrouwen op de geestelijke wapenrusting die God biedt.

Maar de overweldigende boodschap van ons christelijk geloof is er een van hoop en overwinning! Jezus Christus heeft alle autoriteit en heeft over alle machten der duisternis gezegevierd door Zijn dood en opstanding. We zijn geroepen om in het licht van deze overwinning te leven en onze harten en geesten te richten op God, Zijn Woord en Zijn koninkrijk, in plaats van op een buitensporige of angstige preoccupatie met gedetailleerde demonologieën die soms kunnen leiden tot ongezonde speculatie.

Begrijpen hoe concepten als de “7 prinsen van de hel” zich in het verleden hebben ontwikkeld, kan informatief zijn, ja. Maar het vertrouwen en de spirituele praktijk van een christen moeten altijd gebaseerd zijn op de gezaghebbende leer van de Schrift. En de Schrift benadrukt Gods hoogste macht, de toereikendheid van Christus en de veilige en zegevierende positie van de gelovige in Hem! Dus, loop vandaag in die overwinning, vriend!

Bibliografie: