Staat Alexander in de Bijbel? Ja, verschillende mannen in het Nieuwe Testament delen de naam

Ja. Het Nieuwe Testament noemt vier of vijf verschillende mannen genaamd Alexander, waaronder een zoon van Simon van Cyrene, de man die gedwongen werd het kruis van Jezus te dragen (Marcus 15:21), en een kopersmid die zich tegen Paulus verzette (2 Timoteüs 4:14). De naam is Grieks, Alexandros, "beschermer van mensen", en verspreidde zich door de roem van Alexander de Grote.

Wie is Alexander in de Bijbel?

Alexander was een veelvoorkomende naam in de Griekssprekende wereld van de eerste eeuw en komt voor in vijf passages in het Nieuwe Testament. Spaanse Bijbels geven het weer als Alejandro, en Portugese en Franse Bijbels als Alexandre.

Het Evangelie van Marcus zegt dat Simon van Cyrene, de man die van het land kwam en door de soldaten werd gedwongen het kruis te dragen, "de vader van Alexander en Rufus" was (Marcus 15:21). Matteüs en Lucas noemen Simon wel, maar niet zijn zonen. Marcus noemt hen zonder uit te leggen wie ze waren, en veel geleerden nemen aan dat dit betekent dat zijn eerste lezers hen kenden. Paulus groet een Rufus in zijn brief aan de Romeinen (Romeinen 16:13), maar niemand weet of dit dezelfde man is.

Handelingen noemt een Alexander onder de leden van de familie van de hogepriester die in Jeruzalem bijeenkwamen met Annas en Kajafas toen Petrus en Johannes werden ondervraagd (Handelingen 4:6). Een andere Alexander verschijnt in de rel in Efeze in Handelingen 19, toen de ambachtslieden die zilveren tempeltjes van de godin Artemis maakten, de stad tegen Paulus opstookten. "De Joden uit de menigte duwden Alexander naar voren," en hij gebaarde om stilte om zich te verdedigen. "Maar toen ze beseften dat hij een Jood was, schreeuwden ze allemaal ongeveer twee uur lang in koor: 'Groot is de Artemis van de Efeziërs!'" (Handelingen 19:33–34).

Paulus' brieven aan Timoteüs noemen een Alexander twee keer. In de eerste noemt Paulus Hymeneüs en Alexander onder degenen die "schipbreuk hebben geleden wat het geloof betreft," en zegt hij dat hij hen "aan de satan heeft overgegeven, opdat zij zouden leren niet te lasteren" (1 Timoteüs 1:19–20). In de tweede waarschuwt hij: "Alexander de kopersmid heeft mij veel kwaad gedaan. De Heer zal hem vergelden naar zijn daden. Wees ook jij op je hoede voor hem, want hij heeft zich fel verzet tegen onze boodschap" (2 Timoteüs 4:14–15). De Statenvertaling en de HSV noemen hem "de kopersmid". Deze twee zouden dezelfde man kunnen zijn. Timoteüs was in Efeze toen de eerste brief werd geschreven (1 Timoteüs 1:3), dus de Alexander van de rel zou ook dezelfde man kunnen zijn, maar de teksten zeggen dat niet expliciet.

Staat Alexander de Grote in de Bijbel?

Hij wordt niet bij naam genoemd in de protestantse Bijbel, maar geleerden zijn het erover eens dat het boek Daniël hem beschrijft. In Daniël 8 komt een geit met een opvallende hoorn tussen zijn ogen uit het westen, "die over de hele aarde trekt zonder de grond te raken," en een ram met twee hoorns verbrijzelt; op het hoogtepunt van zijn macht breekt de grote hoorn af en groeien er vier hoorns voor in de plaats (Daniël 8:5–8). De engel legt uit dat de ram "de koningen van Medië en Perzië vertegenwoordigt" en dat "de harige geit de koning van Griekenland is, en de grote hoorn tussen zijn ogen de eerste koning is" (Daniël 8:20–21). De eerste koning is Alexander, die het Perzische Rijk veroverde, en de vier hoorns zijn de generaals die zijn rijk na hem verdeelden.

De Het katholieke en orthodoxe Oude Testament noemt hem wel direct. Het Eerste Boek van de Makkabeeën begint: "Nadat Alexander, de zoon van Filippus, de Macedoniër, die uit het land Kittim kwam, koning Darius van de Perzen en de Meden had verslagen, volgde hij hem op als koning" (1 Makkabeeën 1:1). Het vermeldt dat hij zijn koninkrijk onder zijn officieren verdeelde terwijl hij nog leefde en stierf na twaalf jaar geregeerd te hebben (1 Makkabeeën 1:6–7). Latere hoofdstukken bevatten een andere koning met dezelfde naam, "Alexander Epifanes, zoon van Antiochus" (1 Makkabeeën 10:1). Protestantse Bijbels plaatsen 1 Makkabeeën onder de Apocriefen, als ze het al afdrukken.

De stad die Alexander in 331 v.Chr. in Egypte stichtte, Alexandrië, komt ook voor in het Nieuwe Testament. Apollos was "een inwoner van Alexandrië" (Handelingen 18:24) en Paulus voer naar Rome op "een schip uit Alexandrië" (Handelingen 27:6). De Joodse gemeenschap van Alexandrië had eerder de Septuaginta geproduceerd, de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Geschriften, beginnend met de vijf boeken van Mozes in de derde eeuw v.Chr.

Wat betekent Alexander en is het een Hebreeuwse naam?

Alexander is de Latijnse vorm van het Griekse Alexandros, van alexō, "verdedigen, helpen," en anēr, "man" (genitief Andros). Het betekent "beschermer van mensen" en wordt vaak vertaald als "verdediger van mensen" of "verdediger van de mensheid". In de Griekse mythologie was het een andere naam voor Paris, de Trojaanse prins.

De naam is niet Hebreeuws en heeft geen Hebreeuwse betekenis. Joden namen de naam over in de eeuwen na de veroveringen van Alexander. De Hasmonese koning Alexander Janneüs, die van 103 tot 76 v.Chr. over Judea regeerde, werd geboren als Jonathan en zijn Hebreeuwse naam was Yannai. Tegen de eerste eeuw was het zowel een Joodse als een Griekse naam: de Alexander in de familie van de hogepriester en de Alexander in Efeze waren beiden Joden.

Is Alexander een christelijke naam?

Christenen gebruiken de naam al eeuwen. Acht pausen hebben hem aangenomen en de Russisch-orthodoxe kerk eert Alexander Nevski (1221–1263), vorst van Novgorod, die in 1547 heilig werd verklaard. In de Verenigde Staten stond Alexander in 2025 op de 30e plaats van jongensnamen, een daling ten opzichte van een piek op de vierde plaats in 2009.

Gerelateerde artikelen

• Katholieke versus protestantse bijbels: wat onderscheidt ze?
• Diana staat in de Bijbel: de godin van Efeze in Handelingen 19
• Staat jouw naam in de Bijbel? Een gids van 231 namen