Katholicisme ontrafeld45 artikelen

Katholieke versus Protestantse Bijbel: Waarom katholieken 73 boeken hebben en protestanten 66



  • Een katholieke Bijbel bevat 73 boeken (46 in het Oude Testament, 27 in het Nieuwe) en een protestantse Bijbel bevat er 66 (39 en 27), dus de Nieuwe Testamenten zijn hetzelfde.
  • De zeven extra boeken zijn Tobit, Judit, 1 en 2 Makkabeeën, Wijsheid, Sirach en Baruch, en katholieke Bijbels bevatten ook langere versies van Ester en Daniël.
  • Katholieken noemen deze boeken deuterocanoniek en protestanten noemen ze de Apocriefen, terwijl orthodoxe Bijbels ze wel bevatten, samen met enkele andere, zoals 3 en 4 Makkabeeën.
  • Luther plaatste de boeken in een apart gedeelte van zijn Bijbel uit 1534, de King James Version van 1611 drukte ze af, en het Concilie van Trente verklaarde ze op 8 april 1546 tot canoniek.
  • Moderne katholieke bijbels vertalen het Oude Testament vanuit het Hebreeuws in plaats van de Septuaginta, en waar de gedeelde boeken verschillen, ligt de reden in manuscripten en vertaalkeuzes in plaats van in de kerk die ze publiceert.
Katholicisme ontrafeldBekijk alle 45 artikelen in deze reeks

Een katholieke bijbel heeft 73 boeken en een protestantse bijbel 66. Beide hebben dezelfde 27 boeken in het Nieuwe Testament, dus het hele verschil zit in zeven boeken van het Oude Testament. De zeven zijn Tobit, Judit, 1 en 2 Makkabeeën, Wijsheid, Sirach en Baruch, en katholieke bijbels bevatten ook langere versies van Ester en Daniël. Katholieken noemen deze boeken deuterocanoniek en protestanten noemen ze de Apocriefen.

Dus wanneer een katholiek en een protestant op zondag hun bijbel openslaan, is het grootste deel van wat ze lezen hetzelfde boek: dezelfde evangeliën en brieven, dezelfde Wet, Profeten en Psalmen van de Hebreeuwse Geschriften. Wat hen verdeelt zijn de zeven, en de discussie daarover is oud. Zelfs Luther, die ze apart zette, noemde ze “nuttig en goed om te lezen.”

Hoeveel boeken staan er in de katholieke Bijbel en de protestantse Bijbel?

De Catechismus van de Katholieke Kerk geeft het katholieke aantal als 46 boeken in het Oude Testament “(45 als we Jeremia en Klaagliederen als één tellen) en 27 voor het Nieuwe” (paragraaf 120), wat neerkomt op 73. Protestantse bijbels hebben 39 boeken in het Oude Testament en 27 in het Nieuwe, 66 in totaal, en de Westminster Confessie van het Geloof (1646), een gereformeerd protestants document, somt die 39 boeken van het Oude Testament bij naam op.

Die 39 zijn de boeken van de Joodse Bijbel, die Joden als 24 tellen, anders genummerd en gerangschikt. Katholieke bijbels behouden ze allemaal en voegen de zeven boeken en de onderstaande toevoegingen toe.

Boek of sectie Wat het bevat
Tobit (Tobias in oudere katholieke Bijbels) Het verhaal van Tobit, een Israëliet uit de stam Naftali die gevangen werd genomen in Nineve, die aalmoezen geeft en de doden begraaft, en van zijn zoon Tobias.
Judit Een vrouw uit Betulia die haar stad redt door de Assyrische generaal Holofernes te onthoofden.
1 Makkabeeën De vervolging van de Joden door de Griekse koning Antiochus IV, die de Tempel ontheiligde, en de Joodse opstand tegen hem.
2 Makkabeeën Een ander verslag van dezelfde periode, inclusief de passage over het bidden voor de doden (2 Makkabeeën 12:43–46).
Wijsheid (Wijsheid van Salomo) Een wijsheidsboek geschreven in de stem van koning Salomo.
Sirach (Ecclesiasticus) Spreuken over wijsheid en gedrag door “Jezus, de zoon van Sirach, uit Jeruzalem” (Sirach 50:29 in de Douay-Rheims).
Baruch Woorden toegeschreven aan Baruch, de schrijver van Jeremia. Het zesde hoofdstuk is de Brief van Jeremia, een waarschuwing tegen afgoden.
Toevoegingen aan Ester Griekse passages, waaronder de droom van Mordechai en koninklijke edicten, die niet in de Hebreeuwse tekst van Ester staan.
Toevoegingen aan Daniël Het gebed van Azarja en het lied van de drie jongelingen in de oven (Daniël 3:24–90), het verhaal van Susanna (Daniël 13) en het verhaal van Bel en de draak (Daniël 14).

In het protestantse Oude Testament verschijnt Baruch alleen als de secretaris van Jeremia: “Toen riep Jeremia Baruch, de zoon van Neria, bij zich; en Baruch schreef uit de mond van Jeremia al de woorden van de HEERE” (Jeremia 36:4).

Het Oosters-orthodoxe Oude Testament is nog groter, want het Grieks-orthodox aartsbisdom van Amerika vermeldt 1 tot 4 Makkabeeën erin, samen met Wijsheid, Sirach, Tobit, Judit, Baruch en de toevoegingen aan Ester en Daniël. Het Concilie van Trente accepteerde 3 en 4 Makkabeeën, het Gebed van Manasse, Psalm 151 of 1 en 2 Ezra niet, en daarom staat geen van deze in de katholieke canon.

Zet de katholieke en protestantse bijbels in dezelfde boekenkast en kijk welke zeven boeken er bewegen.

Hoe worden de extra boeken in de katholieke Bijbel genoemd?

Katholieken noemen ze de deuterocanonieke boeken, van het Grieks voor “tweede canon”, een term voor boeken die de ene kerk als Schriftuur aanvaardt en de andere niet. Protestanten noemen ze de Apocriefen, van een Grieks woord dat “verbergen” betekent. Encyclopaedia Britannica schrijft aan Hiëronymus, die de Latijnse Vulgaat vertaalde, toe dat hij als eerste “apocrief” gebruikte om boeken buiten de canon aan te duiden. Sommige protestantse bijbels die de Apocriefen drukken, bevatten ook boeken die niet in de katholieke bijbel staan, zoals het Gebed van Manasse.

Waarom hebben protestantse Bijbels minder boeken?

De hervormers volgden de Hebreeuwse Bijbel, terwijl de Katholieke Kerk het langere Oude Testament van de Griekse en Latijnse bijbels behield. Vóór de tijd van Christus vertaalden Joodse geleerden de Hebreeuwse Geschriften in het Grieks, en die vertaling, de Septuaginta, bevatte boeken die niet in de Hebreeuwse Bijbel stonden. Hiëronymus gebruikte deze voor de Latijnse Vulgaat, en hoewel hij twijfelde aan sommige van deze boeken, bleven de meeste in de Vulgaat, die de Westerse Kerk eeuwenlang las.

Christelijke schrijvers waren het al vroeg oneens over deze boeken, en enkele van de grootste leraren van de vroege Kerk kwamen tot verschillende conclusies. In zijn paasbrief van 367 telde Athanasius, bisschop van Alexandrië, 22 boeken in het Oude Testament, waaronder “Jeremia met Baruch, Klaagliederen en de brief.” Daarna noemde hij andere boeken die “niet echt in de Canon zijn opgenomen, maar door de Vaders zijn aangewezen om gelezen te worden”, waaronder Wijsheid, Sirach, Judit, Tobit en Ester, die hij buiten de canon liet. Hiëronymus hield er een strengere visie op na. In zijn voorwoord bij Samuel en Koningen schreef hij dat Wijsheid, Sirach, Judit en Tobit “niet in de canon staan”, en in zijn voorwoord bij de boeken van Salomo zei hij dat de Kerk Judit, Tobit en Makkabeeën leest “maar ze niet toelaat onder de canonieke Geschriften.” Augustinus zag het anders, en in Over de christelijke leer somde hij “vierenveertig boeken” van het Oude Testament op, waaronder Tobit, Judit, de twee boeken van Makkabeeën, Wijsheid en Ecclesiasticus.

Tijdens de Reformatie werd het oude meningsverschil een scheuring. In zijn Duitse Bijbel van 1534 verzamelde Maarten Luther deze boeken in een apart gedeelte met het opschrift “Apocriefen—dat wil zeggen, boeken die niet als gelijkwaardig aan de Heilige Schrift worden beschouwd, en toch nuttig en goed zijn om te lezen.” Op 8 april 1546 antwoordde het Concilie van Trente met zijn decreet over de canonieke Schriften. Het somde elk boek van de katholieke Bijbel op, inclusief Tobit, Judit, Wijsheid, Ecclesiasticus, Baruch en de twee boeken van Makkabeeën, en verklaarde iedereen die “de genoemde boeken in hun geheel met al hun delen, zoals ze in de Katholieke Kerk gelezen plegen te worden” niet aanvaardde, in de ban.

Leer was ook onderdeel van het geschil, en gebed voor de doden laat zien hoe. De Catechismus van de Katholieke Kerk, paragraaf 1032, baseert de praktijk van het bidden voor de doden deels op 2 Makkabeeën, waar Judas Makkabeüs zilver naar Jeruzalem stuurt voor een offer voor zijn gesneuvelde soldaten. In de Douay-Rheims-vertaling luidt vers 46: “Het is daarom een heilige en heilzame gedachte om voor de doden te bidden, opdat zij van zonden verlost mogen worden.” De meeste protestantse kerken bidden niet voor de doden en zij accepteren 2 Makkabeeën niet als Schriftuur.

Heeft Luther boeken uit de Bijbel verwijderd?

Luther zelf hield deze boeken in zijn bijbel, in een eigen sectie tussen het Oude en Nieuwe Testament. Volgens het Duits Bijbelgenootschap waren ze tot in de 19e eeuw een vast onderdeel van lutherse bijbels, en Duitse lutherse bijbels worden vandaag de dag zowel met als zonder deze boeken gedrukt. Engelse protestantse bijbels behielden ze ook, en de bijbelwetenschapper Bruce M. Metzger merkte op dat elke Engelse bijbel uit de 16e eeuw, en de King James Version van 1611, de Apocriefen bevatte. Hij noteerde ook dat aartsbisschop George Abbot in 1615 drukkers met gevangenisstraf dreigde als zij een bijbel zonder deze boeken zouden uitgeven. Na verloop van tijd verviel die regel en worden protestantse bijbels tegenwoordig meestal zonder de Apocriefen gedrukt.

Hoe kijken de kerken vandaag de dag naar deze boeken?

Voor de Katholieke Kerk zijn ze Schrift, met hetzelfde gezag als de rest van de Bijbel; Trente stelde de lijst vast en de Catechismus herhaalt deze.

Protestantse kerken verschillen in hoe stellig zij de boeken terzijde schuiven. De Dertig-Negen Artikelen van de Church of England, in Artikel VI, vermelden ze als boeken die “de Kerk leest als voorbeeld voor het leven en onderricht in zeden; maar zij past ze niet toe om enige leerstelling vast te stellen.” De Westminster Confessie gaat verder: “De boeken die gewoonlijk Apocriefen worden genoemd, zijn niet van goddelijke inspiratie en maken geen deel uit van de Canon van de Schrift; en daarom hebben ze geen gezag in de Kerk van God, noch mogen ze op enige andere wijze worden goedgekeurd of gebruikt dan andere menselijke geschriften” (hoofdstuk 1, sectie 3). Luthers kopje, “nuttig en goed om te lezen,” staat ergens tussen de twee in.

De Orthodoxe kerken behouden ze ook, en het Grieks-Orthodoxe Aartsbisdom van Amerika zegt dat deze boeken, die in de Septuagint stonden, “vandaag de dag in het Orthodoxe Oude Testament blijven,” samen met 3 en 4 Makkabeeën, die de katholieke canon niet bevat.

Verschilt de tekst van de gedeelde boeken?

Er is heel weinig verschil in moderne vertalingen, omdat katholieke en protestantse vertalers nu vanuit dezelfde brontalen werken. Je zult soms horen dat katholieke Bijbels het Oude Testament vertalen vanuit de Septuagint, maar moderne katholieke Bijbels doen dat niet. In 1943 schreef Paus Pius XII in Divino Afflante Spiritu dat het Concilie van Trente vertalingen “zelfs direct vanuit de oorspronkelijke teksten zelf” niet verbood. Na die brief liet de New American Bible, gesponsord door de Amerikaanse katholieke bisschoppen, een revisie gebaseerd op de Vulgaat varen en werd vertaald “vanuit het Hebreeuws, Grieks en Aramees.” Het voorwoord zegt dat de vertalers soms de voorkeur geven aan de Septuagint of een lezing uit de Dode Zeerollen boven de Masoretische (standaard Hebreeuwse) tekst bij een bepaald vers, en zij noteren elke dergelijke keuze.

In oudere katholieke Bijbels zijn de verschillen reëel, omdat de Douay-Rheims Bijbel werd vertaald vanuit de Latijnse Vulgaat en de nummering van de Psalmen daarvan volgt. Die nummering verschilt van de Hebreeuwse nummering die in protestantse Bijbels wordt gebruikt, dus de psalm die de King James Version nummer 23 geeft, “De HEER is mijn herder; mij ontbreekt niets” (Psalm 23:1), is Psalm 22 in de Douay-Rheims: “De Heer regeert mij: en mij zal niets ontbreken.”

De verschillen in het Onze Vader komen voort uit de manuscripten die een vertaling volgt, niet uit de kerk die deze publiceert. De King James Version eindigt Het Onze Vader in Matteüs met “Want van U is het koninkrijk, en de kracht, en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid. Amen” (Matteüs 6:13), en geeft de kortere versie van Lucas de regel “Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde” (Lucas 11:2). Moderne katholieke en protestantse vertalingen volgen beide manuscripten die deze woorden missen. De katholieke New American Bible en de protestantse English Standard Version laten beide “uw wil geschiede” weg uit Lucas 11:2, en beide laten de afsluitende doxologie weg uit Matteüs 6:13, waarbij de English Standard Version opmerkt dat “sommige manuscripten” deze toevoegen.

Verschilt de katholieke Bijbel van de christelijke Bijbel?

Katholieken zijn christenen, en dus is een katholieke Bijbel een christelijke Bijbel. Wanneer mensen een “katholieke Bijbel” vergelijken met een “christelijke Bijbel,” bedoelen ze met de tweede meestal een protestantse Bijbel, en het verschil tussen beide zijn de zeven boeken en de toevoegingen aan Esther en Daniël.

Dezelfde vergelijking komt in andere talen voor. In het Spaans stamt de protestantse Reina-Valera af van de vertaling van Casiodoro de Reina uit 1569, zoals herzien door Cipriano de Valera in 1602. In het Duits is de Lutherbibel de protestantse Bijbel, gedrukt met of zonder de Apocriefen, en de Einheitsübersetzung, herzien in 2016, is de officiële katholieke tekst. In het Frans was de Traduction œcuménique de la Bible (TOB) uit 1975 de eerste Franse vertaling die gezamenlijk door katholieke, protestantse en orthodoxe geleerden werd gemaakt.

Hoe kun je zien of een Bijbel katholiek is?

Begin met de lijst van boeken. In de lijst van de Catechismus, die katholieke Bijbels over het algemeen volgen, komen Tobit en Judit na Nehemia, 1 en 2 Makkabeeën na Esther, Wijsheid en Sirach na het Hooglied, en Baruch na Klaagliederen. Een protestantse Bijbel laat deze boeken ofwel weg of drukt ze samen in een apart gedeelte, meestal tussen de Testamenten, met het kopje “Apocriefen.” Een katholieke editie drukt ook een notitie van kerkelijke goedkeuring aan het begin. Het Concilie van Trente vereiste dat goedkeuring aan het begin van een boek verscheen, en canon 825 van het Wetboek van Canoniek Recht stelt dat “boeken van de heilige schrift niet gepubliceerd kunnen worden tenzij de Apostolische Stoel of de bisschoppenconferentie ze heeft goedgekeurd.”

Mogen katholieken een protestantse Bijbel lezen?

De regel van de Katholieke Kerk over Bijbels, canon 825, regelt het publiceren in plaats van het privé lezen. De tweede paragraaf staat katholieken toe, met toestemming van hun bisschoppen, vertalingen te publiceren “in samenwerking met gescheiden broeders en zusters,” de term van de Kerk voor andere christenen, mits de vertalingen passende aantekeningen bevatten. De TOB is een vertaling van dat soort. Een katholiek die een protestantse Bijbel leest, heeft het volledige Nieuwe Testament en het grootste deel van het Oude, hoewel niet de zeven deuterocanonieke boeken of de toevoegingen aan Esther en Daniël.

Als je elk boek in één band wilt, kun je kiezen voor een katholieke Bijbel, die alle 73 bevat, of een protestantse Bijbel gedrukt met de Apocriefen, zoals een Lutherbibel mit Apokryphen.

Welke is nauwkeuriger, de katholieke of de protestantse Bijbel?

Dat hangt af van de vertaling in plaats van de kerk, omdat moderne katholieke en protestantse vertalingen vanuit hetzelfde Hebreeuws en Grieks werken, en waar ze verschillen, kan het verschil voortkomen uit de manuscripten die ze volgen, zoals de voorbeelden van het Onze Vader laten zien. Waar de twee echt van mening over verschillen, is welke boeken tot het Oude Testament behoren. Katholieken houden vast dat de boeken van het Oude Testament die door Trente zijn opgesomd, 46 in de telling van de Catechismus, Schrift zijn. Protestanten houden vast dat de 39 boeken van de Hebreeuwse Bijbel dat zijn, en dat de rest op zijn best nuttig is om te lezen.

Ondanks alle discussie over de boekenplank, zijn de twee Bijbels het op bijna elke pagina die ze delen met elkaar eens, tot aan de herderspsalm toe, welk nummer die ook draagt: “De HEER is mijn herder, mij ontbreekt niets” (Psalm 23:1).


Meer uit deze reeksKatholicisme ontrafeldBekijk alle 45 artikelen



Reacties

Een reactie plaatsen

Share to...