22 Bijbelverzen over gezegend zijn

Matteüs 5:3

“Zalig zijn de armen van geest, want van hen is het Koninkrijk der hemelen.”

Reflectie: Jezus ging op een berghelling zitten en onderwees zijn discipelen, terwijl de menigte toekeek (Matteüs 5:1-2). De eerste en de achtste zaligspreking eindigen met dezelfde belofte: “hun is het koninkrijk der hemelen”, terwijl de zes daartussen iets beloven dat nog moet komen. De versie van Lucas luidt: “Zalig zijn jullie die arm zijn, want van jullie is het koninkrijk van God” (Lucas 6:20), zonder “van geest”, en voegt later toe: “wee jullie die rijk zijn” (Lucas 6:24).

Mattheüs 5:4

“Zalig zijn zij die treuren, want zij zullen vertroost worden.”

Reflectie: De koppeling van rouw en troost is de taal van Jesaja 61:2, waar degene die door de Geest gezalfd is, gezonden wordt “om allen die rouwen te troosten”. De parallel bij Lucas zegt: “Zalig zijn jullie die nu huilen, want jullie zullen lachen” (Lucas 6:21) en draait het vier verzen later om (Lucas 6:25): “Wee jullie die nu lachen, want jullie zullen treuren en huilen.”

Mattheüs 5:5

“Zalig de zachtmoedigen, want zij zullen de aarde beërven.”

Reflectie: Deze zaligspreking herhaalt Psalm 37:11 bijna woord voor woord: “Maar de zachtmoedigen zullen de aarde beërven en genieten van vrede en voorspoed.” De belofte van het beërven van de aarde, gegeven in de psalm, is degene die Jezus uitspreekt over de zachtmoedigen.

Matteüs 5:6

“Zalig zijn zij die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden.”

Reflectie: Honger en dorst zijn de beelden voor het verlangen naar gerechtigheid, en “zullen verzadigd worden” beantwoordt beide. Gerechtigheid keert vier verzen later terug, als de reden waarom de vervolgden vervolgd worden (Matteüs 5:10). De vorm van Lucas maakt geen melding van gerechtigheid: “Zalig zijn jullie die nu hongeren, want jullie zullen verzadigd worden” (Lucas 6:21).

Mattheüs 5:7

“Zalig de barmhartigen, want aan hen zal barmhartigheid bewezen worden.”

Reflectie: De belofte komt overeen met de daad: aan de barmhartigen wordt barmhartigheid getoond. Jezus stelt dezelfde uitwisseling over vergeving direct na het Onze Vader: “want als u de mensen hun overtredingen vergeeft, zal uw hemelse Vader u ook vergeven” (Matteüs 6:14), met het omgekeerde in het volgende vers.

Matteüs 5:8

“Zalig de reinen van hart, want zij zullen God zien.”

Reflectie: Psalm 24:3-5 vraagt wie in de heilige plaats van God mag staan en antwoordt: “Wie rein is van handen en zuiver van hart, die zijn ziel niet opheft tot valsheid en niet met bedrog zweert.” Die persoon, zegt de psalm, “zal zegen ontvangen van de Heer.” Jezus belooft de reinen van hart meer dan toegang tot de heilige plaats: zij zullen God zien.

Matteüs 5:9

“Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen kinderen van God worden genoemd.”

Reflectie: Later in hetzelfde hoofdstuk vertelt Jezus zijn toehoorders om hun vijanden lief te hebben en te bidden voor degenen die hen vervolgen, “opdat jullie kinderen van jullie Vader in de hemelen mogen zijn” (Matteüs 5:44-45). De titel die aan vredestichters beloofd wordt, is degene die hij daar koppelt aan het liefhebben van vijanden.

Matteüs 5:10

“Zalig zijn zij die vervolgd worden om de gerechtigheid, want van hen is het Koninkrijk der hemelen.”

Reflectie: De achtste zaligspreking sluit de reeks af met de belofte van de eerste. Het volgende vers schakelt over van “zij” naar “jullie” en verandert de oorzaak van gerechtigheid naar Jezus zelf: “Zalig zijn jullie wanneer mensen je beledigen, vervolgen en ten onrechte allerlei kwaad over je spreken omwille van mij” (Matteüs 5:11). Vers 12 zegt hen zich te verheugen omdat hun loon in de hemel groot is, want de profeten vóór hen werden op dezelfde manier vervolgd.

Psalm 1:1

“Gelukkig is de mens die niet meegaat met wie kwaad doen, die niet stilstaat op de weg van zondaars en niet gaat zitten in de kring van spotters.”

Reflectie: Het Psalter opent met deze regel. Het beschrijft de gezegende persoon eerst door drie dingen die zij niet doen (wandelen, staan, zitten met de goddelozen), dan door wat zij wel doen: hun “welbehagen is in de wet van de Heer” en zij overpeinzen die “dag en nacht” (Psalm 1:2). Vers 3 vergelijkt die persoon met “een boom geplant aan waterstromen”, en de psalm eindigt met de weg van de goddelozen die naar de ondergang leidt.

Jeremia 17:7

“Maar gezegend is de mens die op de Heer vertrouwt, wiens vertrouwen bij hem ligt.”

Reflectie: De Heer spreekt door Jeremia, en het vers is de tweede helft van een paar. Vers 5 zegt: “Vervloekt is de man die op een mens vertrouwt”, een persoon als “een struik in de woestijn”. Degene die op de Heer vertrouwt, is “als een boom, geplant aan water” die “in een jaar van droogte niet bezorgd is” (Jeremia 17:8), hetzelfde beeld dat Psalm 1:3 gebruikt. Hier vertaalt gezegend barak, not esher.

Psalm 32:1

“Gelukkig is de mens wiens overtredingen vergeven zijn, wiens zonden bedekt zijn.”

Reflectie: De kop luidt: “Van David. Een masker.” Verzen 3-5 vertellen wat er aan de zegen voorafging: “Toen ik zweeg, teerden mijn beenderen weg”, totdat “ik mijn zonde aan u bekendmaakte” en “u vergaf de schuld van mijn zonde.” Paulus citeert Psalm 32:1-2 in Romeinen 4:7-8 als David die spreekt over “de zaligheid van de mens aan wie God gerechtigheid toerekent zonder werken” (Romeinen 4:6).

Psalm 34:8

“Proef en zie dat de Heer goed is; gelukkig is de mens die bij hem schuilt.”

Reflectie: De kop plaatst de psalm in de tijd dat David “zich krankzinnig hield voor Abimelech, die hem wegstuurde”. De zegen behoort toe aan degene die zijn toevlucht zoekt bij de Heer, en de volgende twee verzen zeggen wat die persoon ontbreekt: niets, want “wie de Heer zoeken, ontbreekt geen enkel goed ding” (Psalm 34:10).

Psalm 41:1

“Gelukkig wie oog heeft voor de zwakken; de Heer zal hem bevrijden op de dag van onheil.”

Reflectie: In deze psalm van David wordt de zegen voor degenen die voor de zwakken zorgen uiteengezet in de verzen 2-3: de Heer beschermt hen, zij “worden onder de gezegenden in het land gerekend”, en hij ondersteunt hen “op hun ziekbed”. De psalmist zelf is ziek en verraden: “Zelfs mijn goede vriend, op wie ik vertrouwde, die mijn brood at, heeft zich tegen mij gekeerd” (Psalm 41:9), een regel die Jezus citeert over een van zijn discipelen in Johannes 13:18.

Genesis 12:2

“Ik zal u tot een groot volk maken en ik zal u zegenen; ik zal uw naam groot maken, en u zult een zegen zijn.”

Reflectie: De Heer zegt tegen Abram dat hij zijn land, zijn volk en zijn vaders huis moet verlaten (Genesis 12:1), en belooft een natie, een naam en een zegen. De zegen stopt niet bij Abram: “u zult tot een zegen zijn”, en “alle volken op aarde zullen in u gezegend worden” (Genesis 12:3). De belofte wordt herhaald in Genesis 22:18 met de woorden “omdat u naar mij geluisterd hebt.”

Numeri 6:24-26

“De HEERE zegene u en behoede u! De HEERE doe Zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig! De HEERE verheffe Zijn aangezicht over u en geve u vrede!”

Reflectie: De Heer geeft Mozes deze woorden voor Aäron en zijn zonen om over de Israëlieten uit te spreken: “Zo moeten jullie de Israëlieten zegenen” (Numeri 6:23). Elk van de drie regels begint met “De Heer”. Vers 27 zegt wat de woorden doen: “Zo zullen zij mijn naam op de Israëlieten leggen, en ik zal hen zegenen.” De priesters spreken, en de Heer is degene die zegent.

Spreuken 10:22

“De zegen van de HEERE maakt rijk, en Hij voegt er geen moeite aan toe.”

Reflectie: Het spreekwoord schrijft rijkdom toe aan de zegen van de Heer en zegt dat deze komt “zonder pijnlijke moeite daarvoor”. Hetzelfde hoofdstuk zegt ook: “Luie handen maken arm, maar vlijtige handen maken rijk” (Spreuken 10:4).

Galaten 3:9

“Daarom worden zij die uit geloof leven, gezegend samen met Abraham, de man van het geloof.”

Reflectie: Paulus betoogt dat “zij die uit het geloof zijn, kinderen van Abraham zijn” (Galaten 3:7), en noemt Gods belofte “In u zullen alle volken gezegend worden” het evangelie dat vooraf aan Abraham werd verkondigd (Galaten 3:8). Een paar verzen later zegt hij dat Christus ons heeft verlost “opdat de zegen van Abraham in Christus Jezus tot de heidenen zou komen” (Galaten 3:14).

Efeziërs 1:3

“Gezegend zij de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die ons in de hemelse gewesten met elke geestelijke zegening in Christus heeft gezegend.”

Reflectie: Paulus opent de brief met lof aan God, die gelovigen heeft gezegend “in de hemelse gewesten” en “in Christus”. De verzen die volgen noemen de zegeningen: uitverkoren zijn “vóór de grondlegging van de wereld” (Efeziërs 1:4), aanneming tot kinderen (1:5), en “de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de zonden” (1:7).

Lucas 1:45

“Zalig is zij die geloofd heeft dat de Heer haar beloften zal vervullen.”

Reflectie: Elisabet, vervuld met de Heilige Geest, zegt dit wanneer Maria haar bezoekt, nadat ze haar eerst “Gezegend … onder de vrouwen” heeft genoemd (Lucas 1:42). De zegen is voor het geloven van wat de Heer zei, en een paar verzen eerder had Maria de engel geantwoord: “Laat het mij geschieden naar uw woord” (Lucas 1:38). In haar lied dat volgt, zegt Maria: “alle geslachten zullen mij zalig prijzen” (Lucas 1:48).

Lucas 11:28

“Hij antwoordde: ‘Nog gelukkiger zijn zij die naar het woord van God luisteren en het onderhouden.’”

Reflectie: Een vrouw in de menigte roept: “Gezegend is de schoot die u gedragen heeft en de borsten die u gevoed hebben” (Lucas 11:27). Jezus antwoordt met een andere zegen, open voor iedereen: voor degenen die het woord van God horen en het bewaren.

Johannes 20:29

“Jezus zei tegen hem: ‘Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven.’”

Reflectie: Thomas was niet bij de andere discipelen toen Jezus voor het eerst kwam, en zei dat hij niet zou geloven tenzij hij de spijkergaten zou aanraken (Johannes 20:25). Een week later nodigde Jezus hem daartoe uit, en Thomas antwoordde: “Mijn Here en mijn God!” De zegen is voor degenen die geloven zonder te zien, en de volgende verzen zeggen dat het boek van Johannes geschreven is “opdat u gelooft” (Johannes 20:31). 1 Petrus 1:8 beschrijft zulke mensen: “Hoewel u hem niet gezien hebt, hebt u hem lief.”

Jakobus 1:12

“Gelukkig is de mens die in beproeving standhoudt. Want wie de proef doorstaat, zal de krans van het leven ontvangen, die de Heer heeft beloofd aan wie hem liefhebben.”

Reflectie: Het vers sluit een passage af die begon met: “Acht het enkel vreugde … wanneer u in allerlei verzoekingen terechtkomt, omdat u weet dat de beproeving van uw geloof volharding teweegbrengt” (Jakobus 1:2-3). Degene die volhardt, ontvangt “de kroon van het leven”, die de Heer beloofd heeft “aan hen die hem liefhebben”.