27 Bijbelverzen over hulp in tijden van nood

Psalm 46:2

“God is voor ons een toevlucht en kracht, een hulp in benauwdheden, in ruime mate bewezen.”

Reflectie: De psalm is getiteld als een lied van de zonen van Korach. De benauwdheid die het schetst is de aarde die wankelt en bergen die in de zee storten (vers 2-3), en volken die in beroering zijn (vers 6). Vers 5 zegt over de stad van God: “God zal haar helpen bij het aanbreken van de morgen,” en een refrein dat herhaald wordt in vers 7 en 11 zegt: “De HEERE van de legermachten is met ons; de God van Jakob is ons een burcht.”

Psalm 121:1-2

“Ik hef mijn ogen op naar de bergen. Vanwaar zal mijn hulp komen? Mijn hulp is van de HEERE, Die hemel en aarde gemaakt heeft.”

Reflectie: Een pelgrimslied dat vraagt waar hulp vandaan komt en in de volgende regel antwoordt: van de Maker van hemel en aarde. De rest van de psalm beschrijft die hulp als waken. De HEERE “zal niet sluimeren en niet slapen” (vers 4) en “zal uw uitgang en uw ingang bewaren, van nu aan tot in eeuwigheid” (vers 8).

Psalm 9:9-10

“De HEER is een toevlucht voor de onderdrukten, een vesting in tijden van nood. Wie uw naam kent, vertrouwt op u, want u, HEER, hebt wie u zoekt nooit verlaten.”

Reflectie: In deze psalm van David beschrijven de verzen ervoor de HEERE die op de troon zit om “de volken in rechtvaardigheid” te oordelen (vers 8). Vers 12 voegt eraan toe dat “Hij het geschreeuw van de ellendigen niet vergeet.” De verzekering in vers 10 wordt gegeven aan “wie U zoeken.”

Nahum 1:7

“De Heer is goed, een toevlucht in tijden van benauwdheid. Hij kent hen die op Hem vertrouwen.”

Reflectie: Het boek Nahum is “een last over Ninevé” (Nahum 1:1), en de verzen voor deze beschrijven de toorn van de HEERE tegen Zijn vijanden. Vers 7 noemt dezelfde God “een toevlucht in de dag van benauwdheid” voor wie op Hem vertrouwen, en vers 8 vervolgt de zin: “maar met een overstromende vloed zal Hij een einde maken aan Ninevé.”

Psalm 18:3

“De Heer is mijn rots, mijn vesting en mijn bevrijder; mijn God is mijn rots, bij wie ik schuil, mijn schild en de hoorn van mijn redding, mijn burcht.”

Reflectie: Het opschrift zegt dat David dit lied zong toen de HEERE hem uit de hand van al zijn vijanden en uit de hand van Saul had gered. Rots, burcht, schild en vesting zijn allemaal namen ontleend aan verdediging in oorlog. Vers 6 vertelt hoe de hulp kwam: “In mijn benauwdheid riep ik de HEERE aan, en tot mijn God riep ik om hulp. Hij hoorde mijn stem vanuit Zijn paleis.”

Psalm 62:7-8

“Bij God is mijn heil en mijn eer; Hij is mijn machtige rots, mijn toevlucht. Vertrouw op Hem te allen tijde, o volk; stort uw hart uit voor Hem, want God is onze toevlucht.”

Reflectie: David beschrijft vijanden die hem willen omverwerpen alsof hij “een hellende muur, een wankelende omheining” was (vers 3). In vers 5-7 spreekt hij tot zichzelf (“Mijn ziel, wees stil voor God,” vers 5); in vers 8 wendt hij zich tot anderen en vertelt hen om “te allen tijde” op God te vertrouwen en hun hart voor Hem uit te storten.

Hebreeën 4:16

“Laten wij dan met vrijmoedigheid naderen tot de troon van de genade, opdat wij barmhartigheid verkrijgen en genade vinden om geholpen te worden op het juiste tijdstip.”

Reflectie: Het vers ervoor geeft de reden voor het vertrouwen: “wij hebben geen hogepriester die niet kan meevoelen met onze zwakheden, maar een die in alles op dezelfde wijze als wij is verzocht, maar zonder zonde.” De troon wordt een troon van genade genoemd, en wat daar ontvangen wordt is barmhartigheid en genade voor hulp.

Psalm 34:18-19

“De rechtvaardigen roepen, en de HEERE hoort hen; Hij verlost hen uit al hun benauwdheden. De HEERE is nabij de gebrokenen van hart en Hij verlost de verbrijzelden van geest.”

Reflectie: Het opschrift plaatst de psalm nadat David zich krankzinnig voordeed voor Abimelech en werd weggejaagd. Vers 7 vertelt het in de eerste persoon: “Deze ellendige riep en de HEERE hoorde, en Hij verloste hem uit al zijn benauwdheden.” Vers 20 nuanceert de belofte: “De rechtvaardige heeft wel veel ellende, maar de HEERE verlost hem uit die alle.”

Psalm 138:3

“Toen ik riep, antwoordde U mij; U gaf mij grote vrijmoedigheid.”

Reflectie: David dankt God voor een antwoord dat al gegeven is. De hulp in vers 3 is moed: God “gaf mij kracht in mijn ziel.” Vers 7 voegt redding toe: “Als ik midden in de benauwdheid wandel, verkwikt U mij,” en de psalm sluit met een verzoek: “laat de werken van Uw handen niet los.”

Filippenzen 4:6-7

“Wees in geen ding bezorgd, maar laat uw verlangens in alles, door bidden en smeken, met dankzegging bekend worden bij God. En de vrede van God, die alle begrip te boven gaat, zal uw harten en uw gedachten bewaken in Christus Jezus.”

Reflectie: Paulus schrijft vanuit de gevangenis (Filippenzen 1:13), en het vers vlak daarvoor luidt: “De Heere is nabij.” De instructie geldt voor “elke situatie,” en verzoeken gaan gepaard met dankzegging. De belofte die eraan verbonden is, is vrede die het hart en de gedachten bewaart; het vers zegt niet dat elk verzoek zal worden ingewilligd zoals gevraagd.

Jakobus 1:5

“Als iemand van u wijsheid tekortkomt, laat hij die dan vragen aan God, Die aan ieder overvloedig geeft en geen verwijten maakt, en zij zal hem gegeven worden.”

Reflectie: Het vers komt direct nadat Jakobus zegt dat beproevingen volharding teweegbrengen, zodat zijn lezers “volmaakt en geheel” kunnen zijn, “zonder in iets tekort te schieten” (vers 4), en het pakt hetzelfde woord op: “Als iemand van u in wijsheid tekortschiet.” God wordt beschreven als iemand die “aan ieder overvloedig geeft zonder verwijt.” Vers 6-8 voegen een voorwaarde toe: wie vraagt “moet in geloof vragen, zonder te twijfelen.”

Deuteronomium 31:6

“Wees sterk en moedig. Wees niet bevreesd en wees niet ontsteld voor hen, want de HEERE, uw God, Die gaat met u mee. Hij zal u niet loslaten en u niet verlaten.”

Reflectie: Mozes, honderdtwintig jaar oud en “niet meer in staat om uit te trekken en in te gaan” (vers 2), spreekt tot heel Israël voordat ze zonder hem de Jordaan oversteken. Hij herhaalt de belofte aan Jozua in vers 8, en nadat Mozes sterft, geeft de HEERE deze opnieuw aan Jozua: “Ik zal u niet begeven en u niet verlaten” (Jozua 1:5). De moed die Mozes beveelt, rust op het feit dat de HEERE met hen meegaat.

Hebreeën 13:5b-6

“…want God heeft gezegd: ‘Ik zal u nooit verlaten en u nooit in de steek laten.’ Daarom zeggen wij vol vertrouwen: ‘De Heer is mijn helper; ik zal niet bang zijn. Wat kunnen gewone stervelingen mij doen?’”

Reflectie: De schrijver voegt twee Oudtestamentische regels samen. De eerste is de belofte van Deuteronomium 31:6 en Jozua 1:5; de tweede is dicht bij Psalm 118:6-7: “De HEERE is voor mij, ik zal niet vrezen; wat zal een mens mij doen?” De context is geld: de eerste helft van vers 5 zegt: “Uw levenswandel zij zonder geldzucht; wees tevreden met wat u hebt.”

Jesaja 41:10

“Wees niet bevreesd, want Ik ben met u; wees niet verschrikt, want Ik ben uw God. Ik sterk u, ook help Ik u, ook ondersteun Ik u met Mijn rechterhand, die gerechtigheid brengt.”

Reflectie: De woorden zijn gericht aan “Israël, Mijn dienaar, Jakob, die Ik verkoren heb” (vers 8). De belofte van hulp komt opnieuw in vers 13: “Wees niet bevreesd, Ik help u,” en in vers 14, dat het volk “gij wormpje Jakob, gij volkje Israël” noemt en zegt: “Ik help u, spreekt de HEERE.”

Jesaja 43:2

“Wanneer u door het water trekt, zal Ik bij u zijn; wanneer u door rivieren trekt, zullen zij u niet overspoelen. Wanneer u door het vuur gaat, zult u niet verbranden; de vlammen zullen u niet verteren.”

Reflectie: Vers 1 geeft de grond voor de belofte: “Wees niet bevreesd, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, u bent van Mij.” Jesaja 43:2 spreekt over het gaan door water en vuur, en belooft Gods aanwezigheid daar; het zegt niet dat het water en het vuur vermeden zullen worden.

Psalm 23:4

“Al gaat mijn weg door een dal vol schaduw van de dood, ik vrees geen kwaad, want U bent bij mij; Uw stok en Uw staf, die vertroosten mij.”

Reflectie: In Davids herderspsalm ligt het donkerste dal tussen de stille wateren van vers 2 en de tafel van vers 5. Bij dit vers verschuift de psalm van spreken over de HEER (“hij leidt mij”) naar spreken tot hem (“u bent bij mij”). De stok en de staf, het gereedschap van een herder, worden genoemd als de troost.

Psalm 55:22

“Werp uw zorg op de HEERE, en Híj zal u onderhouden; Hij zal voor eeuwig niet toelaten dat de rechtvaardige wankelt.”

Reflectie: Davids klacht in deze psalm is gericht tegen een metgezel die “zijn vrienden aanvalt” en wiens woorden “glad als boter waren, terwijl er oorlog in zijn hart was” (verzen 20-21). Eerder wenste hij “de vleugels van een duif” om weg te vliegen (vers 6). Vers 17 vertelt hoe vaak hij bidt: “Avond, morgen en middag roep ik in mijn nood, en hij hoort mijn stem.”

1 Petrus 5:7

“Werp al uw zorgen op Hem, want Hij zorgt voor u.”

Reflectie: Dit vers volgt op “Verneder u daarom onder de machtige hand van God, opdat hij u op de juiste tijd verhoogt” (vers 6). Peters lezers lijden, en vers 9 zegt dat gelovigen “over de hele wereld” hetzelfde lijden delen. Vers 10 belooft dat God, “nadat u een korte tijd geleden hebt, u zelf zal herstellen.” Psalm 55:23 geeft een soortgelijke instructie.

Matteüs 11:28-30

“Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel. Want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht.”

Reflectie: Jezus spreekt nadat hij de Vader heeft gedankt voor het openbaren van “deze dingen” aan kleine kinderen in plaats van aan de wijzen en verstandigen (vers 25). De woorden “u zult rust vinden voor uw zielen” verschijnen ook in Jeremia 6:16, waar de HEER tegen Israël zegt om naar de oude paden te vragen en daarin te wandelen. De aangeboden rust komt met een juk: wie komt, moet van hem leren.

Mattheüs 6:26

“Kijk naar de vogels in de lucht: zij zaaien niet en maaien niet en verzamelen niet in schuren; uw hemelse Vader voedt ze evenwel. Gaat u de vogels niet ver te boven?”

Reflectie: Jezus geeft de vogels als voorbeeld in zijn onderwijs aan zijn toehoorders om zich geen zorgen te maken over wat ze zullen eten, drinken of dragen (vers 25). Vers 32 zegt: “uw hemelse Vader weet dat u deze dingen nodig hebt,” en vers 33 stelt de volgorde vast: “zoek eerst zijn koninkrijk en zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u erbij gegeven worden.”

Filippenzen 4:19

“En mijn God zal al uw behoeften naar Zijn rijkdom in heerlijkheid vervullen in Christus Jezus.”

Reflectie: Paulus schrijft dit nadat hij de geschenken van de Filippenzen heeft ontvangen (verzen 14-18). In vers 16 herinnert hij zich dat ze hem in Thessalonica “meer dan eens hulp stuurden toen ik in nood was.” Nadat hij door hen was voorzien, vertelt hij hen dat God in hun eigen behoeften zal voorzien.

Johannes 14:26

“Maar de Trooster, de Heilige Geest, Die de Vader zenden zal in Mijn Naam, Die zal u in alles onderwijzen en u in herinnering brengen alles wat Ik u gezegd heb.”

Reflectie: Jezus vertelt zijn discipelen dat hij weggaat (vers 28). Eerder in het hoofdstuk belooft hij dat de Vader hen “een andere pleitbezorger zal geven om u te helpen en voor altijd bij u te zijn” (vers 16) en zegt hij: “Ik zal u niet als wezen achterlaten” (vers 18). In Johannes 14:26 is de hulp van de Geest om de discipelen te onderwijzen en hen te herinneren aan alles wat Jezus zei.

Romeinen 8:26

“En evenzo komt ook de Geest onze zwakheden te hulp. Want wij weten niet wat wij bidden zullen naar behoren, maar de Geest Zelf pleit voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen.”

Reflectie: De hulp is in gebed: de Geest pleit wanneer gelovigen “niet weten waarvoor we moeten bidden.” Vers 27 voegt eraan toe dat God, “die onze harten doorzoekt,” de geest van de Geest kent, en dat de Geest pleit “overeenkomstig de wil van God.”

2 Korintiërs 12:9

“Maar Hij heeft tegen mij gezegd: Mijn genade is voor u genoeg, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht. Daarom zal ik veel liever roemen in mijn zwakheden, opdat de kracht van Christus in mij komt wonen.”

Reflectie: Paulus smeekte drie keer of zijn “doorn in het vlees” weggenomen mocht worden (verzen 7-8). Hij zegt niet wat de doorn was, en hij vermeldt niet dat deze werd verwijderd; dit vers is het antwoord dat hij rapporteert. Vers 10 trekt de conclusie: “Want wanneer ik zwak ben, dan ben ik sterk.”

Jesaja 40:31

“maar wie de HEERE verwachten, zullen hun kracht vernieuwen, zij zullen hun vleugels uitslaan als arenden, zij zullen rennen en niet afgemat worden, zij zullen lopen en niet moe worden.”

Reflectie: Vers 27 noteert de klacht van Israël: “Mijn weg is verborgen voor de HEER; mijn zaak wordt door mijn God genegeerd.” Het antwoord begint met wie God is: “de eeuwige God, de Schepper van de einden der aarde,” die “niet moe of afgemat wordt” (vers 28) en “kracht geeft aan de vermoeiden” (vers 29). Vers 30 stelt het contrast: “Zelfs jongeren worden moe en afgemat, en jonge mannen struikelen en vallen.”

Filippenzen 4:13

“Ik vermag alle dingen door Christus, Die mij kracht geeft.”

Reflectie: Het “dit alles” verwijst naar vers 12: “verzadigd zijn of honger lijden,” “in overvloed leven of gebrek lijden.” Paulus bedankt de Filippenzen voor de geschenken die met Epafroditus waren gestuurd (vers 18) en zegt dat hij “geleerd heeft tevreden te zijn in welke omstandigheden dan ook” (vers 11). De kracht die hier wordt genoemd, is de kracht om tevreden te zijn in nood, maar ook in overvloed.

Romeinen 8:28

“En wij weten dat voor wie God liefhebben, alle dingen meewerken ten goede, voor hen die naar Zijn voornemen geroepen zijn.”

Reflectie: Het vers volgt direct op de voorbede van de Geest in de verzen 26-27. Eerder in het hoofdstuk wordt lijden genoemd: “ons huidige lijden is niet te vergelijken met de heerlijkheid die in ons geopenbaard zal worden” (vers 18). Het goede in vers 28 is beloofd aan “degenen die hem liefhebben, die volgens zijn voornemen geroepen zijn.”