Moeten christenen arm zijn? Nee, maar de Bijbel waarschuwt tegen de liefde voor geld

Nee. De Bijbel vraagt christenen nooit om arm te zijn, en sommigen van de gelovigen daarin waren rijk: Abraham, Job, Jozef van Arimathea. Waarvoor gewaarschuwd wordt, is het liefhebben van geld, want “de liefde voor geld is de wortel van alle kwaad” (1 Timoteüs 6:10), en Jezus zei: “Je kunt God en de mammon niet dienen” (Matteüs 6:24).

Onze Heer kende beide kanten ervan. Paulus schreef dat Christus, “hoewel Hij rijk was, omwille van u arm is geworden” (2 Korintiërs 8:9), en de evangeliën laten zien wat dat betekende: een baby wiens ouders zich geen lam voor het offer in de tempel konden veroorloven, en een volwassen man die “geen plek had om zijn hoofd neer te leggen.” De vraag voor ons was dus nooit hoeveel we bezitten. Het gaat erom wie we ermee dienen en of onze hand open blijft.

Is het een zonde om arm te zijn?

Nee. De Schrift behandelt armoede op zichzelf nooit als een zonde, en het Nieuwe Testament spreekt met eerbied over de armen. Toen Maria en Jozef het kindje Jezus in de tempel presenteerden, offerden zij “een paar tortelduiven of twee jonge duiven” (Lukas 2:24), het offer dat de wet toestond aan een moeder die zich geen lam kon veroorloven (Leviticus 12:8). Als volwassene zei Jezus: “De vossen hebben holen en de vogels in de lucht nesten, maar de Zoon des mensen heeft niets om het hoofd neer te leggen” (Mattheüs 8:20). In Lukas zegt Hij: “Zalig zijn jullie die arm zijn, want van jullie is het koninkrijk van God” (Lukas 6:20), en Jakobus vraagt: “Heeft God niet de armen van deze wereld uitverkoren om rijk te zijn in het geloof en erfgenamen van het koninkrijk?” (Jakobus 2:5). Paulus schreef dat Christus, “hoewel Hij rijk was, omwille van u arm is geworden” (2 Korintiërs 8:9).

De Bijbel noemt wel enkele oorzaken van armoede die met wangedrag te maken hebben. Spreuken zegt dat “een luie hand armoede veroorzaakt” (Spreuken 10:4), en Paulus zei tegen de Tessalonicenzen: “Als iemand niet wil werken, zal hij ook niet eten” (2 Tessalonicenzen 3:10). Spreuken zegt ook dat het veld van de arme “veel voedsel zou opbrengen, maar het wordt weggevaagd door onrecht” (Spreuken 13:23), en dat “wie een arme onderdrukt, zijn Maker beledigt” (Spreuken 14:31). In deze passages is de zonde luiheid of onderdrukking, niet armoede.

Is het een zonde om rijk te zijn?

Nee, maar het Nieuwe Testament behandelt wealth als gevaarlijk. Genesis zegt dat “Abram zeer rijk was aan vee, aan zilver en aan goud” (Genesis 13:2), en Job was “de grootste van alle mensen van het oosten” (Job 1:3). Sommige volgelingen van Jezus hadden geld. Een groep vrouwen, waaronder Johanna, de vrouw van de rentmeester van Herodes, “diende hen uit hun middelen” (Lukas 8:3), en Jozef van Arimatea, “een rijk man” die “ook een discipel van Jezus was,” legde het lichaam van Jezus in “zijn eigen nieuwe graf” (Mattheüs 27:57–60). Lydia, die Paulus in Filippi ontmoette, was “een verkoopster van purperen stoffen” met een huis dat groot genoeg was om Paulus en zijn metgezellen te herbergen (Handelingen 16:14–15).

De waarschuwingen zijn krachtig. Toen een man aan Jezus vroeg wat hij moest doen om het eeuwige leven te beërven, zei Jezus tegen hem: “Ga heen, verkoop alles wat u hebt en geef het aan de armen, en u zult een schat in de hemel hebben; en kom, volg Mij,” en de man “ging bedroefd heen, want hij had veel bezittingen.” Jezus zei vervolgens: “Het is gemakkelijker voor een kameel om door het oog van een naald te gaan dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan” (Markus 10:17–25). In Lukas wordt de zegen voor de armen gepaard met “wee u die rijk bent, want u hebt uw troost al ontvangen” (Lukas 6:24). Paulus zei tegen Timoteüs dat hij de rijken moest opdragen “niet hoogmoedig te zijn, en hun hoop niet te stellen op de onzekerheid van rijkdom, maar op God,” en “vrijgevig te zijn en bereid om te delen” (1 Timoteüs 6:17–18). Een gebed in Spreuken vraagt om het midden: “geef mij geen armoede en geen rijkdom,” opdat de biddende persoon niet “verzadigd raakt en U verloochent” of “arm wordt en steelt” (Spreuken 30:8–9).

Zegt de Bijbel dat geld de wortel van alle kwaad is?

Nee. Het gezegde is een verkeerd citaat van 1 Timoteüs 6:10. De King James Version leest: “For the love of money is the root of all evil,” en de English Standard Version: “For the love of money is a root of all kinds of evils.” Hoe dan ook, het vers geeft de schuld aan de liefde voor geld, niet aan geld zelf. De verzen daarvoor maken hetzelfde punt: “godsvrucht met tevredenheid is een grote winst,” terwijl “wie rijk wil worden, in verzoeking valt, in een strik” (1 Timoteüs 6:6–9). Hebreeën zegt: “Houd uw leven vrij van geldzucht, en wees tevreden met wat u hebt” (Hebreeën 13:5).

Is het verkeerd voor een christen om geld te willen?

Het Nieuwe Testament scheidt het verdienen van de kost, wat het van christenen verwacht, van het verlangen om rijk te zijn, waarvoor het waarschuwt. Paulus zei tegen luie leden van de kerk in Tessalonica “om rustig hun werk te doen en in hun eigen levensonderhoud te voorzien” (2 Tessalonicenzen 3:12), en schreef dat iedereen die “niet voor zijn eigen familie zorgt, en vooral voor de leden van zijn huishouden,” het geloof heeft “verloochend en erger is dan een ongelovige” (1 Timoteüs 5:8). Hij zei tegen dieven dat ze moesten stoppen met stelen en in plaats daarvan moesten werken, “zodat hij iets heeft om te delen met wie gebrek heeft” (Efeziërs 4:28). Geld betaalde ook voor de verspreiding van het evangelie. De kerk in Filippi stuurde Paulus “telkens weer” hulp (Filippenzen 4:16), en hij zei tegen de Korintiërs dat “God een blijmoedige gever liefheeft” (2 Korintiërs 9:7).

Wat het Nieuwe Testament verbiedt, is het dienen van geld. “Niemand kan twee heren dienen,” zei Jezus (Mattheüs 6:24), en “iemands leven bestaat niet uit de overvloed van zijn bezittingen” (Lukas 12:15). John Wesley, de grondlegger van het methodisme, vatte een christelijk gebruik van geld samen in drie regels in zijn preek “The Use of Money”: “Verdien alles wat je kunt,” “Bespaar alles wat je kunt,” en “Geef alles wat je kunt.” Hij redeneerde dat God ieder mens in de wereld had geplaatst “niet als eigenaar, maar als rentmeester.”

De leer dat God wil dat elke gelovige rijk is, vaak het welvaartsevangelie genoemd, is door evangelische leiders in de Lausanne-beweging verworpen. De theologische werkgroep, die in 2008 en 2009 in Ghana bijeenkwam, definieerde de leer als de bewering “dat gelovigen recht hebben op de zegeningen van gezondheid en rijkdom” en deze kunnen verkrijgen door “positieve geloofsbelijdenissen en het ‘zaaien van zaden’ door het trouw betalen van tienden en offers,” en noemde het “vals en een ernstige verdraaiing van de Bijbel.”

Waarom kiezen sommige christenen ervoor om arm te zijn?

Sommige christenen geven hun bezittingen op ter wille van het evangelie, in navolging van Jezus’ woorden: “Als u volmaakt wilt zijn, ga heen, verkoop wat u bezit en geef het aan de armen” (Mattheüs 19:21). De eerste gelovigen in Jeruzalem “hadden alles gemeenschappelijk” en verkochten “hun bezittingen en goederen” om te delen “naar ieder die gebrek had” (Handelingen 2:44–45). Katholieke monniken, nonnen en anderen leggen geloften af van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid, wat de Catechismus evangelische raden noemt, bindend voor “degenen die vrijwillig de roeping tot het gewijde leven volgen” (915). Orthodoxe monniken en nonnen leven, in de woorden van de Orthodoxe Kerk in Amerika, volgens “de christelijke deugden van armoede, kuisheid, nederigheid en gehoorzaamheid.”

De Catechismus vraagt niet van elke christen een gelofte van armoede, maar vraagt wel van hen allen losmaking. “Het voorschrift van losmaking van rijkdom is verplicht voor het binnengaan in het Koninkrijk der hemelen,” zegt het, en alle gelovigen moeten “een gehechtheid aan rijkdom die in strijd is met de geest van evangelische armoede” vermijden (2544–2545).

Wat zegt de Bijbel over het helpen van de armen?

De Schrift presenteert God als de verdediger van de armen: “Ik weet dat de HEERE de rechtszaak van de ellendige zal voeren, en recht zal doen aan de behoeftigen” (Psalm 140:12). Hij geeft de taak om hen te helpen aan Zijn volk, en die opdracht loopt ononderbroken door van de wet tot de brieven. “Er zullen altijd armen in het land zijn,” zegt de wet van Mozes. “Daarom gebied ik u: ‘U moet uw hand wijd openen voor uw broeder, voor de behoeftige en voor de arme’” (Deuteronomium 15:11). Spreuken belooft dat “wie zich ontfermt over de arme, leent aan de HEERE” (Spreuken 19:17). De apostelen in Jeruzalem vroegen Paulus “om aan de armen te denken, wat ik ook precies wilde doen” (Galaten 2:10), en Johannes vraagt: “Wie nu de goederen van de wereld heeft en zijn broeder gebrek ziet lijden, maar zijn hart voor hem sluit, hoe kan de liefde van God in hem blijven?” (1 Johannes 3:17). De Katholieke Kerk noemt degenen die door armoede onderdrukt worden op haar beurt “het voorwerp van een voorkeursliefde van de kant van de Kerk” (Catechismus 2448).

Degene die omwille van ons arm werd, wacht op ons in hen. In de gelijkenis van de schapen en de bokken zegt de Koning: “Voor zover u dit voor een van deze geringste broeders van Mij gedaan hebt, hebt u dat voor Mij gedaan” (Matteüs 25:40).

Gerelateerde artikelen

• Wat zegt Jezus over geld?
• Bijbelverzen over het helpen van de armen
• Is het een zonde om rijk te zijn?