Staat Beth in de Bijbel? Niet als naam, maar Beth betekent “huis” in het Hebreeuws

Niemand in de Bijbel heet Beth. Als Engelse naam is Beth een verkorte vorm van Elizabeth. Als Hebreeuws woord, beth betekent het “huis,” en het begint vele plaatsnamen in de Bijbel, waaronder Bethlehem, “huis van brood,” en Bethel, “huis van God.”

Wat betekent Beth in het Hebreeuws?

Het Hebreeuwse woord voor een huis is bayit. Wanneer het wordt verbonden met een ander woord, zoals in “huis van God,” neemt het de kortere vorm aan beth, ook geschreven als beit of bet, en dat is de vorm die Engelse Bijbels aanhouden in plaatsnamen. Het woord omvat meer dan een gebouw. Het kan een huishouden of een familie betekenen: de volkstelling in het boek Numeri telt Israël “naar hun geslachten, naar hun vadershuizen” (Numeri 1:2). Het kan ook een koninklijke lijn betekenen, en het is het woord voor de tempel, “het huis van de Heer.”

Verschillende van deze betekenissen komen samen in 2 Samuel 7. Koning David zegt tegen de profeet Nathan: “Ik woon in een cederhouten huis, maar de ark van God woont in een tent,” en hij wil een tempel bouwen. Gods antwoord draait het woord om: “Zoudt gij voor Mij een huis bouwen tot een woning?” In plaats daarvan: “de Heer zal voor u een huis maken” (2 Samuel 7:2, 5, 11), wat een lijn van koningen afstammend van David betekent, en Davids zoon zal degene zijn die “een huis voor mijn naam zal bouwen” (2 Samuel 7:13).

Beth in bijbelse plaatsnamen

De Schrift zelf verklaart de naam Bethel. Jakob, op weg naar zijn oom Laban in Haran, sliep op een plaats genaamd Luz en droomde van een ladder die tot aan de hemel reikte. Hij werd wakker vol angst en zei: “Dit is niets anders dan het huis van God, en dit is de poort van de hemel.” Het Hebreeuws voor “huis van God” in dat vers is beth Elohim. Jakob “noemde de naam van die plaats Bethel” (Genesis 28:17–19), waarbij hij El, gebruikte, een korter Hebreeuws woord voor God.

Bethlehem is beth lehem, “huis van brood.” Het was de geboorteplaats van David (1 Samuel 17:12), de profeet Micha zei dat een heerser van Israël daaruit zou voortkomen (Micha 5:2), en Mattheüs vermeldt dat Jezus daar werd geboren (Mattheüs 2:1). Bethany, het dorp van Maria, Martha en Lazarus op ongeveer drie kilometer van Jeruzalem (Johannes 11:1, 18), heeft een naam met een onzekere betekenis, mogelijk “huis van ellende” of “huis van vijgen.” Bethesda, het bad in Jeruzalem waar Jezus een man genas die al achtendertig jaar ziek was (Johannes 5:2–9), wordt meestal uitgelegd als “huis van barmhartigheid,” hoewel de manuscripten van Johannes de naam op meer dan één manier spellen.

Beth, de tweede letter van het Hebreeuwse alfabet

Beth, ook gespeld als bet of beit, is de naam van de tweede letter van het Hebreeuwse alfabet, ב. De letter is vernoemd naar het woord voor “huis,” en de vorm ervan kan zijn begonnen als een afbeelding daarvan. Het staat ook voor het getal twee.

De Bijbel opent met deze letter. Het eerste woord van Genesis in het Hebreeuws is bereshit, “in het begin,” en Joodse uitleggers vroegen zich af waarom de Schrift begint met de tweede letter in plaats van de eerste. Genesis Rabbah, een rabbijns commentaar op Genesis, geeft verschillende antwoorden. Eén daarvan is dat de letter aan drie kanten gesloten is en alleen open naar wat volgt, als een teken dat mensen vanaf de dag van de schepping naar de wereld mogen vragen, maar niet naar wat daaraan voorafging. Een ander antwoord is dat het de eerste letter is van berakhah, “zegen.”

De letter staat ook aan het begin van een sectie van Psalm 119. De psalm is een acrostichon van tweeëntwintig strofen, één voor elke letter van het Hebreeuwse alfabet, en in het Hebreeuws beginnen alle acht verzen van een strofe met die letter. De verzen 9 tot 16 beginnen met beth, en veel Engelse Bijbels drukken het kopje “Beth” erboven. Het eerste van die verzen vraagt: “Hoe houdt een jongeman zijn weg zuiver? Door die te bewaren volgens uw woord” (Psalm 119:9).

Is Beth een afkorting van Elizabeth?

Ja. Beth is een verkorte vorm van Elizabeth, en soms van Bethany. Elizabeth komt voor in de Bijbel: Lucas noemt haar als de moeder van Johannes de Doper, en haar naam komt van het Hebreeuwse Elisheba, “mijn God is een eed,” wat ook de naam was van de vrouw van Aäron (Exodus 6:23).

Als naam draagt Beth dus de betekenis van Elizabeth. De “beth” aan het einde van Elizabeth lijkt alleen op het Hebreeuwse woord voor huis; het komt van sheba, “eed.” Wanneer Beth een verkorting is van Bethany, komt de betekenis van het dorp, dat Engelssprekenden in de 19e eeuw als meisjesnaam begonnen te gebruiken ter ere van Maria van Bethanië.

Beth is een meisjesnaam. Het is sinds de jaren 1880 in de Verenigde Staten als een op zichzelf staande naam geregistreerd en was het populairst in de jaren 1960, toen het in 1961, 1964 en 1966 op de 65e plaats stond onder de meisjesnamen. Na 1997 viel het buiten de top 1.000. Een bekende drager in fictie is Elizabeth “Beth” March, de derde van de vier zussen in Louisa May Alcotts Onder moeders vleugels.

Gerelateerde artikelen

• Staat Elizabeth in de Bijbel? Ja, zij is de moeder van Johannes de Doper
• Lisa, een andere verkorte vorm van Elizabeth
• Waar werd Jezus geboren: Bethlehem of Nazareth?