Wat betekent het als God een kardinaalsvogel stuurt? Een herinnering aan Zijn zorg, geen teken van de doden

De Bijbel noemt de kardinaal nooit, een vogel uit Amerika die de bijbelschrijvers nooit hebben gezien, en geen enkele kerk leert dat een kardinaal een teken is van God, een engel of iemand die is overleden. Wat de Schrift wel belooft is duidelijker: geen mus valt “buiten uw Vader om”, en “Zalig zijn zij die treuren, want zij zullen vertroost worden” (Mattheüs 10:29; 5:4).

Het idee dat een kardinaal een boodschap uit de hemel brengt, is een populair geloof, doorgegeven in uitspraken zoals dat kardinalen verschijnen wanneer engelen in de buurt zijn. Als u iemand hebt verloren en een rode vogel bij het raam u heeft getroost, dan is die troost echt, en niets hier neemt dat weg. Jezus geeft ons echter een betere manier om naar de vogel te kijken. “Kijk naar de vogels in de lucht,” zei hij; “uw hemelse Vader voedt ze. Bent u niet veel meer waard dan zij?” (Mattheüs 6:26). De kardinaal bij uw voederbak is niet uw geliefde; het is een van de vogels die God voedt, en de God die hem voedt, is u ook niet vergeten.

Nee, en de Schrift vertelt de levenden nooit om te zoeken naar boodschappen van de doden. Wanneer iemand in een van Jezus' gelijkenissen vraagt om een boodschapper uit de dood, wordt hij afgewezen. De rijke man, nu in pijn, smeekt Abraham om de arme Lazarus te sturen om zijn vijf broers te waarschuwen. Abraham antwoordt: “Zij hebben Mozes en de profeten; laat hen naar hen luisteren.” Wanneer de rijke man volhoudt dat “als iemand uit de dood tot hen zou gaan, zij zich zouden bekeren”, antwoordt Abraham: “Als zij niet naar Mozes en de profeten luisteren, zullen zij zich ook niet laten overtuigen, zelfs niet als iemand uit de dood opstaat” (Lucas 16:29–31). Abraham stuurt de broers terug naar de Schriften die zij al hebben; Gods woord is genoeg.

Lang voor die gelijkenis had de wet van Mozes het raadplegen van de doden verboden. Onder de praktijken die Israël moet afwijzen, noemt Deuteronomium “iemand die geesten raadpleegt, of een waarzegger, of een dodenbezweerder” (Deuteronomium 18:11). Jesaja beantwoordt mensen die aandrongen op dat soort onderzoek met een vraag: “moet een volk niet zijn God raadplegen? voor de levenden de doden?” (Jesaja 8:19), wat betekent: moeten mensen de doden raadplegen namens de levenden? Toen koning Saul naar “een vrouw die een geest van waarzeggerij had in Endor” ging (1 Samuël 28:7), noemt de Schrift dit als een van de redenen waarom hij stierf: hij “raadpleegde een geest van waarzeggerij om die te ondervragen; en hij raadpleegde de Heere niet” (1 Kronieken 10:13–14). De Catechismus van de Katholieke Kerk wijst eveneens het “oproepen van de doden” af (2116).

Het opmerken van een vogel in de tuin is geenszins vergelijkbaar met die praktijken, en als een kardinaalvogel je heeft getroost, heb je niets verkeerd gedaan. Het gevaar begint pas wanneer de vogel wordt behandeld als de persoon die is overleden, of als een manier om hen te bereiken.

Clarissa Moll, een christelijke schrijfster die haar echtgenoot heeft verloren, weet dit uit eigen ervaring. Ze noemt kardinalen onder de dingen die rouwende mensen als tekenen beschouwen en schrijft dat “er geen geheime taal is die de dood overstijgt.” Ze denkt aan hem wanneer ze een berg ziet, zegt ze, en ziet de bergen als een beeld van Gods nabijheid in plaats van die van haar echtgenoot.

Waar rust de christelijke hoop voor de doden op?

Onze hoop voor degenen die zijn gestorven rust op de belofte van Christus en op niets anders. Toen Martha's broer Lazarus stierf (een andere Lazarus dan de arme man in de gelijkenis), zei Jezus tegen haar: “Ik ben de opstanding en het leven; wie in Mij gelooft, zal leven, ook al is hij gestorven. En ieder die leeft en in Mij gelooft, zal in eeuwigheid niet sterven” (Johannes 11:25–26). Paulus schreef aan de Thessalonicenzen zodat zij “niet bedroefd zouden zijn zoals de anderen die geen hoop hebben”, en gaf de reden: “Want als wij geloven dat Jezus gestorven en opgestaan is, zal God ook hen die in Jezus ontslapen zijn, met Hem terugbrengen” (1 Thessalonicenzen 4:13–14). Dus wij rouwen, maar wij rouwen met hoop, en voor degene die achterblijft zegt de psalm: “De Heere is nabij de gebrokenen van hart en Hij verlost de verbrijzelden van geest” (Psalm 34:18).

Wat kun je doen als een kardinaalsvogel je aan iemand herinnert?

Wanneer een rode vogel iemand in uw gedachten brengt, laat het u dan tot gebed aanzetten. De vogel zelf brengt niets over van degene die is gestorven, maar God kan elk moment gebruiken om een rouwend persoon naar zich toe te trekken. Zeg de naam van de persoon tegen God, dank Hem voor hen en vertel Hem wat u mist. Als u woorden nodig hebt om te beginnen, zijn er Gebeden bij het verlies van een dierbare.

Christenen verschillen van mening over het bidden voor de doden: de Katholieke Kerk biedt gebeden voor hen aan (Catechismus 958), terwijl de Westminster Confessie, die door presbyteriaanse en andere gereformeerde kerken wordt aangehangen, leert dat gebed voor de levenden is, “maar niet voor de doden” (21.4). Waar christenen wel voor de doden bidden, wordt dat gebed tot God gericht, niet doorgegeven via een vogel.

God heeft de kardinaal gemaakt, maar de Schrift behandelt hem, of welke vogel dan ook, nooit als een boodschap van Hem. Dus waarom lijkt hij precies op het juiste moment te verschijnen? Deels komt dit omdat de vogel altijd in de buurt is. De rode kardinaal leeft in de oostelijke Verenigde Staten, tot in het zuiden van Canada, en zuidwaarts door Mexico tot Guatemala en Belize, ver van de landen waar de Bijbel werd geschreven. Hij trekt niet weg, en zoals het Cornell Lab of Ornithology het verwoordt: “Bijna elke vogelvoederbak die u buiten zet, zou rode kardinalen moeten aantrekken” binnen hun leefgebied. Dus de vogel blijft het hele jaar door in de buurt van huizen, felrood tegen de winterse sneeuw, en veel mensen zien er een op de momenten die voor hen van belang zijn.

Jezus wees op vogels om Gods zorg te tonen, en dat is de hulp die een kardinaal ons ook kan bieden. In Lucas zei hij over mussen: “wordt er niet één van vergeten voor God,” en voegde eraan toe: “Wees dan niet bevreesd; gij gaat vele mussen te boven” (Lucas 12:6–7). Een kardinaal bij de voederbak kan voor jou doen wat die mussen deden voor de toehoorders van Jezus: het is een schepsel dat God voedt, en het kan je eraan herinneren dat Hij je kent.

De kardinaal komt nergens voor in de Schrift, en de uitspraken over kardinalen, engelen en dierbaren die over ons waken, zijn geen Bijbelverzen. Waar mensen meestal naar op zoek zijn, zijn de woorden die Jezus sprak over kleine vogels: “Worden niet twee mussen verkocht voor een duit? En niet één van hen zal op de aarde vallen buiten uw Vader om. En van u zijn zelfs de haren van het hoofd alle geteld. Wees dan niet bevreesd; gij gaat vele mussen te boven” (Mattheüs 10:29–31). Anderen zijn verzameld in deze Bijbelverzen over vogels, van de duif van Noach tot de raven van Elia.

De Schrift geeft een rode vogel geen betekenis, hoewel rood en scharlaken wel in enkele belangrijke passages voorkomen, en een kardinaal kan die in herinnering roepen. Via Jesaja zegt God: “al waren uw zonden als scharlaken, zij zullen wit worden als sneeuw; al waren zij rood als karmozijn, zij zullen worden als witte wol” (Jesaja 1:18). Toen de spionnen Jericho verlieten, zeiden ze tegen Rachab: “gij zult dit koord van scharlaken draad in het venster binden,” en haar familie in haar huis verzamelen (Jozua 2:18). Als een rode vogel op de sneeuw je aan vergeving of redding doet denken, is dat een goed gebruik van het moment, ook al draagt de kleur zelf geen boodschap uit.

De vogel is vernoemd naar de kardinalen van de Katholieke Kerk. In de woorden van het Missouri Department of Conservation: “Zowel de algemene als de wetenschappelijke namen weerspiegelen het feit dat deze vogel vernoemd is naar de rode gewaden en hoofddeksels die door rooms-katholieke kardinalen worden gedragen.” De kerkelijke titel is veel ouder dan de naam van de vogel en heeft niets met vogels te maken. De Catholic Encyclopedia van 1908 herleidt het tot priesters die behoorden tot “een centrale of bisschoppelijke kerk, een kerkelijke cardo,” en cardo is het Latijnse woord voor een scharnier. In veel talen draagt de vogel simpelweg dezelfde kerkelijke titel, vaak met het woord voor rood toegevoegd. De naam beschrijft alleen de kleur van zijn veren en geeft de vogel geen ambt in de Kerk.

Is de kapucijnkardinaal een andere vogel?

In Argentinië, Bolivia, Chili, Paraguay, Uruguay en Brazilië behoort de algemene naam die kardinaal betekent tot een heel andere vogel, de roodkuifkardinaal (Paroaria coronata), die “zijn algemene naam krijgt van zijn rode kop en opvallende kuif,” volgens Cornell’s Birds of the World. Hij is inheems in het noorden van Argentinië, Bolivia, het zuiden van Brazilië, Paraguay en Uruguay, en is geïntroduceerd op Hawaï en in Puerto Rico. Wat we hebben gezegd over de noordelijke kardinaal geldt ook voor deze: de Schrift noemt geen van beide vogels, en geen van beide brengt een boodschap van God of van de doden.

Er is er wel één, maar die komt van het Cherokee-volk in plaats van uit de Bijbel of de Kerk. Cherokee-vertellers van de oostelijke stam gaven het aan de etnograaf James Mooney, die vooral de vertelling van Swimmer volgde, met delen van John Ax, James Blythe en anderen, en drukte het af in Myths of the Cherokee (U.S. Bureau of American Ethnology, 1902). Mooney schreef dat “De rode vogel, tatsu’hwa, wordt beschouwd als oorspronkelijk de dochter van de Zon.” In het verhaal dragen zeven mannen de dode dochter van de Zon vanuit het geestenrijk naar huis in een doos die ze niet mochten openen. Wanneer ze het deksel optillen, ontsnapt ze als een rode vogel, en dat, zo zegt het verhaal, is waarom de doden niet teruggebracht kunnen worden. Mooney rekende het tot de belangrijkste mythen van de Cherokee, en het behoort tot hun traditie in plaats van tot de christelijke leer.

Een kardinaal die dag na dag tegen hetzelfde raam tikt of vliegt, verdedigt zijn territorium tegen zijn eigen spiegelbeeld. Het Cornell Lab beschrijft “een kardinaal die zijn spiegelbeeld aanvalt in een raam, autospiegel of glimmende bumper,” meestal in het voorjaar en de vroege zomer, en legt uit dat “Wanneer ze hun eigen spiegelbeeld in je raam zien, gaan ze ervan uit dat ze een concurrent zien en vallen ze het beeld aan.” Zowel mannetjes als vrouwtjes doen dit, en het stopt meestal binnen een paar weken. Als je wilt dat het stopt, adviseert Cornell: “Om van het spiegelbeeld af te komen, moet je de buitenkant van het raam veranderen.” De vogel probeert geen nieuws te brengen of binnen te komen, en hetzelfde geldt voor elke vogel die tegen je raam vliegt of tikt.

Het is slechts een kleine rode vogel, die zijn stukje tuin bewaakt, gevoed door dezelfde Vader die de haren van je hoofd telt. “Vreest dan niet; gij gaat vele mussen te boven” (Mattheüs 10:31).

---

• Wanneer een treurduif op bezoek komt: wat betekent het?
• 19 Bijbelverzen voor het overlijden van een dierbare en het rouwen om het verlies
• 12 troostende gebeden voor het verzachten van verdriet en verlies
• Dromen over een overleden dierbare: wat betekent het?
• Wat vertegenwoordigt de duif in de Bijbel? De duif als Heilige Geest en de christelijke duif
• Zwarte vogels zijn geen slecht voorteken — de raaf voedde een profeet